Τον οδικό χάρτη της επόμενης μέρας για την αποκατάσταση των πυρόπληκτων περιοχών της Ρόδου, παρουσίασε ο Γενικός Δ/ντής Δασών του ΥΠΕΝ

Προ­τε­ραιό­τητα τα αντι­δια­βρω­τικά και αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα. Φυσική η απο­κα­τά­σταση του δάσους και τεχνητή ανα­δά­σωση όπου χρειά­ζε­ται

Μετά από τρεις μέρες παρα­μο­νής στη Ρόδο, αυτο­ψιών στις περιο­χές που έπληξε η φωτιά και συσκέ­ψεων με τους εμπλε­κό­με­νους φορείς, ο Γενικός Διευ­θυ­ντής Δασών και Δασικού Περι­βάλ­λο­ντος του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος & Ενέρ­γειας, Βαγ­γέ­λης Γκου­ντού­φας και ο Διευ­θυ­ντής Δασικών Έργων κ Υπο­δο­μών στη Γ΄ Διεύ­θυνση Δασών και Δασικού Περι­βάλ­λο­ντος του ΥΠΕΝ Σταύρος Τσι­λι­κού­νας, παρου­σί­α­σαν τον οδικό χάρτη των ενερ­γειών, των παρεμ­βά­σεων και των έργων απο­κα­τά­στα­σης του νησιού, σε συνέ­ντευξη Τύπου, στο Διοι­κη­τή­ριο της Περι­φέ­ρειας Ν. Αιγαίου, παρό­ντος και του Περι­φε­ρειάρχη, Γιώργου Χατζη­μάρ­κου.

Ο Γενικός Διευ­θυ­ντής Δασών του ΥΠΕΝ ανα­φέρ­θηκε διε­ξο­δικά στις ενέρ­γειες που έγιναν μέχρι σήμερα, στην προ­τε­ραιο­ποί­ηση και τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των επό­με­νων κινή­σεων, που χωρί­ζο­νται σε τρεις χρο­νι­κές φάσεις, με έμφαση στην ανάγκη όλα να προ­χω­ρή­σουν σε απόλυτο συντο­νι­σμό και με μεγάλη ταχύ­τητα, κάνο­ντας χρήση όλων των σχε­τι­κών δυνα­το­τή­των που δίνει το νέο βελ­τιω­μένο θεσμικό πλαίσιο.

«Από την πρώτη στιγμή της πλήρους κατα­στο­λής της πυρ­κα­γιάς, έπρεπε άμεσα να μπούμε στη φάση της απο­κα­τά­στα­σης αυτού του μονα­δι­κού φυσικού περι­βάλ­λο­ντος που χαρα­κτη­ρί­ζει τη Ρόδο, ώστε πολύ γρήγορα να επου­λώ­σουμε τις όποιες πληγές, αλλά και για να προ­λά­βουμε ενδε­χό­με­νους κιν­δύ­νους στο άμεσο μέλλον.

Σε απόλυτη συνέρ­γεια και συνερ­γα­σία με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, με το Υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, τρι­με­λής ομάδα του οποίου ήταν και αυτή για τρεις ημέρες στη Ρόδο και με την τοπική Δασική Υπη­ρε­σία, προ­χω­ρή­σαμε άμεσα στον σχε­δια­σμό, τον συντο­νι­σμό, τον συγ­χρο­νι­σμό και την επι­τό­πια αυτοψία σε όλη την καμένη έκταση, προ­κει­μέ­νου να σχη­μα­τί­ζουμε ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα όλων των απαι­τού­με­νων παρεμ­βά­σεων που πρέπει να γίνουν και να είμαστε άμεσοι και όσο γίνεται περισ­σό­τερο απο­τε­λε­σμα­τι­κοί», ανέφερε ο κ. Γκου­ντού­φας.

Οι ενέρ­γειες που έχουν γίνει μέχρι τώρα:

– Από την πρώτη στιγμή, η Διεύ­θυνση Δασικών Έργων και Υπο­δο­μών, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας όλες τις σύγ­χρο­νες τεχνο­λο­γίες και δορυ­φο­ρι­κές εικόνες, παρή­γαγε όλο το απαι­τού­μενο χαρ­το­γρα­φικό υλικό, τόσο για την προ­στα­σία της καμένης, δασικού χαρα­κτήρα έκτασης, όσο και για την παρα­γωγή των απαι­τού­με­νων χαρτών, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σουμε στον άμεσο σχε­δια­σμό της απο­κα­τά­στα­σης και ειδι­κό­τερα, των αντι­δια­βρω­τι­κών και αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων που πρέπει να γίνουν.

 

– Καταρ­τί­στηκε ο πίνακας σφο­δρό­τη­τας καύσης, ένα πολύ σημα­ντικό εργα­λείο, το οποίο έδειξε τί ποσοστό από την συνο­λικά καμένη έκταση, έχει πληγεί σφόδρα ή μέτρια. Βάσει αυτού του πίνακα, περίπου 50.000 στρέμ­ματα έχουν πληγεί μέτρια και σφόδρα από τη φωτιά. Βάσει αυτού επίσης, θα γίνει η επιλογή όλων των κρί­σι­μων επι­φα­νειών , χει­μάρ­ρων, ρεμάτων κλπ όπου θα πρέπει να υπάρξει άμεση παρέμ­βαση με αντι­δια­βρω­τικά και αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα.

 

Οι παρεμ­βά­σεις που θα γίνουν, είναι τριών ειδών: οι βρα­χυ­πρό­θε­σμες, οι μεσο­πρό­θε­σμες και μακρο­πρό­θε­σμες.

 

– Τα βρα­χυ­πρό­θε­σμα μέτρα συνί­στα­νται στην άμεση απο­κα­τά­σταση της εικόνας που θα βλέπει ο επι­σκέ­πτης των πλη­γει­σών περιο­χών, τόσο στους πλη­γέ­ντες οικι­σμούς, όσο και στις πλη­γεί­σες μεγάλες ξενο­δο­χεια­κές μονάδες, στις πολύ του­ρι­στι­κές περιο­χές. Εκεί, περι­με­τρικά αλλά όσον αφορά την παρόδια βλά­στηση, θα πρέπει να απο­μα­κρυν­θεί η καμένη ιστά­μενη ξυλεία (καμένα δένδρα) και να προ­χω­ρή­σουν γρήγορα τα έργα απο­κα­τά­στα­σης.

 

Προ­κει­μέ­νου να γίνει αυτό, η τοπική Δασική Υπη­ρε­σία θα προ­χω­ρή­σει άμεσα στην έκδοση τριών απαι­τού­με­νων διοι­κη­τι­κών πράξεων:

1. Έγκριση απο­μά­κρυν­σης όλης της καμένης ιστά­με­νης ξυλείας, ώστε να αλλάξει άρδην η εικόνα περι­με­τρικά των οικι­σμών και των μεγάλων ξενο­δο­χεια­κών μονάδων.

2. Έγκριση απο­μά­κρυν­σης όλης της παρό­διας καμένης ιστά­με­νης ξυλείας, ώστε να απο­φευ­χθεί το οποιο­δή­ποτε ενδε­χό­μενο κιν­δύ­νου από πτώση δένδρου στο οδικό δίκτυο, συνυ­πο­λο­γι­ζο­μέ­νης και της αισθη­τι­κής των δρόμων.

3. Έγκριση καθα­ρι­σμού όλων των ρεμάτων που θα γίνει σε συνερ­γα­σία με την Περι­φέ­ρεια και τον Δήμο Ρόδου.

 

– Στα μεσο­πρό­θε­σμα μέτρα εντάσ­σε­ται η σύνταξη των απαι­τού­με­νων μελετών, αντι­δια­βρω­τι­κών και αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων, η οποία θα προ­χω­ρή­σει άμεσα, διότι από το 2021, το θεσμικό πλαίσιο δίνει την δυνα­τό­τητα επι­τά­χυν­σης τόσο των μελετών, όσο και την υλο­ποί­η­σης των έργων. Ειδι­κό­τερα, πρό­κει­ται για τον θεσμό του ανα­δό­χου απο­κα­τά­στα­σης και ανα­δά­σω­σης (ΑνΑΑ) των καμένων δημο­σίων εκτά­σεων δασικού χαρα­κτήρα. (Σημειώ­νε­ται ότι σύμφωνα με την απόφαση του ΥΠΕΝ (ΦΕΚ τεύχος B’ 4080/06.09.2021), η πράξη ορισμού ανα­δό­χου απο­σκο­πεί στην εκπό­νηση μελέτης και την υλο­ποί­ηση των αντι­δια­βρω­τι­κών και αντι­πλημ­μυ­ρι­κών έργων προ­στα­σίας των εδαφών, καθώς και των αντί­στοι­χων μελετών και έργων τεχνη­τής ανα­δά­σω­σης, τα οποία διε­νερ­γού­νται με έξοδα του ανα­δό­χου, χωρίς το Ελλη­νικό Δημόσιο να απε­μπο­λεί οποιο­δή­ποτε δικαί­ωμά του επί των εκτά­σεων αυτών). Ειδι­κό­τερα πρό­κει­ται να εκπο­νη­θούν του­λά­χι­στον έντεκα (11) μελέτες, έξι (6) για τα αντι­δια­βρω­τικά και πέντε (5) για τα αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα. Γενι­κό­τερα, υπάρχει μεγάλο ενδια­φέ­ρον από την τοπική κοι­νω­νία και πολλούς φορείς να γίνουν ανά­δο­χοι απο­κα­τά­στα­σης, όχι μόνο όσον αφορά τις μελέτες, αλλά και την υλο­ποί­ηση των έργων, όπως επί παρα­δείγ­ματι από την Eurobank. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται και η μεγάλη προ­σφορά της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας να ανα­λά­βει τη χρη­μα­το­δό­τηση όλων των έργων απο­κα­τά­στα­σης.

 

– Όσον αφορά τα μακρο­πρό­θε­σμα μέτρα, θα γίνει και μία μελέτη τεχνη­τής ανα­δά­σω­σης, ως άμεσο μέτρο, για τις περιο­χές – ζώνες γύρω από τους πλη­γέ­ντες οικι­σμούς και τις μεγάλες ξενο­δο­χεια­κές μονάδες, με πλα­τύ­φυλλα είδη, με καλύ­τερη «συμπε­ρι­φορά» απέ­να­ντι στην πυρ­κα­γιά, ώστε οικι­σμοί και μονάδες να γίνουν περισ­σό­τερο ανθε­κτι­κοί στο μέλλον, από ενδε­χό­μενο κίνδυνο πυρ­κα­γιάς. Θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν αυτό­χθονα είδη της Ρόδου, απόλυτα προ­σαρ­μο­σμένα στο φυσικό περι­βάλ­λον του νησιού.

 

Ως προς την προ­τε­ραιό­τητα που δίδεται στα αντι­δια­βρω­τικά και αντι­πλημ­μυ­ρικά, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου θα ανα­λά­βει να κάνει όλα τα απαι­τού­μενα έργα στην πεδινή κοίτη των ρεμάτων, ενώ το ΥΠΕΝ θα ανα­λά­βει τις ορεινές κοίτες των ρεμάτων, με αντι­δια­βρω­τικά έργα στις πλαγιές του βουνού.

Τις περιο­χές παρέμ­βα­σης της Περι­φέ­ρειας παρου­σί­ασε ο Περι­φε­ρειάρ­χης Γιώργος Χατζη­μάρ­κος. Πρό­κει­ται για το Χαράκι (ποταμός Μάκ­κα­ρης), τη Λάρδο (χεί­μαρ­ροι Φονιάς , Μερι­διά­της και Κηπη­ρί­ω­νας) , το Βάτι (Γέρο­ντας), το Γεννάδι, και το Κιοτάρι (13 ρέματα απορ­ροής που τέμνουν το Επαρ­χιακό Οδικό δίκτυο). Η Περι­φέ­ρεια έχει ήδη κατα­θέ­σει την σχετική τεχνική έκθεση στο Ταμείο Φυσικών Κατα­στρο­φών του Υπουρ­γείου Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας. Όπως τόνισε ο κ. Χατζη­μάρ­κος, η Περι­φέ­ρεια δεν θα περι­μέ­νει την έγκριση της χρη­μα­το­δό­τη­σης που έχει ζητήσει για αυτά τα έργα, αλλά θα προ­χω­ρή­σει ούτως ή άλλως και άμεσα την δια­δι­κα­σία, ώστε την πρώτη εβδο­μάδα του Σεπτεμ­βρίου ο δια­γω­νι­σμός να είναι στον «αέρα» και μέχρι το τέλος Σεπτεμ­βρίου να υπάρχει ανά­δο­χος και υπο­γραφή σύμ­βα­σης.

 

Όσον αφορά τον χρονικό ορί­ζο­ντα που τίθεται ως στόχος για την ολο­κλή­ρωση αντι­δια­βρω­τι­κών και αντι­πλημ­μυ­ρι­κών μελετών και έργων του ΥΠΕΝ, είναι 4 με 6 μήνες. Το χρο­νο­διά­γραμμα που θα τεθεί για τις 12 μελέτες θα είναι πολύ σφιχτό, με σκοπό να είναι έτοιμες έως τις 15 Οκτω­βρίου (σύνταξη και έγκριση) και τέλη Οκτω­βρίου με αρχές Νοεμ­βρίου να έχουν ανα­δει­χθεί οι ανά­δο­χοι και να ξεκι­νή­σουν τα έργα. Σημειώ­νε­ται ότι με το παλαιό­τερο του 2021 θεσμικό πλαίσιο, απαι­τού­ντο 2 και 3 χρόνια για την έναρξη των έργων.

 

Όσον αφορά τα δάση, το αισιό­δοξο κατά τον κ. Γκου­ντούφα είναι ότι, στο σύνολο της καμένης έκτασης, υπάρ­χουν μεγάλοι θύλακες δασικής ύλης που δεν άγγιξε η φωτιά και οι οποίοι θα λει­τουρ­γή­σουν ευερ­γε­τικά στην φυσική ανα­γέν­νηση των δασών.

 

Ειδικά για την τεχνητή ανα­δά­σωση, ο κ. Γκου­ντού­φας ήταν κατη­γο­ρη­μα­τι­κός:

«Όταν καί­γε­ται ένα δασικό οικο­σύ­στημα, δεν επεμ­βαί­νεις στην άμεση αντί­δραση της φύσης. Η φύση θα λει­τουρ­γή­σει άμεσα και θα δείτε ότι την Άνοιξη του 2024 θα αρχίσει να αλλάζει η εικόνα του γκρίζου και του μαύρου στις πλη­γεί­σες εκτά­σεις. Προ­τε­ραιό­τητά μας είναι να συγκρα­τή­σουμε τα εδάφη και να προ­στα­τεύ­σουμε τους οικι­σμούς. Ωστόσο, εκεί που απο­δε­δειγ­μένα η φύση δεν θα λει­τουρ­γή­σει και δεν θα υπάρξει φυσική ανα­γέν­νηση του δάσους, εκεί θα υπάρξει τεχνητή ανα­δά­σωση, αλλά αυτό θα γίνει μετά την παρέ­λευση δύο ετών περίπου. Στόχος μας είναι αυτό το μονα­δικό οικο­σύ­στημα της Ρόδου να απο­κα­τα­στα­θεί πολύ γρήγορα, εμπλου­τί­ζο­ντας ταυ­τό­χρονα και την βιο­ποι­κι­λό­τητα, με απόλυτο σεβασμό στα αυτό­χθονα είδη, στην χλωρίδα και πανίδα του νησιού» ανέφερε.

 

Κλεί­νο­ντας την συνέ­ντευξη Τύπου, ο Περι­φε­ρειάρ­χης ευχα­ρί­στησε τους κκ Γκου­ντούφα και Τσι­λι­κούνα για το ενδια­φέ­ρον και τα ταχύ­τατα αντα­να­κλα­στικά, ώστε μέσα σε λίγες μόνο μέρες να είναι έτοιμος ο οδικός χάρτης και η προ­τε­ραιο­ποί­ηση των ενερ­γειών, των παρεμ­βά­σεων και των έργων που απαι­τού­νται για την απο­κα­τά­σταση του νησιού και την πρόληψη μελ­λο­ντι­κών κιν­δύ­νων. Και κατέ­ληξε: «Η ζωή “κτί­ζε­ται” και προ­στα­τεύ­ε­ται με αγάπη και δουλειά, με σοβα­ρό­τητα και υπευ­θυ­νό­τητα».