ΙΕΛΚΑ: Η ακρίβεια αλλάζει τις διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών

Στους υδα­τάν­θρα­κες και το… αλκοόλ στρέφει τους πολίτες η ακρί­βεια – Σοκά­ρουν τα στοι­χεία του ΙΕΛΚΑ

Οι ανα­τι­μή­σεις και η ακρί­βεια σε βασικά είδη τρο­φί­μων αλλάζει τις δια­τρο­φι­κές συνή­θειες των κατα­να­λω­τών, ανα­γκά­ζο­ντάς τους να επι­λέ­γουν προ­ϊ­ό­ντα με χαμη­λό­τερη θρε­πτική αξία, με απο­τέ­λε­σμα να επι­βα­ρύ­νε­ται σε αρκετές περι­πτώ­σεις η υγεία τους, σύμφωνα με μελέτη του Ινστι­τού­του Έρευνας Λια­νε­μπο­ρίου Κατα­να­λω­τι­κών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).

Συγκε­κρι­μένα, η ακρί­βεια στα λαχα­νικά, τα φρούτα, το ελαιό­λαδο, τα γαλα­κτο­κο­μικά προ­ϊ­ό­ντα, αλλά και στο κρέας, έχει στρέψει τους κατα­να­λω­τές κατά κύριο λόγο στους υδα­τάν­θρα­κες (μακα­ρό­νια, ρύζι), ενώ ανη­συ­χία προ­κα­λεί το εύρημα της έρευνας για το αλκοόλ, στην κατα­νά­λωση του οποίου, παρά τις ανα­τι­μή­σεις, παρα­τη­ρεί­ται αύξηση.

Σημα­ντι­κές αλλαγές στη δια­τροφή των Ελλήνων την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, όσον αφορά στις δαπάνες και την κατα­νά­λωση, κατα­δει­κνύει η έρευνα, σύμφωνα με την οποία η κατά κεφαλήν δαπάνη σε είδη παντο­πω­λείου δια­μορ­φώ­θηκε το 2022 στα 1.825 ευρώ, μειω­μένη κατά 5,8% σε σχέση με το 2009, τη χρονιά πριν την έναρξη της πρώτης δημο­σιο­νο­μι­κής κρίσης.

Σε σχέση με το 2021, η συνο­λική δαπάνη σε είδη παντο­πω­λείου αυξή­θηκε κατά 3,10%, κάτι που απο­δί­δε­ται, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, στον συν­δυα­σμό των ανα­τι­μή­σεων και της μείωσης στον όγκο αγορών των νοι­κο­κυ­ριών.

Με βάση τα στοι­χεία αυτά, εκτι­μά­ται ότι η συνο­λική δαπάνη των Ελλήνων για είδη παντο­πω­λείου το 2022 ανέρ­χε­ται σε 20,28 δισ. ευρώ (έναντι 22,10 δισ. ευρώ το 2009). Το ποσό αυτό περι­λαμ­βά­νει μόνο τη δαπάνη των Ελλήνων κατα­να­λω­τών (π.χ. όχι τη δαπάνη μέσω Ho.Re.Ca., του­ρι­σμού, εστί­α­σης κ.ά.) και αφορά μόνο στα είδη παντο­πω­λείου (π.χ. δεν περι­λαμ­βά­νο­νται λοιπά είδη που βρί­σκο­νται σε κατα­στή­ματα σούπερ μάρκετ, όπως γραφική ύλη, είδη για κατοι­κί­δια, βρεφικό γάλα, είδη bazaar, καλ­λυ­ντικά, καπνός κλπ).

Κόβουν το κρέας, αυξά­νουν όσπρια και ξηρούς καρπούς

Μειώ­νουν το κρέας, αυξά­νουν τα όσπρια

Στην έρευνα κατα­γρά­φο­νται οι αλλαγές στην οικο­νο­μική δαπάνη κατά κεφαλήν ανά κατη­γο­ρία την περίοδο 2009-2022, καθώς επίσης και οι αλλαγές στις ποσό­τη­τες που αγο­ρά­ζο­νται και κατα­να­λώ­νο­νται.

Συγκε­κρι­μένα, τα στοι­χεία της μηνιαίας χρη­μα­τι­κής δαπάνης δεί­χνουν αύξηση στη δαπάνη των αγορών σε βασικές πηγές υδα­ταν­θρά­κων, ενδει­κτικά αύξηση της δαπάνης για ψωμί και είδη αρτο­ποι­ίας 12%.

Επίσης, δεί­χνουν μείωση της δαπάνης για πηγές πρω­τε­ΐ­νης (ενδει­κτικά, στο μοσχα­ρί­σιο κρέας μείωση 18% και στο κρέας από αιγο­πρό­βατα μείωση 40%), μείωση της δαπάνης σε γαλα­κτο­κο­μικά (στο νωπό φρέσκο γάλα μείωση 30%), μείωση της δαπάνης για ελαιό­λαδο 17%, μείωση της δαπάνης για φρούτα 7%, για λαχα­νικά 43%, αλλά αύξηση στα όσπρια κατά 44% και στους ξηρούς καρπούς κατά 48%. Μείωση κατα­γρά­φε­ται στη δαπάνη για μη αλκο­ο­λούχα ποτά κατά 9%, αλλά αύξηση της δαπάνης για αλκο­ο­λούχα ποτά κατά 68%.

Περι­κο­πές και στην ποσό­τητα

Ακόμα πιο ενδια­φέ­ρο­ντα είναι τα στοι­χεία της μηνιαίας κατα­νά­λω­σης σε ποσό­τη­τες, τα οποία κατα­γρά­φουν μεγάλες μετα­βο­λές πλέον σε επίπεδο δια­τρο­φής.

Συγκε­κρι­μένα, κατα­γρά­φε­ται σταθερή τάση στις κύριες πηγές υδα­ταν­θρά­κων, με τη μηνιαία κατα­νά­λωση κατά κεφαλήν σε ψωμί και είδη αρτο­ποι­ίας να παρου­σιά­ζει μείωση κατά 6% σε περίπου 4 κιλά μηνιαίως. Επίσης, μείωση στην κατα­νά­λωση των βασικών ζωικών πρω­τεϊ­νών κατά περίπου 16%, με περίπου 1 κιλό λιγό­τερο κρέας μηνιαίως, με εξαί­ρεση τα που­λε­ρικά τα οποί­α­πα­ρου­σιά­ζουν αύξηση (είναι άλλωστε πιο οικο­νο­μική λύση).

Αύξηση παρου­σιά­ζουν οι φυτικές πρω­τε­ΐ­νες και ειδικά τα όσπρια. Την ίδια ώρα, μείωση κατα­γρά­φε­ται στα γαλα­κτο­κο­μικά και ιδιαί­τερα στο φρέσκο γάλα κατά 41%, με εξαί­ρεση το γάλα με χαμηλά λιπαρά και τα αυγά, μείωση στην κατα­νά­λωση ελαιό­λα­δου κατά περίπου 30%, μείωση στα φρέσκα φρούτα και τα λαχα­νικά κατά 15% περίπου, με μείωση κατά 1 κιλό λιγό­τερο ανά μήνα τόσο σε φρούτα, όσο και σε λαχα­νικά, κάτι που όμως εν μέρει απο­δί­δε­ται στη σπατάλη τρο­φί­μων της δεκα­ε­τίας του 2000.

Επίσης, κατα­γρά­φε­ται μείωση για τα μη αλκο­ο­λούχα ποτά με περίπου 1 λίτρο λιγό­τερα ανα­ψυ­κτικά ανά μήνα κατά κεφαλήν, αλλά και αύξηση για τα αλκο­ο­λούχα ποτά, κάτι που σχε­τί­ζε­ται όμως με μεγα­λύ­τερη κατα­νά­λωση κατ’ οίκον έναντι της κατα­νά­λω­σης σε χώρους εστί­α­σης.

Σε ό,τι αφορά τη μέση τιμή που πλη­ρώ­νει ο κατα­να­λω­τής το 2022 σε σχέση με το 2009, όπως προ­κύ­πτει από την έρευνα, οι μεγα­λύ­τε­ρες αυξή­σεις κατα­γρά­φο­νται στους ξηρούς καρπούς κατά 61%, στα μαρού­λια κατά 64% και στον καφέ κατά 54%, ενώ οι μεγα­λύ­τε­ρες μειώ­σεις κατα­γρά­φο­νται στο συντη­ρη­μένο γάλα (-18%), στα μεταλ­λικά νερά (-30%) και στα που­λε­ρικά (-4%).

Να σημειω­θεί, παράλ­ληλα, ότι τα τελευ­ταία χρόνια, η κάλυψη των αναγκών των νοι­κο­κυ­ριών από ίδια παρα­γωγή, η οποία αφορά κατά κανόνα στις αγρο­τι­κές περιο­χές, έχει μειωθεί σημα­ντικά, με εξαί­ρεση μεμο­νω­μένα προ­ϊ­ό­ντα και κυρίως το ελαιό­λαδο.

Πηγή in.gr