Πώς 57 δάνεια «φούσκα» και μία απλή αγορά ακινήτων οδήγησαν σε απάτη εκατομμυρίων ευρώ

• Από την Και­σα­ριανή μέχρι τη Λέρο και την Πάτμο και τις αίθου­σες του Εφε­τείου Αθηνών, ένα πολυ­σύν­θετο δίκτυο από συνερ­γα­ζό­με­νους υπαλ­λή­λους, μεσί­τριες και μηχα­νι­κούς έστησε το έδαφος για δανειοδοτήσεις-φάντασμα ύψους 13,4 εκατ. ευρώ • Ποι­νι­κές διώξεις και αστικές απαι­τή­σεις σε εξέλιξη

Η υπ’ αριθ. 685/2025 απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Αθηνών φέρνει στο προ­σκή­νιο μία πολυ­πρό­σωπη υπόθεση δανειο­δο­τή­σεων με «φου­σκω­μέ­νες» εκτι­μή­σεις ακι­νή­των, που εκτεί­νε­ται χρονικά από το 2007 έως σήμερα και γεω­γρα­φικά από την Αθήνα μέχρι τη Λέρο.

Στο επί­κε­ντρο της δια­μά­χης βρί­σκο­νται δύο δανειο­λή­πτες από την Αττική που το 2007 προ­χώ­ρη­σαν στην αγορά δύο ακι­νή­των στη Λέρο, μέσω δανείου 500.000 ευρώ που έλαβαν από τράπεζα – διά­δο­χος της οποίας είναι σήμερα γνωστή ανώνυμη τρα­πε­ζική εται­ρεία με έδρα την Αθήνα.

Τα ακίνητα εκτι­μή­θη­καν, με υπο­γραφή εξω­τε­ρι­κού συνερ­γάτη μηχα­νι­κού, σε συνο­λική αξία άνω των 580.000 ευρώ, ενώ η πραγ­μα­τική τους αξία απο­δεί­χθηκε – μετά από εσω­τε­ρικό έλεγχο της τρά­πε­ζας – ότι δεν ξεπερ­νούσε τα 120.000 ευρώ.

Οι πρω­τα­γω­νι­στές και το «στήσιμο»

Οι δανειο­λή­πτες, καθο­δη­γού­με­νοι από συγ­γε­νικό πρόσωπο, εξω­τε­ρική συνερ­γά­τιδα της τρά­πε­ζας, πεί­στη­καν να επεν­δύ­σουν στη Λέρο μέσω «χρυσής ευκαι­ρίας».

Η συνερ­γά­τιδα, μαζί με την κόρη της (επίσης μεσί­τρια), τον συνερ­γα­ζό­μενο μηχα­νικό και τη διευ­θύ­ντρια του κατα­στή­μα­τος της τρά­πε­ζας στην Και­σα­ριανή, φέρεται να εμπλέ­κε­ται σε μία αλλη­λου­χία ψευδών παρα­στά­σεων, σκοπός των οποίων – όπως ανα­φέ­ρε­ται στο πόρισμα της Εσω­τε­ρι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης της τρά­πε­ζας – ήταν η έγκριση υπέ­ρο­γκων στε­γα­στι­κών δανείων για ακίνητα υπο­πολ­λα­πλά­σιας αξίας.

Σύμφωνα με τα ευρή­ματα του δικα­στη­ρίου, από τα 500.000 ευρώ που δανεί­στη­καν οι ενά­γο­ντες, 84.210 ευρώ παρέ­μει­ναν στον λογα­ρια­σμό της συνερ­γά­τι­δας της τρά­πε­ζας χωρίς να απο­δο­θούν σε αυτούς.

Η υπόθεση περι­λαμ­βά­νει επίσης κατη­γο­ρίες για πλα­σμα­τι­κές εκτι­μή­σεις ακι­νή­των, κατα­στρα­τή­γηση των τρα­πε­ζι­κών κανόνων και, εν τέλει, ποινική δίωξη για κακουρ­γη­μα­τική απάτη, απιστία και νομι­μο­ποί­ηση εσόδων από εγκλη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα.

Δικα­στική τροπή: Αναβολή λόγω εκκρε­μούς ποι­νι­κής υπό­θε­σης

Το Εφετείο Αθηνών απο­φά­σισε την αναβολή της συζή­τη­σης των δύο εφέσεων – τόσο της τρά­πε­ζας όσο και των δανειο­λη­πτών – έως την τελε­σί­δικη έκβαση της ποι­νι­κής δίκης, που εκκρε­μεί στο Τρι­με­λές Εφετείο Κακουρ­γη­μά­των Αθηνών. Η εν λόγω ποινική υπόθεση αφορά 57 παρό­μοιες δανειο­δο­τή­σεις που χορη­γή­θη­καν στο διά­στημα 2007–2008, με συνο­λικό εκτα­μιευ­θέν ποσό 13,45 εκατ. ευρώ και πραγ­μα­τική δια­σφά­λιση μόλις 1,95 εκατ. ευρώ – ζημία για την τράπεζα ύψους περίπου 11,5 εκατ. ευρώ.

Η απόφαση του δικα­στη­ρίου βασί­στηκε στην ανάγκη πλη­ρέ­στε­ρης απο­τί­μη­σης του ποι­νι­κού σκέλους της υπό­θε­σης, που κρί­νε­ται στενά συν­δε­δε­μένο με την αστική διαφορά.

Η δίκη αφορά επίσης στην ευθύνη της τρά­πε­ζας για τις πράξεις των προ­στη­θέ­ντων της, καθώς και το εάν υπήρξε κατά­χρηση θέσης από τα εμπλε­κό­μενα στελέχη και συνερ­γά­τες της.

Η Λέρος ως «επεν­δυ­τι­κός στόχος» και η διάχυση της ευθύνης

Τα επίμαχα ακίνητα βρί­σκο­νται στη θέση «Λακκί» του οικι­σμού Λακκίου της Λέρου – περιοχή που παρου­σιά­στηκε στους δανειο­λή­πτες ως «ανα­δυό­μενο επεν­δυ­τικό hotspot». Η υπόθεση φέρνει στο φως τον τρόπο με τον οποίο τοπικά ακίνητα εντά­χθη­καν σε μία κεντρικά στημένη υπόθεση εξα­πά­τη­σης, με μοχλό τη διάθεση φθηνών ακι­νή­των ως επεν­δυ­τική ευκαι­ρία μέσω τρα­πε­ζι­κών δανείων.

Το σχήμα λει­τουρ­γούσε με τρόπο που δημιουρ­γούσε ψευδείς εντυ­πώ­σεις ασφά­λειας προς την τράπεζα και τους δανειο­λή­πτες, επι­τρέ­πο­ντας τη διο­χέ­τευση μεγάλων ποσών με αδύ­να­μες εγγυ­ή­σεις.

Ανάλογη μεθό­δευση φέρεται σύμφωνα με την απόφαση να έγινε και σε ακίνητα στην Πάτμο.

Ο μηχα­νι­σμός της απάτης

Το σχήμα δούλεψε ως εξής:

1. Εντο­πι­σμός ευά­λω­των ή ανυ­πο­ψί­α­στων υπο­ψή­φιων δανειο­λη­πτών μέσω συγ­γε­νι­κών ή κοι­νω­νι­κών δικτύων.

2. Προ­ώ­θηση “επεν­δυ­τι­κής ευκαι­ρίας” από συνερ­γα­ζό­με­νους μεσίτες.

3. Εκτί­μηση των ακι­νή­των από συγκε­κρι­μένο εξω­τε­ρικό μηχα­νικό με υπερ­βο­λικά υψηλές αξίες.

4. Έγκριση των δανείων από τη διευ­θύ­ντρια του κατα­στή­μα­τος, χωρίς να ενη­με­ρω­θούν οι κεντρι­κές υπη­ρε­σίες.

5. Κατα­νομή των χρη­μά­των: μόνο ένα μέρος πήγαινε στους δανειο­λή­πτες και τον πωλητή, ενώ σημα­ντικά ποσά έμεναν στους λογα­ρια­σμούς των συνερ­γα­τών.

Το νομικό σκηνικό

Η αστική δίκη αφορά απαί­τηση απο­ζη­μί­ω­σης ύψους 84.210 ευρώ και επι­πλέον χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση για ηθική βλάβη. Ωστόσο, το Δικα­στή­ριο απο­φά­σισε ότι προη­γεί­ται η τελε­σί­δικη κρίση της ποι­νι­κής δια­δι­κα­σίας, στην οποία εξε­τά­ζε­ται:

• Αν υπήρξε απάτη κατά της τρά­πε­ζας,

• αν τα στελέχη και συνερ­γά­τες ενήρ­γη­σαν με κοινό δόλο,

• αν ο σκοπός ήταν η υπε­ξαί­ρεση κεφα­λαίων ή η νομι­μο­ποί­ηση εσόδων.

Το γεγονός ότι οι δανειο­λή­πτες περι­λαμ­βά­νο­νται στην προ­κα­ταρ­κτική ποινική διε­ρεύ­νηση δίνει στην υπόθεση έναν επι­πλέον τόνο περι­πλο­κό­τη­τας.

Η ποινική δίκη στο Τρι­με­λές Εφετείο Κακουρ­γη­μά­των Αθηνών, που έχει ήδη λάβει ανα­βο­λές, ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει εντός του 2025. Οι απο­φά­σεις που θα προ­κύ­ψουν ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σουν:

• Την τύχη των δανειο­λη­πτών (αν θεω­ρη­θούν τελικά θύματα ή συνερ­γοί),

• την ευθύνη της τρά­πε­ζας (αν κρί­νο­νται ως συνυ­πεύ­θυ­νοι για τις πράξεις των συνερ­γα­τών),

• τη θεμε­λί­ωση απαί­τη­σης απο­ζη­μί­ω­σης και την τελική οικο­νο­μική κρίση της υπό­θε­σης.

Το ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα έχει γνω­ρί­σει κρίσεις, ανα­κε­φα­λαιο­ποι­ή­σεις και αυστη­ρές επο­πτείες. Αλλά το σκάν­δαλο που απο­κα­λύ­πτε­ται θυμίζει ότι ακόμα και μέσα από τις πιο επί­ση­μες δομές, μπορεί να στηθούν μηχα­νι­σμοί εξα­πά­τη­σης, όταν λείπει η λογο­δο­σία.

Το 2025 ανα­μέ­νε­ται να είναι η χρονιά της κρίσης για την υπόθεση αυτή – και μαζί της, για την εμπι­στο­σύνη των πολιτών σε ένα σύστημα που καλεί­ται να προ­στα­τεύ­σει, όχι να εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται.