Κομισιόν: Ισχυρό σοκ ύφεσης 10% το 2020 – Πρώτη σε τουριστικές απώλειες η Ελλάδα

Την δεύτερη ισχυ­ρό­τερη πτώση του ΑΕΠ βίωσε λόγω της παν­δη­μίας και της εξάρ­τη­σης από τον του­ρι­σμό η ελλη­νική οικο­νο­μία το 2020, σύμφωνα με τις νέες Χει­με­ρι­νές Προ­βλέ­ψεις της Κομι­σιόν, που δόθηκαν σήμερα στη δημο­σιό­τητα. Ανα­θε­ω­ρεί­ται επί τα χείρω η πρό­βλεψη για πτώση του ΑΕΠ στο -10% τον προη­γού­μενο χρόνο (έναντι 9% προη­γού­με­νης πρό­βλε­ψης στις φθι­νο­πω­ρι­νές εκτι­μή­σεις).

Και τούτο παρά το γεγονός ότι πανευ­ρω­παϊκά η Επι­τροπή βελ­τιώ­νει τις προ­βλέ­ψεις της: Εκτιμά ότι η ύφεση ήταν πιο «ρηχή» κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Η ελλη­νική επίδοση είναι χει­ρό­τερη μόνο από αυτή της Ισπα­νίας η οποία εκτι­μά­ται πως έχει βιώσει ύφεση 11%.

Μάλιστα, σε ειδικό πίνακα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής στον οποίο προ­σμε­τρά­ται το συνο­λικό απο­τύ­πωμα της παν­δη­μίας, δηλαδή το πόσο χει­ρο­τέ­ρεψε η κατά­σταση σε σχέση με την ανά­πτυξη που βίωναν προη­γου­μέ­νως κράτη-μέλη όπως η Ελλάδα, η επί­πτωση με βάση στοι­χεία τρίτου τρι­μή­νου 2020 είναι η ισχυ­ρό­τερη στην ευρω­ζώνη: Υπο­λο­γί­ζο­νται απώ­λειες της τάξης του 12% του ΑΕΠ.

Το γεγονός αυτό συν­δέ­ε­ται με τα στοι­χεία που δεί­χνουν ότι στην Ελλάδα δια­πι­στώ­θηκε η μεγα­λύ­τερη απώλεια του­ρι­στι­κών κρα­τή­σεων πανευ­ρω­παϊκά. Στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται η πιο μεγάλη μείωση στον αριθμό των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων από όλα τα κράτη – μέλη: Υπο­λο­γί­ζε­ται η απώλεια στο 77% το 2020 με δεύτερη τη Μάλτα και τρίτη την Ιρλαν­δία, ενώ ο μέσος όρος είναι στο 69%.

Πάντως, η Επι­τροπή απο­δί­δει εμμέσως εύσημα στην κυβέρ­νηση κάνο­ντας λόγο για μέτρα στή­ρι­ξης που αύξησαν την πιστω­τική επέ­κταση και κατά­φε­ραν να δια­τη­ρή­σουν σταθερό το ύψος της ανερ­γίας. Ανα­φέ­ρε­ται όμως και σε μεγάλες αβε­βαιό­τη­τες που προ­κα­λεί η παν­δη­μία.

Οι προ­ο­πτι­κές του 2021 – Προ­βλέ­ψεις χωρίς το Ταμείο Ανά­καμ­ψης

Για το 2021 η Επι­τροπή εκτιμά πλέον ότι ο ρυθμός ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας θα δια­μορ­φω­θεί στο 3,5% (έναντι προη­γού­με­νης πρό­βλε­ψης για Ανά­πτυξη 5%). Το 2022 ανα­μέ­νε­ται πως θα φτάσει στο 5%. Θα είναι δηλαδή ταχύ­τε­ρος από την προη­γού­μενη πρό­βλεψη περί ανά­καμ­ψης 3,5%.

Πρέπει να γίνει σαφές όμως πως στις προ­βο­λές για φέτος και για το 2022 δεν  έχουν προ­σμε­τρη­θεί τα οφέλη από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Αυτό είναι και το εναλ­λα­κτικό πιο «καλό» σενάριο της Επι­τρο­πής. Ανα­φέ­ρει  πως «η πρό­βλεψη δεν ενσω­μα­τώ­νει τον αντί­κτυπο του σχεδίου ανά­καμ­ψης και ανθε­κτι­κό­τη­τας, το οποίο θα μπο­ρούσε να δώσει σημα­ντική ώθηση στην εγχώρια ζήτηση μόλις εφαρ­μο­στεί».

Από την άλλη πλευρά κάνει λόγο για δυσμενή σενάρια. «Οι γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις στην περιοχή και η μετα­να­στευ­τική κρίση προ­σθέ­τουν αβε­βαιό­τητα στις προ­βλέ­ψεις» ανα­φέ­ρει.

«Η πρό­βλεψη παρα­μέ­νει υπό μεγάλη αβε­βαιό­τητα. Οι εξε­λί­ξεις σχετικά με την παγκό­σμια κρίση υγείας και με την πορεία   του εμβο­λια­σμού θα είναι κρί­σι­μες για την ανά­καμψη του του­ρι­στι­κού τομέα και για την ταχύ­τητα ανά­καμ­ψης στον ιδιω­τικό τομέα μετά τη λήξη των κυβερ­νη­τι­κών μέτρων στή­ρι­ξης» λέει.

Στο ειδικό κεφά­λαιο για την Ελλάδα ανα­φέ­ρει επίσης πως το ΑΕΠ της Ελλάδας αυξή­θηκε κατά 2,3% (σε επίπεδο  τρι­μή­νου) κατά το τρίτο τρίμηνο του 2020, αντι­κα­το­πτρί­ζο­ντας το άνοιγμα της οικο­νο­μίας και την προ­σω­ρινή χαλά­ρωση των μέτρων περιο­ρι­σμού εκείνη τη στιγμή. Η ανά­καμψη το τρίτο τρίμηνο οφεί­λε­ται κυρίως στην εγχώρια ζήτηση. Η οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα στον τομέα των υπη­ρε­σιών μειώ­θηκε απότομα λόγω των αρνη­τι­κών επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας στον του­ρι­σμό, ενώ οι κατα­σκευές έδειξαν κάποια ανθε­κτι­κό­τητα.

Ωστόσο, η Επι­τροπή τονίζει πως μετά την επα­νει­σα­γωγή μέτρων περιο­ρι­σμού κατά το τέταρτο τρίμηνο του έτους, ανα­μέ­νε­ται επι­στροφή σε ύφεση σε επίπεδο 3μήνου. Συνο­λικά, το πραγ­μα­τικό ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί κατά 10% το 2020.

Τα περιο­ρι­στικά μέτρα ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σουν την ανά­καμψη της Ελλάδας, με το πραγ­μα­τικό ΑΕΠ να ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί κατά 3,5% το 2021, πριν επι­τα­χυν­θεί σε 5% το 2022. Η ανά­καμψη θα συνε­χί­σει να να υπο­στη­ρί­ζε­ται κυρίως από την ιδιω­τική κατα­νά­λωση, «λόγω του στα­δια­κού ανοίγ­μα­τος του λια­νι­κού εμπο­ρίου, της βελ­τί­ω­σης της εμπι­στο­σύ­νης των κατα­να­λω­τών και του υπο­στη­ρι­κτι­κού ρόλου της δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής στην οικο­νο­μία».

Οι καθαρές εξα­γω­γές ανα­μέ­νε­ται να συμ­βά­λουν θετικά στην ανά­πτυξη το 2021 και το 2022. Ο εμβο­λια­σμός ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σει όμως  «μόνο τη στα­διακή επι­στροφή των του­ρι­στών στην Ελλάδα» επι­ση­μαί­νε­ται.  Οι επεν­δύ­σεις προ­βλέ­πε­ται να ανα­κάμ­ψουν, αλλά με βρα­δύ­τερο ρυθμό.

«Τα μέτρα στή­ρι­ξης που υιο­θέ­τη­σαν οι αρχές ενί­σχυ­σαν την πιστω­τική επέ­κταση των επι­χει­ρή­σεων» ανα­φέ­ρε­ται. Η ανεργία ανήλθε στο 16,7% τον Οκτώ­βριο του 2020, παρό­μοια με το προη­γού­μενο έτος, γεγονός που δείχνει ότι ο αντί­κτυ­πος της οικο­νο­μι­κής κρίσης στην αγορά εργα­σίας παρα­μέ­νει σχετικά περιο­ρι­σμέ­νος. Ωστόσο, η απα­σχό­ληση μειώ­θηκε, κυρίως λόγω των χαμη­λό­τε­ρων προ­σλή­ψεων στον του­ρι­στικό τομέα. Μετά την πτώση κατά 1,3% το 2020, ο πλη­θω­ρι­σμός προ­βλέ­πε­ται να παρα­μεί­νει ελαφρώς αρνη­τι­κός το 2021 πριν γίνει θετικός το 2022 κάτι που οφεί­λε­ται κυρίως στην ανα­με­νό­μενη πτώση των τιμών του τομέα των υπη­ρε­σιών.

Η Κομι­σιόν εκτιμά ότι στην Ελλάδα η επί­πτωση από την κρίση είναι η μεγα­λύ­τερη πανευ­ρω­παϊκά το 2020 αν συγκρι­θεί με το που βρι­σκό­ταν το κάθε κράτος μέλος πριν. Η Ελλάδα αν  ληφθεί υπόψη και το τρίτο τρίμηνο το 2020 είχε τη μεγα­λύ­τερη απώλεια σε σχέση με τις προ­βλέ­ψεις για ανά­πτυξη που ίσχυαν πριν ξεσπά­σει η κρίση.  Εξηγεί πως τα κράτη μέλη που είδαν τη δρα­στη­ριό­τητά  τους να μειώ­νε­ται έντονα το πρώτο εξάμηνο του έτους, σημεί­ω­σαν ανά­καμψη το τρίτο τρίμηνο  που βοήθησε στον περιο­ρι­σμό των απω­λειών.

Ωστόσο, το χάσμα σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την κρίση ήταν υψη­λό­τερο στην Ελλάδα (περίπου -12%), στην Κροατία (-10 ¼%), στη Μάλτα και στην Ισπανία (πλησίον του 9%), αντι­κα­το­πτρί­ζο­ντας την ισχυ­ρό­τερη εξάρ­τηση αυτών των χωρών στον του­ρι­σμό. Ήταν το μικρό­τερο στην Πολωνία (-2%), τη Φιν­λαν­δία και τη Λιθουα­νία. Μόνο το Λου­ξεμ­βούργο και η Ιρλαν­δία ανέ­φε­ραν επίπεδα παρα­γω­γής κοντά ή υψη­λό­τερα από τα επίπεδα τους στο τέλος του 2019 το 3ο τρίμηνο ανα­φέ­ρει η Κομι­σιόν.

Πηγή: insider.gr