Κ. Σκανδαλίδης: Η Δημοκρατία έχει ανάγκη από μια θεσμική ανασυγκρότηση

Ο κοι­νο­βου­λευ­τι­κός εκπρό­σω­πος του Κινή­μα­τος Αλλαγής, Κώστας Σκαν­δα­λί­δης, τοπο­θε­τή­θηκε στην ολο­μέ­λεια της Βουλής, στη συζή­τηση επί του πορί­σμα­τος της Εξε­τα­στι­κές Επι­τρο­πής “για τη διε­ρεύ­νηση της επι­χεί­ρη­σης πολι­τι­κής χει­ρα­γώ­γη­σης της κοινής γνώμης, ευτε­λι­σμού των θεσμών και κατα­σπα­τά­λη­σης δημο­σίου χρή­μα­τος”.

Ο κ. Σκαν­δα­λί­δης, ανα­φέρ­θηκε στο γεγονός, πως υπάρχει θεσμικό κενό, το οποίο αφορά, την εφαρ­μογή του σχε­τι­κού άρθρου του Συντάγ­μα­τος για τη δυνα­τό­τητα της Αντι­πο­λί­τευ­σης να προ­τεί­νει τη δημιουρ­γία εξε­τα­στι­κών επι­τρο­πών. Γιατί, δεν είναι δυνατόν η πρώτη ουσια­στικά δια­δι­κα­σία εφαρ­μο­γής αυτής της διά­τα­ξης να τινα­χθεί στον αέρα τόσο εύκολα και με τόσο έωλα επι­χει­ρή­ματα και από τη μία, αλλά και από την άλλη μεριά. Αυτό σημαί­νει ότι χρειά­ζε­ται οπωσ­δή­ποτε αλλαγή στον Κανο­νι­σμό της Βουλής.

Στη συνέ­χεια, επι­σή­μανε το γεγονός ότι είναι ανα­γκαίο να δια­σφα­λι­στεί εν τοις πράγ­μασι, η δυνα­τό­τητα άσκησης της ελεγ­κτι­κής αρμο­διό­τη­τας του Εθνικού Συμ­βου­λίου Ραδιο­τη­λε­ό­ρα­σης και η δυνα­τό­τητα της Εθνικής Αντι­προ­σω­πείας να αξιο­λο­γεί τη λει­τουρ­γία αυτού του θεσμού.

Σχετικά με την κατα­νομή δημο­σίου χρή­μα­τος, σε ό,τι αφορά τα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης, ανέφερε πως πρέπει να υπάρξει ένας έλεγχος και από αντι­προ­σώ­πους της ΕΣΗΕΑ και να τεθούν συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια. Τα χρήματα δηλαδή του Ελλη­νι­κού λαού, που δίνει το κράτος στα δημόσια μέσα, να δια­νέ­μο­νται με βάση κρι­τή­ρια για το πως αξιο­λο­γού­νται και αξιο­ποιού­νται. Βάση ενός τρόπου ενί­σχυ­σης της πολι­τι­σμι­κής μας ταυ­τό­τη­τας, της παι­δείας, της εκπαί­δευ­σης, και τα λοιπά.

Ανα­φε­ρό­με­νος στο πολι­τικό πλαίσιο που αφορά τη δια­δι­κα­σία, ο κ. Σκαν­δα­λί­δης δήλωσε κατη­γο­ρη­μα­τικά, πως “δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Εμείς θεσμο­θε­τού­σαμε πάντα βήμα με βήμα –και όχι άρτια- τη δια­φά­νεια και εσείς αντι­στε­κό­σα­σταν, ένθεν και ένθεν.”

Και συνέ­χισε, λέγο­ντας πως δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι για το ίδιο θέμα, στις δύο πανο­μοιό­τυ­πες προ­τά­σεις εξε­τα­στι­κών επι­τρο­πών του τελευ­ταίου δια­στή­μα­τος, η μία είχε ως θύμα της τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος έγινε θύτης της δεύ­τε­ρης. Ενώ ο θεσμι­κός εγγυ­η­τής της πρώτης, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, έγινε χει­ρα­γω­γός στη δεύτερη.

Τέλος, ο κοι­νο­βου­λευ­τι­κός εκπρό­σω­πος του Κινή­μα­τος, υπο­γράμ­μισε ότι: “Η δημο­κρα­τία έχει ανάγκη από θεσμική ανα­συ­γκρό­τηση. Το πολι­τικό σύστημα οφείλει να διδα­χτεί επι­τέ­λους ότι οι παθο­γέ­νειες που το ίδιο δημιούρ­γησε δεν μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν, αν δεν υπάρ­χουν ριζικές αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο, που να προ­στα­τεύ­ουν τη δια­φά­νεια και ταυ­τό­χρονα, να απο­τρέ­πουν τη χει­ρα­γώ­γηση.”

Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η τοπο­θέ­τηση:

“Αυτή η συζή­τηση φέρνει πολύ φορτίο από το παρελ­θόν. Και επειδή έχει γίνει πάρα πολλές φορές στο Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο, το γεγονός ότι επα­να­λαμ­βά­νε­ται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και με τα ίδια ακριβώς επι­χει­ρή­ματα, είναι φανερό πως οδηγεί στην επα­νά­ληψη μιας κατά­στα­σης που δεν τιμά τόσο εμάς όσο και τη σχέση μας με το σήμερα και τη νέα εποχή.

Υπάρ­χουν δύο δια­φο­ρε­τικά επίπεδα, το θεσμικό μέρος και το πολι­τικό μέρος. Θέλω να τα ξεχω­ρίσω και να μείνω επ’ ολίγον στο θεσμικό μέρος, γιατί έχουν ήδη μιλήσει οι συνά­δελ­φοι από το Κίνημα Αλλαγής, όπως και ο ειση­γη­τής μας κ. Καμίνης.

Επί του προ­κει­μέ­νου, λοιπόν, η απο­δει­κτική δια­δι­κα­σία απέ­κρυψε ουσια­στικά το περιε­χό­μενο της διαρ­κούς επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Υπουρ­γείου και δια­φη­μι­στι­κής εται­ρείας που ανέλαβε να κατα­νεί­μει τα ποσά της δια­φη­μι­στι­κής καμπά­νιας. Ταυ­τό­χρονα, δεν επέ­τρεψε να επα­λη­θευ­τούν οι βαριές κατη­γο­ρίες του ΣΥΡΙΖΑ. Απέ­κλεισε την παρου­σία και τη μαρ­τυ­ρία του ιδιο­κτήτη της “OPINION” και ταυ­τό­χρονα απε­δεί­χθη ότι δεν λει­τουρ­γούν οι κυρω­τι­κοί μηχα­νι­σμοί που προ­βλέ­πει ο νομο­θέ­της σε βάρος των εται­ρειών δημο­σκο­πή­σεων, κάτι που αφορά τη λει­τουρ­γία του Εθνικού Συμ­βου­λίου Ραδιο­τη­λε­ό­ρα­σης.

Υπάρχει θεσμικό κενό, κάτι που τονί­στηκε κατά κόρον. Αυτό το κενό αφορά, πρώτον, την εφαρ­μογή του σχε­τι­κού άρθρου του Συντάγ­μα­τος για τη δυνα­τό­τητα της Αντι­πο­λί­τευ­σης να προ­τεί­νει τη δημιουρ­γία εξε­τα­στι­κών επι­τρο­πών. Δεν είναι δυνατόν η πρώτη ουσια­στικά δια­δι­κα­σία εφαρ­μο­γής αυτής της διά­τα­ξης να τινα­χθεί στον αέρα τόσο εύκολα και με τόσο έωλα επι­χει­ρή­ματα και από τη μία μεριά, αλλά και από την άλλη μεριά. Αυτό σημαί­νει ότι χρειά­ζε­ται οπωσ­δή­ποτε αλλαγή στον Κανο­νι­σμό της Βουλής

Δεύ­τε­ρον, πιστο­ποιεί την ανάγκη να δια­σφα­λι­στεί εν τοις πράγ­μασι η δυνα­τό­τητα άσκησης της ελεγ­κτι­κής αρμο­διό­τη­τας του Εθνικού Συμ­βου­λίου Ραδιο­τη­λε­ό­ρα­σης, όπως βέβαια και η δυνα­τό­τητα της Εθνικής Αντι­προ­σω­πείας να αξιο­λο­γεί τη λει­τουρ­γία αυτού του θεσμού. Παρου­σιά­στη­καν και από τον κ. Καστα­νίδη κάποιες συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις σε ό,τι αφορά αυτό το θέμα.

Αυτή η συζή­τηση δεν γίνεται εν κενώ. Υπάρχει η ευρω­παϊκή εξέλιξη. Υπάρχει η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή που κίνησε δημόσια δια­βού­λευση για την επι­κεί­μενη ευρω­παϊκή πράξη για την ελευ­θε­ρία των μέσων ενη­μέ­ρω­σης που αφορά τη δια­φά­νεια και την ανε­ξαρ­τη­σία τους, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την υγιή λει­τουρ­γία τους και τη δίκαιη κατα­νομή των κρα­τι­κών πόρων. Παρα­δείγ­μα­τος χάριν, ανε­ξαρ­τη­σία των δημό­σιων μέσων ενη­μέ­ρω­σης, δια­φά­νεια και δίκαιη κατα­νομή της κρα­τι­κής δια­φή­μι­σης.

Εγώ στην προη­γού­μενη συζή­τηση που έγινε με αφορμή την πρόταση για τη σύσταση της Εξε­τα­στι­κής Επι­τρο­πής, είχα κάνει τρεις πολύ απλές προ­τά­σεις που σκέ­φτηκα εκείνη τη στιγμή, χωρίς αυτό να σημαί­νει ότι είναι οι καλύ­τε­ρες. Άλλωστε, έχουμε κάνει κι άλλες προ­τά­σεις τις οποίες παρου­σί­ασε και ο κ. Κατρί­νης σήμερα στην τοπο­θέ­τησή του.

Εγώ πιστεύω ότι με συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια για να κάνει κάθε φορά τις κατα­νο­μές του δημο­σίου χρή­μα­τος σε ό,τι αφορά τα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης, να υπάρχει ένας έλεγχος και από αντι­προ­σώ­πους της ΕΣΗΕΑ. Μπο­ρού­σαμε να πάρουμε μια απόφαση να προ­στα­τέ­ψουμε τον δημο­σιο­γρα­φικό κόσμο απέ­να­ντι στη χει­ρα­γώ­γηση που γίνεται ουσια­στικά στα πλαίσια της λει­τουρ­γίας των μέσων, άρα να τους δώσουμε τη δυνα­τό­τητα αντί να τα εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται ο καθένας με απλά “μπλο­κά­κια”, να πάμε μέσα από συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις και, άρα, να δια­σφα­λί­σουμε και τη μέγιστη δυνατή –δεν γίνεται στον απόλυτο βαθμό- ανε­ξαρ­τη­σία της λει­τουρ­γίας του δημο­σιο­γρά­φου. Όλοι οι δημο­σιο­γρά­φοι πιστεύ­ουν ότι ουσια­στικά υπη­ρε­τούν ένα λει­τούρ­γημα.

Επι­πλέον, ό,τι χρήματα δίνει στα δημόσια μέσα το κράτος, που είναι χρήματα του ελλη­νι­κού λαού, να πηγαί­νουν με κρι­τή­ρια στο πώς αξιο­λο­γού­νται και πώς αξιο­ποιού­νται, με έναν τρόπο ενί­σχυ­σης –το λέγαμε παλιά, φαί­νε­ται λίγο παρα­δο­σιακό, αλλά δεν είναι παρα­δο­σιακό, είναι πολύ σύγχρονο- της πολι­τι­σμι­κής μας ταυ­τό­τη­τας, της παι­δείας, της εκπαί­δευ­σης, κλπ. Μαζί με όλες τις άλλες προ­τά­σεις, νομίζω ότι θα μπο­ρού­σαμε να βοη­θή­σουμε προς αυτήν την κατεύ­θυνση.

Έρχομαι τώρα στο πολι­τικό πλαίσιο.

Ο καθένας σ’ αυτήν την Αίθουσα μπορεί εύκολα να προ­βλέ­ψει την κατά­ληξη και αυτής της δια­δι­κα­σίας για την έκδοση του πορί­σμα­τος της Εξε­τα­στι­κής Επι­τρο­πής, όπως και σε όλες τις προη­γού­με­νες. Ο καθείς και το πόρισμά του. Οποία πρω­το­τυ­πία! Διά­λο­γος κωφών! Ευθεία χει­ρα­γώ­γηση από την κρα­τούσα Πλειο­ψη­φία, επι­λε­κτική επιλογή μαρ­τύ­ρων όχι μόνο για να μη δια­φω­τί­σει πλευρές, αλλά ακόμη και για να συσκο­τί­σουν και να απο­προ­σα­να­το­λί­σουν.

Αυτό είναι κάτι που το ζήσαμε επα­νει­λημ­μένα. Οφείλω να σας πω, όμως, ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Εμείς θεσμο­θε­τού­σαμε πάντα βήμα με βήμα –και όχι άρτια- τη δια­φά­νεια και εσείς αντι­στε­κό­σα­σταν, ένθεν και ένθεν. Εμείς στέλ­ναμε τα στελέχη μας στη δικαιο­σύνη και εσείς προ­σπα­θείτε να τα απαλ­λά­ξετε προτού συζη­τη­θεί καν το θέμα. Εμείς είμαστε συνε­πείς με την αρχή “όλα στο φως” και εσείς κρύβετε τα προ­βλή­ματα κάτω από το χαλί.

Δεν είναι τυχαίο ότι για το ίδιο θέμα οι δύο πανο­μοιό­τυ­πες προ­τά­σεις εξε­τα­στι­κών επι­τρο­πών σε ελά­χι­στο χρονικό διά­στημα, η μία όταν έγινε είχε θύμα της πρώτης τον Αλέξη Τσίπρα που γίνεται θύτης στη δεύτερη εξε­τα­στική, ο δε θεσμι­κός εγγυ­η­τής της πρώτης Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έγινε χει­ρα­γω­γός στη δεύτερη. Δεν πρό­κει­ται για πολι­τικό μετα­μορ­φι­σμό. Πρό­κει­ται για θέατρο του παρα­λό­γου και για θέατρο που υπο­βαθ­μί­ζει κυριο­λε­κτικά τη λει­τουρ­γία του Κοι­νο­βου­λίου, γιατί με τα αντί­θετα επι­χει­ρή­ματα οι δύο παρα­τά­ξεις στη μία και στην άλλη Επι­τροπή δια­τυ­πώ­νουν τον ίδιο προ­βλη­μα­τι­σμό, μόνο που στη μία έχει την ταμπέλα του ΣΥΡΙΖΑ ενα­ντίον της Νέας Δημο­κρα­τίας και στην άλλη έχει της Νέας Δημο­κρα­τίας ενα­ντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρ­χουν τα ίδια ακριβώς επι­χει­ρή­ματα είτε υπε­ρά­σπι­σης της Κυβέρ­νη­σης, είτε υπε­ρά­σπι­σης της Αντι­πο­λί­τευ­σης.

Άρα, λοιπόν, θέλω κλεί­νο­ντας να πω κάτι το οποίο το θεωρώ πάρα πολύ σημα­ντικό. Όλοι μιλάμε για το τέλος της Μετα­πο­λί­τευ­σης. Όλοι! Το λέτε όλοι! Τα κόμματα έχουν εξα­ντλή­σει τη δυνα­τό­τητά τους, μπήκαμε σε μια και­νούρ­για εποχή, γίνο­νται τρο­μα­κτι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις. Όλοι μιλάνε για το ότι η δημο­κρα­τία έχει ανάγκη από μια θεσμική ανα­συ­γκρό­τηση. Θα τη συμ­φω­νή­σουμε; Το πολι­τικό σύστημα οφείλει μετά από μια ατε­λεί­ωτη δια­δρομή να διδα­χτεί επι­τέ­λους ότι οι παθο­γέ­νειες που το ίδιο δημιούρ­γησε δεν μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν, αν δεν υπάρ­χουν ριζικές αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο που να προ­στα­τεύ­ουν τη δια­φά­νεια και, ταυ­τό­χρονα, να απο­τρέ­πουν τη χει­ρα­γώ­γηση.

Το λέω με πλήρη συνεί­δηση γιατί κανείς δεν αρνεί­ται τη σύμφυση οικο­νο­μι­κής και πολι­τι­κής εξου­σίας στη σημε­ρινή εποχή και σε παγκό­σμιο επίπεδο και σε εθνικό επίπεδο. Κανείς δεν αρνεί­ται τις δια­πλο­κές που μπορούν να υπάρ­ξουν. Υπάρχει, όμως, ένα θέμα δημο­κρα­τίας και δια­φά­νειας, ότι δηλαδή όλα αυτά θα πρέπει να απο­μυ­θο­ποι­η­θούν και να τεθούν στο φως της δημο­κρα­τίας, σε μία σοβαρή θεσμική ανα­συ­γκρό­τησή της. Μπο­ρούμε να το κάνουμε αυτό; Κάτι θα έχουμε προ­σφέ­ρει και κυρίως θα έχουμε προ­σφέ­ρει κάτι πιο απλό, ότι δηλαδή την επόμενη φορά δεν θα συζη­τή­σουμε τα ίδια πράγ­ματα με τα ίδια επι­χει­ρή­ματα που τη μια φορά χρη­σι­μο­ποιεί το ένα κόμμα και την άλλη φορά χρη­σι­μο­ποιεί το άλλο”.