Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας :Το 2020 η «κατάθλιψη» θα είναι η 2η αιτία «αναπηρίας» σε όλον τον κόσμο

      Η Παγκό­σμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας γιορ­τά­ζε­ται κάθε χρόνο σε όλον τον Κόσμο στις 10 Οκτω­βρίου, προ­κει­μέ­νου να ευαι­σθη­το­ποι­ή­σει την κοινή γνώμη για τα ψυχικά νοσή­ματα. Την πρω­το­βου­λία αυτή πήραν από κοινού το 1994 η Παγκό­σμια Ομο­σπον­δία Ψυχικής Υγείας και ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας.

Το…θέμα της Παγκό­σμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας του 2014 είναι η Σχι­ζο­φρέ­νεια που προ­σβάλ­λει σήμερα 26 εκα­τομ­μύ­ρια, περίπου, άτομα σε όλον τον κόσμο. Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας μας προ­τεί­νει, για φέτος, να προ­βλη­μα­τι­στούμε με την κατά­σταση: «Ζώντας με τη σχι­ζο­φρέ­νεια».

Οι ειδικοί επι­στή­μο­νες κάνουν λόγο για μία παγκό­σμια «επι­δη­μία» ψυχικών δια­τα­ρα­χών, επι­κα­λού­με­νοι τα στοι­χεία του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας. Σε καμιά χώρα στον Κόσμο, κανένας δεν έχει «ανοσία» στις ψυχικές αρρώ­στιες. Οι ψυχο­λο­γι­κές, κοι­νω­νι­κές και οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις τους στους ανθρώ­πους είναι πολύ σημα­ντι­κές. Περισ­σό­τερα από 450 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα, σε όλον τον Κόσμο, πάσχουν από ψυχικές ή νευ­ρο­λο­γι­κές αρρώ­στιες ή υπο­φέ­ρουν από ψυχο­κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα, όπως αυτά που σχε­τί­ζο­νται με τη χρήση αλκοόλ ή άλλων τοξικών ουσιών.

Ο αριθμός των πασχό­ντων από «κατά­θλιψη», ξεπερνά παγκο­σμίως τα 150 εκα­τομ­μύ­ρια, ενώ ως το έτος 2020 η «κατά­θλιψη» θα είναι η δεύτερη αιτία «ανα­πη­ρίας» σε όλον τον κόσμο. Περίπου 95 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα υπο­φέ­ρουν από δια­τα­ρα­χές σχε­τι­ζό­με­νες με κατά­χρηση αλκοόλ.

Όσον αφορά τη χώρα μας και σύμφωνα με πανε­πι­στη­μια­κές έρευνες, μόλις το 80% όσων πάσχουν από «κατά­θλιψη» ανα­ζη­τούν βοήθεια και λιγό­τερο από το 50% προ­σφεύ­γει στη στήριξη κάποιου γιατρού. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι περίπου 10 με 12% του συνόλου του πλη­θυ­σμού όλων των ηλικιών πάσχει από ψυχικές ασθέ­νειες.

Σήμερα πιστεύ­ουμε πως: Δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία. Ο εορ­τα­σμός της Παγκό­σμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας στις 10 Οκτω­βρίου αυξάνει την ευαι­σθη­το­ποί­ηση του κοινού σχετικά με θέματα ψυχικής υγείας. Η ημέρα ευνοεί περισ­σό­τερο την ανοικτή συζή­τηση που χρειά­ζε­ται να γίνει για τις ψυχικές δια­τα­ρα­χές, καθώς και τη διαρκή ανάγκη ανά­πτυ­ξης προ­γραμ­μά­των πρό­λη­ψης και της θερα­πείας τους.

Η σωμα­τική και η ψυχική υγεία είναι αλλη­λέν­δε­τες. Υπάρχει πραγ­μα­τική ανάγκη για την αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των ψυχικής υγείας των ατόμων με χρόνιες σωμα­τι­κές ασθέ­νειες και τη σωμα­τική φρο­ντίδα της ψυχικής υγείας των πολιτών αυτών μέσα από μια συνεχή και ολο­κλη­ρω­μένη φρο­ντίδα.

Στο μήνυμά του για την Παγκό­σμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας των Ηνω­μέ­νων Εθνών κ. Ban Ki-moon δηλώνει πως «Η ψυχική υγεία είναι ύψιστης σημα­σίας για την προ­σω­πική ευη­με­ρία, τις οικο­γε­νεια­κές σχέσεις και την ατομική ικα­νό­τητα του ατόμου να συμ­βά­λει στην κοι­νω­νία. Οι προ­σπά­θειες χρειά­ζε­ται να είναι μεγα­λύ­τε­ρες για την αντι­με­τώ­πιση των δυσκο­λιών στην παροχή ψυχικής υγείας και την προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των των ατόμων με σοβαρές ψυχικές δια­τα­ρα­χές», προ­τρέ­πο­ντας, παράλ­ληλα, Οργα­νι­σμούς και κυβερ­νή­σεις χωρών στην εξεύ­ρεση πόρων για την παροχή ψυχια­τρι­κής περί­θαλ­ψης και φρο­ντί­δας σε όσους τη χρειά­ζο­νται.

Η ψυχική υγεία είναι ένα ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της υγείας, μέσα από την οποία το κάθε άτομο μπορεί να ανα­γνω­ρί­ζει τις δυνα­τό­τη­τες και τις ικα­νό­τη­τές του. Έχοντας κανείς μια ισορ­ρο­πη­μένη ψυχική διάθεση μπορεί να τα βγάζει πέρα με τις εντά­σεις και τους στρεσ­σο­γό­νους παρά­γο­ντες της ζωής, μπορεί να εργά­ζε­ται παρα­γω­γικά και να συμ­βιώ­νει αρμο­νικά με τους άλλους ανθρώ­πους στον κοι­νω­νικό του χώρο.

Οι ψυχικές αρρώ­στιες επη­ρε­ά­ζουν την ψυχική υγεία και παρε­μπο­δί­ζουν ή ελατ­τώ­νουν τη δυνα­τό­τητα να κατα­κτή­σει κανείς μέρος ή όλα από τα παρα­πάνω. Προ­λαμ­βά­νο­ντας όμως και θερα­πεύ­ο­ντάς κανείς την ψυχική αρρώ­στια του μπορεί πια να ανα­πτύ­ξει όλες του τις δυνά­μεις και τις δυνα­τό­τη­τες.

Η ψυχική υγεία είναι ένα θεμε­λιώ­δες στοι­χείο στην ανά­πτυξη του ανθρώ­που. Έτσι λοιπόν, θα πρέπει να δεχθούμε το γεγονός πως τα προ­βλή­ματα ψυχικής υγείας είναι κομμάτι της ζωής μας που μπορεί μεν να παρου­σια­στούν, αλλά μπορούν και να διευ­θε­τη­θούν.

Η αλήθεια είναι πως σήμερα πια έχουμε τη γνώση και τα μέσα να θερα­πεύ­σουμε πολλές αρρώ­στιες. Πολλές πρόοδοι έχουν γίνει τα τελευ­ταία χρόνια στον επι­στη­μο­νικό τομέα, για την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση της ψυχικής αρρώ­στιας. Η θερα­πεία δε γίνεται πια μόνο στα Ψυχια­τρεία, αλλά και στις Ψυχια­τρι­κές Κλι­νι­κές των Γενικών Νοσο­κο­μείων, στα Κέντρα Ψυχικής Υγείας, στα Εξω­τε­ρικά Ιατρεία Ψυχια­τρι­κών Νοσο­κο­μείων, σε Κέντρα Ημέρας, σε Ξενώνες, Οικο­τρο­φεία και αλλού.

Σημα­ντική γνώση έχει πλέον απο­κτη­θεί σχετικά με τις αιτίες, τα συμ­πτώ­ματα της ψυχικής αρρώ­στιας, τις μεθό­δους πρό­λη­ψης και θερα­πείας της. Τα οφέλη από τις γνώσεις αυτές πρέπει να αγγί­ζουν όλους τους ανθρώ­πους και ιδιαί­τερα αυτούς που έχουν πολ­λα­πλά οικο­νο­μικά και κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα.

Ωστόσο, αυτή η επι­στη­μο­νική γνώση δεν έχει δια­δο­θεί σε όλους τους πολίτες. Η κοι­νω­νία μας, ακόμη και σήμερα, υψώνει φραγ­μούς και εμπόδια στη φρο­ντίδα και την κοι­νω­νική επα­νέ­νταξη των ατόμων με ψυχικές αρρώ­στιες. Έτσι λοιπόν, πολλοί είναι εκείνοι που προ­βαί­νουν σε δια­κρί­σεις όσων πάσχουν από κάποια σοβαρή ψυχική αρρώ­στια.

Δεν υπάρχει καμιά δικαιο­λο­γία που να στη­ρί­ζε­ται σε ηθικά, κοι­νω­νικά ή σε επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα, για να απο­κλεί­ο­νται άτομα με ψυχικές αρρώ­στιες από την κοι­νω­νία μας. Υπάρχει χώρος για όλους μας. Δεν υπάρχει καμιά λογική εξήγηση, για να εξαι­ρε­θούν οι Υπη­ρε­σίες Ψυχικής Υγείας από το Γενικό Σύστημα Υγείας. Η ύπαρξη ισο­τι­μίας ανάμεσα στη σωμα­τική και τη ψυχική υγεία είναι ζωτικής σημα­σίας.