Ολόκληρο το ιστορικό και το σκεπτικό της απαλλακτικής Εισαγγελικής εισήγησης για τους 24 αιρετούς

• Η ει­σαγ­γε­λι­κή πρό­τα­ση μετά από δε­κα­ε­τή έρευ­να και ένα πε­ρί­πλο­κο πλέγ­μα νο­μο­θε­τι­κών αλ­λα­γών

Δώ­δε­κα χρό­νια μετά την πρώτη ανώ­νυ­μη κα­ταγ­γε­λία που άνοι­ξε τον δρόμο για τη μία από τις μα­κρο­βιό­τε­ρες δι­κα­στι­κές υπο­θέ­σεις στα νο­μι­κά χρο­νι­κά της Δω­δε­κα­νή­σου, η Ει­σαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου ει­ση­γεί­ται πλέον την πλήρη απαλ­λα­γή 24 αυ­το­διοι­κη­τι­κών στε­λε­χών από σο­βα­ρές κα­τη­γο­ρί­ες.

Η υπό­θε­ση αφορά την πε­ρί­ο­δο 2007-2011 και σχε­τί­ζε­ται με οι­κο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ από τον ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ. και τον Φόρο Ει­σο­δή­μα­τος προς την Το­πι­κή Ένωση Δήμων και Κοι­νο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου (ΤΕΔΚΔ), χρή­μα­τα που φέ­ρο­νταν να έχουν δια­τε­θεί χωρίς την απα­ραί­τη­τη έγκρι­ση από το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού.

Οι κα­τη­γο­ρί­ες για κα­κουρ­γη­μα­τι­κή απι­στία και συ­νέρ­γεια, που είχαν ασκη­θεί, κι­νή­θη­καν γύρω από τη νο­μι­μό­τη­τα αυτών των με­τα­φο­ρών χρη­μά­των και το εάν τε­λι­κά προ­κλή­θη­κε βλάβη στα δη­μο­τι­κά οι­κο­νο­μι­κά.

Κα­τη­γο­ρού­με­νοι είναι οι κ.κ. Χα­ρά­λα­μπος Κόκ­κι­νος, Χα­τζής Χα­τζηευ­θυ­μί­ου, Στά­θης Κου­σουρ­νάς, Εμ­μα­νου­ήλ Κα­μπου­ρό­που­λος, Κων­στα­ντί­νος Τα­ρα­σλιάς, Νι­κό­λα­ος Τσου­κα­λάς, Μι­χα­ήλ Κορ­δί­νας, Γε­ώρ­γιος Κυ­ρί­τσης, Στυ­λια­νός Ρη­νιού, Ελένη Πα­να­γή, Σπύ­ρος Μπε­νέτ­του, Πα­νορ­μί­της Κο­ντα­ρά­τος, Τι­μό­θε­ος Κωτ­τά­κης, Εμ­μα­νου­ήλ Πάλ­λας, Γε­ώρ­γιος Γιαν­νό­που­λος, Βα­σί­λειος Χα­τζη­για­κου­μής, Ιω­άν­νης Τσα­γκά­ρης, Θε­ο­δό­σιος Βαρ­κάς, Στέρ­γος Στά­γκας, Ιω­άν­νης Μα­ριετ­τής, Εμ­μα­νου­ήλ Στέρ­γου, Στέρ­γος Μπίλ­λης, Φι­λή­μων Κα­λι­βού­ρης και Ανα­στα­σία Γα­μπιε­ρά­κη.

Η πρό­τα­ση απαλ­λα­γής και η απο­συμ­φό­ρη­ση από την κα­τη­γο­ρία

Η πρό­τα­ση απαλ­λα­γής βα­σί­ζε­ται σε δύο άξο­νες. Πρώ­τον, στην έλ­λει­ψη επαρ­κών εν­δεί­ξε­ων ότι οι κα­τη­γο­ρού­με­νοι ενήρ­γη­σαν με πρό­θε­ση να ζη­μιώ­σουν το Δη­μό­σιο. Δεύ­τε­ρον, στην πα­ρα­δο­χή ότι η τότε ισχύ­ου­σα διοι­κη­τι­κή πρα­κτι­κή και οι ερ­μη­νευ­τι­κές ασά­φειες επέ­τρε­παν τέ­τοιου εί­δους χρη­μα­το­δο­τή­σεις χωρίς σαφή έγκρι­ση. Ο ανα­κρι­τής έκρι­νε ότι «δεν στοι­χειο­θε­τού­νται τα αδι­κή­μα­τα», άρα δεν υπήρ­χε λόγος ούτε για απο­λο­γία των κα­τη­γο­ρου­μέ­νων.

Αυτό ση­μαί­νει ότι μετά από χρό­νια τα­λαι­πω­ρί­ας, η ει­σαγ­γε­λι­κή αρχή ανα­γνω­ρί­ζει πλέον πως οι πρά­ξεις που κα­ταγ­γέλ­θη­καν δεν συ­νι­στούν κα­κουρ­γη­μα­τι­κές πα­ρα­βά­σεις.

Τι ανα­φέ­ρε­ται στην πρό­τα­ση

Η υπό­θε­ση πυ­ρο­δο­τή­θη­κε το 2011 με την απο­στο­λή μιας ανώ­νυ­μης κα­ταγ­γε­λί­ας στην Ει­σαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου. Η ανα­φο­ρά υπο­στή­ρι­ζε ότι η ΤΕΔΚΔ λει­τουρ­γού­σε για χρό­νια χωρίς λο­γο­δο­σία, κα­τα­σπα­τα­λώ­ντας δη­μό­σιο χρήμα. Ακο­λού­θως ξε­δι­πλώ­θη­κε μια μακρά δια­δι­κα­σία προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης, ελέγ­χων, πα­λι­νω­διών και νο­μι­κών εμπλο­κών. Δύο λο­γι­στι­κοί έλεγ­χοι –ένας από ορ­κω­τή λο­γί­στρια και ένας από τη Δη­μο­σιο­νο­μι­κή Υπη­ρε­σία Επο­πτεί­ας και Ελέγ­χου– κα­τέ­γρα­ψαν σειρά πλη­ρω­μών που κρί­θη­καν εκτός νο­μο­θε­τι­κής πρό­βλε­ψης.

Έγι­ναν δύο ελεγ­κτι­κοί έλεγ­χοι από ορ­κω­τή λο­γί­στρια και από τη Δη­μο­σιο­νο­μι­κή Υπη­ρε­σία Επο­πτεί­ας και Ελέγ­χου Δω­δε­κα­νή­σου.

Ελέγ­χθη­καν έσοδα-έξοδα της Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. και του Δήμου Ρόδου για το διά­στη­μα 01/01/2007–03/10/2011, ημε­ρο­μη­νία κα­τάρ­γη­σης της Τ.Ε.Δ.Κ.Δ.

Η Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. ήταν νο­μι­κό πρό­σω­πο ιδιω­τι­κού δι­καί­ου, απο­τε­λού­με­νο από όλους τους δή­μους και κοι­νό­τη­τες της Δω­δε­κα­νή­σου (ΠΔ 48/1999), με σκοπό την υπο­στή­ρι­ξη της δη­μο­τι­κής διοί­κη­σης και συ­νερ­γα­σί­ας (ΠΔ 197/1978). Ο Δήμος Ρόδου ήταν μέλος με δε­σπό­ζου­σα θέση λόγω με­γέ­θους.

Επι­χο­ρη­γή­σεις Δήμου Ρόδου προς Τ.Ε.Δ.Κ.Δ.

Από ΔΗ­ΦΟ­ΔΩ – 7.971.101,71€

• Προ­έ­λευ­ση: Δη­μο­τι­κός Φόρος Δω­δε­κα­νή­σου (ΔΗ­ΦΟ­ΔΩ).

• Πα­ρα­τυ­πί­ες:

o Δεν προ­βλε­πό­ταν νό­μι­μη με­τα­βί­βα­ση ποσών από ΔΗ­ΦΟ­ΔΩ στην Τ.Ε.Δ.Κ.Δ.

o Η επι­χο­ρή­γη­ση δεν εντασ­σό­ταν στις τα­κτι­κές/πρό­σθε­τες ει­σφο­ρές των δήμων.

o Δεν προ­σκο­μί­στη­καν έγ­γρα­φα που να απο­δει­κνύ­ουν συμ­μόρ­φω­ση με το άρθρο 30 Ν. 3498/2006 (έγκρι­ση από Υπ. Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης).

Από Φόρο Ει­σο­δή­μα­τος – 6.824.000,00€

• Κα­τα­βλη­θέ­ντα από Δή­μους Ρόδου και Ατ­τα­βύ­ρου.

• Πα­ρα­τυ­πί­ες:

o Ελ­λι­πής νο­μι­κή πρό­βλε­ψη με­τα­φο­ράς προς Τ.Ε.Δ.Κ.Δ.

o Το ποσό των 1.920.000€ δεν θε­ω­ρή­θη­κε από το Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο.

o Από τον Δήμο Ατ­τα­βύ­ρου δό­θη­καν 2.224.000€, χωρίς προ­λη­πτι­κό έλεγ­χο, λόγω πλη­θυ­σμια­κού ορίου.

Επι­χο­ρη­γή­σεις Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. προς τρί­τους φο­ρείς

Δη­μο­τι­κές Του­ρι­στι­κές Ξε­νο­δο­χεια­κές Επι­χει­ρή­σεις Ρόδου Α.Ε. – 300.000,016€

• Σκο­πός: Υπο­στή­ρι­ξη νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου μέσω της εται­ρεί­ας.

• Πα­ρα­τυ­πί­ες:

o Οι Α.Ε. ΟΤΑ δεν μπο­ρούν να επι­χο­ρη­γού­νται.

o Ποσά δό­θη­καν για έξοδα δη­μο­σί­ων σχέ­σε­ων, λει­τουρ­γι­κά και οφει­λές προς ΔΟΥ χωρίς νό­μι­μη βάση.

ΕΤΑΙ.ΠΡΟ.ΦΥ.ΚΑ – 4.424.896,00€

• Αστι­κή μη Κερ­δο­σκο­πι­κή Εται­ρεία με συμ­με­το­χή της Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. 49%.

• Πα­ρα­τυ­πί­ες:

o Κα­τα­βλή­θη­κε 100% των εξό­δων, αντί για 49%.

o Έλ­λει­ψη συμ­βά­σε­ων (εκτός από εντάλ­μα­τα 2011).

o Δεν υπήρ­ξε επαρ­κής έλεγ­χος αν οι δρά­σεις υλο­ποι­ή­θη­καν.

o Η Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. δεν είχε δι­καί­ω­μα συμ­με­το­χής σε ΑΜΚΕ κατά Ν. 1416/1984.

Σω­μα­τείο ΠΡΟ­ΤΟΥΡ – 5.166.937,11€

• Σκο­πός: Του­ρι­στι­κή προ­βο­λή Ρόδου.

• Πα­ρα­τυ­πί­ες:

o Οι δήμοι δεν επι­τρέ­πε­ται να συμ­με­τέ­χουν σε τέ­τοια σω­μα­τεία (Ν. 3463/2006, άρθρο 252).

o Δεν ζη­τή­θη­κε σύμ­φω­νη γνώμη Υπουρ­γεί­ου για του­ρι­στι­κή δια­φή­μι­ση (Ν. 3498/2006).

Σω­μα­τείο ΡΟΑΝ – 1.619.629,70€

• Σκο­πός: Αθλη­τι­κός του­ρι­σμός.

• Πα­ρα­τυ­πί­ες:

o Αντι­κα­νο­νι­κή συμ­με­το­χή της Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. σε σω­μα­τείο.

o Πλη­ρω­μή απο­ζη­μιώ­σε­ων έπρε­πε να βα­ρύ­νει τους δή­μους (βάσει ΥΑ 65567/2007).

o Δεν υπήρ­ξε σύμ­φω­νη γνώμη Υπουρ­γεί­ου για την του­ρι­στι­κή δια­φή­μι­ση μέσω αθλη­τι­κών δρά­σε­ων.

Δια­πι­στώ­σεις και Νο­μι­κή Αξιο­λό­γη­ση

Μορφή λει­τουρ­γί­ας Τ.Ε.Δ.Κ.Δ.:

• Ενερ­γού­σε ως εν­διά­με­σος φο­ρέ­ας, με­τα­φέ­ρο­ντας με­γά­λα χρη­μα­τι­κά ποσά σε τρί­τους χωρίς πλήρη πα­ρα­κο­λού­θη­ση χρή­σης.

• Πολ­λές πλη­ρω­μές (14.765.217,02€) έγι­ναν με εντο­λές προ­έ­δρου χωρίς αντιρ­ρή­σεις από οι­κο­νο­μι­κή υπη­ρε­σία.

Διοι­κη­τι­κή συμ­με­το­χή Δήμου Ρόδου:

• Ο Δήμος Ρόδου είχε κυ­ρί­αρ­χο ρόλο στη διοί­κη­ση της Τ.Ε.Δ.Κ.Δ., που νο­μι­μο­ποιεί σε με­γά­λο βαθμό τη συμ­με­το­χή του στη διά­θε­ση των ποσών.

Νο­μι­κή απο­τί­μη­ση ζη­μί­ας:

• Δεν τεκ­μη­ριώ­θη­κε βέ­βαιη πε­ριου­σια­κή ζημία.

• Δεν δια­πι­στώ­θη­κε δόλος των υπαλ­λή­λων, ούτε άμε­σος, ώστε να στοι­χειο­θε­τεί­ται το έγκλη­μα της απι­στί­ας (άρθρο 390 ΠΚ).

• Δεν είναι σαφές αν τα ποσά χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν όντως για τους σκο­πούς που δια­τέ­θη­καν.

Δι­κα­στι­κή κρίση

Η από­φα­ση 123/2015 του Τριμ. Εφε­τεί­ου και το βού­λευ­μα 34/2019 του Συμβ. Εφε­τών έκρι­ναν:

o Η χρη­μα­το­δό­τη­ση ήταν νό­μι­μη και ορθή.

o Δεν υπήρ­ξε ζημία του Δη­μο­σί­ου.

o Οι απο­φά­σεις λή­φθη­καν από αρ­μό­δια όρ­γα­να και εγκρί­θη­καν κατά τον προ­λη­πτι­κό έλεγ­χο από το Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο.

o Δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται εγκλη­μα­τι­κή ενέρ­γεια ή δόλος.

Η κα­ταγ­γε­λία και οι επα­κό­λου­θοι έλεγ­χοι απο­κά­λυ­ψαν διοι­κη­τι­κές αστο­χί­ες, κα­κο­δια­χεί­ρι­ση, και πα­ρα­βί­α­ση δια­τά­ξε­ων περί χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων και επι­χο­ρη­γή­σε­ων. Ωστό­σο:

• Δεν τεκ­μη­ριώ­νε­ται βε­βαιω­μέ­νη πε­ριου­σια­κή ζημία.

• Δεν τεκ­μη­ριώ­νε­ται δόλος των υπαλ­λή­λων ή ποι­νι­κή ευ­θύ­νη.

• Η χρη­μα­το­δό­τη­ση της Τ.Ε.Δ.Κ.Δ. κρί­νε­ται τε­λι­κά σύν­νο­μη, δε­δο­μέ­νων των απο­φά­σε­ων των εφε­τεια­κών ορ­γά­νων.

Η πο­λι­τι­κή και θε­σμι­κή διά­στα­ση

Η υπό­θε­ση της ΤΕΔΚΔ δεν ήταν απλώς μια υπό­θε­ση δια­χεί­ρι­σης κον­δυ­λί­ων. Άγ­γι­ξε τον πυ­ρή­να της σχέ­σης με­τα­ξύ το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης και κε­ντρι­κής διοί­κη­σης, ανέ­δει­ξε τις ασά­φειες γύρω από τη χρήση των δη­μο­τι­κών πόρων και φώ­τι­σε το χάσμα με­τα­ξύ τυ­πι­κής νο­μι­μό­τη­τας και ου­σια­στι­κής δια­φά­νειας. Ακόμα κι αν δεν απο­δεί­χθη­κε απι­στία, η υπό­θε­ση άφησε πίσω της ένα απο­τύ­πω­μα για το πώς δια­κι­νού­νται εκα­τομ­μύ­ρια χωρίς επαρ­κείς μη­χα­νι­σμούς ελέγ­χου και λο­γο­δο­σί­ας.

Αν το Συμ­βού­λιο Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου υιο­θε­τή­σει την ει­σαγ­γε­λι­κή πρό­τα­ση, τότε 24 αι­ρε­τοί που υπη­ρέ­τη­σαν σε καί­ριες θέ­σεις της Δω­δε­κα­νη­σια­κής αυ­το­διοί­κη­σης θα βγουν από το νο­μι­κό και κοι­νω­νι­κό «κα­θαρ­τή­ριο» που τους συ­νό­δευε εδώ και μια δε­κα­ε­τία.

Την υπό­θε­ση χει­ρί­στη­καν οι δι­κη­γό­ροι κκ. Νι­κό­λα­ος Πέρος, Δήμος Μου­τά­φης και Να­τά­σα Πα­πα­νι­κο­λά­ου.