Οι αναγνώστες εφημερίδων προτίθενται να πληρώσουν πιο ακριβά για την εφημερίδα τους προκειμένου να διατηρηθεί η ποιότητα

Η ηλε­κτρο­νι­κή ενη­μέ­ρω­ση μπο­ρεί να κερ­δί­ζει έδα­φος, σε βάθος χρό­νου, αλλά υπάρ­χει και το κοινό που επι­λέ­γει τις εφη­με­ρί­δες και όπως προ­κύ­πτει από έρευ­να της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού, η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών, και συ­γκε­κρι­μέ­να το 70% εξ αυτών, προ­τί­θε­ται να πλη­ρώ­σει 10% πε­ρισ­σό­τε­ρο από τη ση­με­ρι­νή τιμή πώ­λη­σης της εφη­με­ρί­δας που προ­τι­μά προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η δια­τή­ρη­ση της ποιό­τη­τάς της.

Η Επι­τρο­πή Αντα­γω­νι­σμού στο πλαί­σιο της κα­νο­νι­στι­κής πα­ρέμ­βα­σής της στην αγορά δια­νο­μής τύπου ανέ­θε­σε σε εται­ρεία δη­μο­σκο­πή­σε­ων τη διε­νέρ­γεια έρευ­νας για τη συλ­λο­γή πλη­ρο­φο­ριών σχε­τι­κά με το βαθμό εναλ­λα­ξι­μό­τη­τας με­τα­ξύ των ενη­με­ρω­τι­κών εφη­με­ρί­δων και το προ­φίλ του ανα­γνω­στι­κού κοι­νού.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στό­χος της έρευ­νας είναι να εντο­πι­στούν οι στε­νό­τε­ροι αντα­γω­νι­στές κάθε εφη­με­ρί­δας, με την έν­νοια της πι­θα­νό­τε­ρης εναλ­λα­κτι­κής επι­λο­γής εκ μέ­ρους των ανα­γνω­στών, καθώς και τα κρι­τή­ρια που κα­θο­ρί­ζουν τις επι­λο­γές τους.

Συλ­λέ­χθη­καν επί­σης πλη­ρο­φο­ρί­ες σχε­τι­κά με την πι­θα­νό­τη­τα με­τα­στρο­φής του ανα­γνω­στι­κού κοι­νού στον ηλε­κτρο­νι­κό τύπο σε πε­ρί­πτω­ση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της προ­τι­μη­τέ­ας εφη­με­ρί­δας καθώς και τη διά­θε­ση των ανα­γνω­στών να εξα­κο­λου­θούν να αγο­ρά­ζουν την εφη­με­ρί­δα της προ­τί­μη­σής τους εάν η τιμή της αυ­ξη­θεί κατά 10%.

Η έρευ­να πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε τον Ιού­νιο του 2021 με τη μέ­θο­δο των τη­λε­φω­νι­κών συ­νε­ντεύ­ξε­ων (Computer Assisted Τelephone Interviews) και ήταν πα­νελ­λα­δι­κή πε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας ένα δείγ­μα 1000 ατό­μων. Το δείγ­μα που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε κα­λύ­πτει αστι­κές και μη πε­ριο­χές, άν­δρες και γυ­ναί­κες σε όλο το ηλι­κια­κό φάσμα από 18 έως 74 και σε κάθε εκ­παι­δευ­τι­κή βαθ­μί­δα ή επαγ­γελ­μα­τι­κή απα­σχό­λη­ση.

Εναλ­λα­ξι­μό­τη­τα με­τα­ξύ των εφη­με­ρί­δων

Η με­τα­στρο­φή προς τον ψη­φια­κό τύπο και οι εν γένει αλ­λα­γές στον τομέα της ενη­μέ­ρω­σης, ιδιαί­τε­ρα στον έντυ­πο τύπο ως το πλέον πα­ρα­δο­σια­κό μέσο ενη­μέ­ρω­σης, απο­τυ­πώ­νο­νται στην έρευ­να. Ει­δι­κό­τε­ρα, το 73,3% των ερω­τώ­με­νων υπο­στή­ρι­ξε ότι δεν δια­βά­ζει κα­θό­λου εφη­με­ρί­δες πο­λι­τι­κού ή/και οι­κο­νο­μι­κού πε­ριε­χο­μέ­νου ενώ το υπό­λοι­πο 26,7%, που απο­κρί­θη­κε θε­τι­κά εμ­φα­νί­ζει δια­κυ­μάν­σεις ως προς τη συ­χνό­τη­τα ανά­γνω­σης εφη­με­ρί­δων με το 8,9% να απα­ντά­ει ότι δια­βά­ζει εφη­με­ρί­δα πε­ρί­που μία φορά το μήνα ή αραιό­τε­ρα, το 12,1% μία φορά την εβδο­μά­δα ενώ μόλις 5,7% δη­λώ­νει ότι δια­βά­ζει κά­ποια εφη­με­ρί­δα κάθε μέρα ή σχε­δόν κάθε μέρα. Εν­δει­κτι­κό εξάλ­λου της τάσης για την μελ­λο­ντι­κή εξέ­λι­ξη του κλά­δου είναι και το γε­γο­νός ότι το πο­σο­στό του ανα­γνω­στι­κού κοι­νού ανά ηλι­κια­κή ομάδα είναι χα­μη­λό­τε­ρο στις μι­κρό­τε­ρες ηλι­κί­ες (18-24 και 25-34) και αυ­ξά­νε­ται καθώς αυ­ξά­νε­ται η ηλι­κία των ερω­τώ­με­νων, ιδιαί­τε­ρα μετά τα 45 έτη.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, μόλις το 21% των ερω­τώ­με­νων που ανή­κουν στην ηλι­κια­κή ομάδα 18-24 δια­βά­ζει κά­ποια εφη­με­ρί­δα πο­λι­τι­κού/οι­κο­νο­μι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος ενώ το πο­σο­στό αυτό δια­μορ­φώ­νε­ται σε ελα­φρώς χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα (19,38%) για την ομάδα 25-34. Στις επό­με­νες ηλι­κια­κές ομά­δες, ήτοι 35-44, 45-54, 55-64 και 65-74, το πο­σο­στό των ανα­γνω­στών ακο­λου­θεί διαρ­κώς αυ­ξα­νό­με­νη πο­ρεία, ήτοι 22,50%, 29,50%, 31,67% και 33,75% αντί­στοι­χα.

Εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει επί­σης το γε­γο­νός ότι οι συμ­με­τέ­χο­ντες στην έρευ­να οι οποί­οι υπο­στή­ρι­ξαν ότι δια­βά­ζουν, ανε­ξαρ­τή­τως συ­χνό­τη­τας, κά­ποια εφη­με­ρί­δα, θα στρα­φούν κατά κύριο λόγο στον ηλε­κτρο­νι­κό τύπο σε πε­ρί­πτω­ση που η εφη­με­ρί­δα της προ­τί­μη­σής τους δεν είναι δια­θέ­σι­μη ή στα­μα­τή­σει να εκ­δί­δε­ται σε έντυ­πη μορφή. Συ­γκε­κρι­μέ­να, πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους μι­σούς υπο­στή­ρι­ξαν ότι θα διά­βα­ζαν την εφη­με­ρί­δα της προ­τί­μη­σής τους ηλε­κτρο­νι­κά ή/και θα επέ­λε­γαν να ενη­με­ρω­θούν στο δια­δί­κτυο από άλλες ιστο­σε­λί­δες ενώ μόλις πε­ρί­που το 1/3 αυτών θα διά­βα­ζε κά­ποια άλλη εφη­με­ρί­δα σε έντυ­πη μορφή.

Ανα­λυ­τι­κά, σε πε­ρί­πτω­ση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της προ­τι­μη­τέ­ας εφη­με­ρί­δας, από το σύ­νο­λο των ερω­τώ­με­νων που δια­βά­ζουν εφη­με­ρί­δα, το 56,18% υπο­στή­ρι­ξε ότι θα διά­βα­ζε την εφη­με­ρί­δα της προ­τί­μη­σής του ηλε­κτρο­νι­κά, το 54,31% θα διά­βα­ζε τα πο­λι­τι­κά/οι­κο­νο­μι­κά νέα στο δια­δί­κτυο από άλλες ιστο­σε­λί­δες, το 37,83% θα διά­βα­ζε κά­ποια άλλη εφη­με­ρί­δα σε έντυ­πη μορφή ενώ ένα μικρό πο­σο­στό (2,62%) δεν εξέ­φρα­σε γνώμη επί του θέ­μα­τος. Ση­μειώ­νε­ται ότι στη συ­γκε­κρι­μέ­νη ερώ­τη­ση υπήρ­χε η δυ­να­τό­τη­τα πολ­λα­πλής επι­λο­γής εξού και το άθροι­σμα των ανω­τέ­ρω πο­σο­στών υπερ­βαί­νει το 100%.

Εξει­δι­κεύ­ο­ντας πε­ραι­τέ­ρω την ανά­λυ­ση ανά τίτλο, φαί­νε­ται να υπάρ­χει δια­σπο­ρά ως προς τις επι­λο­γές του ανα­γνω­στι­κού κοι­νού. Ωστό­σο, την προ­τί­μη­ση των ανα­γνω­στών κερ­δί­ζει η εφη­με­ρί­δα Κα­θη­με­ρι­νή, την οποία το 21,72% των ανα­γνω­στών ανέ­φε­ρε ως την εφη­με­ρί­δα που δια­βά­ζει συ­χνό­τε­ρα ή/και προ­τι­μά­ει πε­ρισ­σό­τε­ρο. Ακο­λου­θεί στις προ­τι­μή­σεις των ανα­γνω­στών η εφη­με­ρί­δα Τα Νέα με πο­σο­στό 10,11% και έπε­ται η Εφη­με­ρί­δα των Συ­ντα­κτών με πο­σο­στό 8,99%. Ψηλά στις προ­τι­μή­σεις των ανα­γνω­στών βρί­σκο­νται επί­σης οι εφη­με­ρί­δες Πρώτο Θέμα (7,49%), Το Βήμα της Κυ­ρια­κής (7,12%), Real News (4,87%) και Έθνος (4,87%).

Ωστό­σο, μία ση­μα­ντι­κή με­ρί­δα ανα­γνω­στών (10,86%) ανέ­φε­ρε ότι προ­τι­μά εφη­με­ρί­δες πέρα από αυτές που συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στο δείγ­μα της έρευ­νας δη­λα­δή Κα­θη­με­ρι­νή, Τα Νέα, Εφη­με­ρί­δα Των Συ­ντα­κτών, Πρώτο Θέμα, Το Βήμα Της Κυ­ρια­κής, Real News, Έθνος, Ρι­ζο­σπά­στης, Ελεύ­θε­ρος Τύπος/Τύπος Κυ­ρια­κής, Documento, Αυγή, Ελευ­θε­ρία, Πα­ρα­πο­λι­τι­κά, Δη­μο­κρα­τία, Ναυ­τε­μπο­ρι­κή, Εστία, Εποχή, Μα­κε­λειό, Στο Καρφί Του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου, Το Πο­ντί­κι, Deal News.

Επι­πλέ­ον, φαί­νε­ται να υπάρ­χουν ροές ανα­γνω­στών με­τα­ξύ εφη­με­ρί­δων, οι οποί­ες αντι­με­τω­πί­ζο­νται από τους ίδιους ως εναλ­λά­ξι­μες. Οι ανα­γνώ­στες εφη­με­ρί­δων που συμ­με­τεί­χαν στην έρευ­να κλή­θη­καν να δη­λώ­σουν εναλ­λα­κτι­κές εφη­με­ρί­δες που θα επέ­λε­γαν σε πε­ρί­πτω­ση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της εφη­με­ρί­δας προ­τί­μη­σής τους. Από τις απα­ντή­σεις τους προ­κύ­πτουν με­τα­κι­νή­σεις ανα­γνω­στών με­τα­ξύ των εφη­με­ρί­δων Κα­θη­με­ρι­νή, Τα Νέα και το Βήμα. Ει­δι­κό­τε­ρα, στις επι­λο­γές των ανα­γνω­στών της εφη­με­ρί­δας Κα­θη­με­ρι­νή σε πε­ρί­πτω­ση που δεν είναι δια­θέ­σι­μη η εν λόγω εφη­με­ρί­δα. Ως πρώτη εναλ­λα­κτι­κή επι­λο­γή εμ­φα­νί­ζε­ται η εφη­με­ρί­δα Το Βήμα με πο­σο­στό 23% και ακο­λου­θούν Τα Νέα με πο­σο­στό 20%. Αντί­στοι­χα, οι ανα­γνώ­στες του Βή­μα­τος της Κυ­ρια­κής θα προ­τι­μή­σουν με πο­σο­στό 31% είτε την Κα­θη­με­ρι­νή είτε τα Νέα. Συ­νε­πώς, προ­κύ­πτει ότι οι ανα­γνώ­στες της εφη­με­ρί­δας Τα Νέα θα κα­τευ­θυν­θούν κατά κύριο λόγο προς την Κα­θη­με­ρι­νή (25%) και ακο­λού­θως προς την εφη­με­ρί­δα Το Βήμα της Κυ­ρια­κής με πο­σο­στό 10%.

Με το ίδιο πο­σο­στό (10%) οι ανα­γνώ­στες της εφη­με­ρί­δας Τα Νέα θα κι­νη­θούν επί­σης και προς την εφη­με­ρί­δα Ελεύ­θε­ρος Τύπος/ Τύπος της Κυ­ρια­κής, την Εφη­με­ρί­δα των Συ­ντα­κτών και τη Real News

Επι­πρό­σθε­τα, οι ανα­γνώ­στες του Πρώ­του Θέ­μα­τος φαί­νε­ται ότι θα κα­τευ­θυν­θούν κατά κύριο λόγο προς Τα Νέα (20%) και το Βήμα της Κυ­ρια­κής (20%), οι ανα­γνώ­στες των οποί­ων επί­σης πε­ρι­λαμ­βά­νουν το Πρώτο Θέμα στις επι­λο­γές τους, αν και με χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά (5% και 8% αντί­στοι­χα).

Υψηλή εναλ­λα­ξι­μό­τη­τα φαί­νε­ται να υπάρ­χει επί­σης με­τα­ξύ του Πρώ­του Θέ­μα­τος και της Real News. Οι ανα­γνώ­στες του Πρώ­του Θέ­μα­τος κα­τα­τάσ­σουν τη Real News τρίτη (15%) στις εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές τους ενώ αντί­στοι­χα οι ανα­γνώ­στες της Real News ανα­φέ­ρουν την εφη­με­ρί­δα Πρώτο Θέμα ως πρώτη τους επι­λο­γή (34%) σε πε­ρί­πτω­ση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της προ­τι­μη­τέ­ας τους εφη­με­ρί­δας.

Ροές ανα­γνω­στών, όμως, φαί­νε­ται επί­σης να υπάρ­χουν με­τα­ξύ της Εφη­με­ρί­δας των Συ­ντα­κτών και του Documento. Το 33% των ανα­γνω­στών της Εφη­με­ρί­δας των Συ­ντα­κτών θα επι­λέ­ξουν πρω­τί­στως το Documento σε πε­ρί­πτω­ση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της εφη­με­ρί­δας προ­τί­μη­σής τους ενώ αντί­στοι­χα οι ανα­γνώ­στες του Documento θα προ­τι­μή­σουν πρω­τί­στως την Εφη­με­ρί­δα των Συ­ντα­κτών.

Τέλος, ανα­φέ­ρε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στην έρευ­να,ότι τις εφη­με­ρί­δες στο Καρφί του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου και Kontra News, μο­να­δι­κές εφη­με­ρί­δες πο­λι­τι­κού/οι­κο­νο­μι­κού πε­ριε­χο­μέ­νου που συμ­με­τέ­χουν στην ισχύ­ου­σα με­το­χι­κή σύν­θε­ση της ‘Αργος, τις επέ­λε­ξε μόλις ένας και κα­νέ­νας ανα­γνώ­στης αντί­στοι­χα. Σε πε­ρί­πτω­ση μη δια­θε­σι­μό­τη­τας της εφη­με­ρί­δας στο Καρφί του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου ο εν λόγω ανα­γνώ­στης δή­λω­σε ότι θα επέ­λε­γε την εφη­με­ρί­δα Τα Νέα. Αντί­στοι­χα, ένας ανα­γνώ­στης της εφη­με­ρί­δας Πρώτο Θέμα δή­λω­σε ότι σε πε­ρί­πτω­ση που δεν είναι δια­θέ­σι­μη η συ­γκε­κρι­μέ­νη εφη­με­ρί­δα θα επέ­λε­γε την εφη­με­ρί­δα στο Καρφί του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου. Η εφη­με­ρί­δα Kontra News δεν ανα­φέ­ρε­ται από κα­νέ­να ανα­γνώ­στη ούτε ως κύρια ούτε ως εναλ­λα­κτι­κή επι­λο­γή.

Ποιο­τι­κά κρι­τή­ρια επι­λο­γής εφη­με­ρί­δας

Στο­χεύ­ο­ντας στην κα­λύ­τε­ρη προ­σέγ­γι­ση και ερ­μη­νεία της συ­μπε­ρι­φο­ράς του ανα­γνω­στι­κού κοι­νού, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έρευ­να, θε­ω­ρή­θη­κε κρί­σι­μο να εντο­πι­στούν τα κρι­τή­ρια βάσει των οποί­ων οι ανα­γνώ­στες επι­λέ­γουν την εφη­με­ρί­δα της αρε­σκεί­ας τους. Προς το σκοπό αυτό, οι ερω­τώ­με­νοι κλή­θη­καν να δη­λώ­σουν κατά σειρά τα τρία πρώτα ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που εκτι­μούν πε­ρισ­σό­τε­ρο και τους ωθούν να επι­λέ­ξουν με­τα­ξύ των εφη­με­ρί­δων.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στην πρώτη θέση ισο­βαθ­μούν με πο­σο­στό 23,97% η πα­ρου­σία άρ­θρων γνώ­μης και η συ­νερ­γα­σία με συ­γκε­κρι­μέ­νους δη­μο­σιο­γρά­φους καθώς και η ποιό­τη­τα πρω­τό­τυ­που ρε­πορ­τάζ και ερευ­νη­τι­κής δη­μο­σιο­γρα­φί­ας σχε­τι­κά με πο­λι­τι­κά/κοι­νω­νι­κά/διε­θνή και οι­κο­νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα. Στη δεύ­τε­ρη θέση, με πο­σο­στό 18,35%, το­πο­θε­τεί­ται η κά­λυ­ψη πο­λι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θε­μά­των και ακο­λου­θεί η πο­λι­τι­κή το­πο­θέ­τη­ση με πο­σο­στό 15,73%.

Ως δεύ­τε­ρο πιο ση­μα­ντι­κό ποιο­τι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρου­σιά­ζε­ται κα­ταρ­χήν η κά­λυ­ψη πο­λι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θε­μά­των, με πο­σο­στό 23,22%, και ακο­λου­θεί η ποιό­τη­τα πρω­τό­τυ­που ρε­πορ­τάζ και ερευ­νη­τι­κής δη­μο­σιο­γρα­φί­ας σχε­τι­κά με πο­λι­τι­κά/κοι­νω­νι­κά/διε­θνή και οι­κο­νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα, με πο­σο­στό 17,60%. Ακο­λού­θως, το τρίτο πιο ση­μα­ντι­κό ποιο­τι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό φαί­νε­ται να είναι η κά­λυ­ψη πο­λι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θε­μά­των (17,06%) και ακο­λου­θεί η κά­λυ­ψη διε­θνών θε­μά­των (14,68%). Αθροι­στι­κά, με­τα­ξύ των τριών πιο ση­μα­ντι­κών ποιο­τι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών βρί­σκο­νται τα άρθρα γνώ­μης και η συ­νερ­γα­σία με συ­γκε­κρι­μέ­νους δη­μο­σιο­γρά­φους, η ποιό­τη­τα πρω­τό­τυ­που ρε­πορ­τάζ και ερευ­νη­τι­κής δη­μο­σιο­γρα­φί­ας σχε­τι­κά με πο­λι­τι­κά/κοι­νω­νι­κά/διε­θνή και οι­κο­νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα καθώς και η κά­λυ­ψη πο­λι­τι­κών/κοι­νω­νι­κών θε­μά­των.

Η πο­λι­τι­κή το­πο­θέ­τη­ση επί­σης φαί­νε­ται να δια­δρα­μα­τί­ζει βα­σι­κό ρόλο για την επι­λο­γή εφη­με­ρί­δας. Επι­κου­ρι­κά, ανα­φέ­ρε­ται ότι η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών των εφη­με­ρί­δων Κα­θη­με­ρι­νή, Το Βήμα και Τα Νέα, οι οποί­ες αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως εναλ­λά­ξι­μες, ψή­φι­σε στις βου­λευ­τι­κές εκλο­γές του Ιου­λί­ου 2019 τη Νέα Δη­μο­κρα­τία. Αντί­θε­τα, η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών της Εφη­με­ρί­δας των Συ­ντα­κτών και του Documento, με­τα­ξύ των οποί­ων επί­σης πα­ρου­σιά­ζο­νται αμ­φί­δρο­μες ροές, ψή­φι­σε τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Τέλος, ση­μειώ­νε­ται ότι η πλειο­ψη­φία των ανα­γνω­στών, και συ­γκε­κρι­μέ­να το 70% εξ αυτών, προ­τί­θε­ται να πλη­ρώ­σει 10% πε­ρισ­σό­τε­ρο από τη ση­με­ρι­νή τιμή πώ­λη­σης της εφη­με­ρί­δας που προ­τι­μά προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η δια­τή­ρη­ση της ποιό­τη­τάς της.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ