«Γράμμα από την Κάσο,1965»

O Robert A. McCabe τράβηξε τις πρώτες του φωτο­γρα­φίες το 1939, σε ηλικία πέντε ετών. Κατά τη διάρ­κεια ενός ταξι­διού του στην Ευρώπη, το 1954, έβγαλε την πρώτη από τις πολλές του εμβλη­μα­τι­κές φωτο­γρα­φίες της Ελλάδας. Μια επί­σκεψη στην Κάσο το 1965 ήταν η αιτία για τον μεγα­λύ­τερο αριθμό των φωτο­γρα­φιών του βιβλίου «Γράμμα από την Κάσο, 1965», εκδό­σεις Πατάκη.

Τον Αύγου­στο του 1965, ένας νεαρός Αμε­ρι­κα­νός φωτο­γρά­φος επι­σκέ­πτε­ται την Κάσο, με απο­στολή να βγάλει μια σειρά φωτο­γρα­φιών, για να πλαι­σιώ­σουν το κείμενο ενός βιβλίου για την ιστορία του νησιού. Αυτός ήταν ο Robert A. McCabe. Οι φωτο­γρα­φίες αυτές, που έμειναν τελικά, εκτός ελα­χί­στων, στο συρτάρι ως το 2013, απο­τε­λούν τον κορμό του βιβλίου αυτού, που συνο­δεύ­ε­ται από κείμενα δύο Κασιω­τών, του Νίκου Μαστρο­παύ­λου και της Μαριλέν Φρα­γκούλη Κέδρου.

«Στο βάθος της ψυχής της η κοσμο­πο­λί­τισσα, όσο και κλει­σμένη στον εαυτό της, Κάσος εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί εξωτικό τόπο, παρά­δεισο της ζώσας νησιω­τι­κό­τη­τας, όπου ανα­βιώ­νουν ήθη από τα χρόνια της αθω­ό­τη­τας, καθώς επι­μέ­νει να ταξι­δεύει ακόμη εκτός του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος. Πριν την εξαρ­γύ­ρωση του ενδια­φέ­ρο­ντος του επι­σκέ­πτη για τον από­μα­κρο κόσμο της, υπάρχει το αυθε­ντικό ενδια­φέ­ρον των ανθρώ­πων της Κάσου για τον ξένο, που αψήφησε τα πολλά βάσανα του μακρό­συρ­του ταξι­διού για να αράξει στο νέο λιμάνι της Μπούκας. Νοιά­ζο­νται για τη γνώμη που θα σχη­μα­τί­σει ο ξένος γι’ αυτούς και του κάνουν χώρο για να καθίσει δίπλα τους στα γλέντια τους, εκεί που απο­κα­λύ­πτο­νται τα τρί­σβαθα της ψυχής τους. Γιατί, κι αν η Κάσος είχε βαδίσει στα μονο­πά­τια της παγκο­σμιο­ποί­η­σης πριν την Παγκο­σμιο­ποί­ηση, δια­τη­ρεί ατόφια την ιδιαί­τερη κουλ­τούρα της, τα πανη­γύ­ρια, τα γλέντια, τη μουσική, τους χορούς, τα τρα­γού­δια, τη γαστρο­νο­μία της, σε φόντο φυσικό και, εν πολλοίς, αδια­τά­ρα­χτο».  Νίκος Γ. Μαστρο­παύ­λος

Ο Νίκος Γ. Μαστρο­παύ­λος είναι δημο­σιο­γρά­φος, ερευ­νη­τής του πολι­τι­σμού, δημιουρ­γός της ιστο­σε­λί­δας eudemonia.gr. Από το 1981 συμ­με­τείχε ως επαγ­γελ­μα­τίας συντά­κτης, συντο­νι­στής ύλης, υπεύ­θυ­νος ύλης και αρχι­συ­ντά­κτης στην έκδοση εφη­με­ρί­δων και περιο­δι­κών πανελ­λή­νιας κυκλο­φο­ρίας. Γεν­νή­θηκε στη Ρόδο το 1958 και μεγά­λωσε στην Κάσο, όπου ολο­κλή­ρωσε τη βασική και μέση εκπαί­δευση, πριν μετα­να­στεύ­σει στην Αθήνα για ανώ­τε­ρες σπουδές. Η ανα­τροφή του σε ένα μικρό ναυτικό νησί στο τέρμα της Άγονης Γραμμής δια­μόρ­φωσε την προ­σω­πική κοσμο­θε­ω­ρία του και τον τρόπο γραφής του.

«Την πρώτη φορά που ο Ρόμπερτ ανέφερε ότι πρω­το­ε­πι­σκέ­φθηκε την Κάσο τη δεκα­ε­τία του 1960, νόμιζα ότι έκανε λάθος. Κανείς δεν πήγαινε στην Κάσο τότε εκτός κι αν είχε κάποια σχέση με το νησί. […] Οι φωτο­γρα­φίες του Ρόμπερτ απο­τυ­πώ­νουν την Κάσο όπως είναι ακόμα και σήμερα, τραχιά και πιστή στον εαυτό της, μετέωρη λες μέσα στον χρόνο. Περ­πα­τάς το νησί και βλέπεις ακόμα τις ίδιες ακριβώς εικόνες, ξανά και ξανά. Στο ανεκ­παί­δευτο μάτι η Κάσος μπορεί να μοιάζει απλοϊκή κι ανε­πι­τή­δευτη, αλλά είναι πολύ πιο εκλε­πτυ­σμένη από ό,τι μπορεί να φαντα­στεί κανείς. Έχει μια δική της υπο­κεί­μενη μουσική, τη γη, τη θάλασσα, τη χει­ρο­τε­χνία της, το φαγητό, τη φιλο­ξε­νία και μια παρα­δο­σιακή κουλ­τούρα αόρατη στον περι­στα­σιακό επι­σκέ­πτη. Ο κοι­νω­νι­κός και ιστο­ρι­κός ιστός του νησιού είναι ακόμα άθικτος». Μάρλεν Φρα­γκούλη Κέδρος

Η Μαριλέν Φρα­γκούλη Κέδρος γεν­νή­θηκε στο Βέλγιο από Κασιώ­τες γονείς. Κατοι­κεί στην Αθήνα και επι­σκέ­πτε­ται συχνά την Κάσο, όπου ασχο­λεί­ται με ανα­πα­λαιώ­σεις κτιρίων. Με το πέρασμα του χρόνου θεμε­λί­ωσε δυνατές φιλίες με τους ντό­πιους, με απο­τέ­λε­σμα να έχει ανα­κα­λύ­ψει πτυχές της Κάσου που παρα­μέ­νουν κρυφές στον περι­στα­σιακό επι­σκέ­πτη. Κάθε χρόνο ταξι­δεύει στην Κάσο προς χάριν εορ­τα­σμού της οικο­γε­νεια­κής επα­νέ­νω­σης.

Πηγή naftemporiki.gr