Απόστολος Κωνσταντάκης: Ο ταλαντούχος πιανίστας από τη Ρόδο που διαπρέπει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό

Απο­στόλη πότε ήταν η πρώτη σου επαφή με τη μουσική;

Ξεκί­νησα όταν ήμουν περίπου πέντε ετών, στη Ρόδο, με το πρό­γραμμα μου­σι­κής προ­παι­δείας. Έπειτα, η πρώτη μου καθη­γή­τρια πιάνου ήταν η Εύα Σπύρου.

Από τότε άρχισες να κατα­λα­βαί­νεις τι σημαί­νει μουσική για σένα;

Όχι ακριβώς. Ήμουν παιδί και δεν είχα συνει­δη­το­ποι­ή­σει με το τι θέλω να ασχο­ληθώ. Μελε­τούσα όσο μπο­ρούσα και αυτό όχι πάντα. Έδειχνα αρκετό ενδια­φέ­ρον, αλλά φυσικά ήμουν ένα υπερ­κι­νη­τικό παιδί που ήθελε να παίξει. Στο γυμνά­σιο και στο λύκειο άρχισα να συμ­με­τέχω σε περισ­σό­τε­ρες συναυ­λίες και δια­γω­νι­σμούς, γεγονός το οποίο με κινη­το­ποί­ησε να ασχο­ληθώ πιο συστη­μα­τικά. Εκεί άρχισα να συνει­δη­το­ποιώ ότι ήθελα να ακο­λου­θήσω αυτόν τον δρόμο.

Ξεκί­νη­σες από την αρχή με το πιάνο;

Ακριβώς. Ξεκί­νησα με το πιάνο. Στο λύκειο πια, άρχισα να το σκέ­φτο­μαι σοβαρά.

Ήθελες να γίνεις πια­νί­στας, παρά το γεγονός ότι μεγά­λω­σες σε νησί, κάτι που συνήθως σημαί­νει πιο περιο­ρι­σμέ­νες ευκαι­ρίες.

Είναι όντως πιο δύσκολο σε σχέση με τις πιο μεγάλες πόλεις λόγω του δια­φο­ρε­τι­κού αριθμού αιθου­σών και συναυ­λιών. Στη Ρόδο, το κοινό είναι αρκετά εκπαι­δευ­μένο, υπάρχει ενδια­φέ­ρον, αλλά δεν έχουμε τη δυνα­τό­τητα να βλέ­πουμε τακτικά συναυ­λίες, όπως συμ­βαί­νει στην Αθήνα ή στη Θεσ­σα­λο­νίκη για παρά­δειγμα. Παρ’ όλα αυτά, προ­χω­ρή­σαμε σιγά σιγά.

Παρά τις δυσκο­λίες, βρήκες την κλίση σου. Πιστεύ­εις ότι, αν κάποιος το θέλει πραγ­μα­τικά, μπορεί να τα κατα­φέ­ρει, ακόμα κι από ένα μικρό μέρος;

Ναι, αν έχει όρεξη και το αγαπάει, μπορεί να βρει τον δρόμο του. Δεν είναι εύκολο, αλλά γίνεται.

Θέλω να σταθώ λίγο στην ηλικία σου όταν ξεκί­νη­σες. Πέντε-έξι χρονών παιδί… Πώς έγινε η πρώτη επαφή;

Δεν θυμάμαι να το επέλεξα εγώ. Νομίζω με πήγαν οι γονείς μου. Ένα παιδί δεν λέει «θέλω να κάνω αυτό». Θέλει απλώς να παίζει. Ο πατέρας μου με πήρε από το χέρι, με πήγε στο ωδείο και μου είπε «θα δοκι­μά­σουμε εδώ». Πήγε καλά, φάνηκε ότι είχα έφεση, και έτσι το συνε­χί­σαμε. Αν δεν ήταν οι γονείς μου, πιθανόν να μην είχα ασχο­λη­θεί ποτέ με τη μουσική.

Πριν το ωδείο, θυμάσαι να ασχο­λεί­σαι στο σπίτι με μουσικά όργανα;

Όχι ιδιαί­τερα. Έρχομαι από μια οικο­γέ­νεια η οποία δεν απο­τε­λεί­ται από επαγ­γελ­μα­τίες μου­σι­κούς. Αυτό που μόνο θυμάμαι είναι ένα παι­χνίδι, το οποίο ήταν ένα μικρό πιάνο με μικρό­φωνο, το οποίο υπήρχε στο σπίτι.

Πότε απο­φά­σι­σες ότι θες να ασχο­λη­θείς επαγ­γελ­μα­τικά;

Στην ουσία, έγινε σιγά σιγά. Όταν είπα ότι θέλω να σπου­δάσω μουσική στο πανε­πι­στή­μιο, ήταν μια απόφαση που πήραμε μαζί με τους γονείς μου και την καθη­γή­τριά μου. Στο γυμνά­σιο έκανα φρο­ντι­στή­ρια, υπήρχαν και άλλες σκέψεις. Αλλά είπα «μου αρέσει, πιστεύω ότι θα τα κατα­φέρω, γιατί να μην το δοκι­μάσω;».

Συμ­με­τείχα και σε δια­γω­νι­σμούς. Ήταν μια σημα­ντική ευκαι­ρία. Οι γονείς μου ήταν δίπλα μου από την αρχή.

Άρα η απόφαση ωρίμασε στα­διακά.

Ακριβώς. Δεν ξύπνησα ένα πρωί και είπα «θέλω να γίνω πια­νί­στας». Ήρθε με τον καιρό.

Πώς σκέ­φτε­σαι την επαγ­γελ­μα­τική σου πορεία στο μέλλον;

Θέλω να κάνω αυτό που αγαπάω. Στην Ελλάδα δεν υπάρ­χουν οι υπο­δο­μές που έχει, για παρά­δειγμα, η Αμερική. Δεν έχουμε μεγάλες εγκα­τα­στά­σεις, πολλά πιάνα, πολλές αίθου­σες.

Από την άλλη, είμαι αρκετά ευγνώ­μων για τη στήριξη και την αγάπη αλλά και το μεράκι της πατρί­δας μου, και στην Ελλάδα έχουμε και το προ­νό­μιο της δωρεάν δημό­σιας εκπαί­δευ­σης, κάτι που συχνά θεω­ρούμε δεδο­μένο. Προτιμώ να σκέ­φτο­μαι το αμέσως επόμενο βήμα το οποίο είναι η ολο­κλή­ρωση των διδα­κτο­ρι­κών μου σπουδών και θα απο­φα­σίσω στην πορεία που και με ποιον τρόπο θα εξε­λι­χθώ επαγ­γελ­μα­τικά.

Το οποίο ξεχνάμε όσο ζούμε εδώ.

Ακριβώς. Και επειδή δεν το πλη­ρώ­νουμε, ίσως δεν έχουμε και το ίδιο κίνητρο. Αν πλη­ρώ­νεις για κάτι, το ζεις αλλιώς. Το εκτιμάς αλλιώς, δυστυ­χώς.

Στην Κέρκυρα άρχισε να δια­μορ­φώ­νε­ται πιο σταθερά η σχέση σου με τη μουσική;

Στην Κέρκυρα θα έλεγα πως ακο­λού­θησε μια περαι­τέρω συνει­δη­το­ποί­ηση, διότι αλλιώς βλέπει ένας έφηβος το μέλλον του, τις δυνα­τό­τη­τές του και το τι θέλει να κάνει και αλλιώς στην ενήλική του ζωή. Προη­γου­μέ­νως, η καθη­γή­τριά μου, η Εύα Σπύρου με βοήθησε πάρα πολύ και μου δίδαξε την πει­θαρ­χία, τη συνέ­πεια και τη συστη­μα­τική μελέτη. Επίσης, ο πατέρας μου έπαιξε σημα­ντικό ρόλο όταν ήμουν πιο μικρός, καθώς, μπορεί ο ίδιος να μην ήξερε από μουσική, αλλά καθόταν δίπλα μου, κρα­τούσε σημειώ­σεις, με στήριζε, με παρό­τρυνε… Χωρίς αυτόν, δεν θα είχα φτάσει ως εδώ.

Γιατί επέ­λε­ξες την Κέρκυρα;

Η Κέρκυρα έχει ένα εξαι­ρε­τικό πανε­πι­στή­μιο με πολύ καλό διδα­κτικό προ­σω­πικό. Ο καθη­γη­τής μου, ο Λάμπης Βασι­λειά­δης, ήταν ο λόγος που πήγα εκεί και έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο στην εξέλιξή και στη μετέ­πειτα πορεία μου.

Δεν τον είχα γνω­ρί­σει πριν περάσω στο πανε­πι­στή­μιο, αλλά είχαμε ακούσει για το έργο του καθώς και ότι παρο­τρύ­νει τους φοι­τη­τές του να συνε­χί­σουν τις σπουδές τους στο εξω­τε­ρικό. Είχε σπου­δά­σει και ο ίδιος στο εξω­τε­ρικό βιώ­νο­ντας πολλές εμπει­ρίες και δια­μορ­φώ­νο­ντας ένα κύκλο γνω­ρι­μιών και συνερ­γα­σιών. Εξαι­τίας αυτού αλλά και του πρώην φοιτητή του Ανδρέα Ξενό­που­λου, ο οποίος δημιούρ­γησε το Piano Plus Festival, μία αστική εται­ρεία μη κερ­δο­σκο­πι­κού χαρα­κτήρα που στο­χεύει στον προ­γραμ­μα­τι­σμό, την οργά­νωση και τη δια­χεί­ριση πολι­τι­στι­κών εκδη­λώ­σεων και δράσεων, συμ­με­τείχα σε σεμι­νά­ρια πιάνου, πήρα μέρος σε διάφορα φεστι­βάλ, και έτσι γνώρισα τη καθη­γή­τριά μου Dr. Solungga Liu από το Bowling Green State University του Οχάιο, των Η.Π.Α.

Πήγες δηλαδή στην Κέρκυρα έχοντας ως στόχο να δου­λέ­ψεις με τον καθη­γητή Βασι­λειάδη.

Ακριβώς. Είχα ακούσει πολλά για εκείνον, γνώριζα ότι είχε βοη­θή­σει φοι­τη­τές να ανοί­ξουν τα φτερά τους στο εξω­τε­ρικό. Ήταν καθο­ρι­στι­κός στην πορεία μου. Με ενέ­πνευσε, με προ­έ­τρεψε να συμ­με­τά­σχω σε φεστι­βάλ και σεμι­νά­ρια. Ήταν αυτός που μου έδειξε τι σημαί­νει αφο­σί­ωση και εμβά­θυνση. Αυτός που μου έδειξε τι σημαί­νει «να ακούω».

Θέλω να μας εξη­γή­σεις λίγο πώς κατά­φε­ρες να πάρεις την υπο­τρο­φία.

Καθώς ολο­κλή­ρωνα τις προ­πτυ­χια­κές μου σπουδές στην ερμη­νεία πιάνου με τον Λάμπη Βασι­λειάδη στο Ιόνιο Πανε­πι­στή­μιο στο Τμήμα Μου­σι­κών Σπουδών, έκανα την αίτησή μου στο Bowling Green State Univeristy για το μετα­πτυ­χιακό πρό­γραμμα σπουδών στην ερμη­νεία πιάνου. Μου έστει­λαν υπο­τρο­φία σπουδών και assistantship, γεγονός το οποίο ήταν καθο­ρι­στικό για να συνε­χίσω τις σπουδές μου στις Η.Π.Α. Assistantship είναι ενός είδους εργασία μέσα στο πανε­πι­στή­μιο και εγώ συγκε­κρι­μένα ήμουν μου­σι­κός συνοδός, ή accompanist. Οι αρμο­διό­τη­τές μου ήταν να συνο­δεύω άλλους φοι­τη­τές, όπως φλα­ου­τί­στες, τρα­γου­δι­στές, βιο­λο­νί­στες, κλα­ρι­νε­τί­στες κτλ., για μία μηναία αμοιβή η οποία με βοη­θούσε να δια­χει­ρί­ζο­μαι τα έξοδά μου κατά τη διάρ­κεια των σπουδών μου.

Και μετά; Πώς εξε­λί­χθηκε το ταξίδι σου;

Ολο­κλή­ρωσα τις μετα­πτυ­χια­κές μου σπουδές, γεγονός το οποίο αισθάν­θηκα ότι συνέβη πολύ γρήγορα. Συγκε­κρι­μένα διήρ­κησε δύο χρόνια. Στον δεύτερο χρόνο άρχισα να σκέ­φτο­μαι το ενδε­χό­μενο διδα­κτο­ρι­κών σπουδών.

Δεν ήμουν σίγου­ρος από την αρχή και το απο­φά­σισα την τελευ­ταία στιγμή. Το συγκε­κρι­μένο πρό­γραμμα, Doctor of Musical Arts, DMA, μιλώ­ντας για την κατεύ­θυνση του πιάνου, στο­χεύει κυρίως στην κατάρ­τιση συναυ­λια­κής εμπει­ρίας. Διαρκεί για του­λά­χι­στον τρία χρόνια. Θα ξεκι­νήσω λοιπόν τις διδα­κτο­ρι­κές μου σπουδές τώρα τον Αύγου­στο στο Eastman School of Music, κοντά στον καθη­γητή Alexander Kobrin, αφού έλαβα το προ­νό­μιο να έχω υπο­τρο­φία διδά­κτρων και assistantship. Επι­πλέον, θα έχω τη χαρά να είμαι μέλος του διδα­κτι­κού προ­σω­πι­κού του Eastman Community Music School για τη νέα ακα­δη­μαϊκή χρόνια.

Τώρα βρί­σκε­σαι στη Ρόδο.

Ναι. Επέ­στρεψα για λίγες μέρες στην ιδιαί­τερη μου πατρίδα για τη συναυ­λία της 1ης του Αυγού­στου.

Η προ­σέγ­γιση της κλα­σι­κής μου­σι­κής στην Ελλάδα και την Αμερική έχει δια­φο­ρές;

Θα έλεγα ότι στην Αμερική είναι πολύ μεγα­λύ­τερο το κοινό το οποίο προτιμά να παρα­κο­λου­θεί συναυ­λίες κλα­σι­κής μου­σι­κής. Από την άλλη η Ελλάδα δια­θέ­τει εξαι­ρε­τι­κούς μου­σι­κούς. Η μουσική βρί­σκε­ται στο DNA μας. Ο χορός, η παρά­δοση… και το ταμπε­ρα­μέ­ντο. Προ­φα­νώς, οι υπο­δο­μές και οι εγκα­τα­στά­σεις είναι αυτές που δια­φέ­ρουν ανάμεσα σε Ελλάδα και Η.Π.Α.

Έχεις ξεχω­ρί­σει κάποια συνερ­γα­σία μέχρι στιγμής; Κάτι που να λες «αυτό δεν θα το ξεχάσω»;

Να πω την αλήθεια, ένα από τα όνειρά μου ήταν να συμ­με­τέχω σε μεγάλα σύνολα όπως μια συμ­φω­νική, φιλαρ­μο­νική ορχή­στρα. Είχα λοιπόν αυτήν την ευκαι­ρία να ερμη­νεύσω ένα κον­τσέρτο για πιάνο και ορχή­στρα με 2 ορχή­στρες νέων στην Αμερική και στην Ελλάδα και η δια­δι­κα­σία αυτή είναι μια αξέ­χα­στη και πολύ συναρ­πα­στική εμπει­ρία.

Τώρα τι σε εμπνέει περισ­σό­τερο;

Αυτήν την περίοδο με συναρ­πά­ζουν οι συνερ­γα­σίες με καλ­λι­τέ­χνες και μουσικά σύνολα. Πέρα από το σόλο ρεπερ­τό­ριο, με ενδια­φέ­ρει και η μουσική δωμα­τίου.

Στην Ελλάδα ή στο εξω­τε­ρικό;

Αυτήν την περίοδο συνε­χίζω τις σπουδές μου στις Η.Π.Α. και είναι μια καλή ευκαι­ρία να απο­κτήσω εμπει­ρίες και να ανα­πτύξω ένα κύκλο συνερ­γα­σιών και δια­συν­δέ­σεων στο εξω­τε­ρικό. Ως Έλληνας όμως, φυσικά δεν ξεχνώ την πατρίδα μου. Προτιμώ γενικά να σκέ­φτο­μαι το αμέσως επόμενο βήμα το οποίο είναι η ολο­κλή­ρωση των σπουδών μου.

Θυμάσαι την πρώτη σου φορά μπροστά σε κοινό;

Ναι. Ήμουν σε αρκετά μικρή ηλικία και συμ­με­τείχα σε μία συναυ­λία πιάνου στο πλαίσιο των ωδεια­κών μου σπουδών. Θυμάμαι ότι ήταν μία αρκετά δια­σκε­δα­στική αλλά και έντονη συναι­σθη­μα­τικά εμπει­ρία

Από τη Ρόδο, τι σου λείπει περισ­σό­τερο, Απο­στόλη;

Η οικο­γέ­νειά μου. Οι φίλοι μου. Ο καιρός. Και φυσικά, το φαγητό.

Αν σε ρωτήσω τώρα, σκέ­φτε­σαι να επι­στρέ­ψεις; Το έχεις καθόλου στο μυαλό σου;

Όπως είπα, θέλω να είμαι αφο­σιω­μέ­νος στο αμέσως επόμενο βήμα, την ολο­κλή­ρωση των σπουδών μου δηλαδή. Φυσικά ένας από τους μελ­λο­ντι­κούς μου στόχους είναι να επι­στρέψω και να συνει­σφέρω μουσικά στην πατρίδα μου.

Θέλεις να κλεί­σουμε με αυτούς που ήταν καθο­ρι­στι­κοί στην πορεία σου;

Ευχα­ρι­στώ από καρδιάς τους καθη­γη­τές μου για τη στήριξη, καθο­δή­γηση και αγάπη καθώς και την οικο­γέ­νειά μου, η οποία ήταν και είναι θεμέλιο! Χωρίς αυτούς και τον αγώνα που κάνουν καθη­με­ρινά, τίποτα δεν θα ήταν πραγ­μα­τι­κό­τητα.