Ρόδη Κράτσα: «Η δυνατή Ελλάδα χρειάζεται δυνατές Περιφέρειες και ισόρροπη ανάπτυξη»

Κυρία Κράτσα, με την μακρά πείρα που έχετε στην πολι­τική αλλά και την παρου­σία σας στην Ευρω­βουλή και στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση, έχετε επι­ση­μά­νει τη σημασία που έχει για την Ελλάδα η ειρήνη και η ανά­πτυξη στα Δυτικά Βαλ­κά­νια -πόσω μάλλον τα νησιά μας. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Για την ασφά­λεια και την ευη­με­ρία μας έχουμε ανάγκη την ειρήνη παντού στον κόσμο, πόσω μάλλον στην γει­το­νιά μας. Εκτός από την Τουρκία και την Μέση Ανατολή που απο­τε­λούν για εμάς πληγές ανα­σφά­λειας και ποι­κί­λων κιν­δύ­νων, τα Δυτικά Βαλ­κά­νια είναι επίσης μια περιοχή κρίσιμη για την στα­θε­ρό­τητα στην χώρα μας και στην Ευρώπη ευρύ­τερα.

Η πρό­σφατη όμως Διά­σκεψη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης με την ομάδα των Δυτικών Βαλ­κα­νίων, ανέ­δειξε την σημασία αυτής της σχέσης, ανέ­δειξε όμως κατά την άποψή μου και την έλλειψη κοινής βού­λη­σης και στα­θε­ρής γραμμής των Ευρω­παίων για την εντα­ξιακή πορεία των Δυτικών Βαλ­κα­νίων και το χρο­νο­διά­γραμμά της.

Αυτή η κατά­σταση αφήνει περι­θώ­ρια για χαλα­ρό­τητα στις μεταρ­ρυθ­μί­σεις στο εσω­τε­ρικό των χωρών αυτών, περι­θώ­ρια για παρεμ­βά­σεις της Τουρ­κίας και της Ρωσίας. Για την χώρα μας έχει μεγάλη σημασία να προ­ω­θη­θεί η εντα­ξιακή τους πορεία προ­ω­θώ­ντας την δημο­κρα­τία, το κράτος δικαίου, την εφαρ­μογή των ευρω­παϊ­κών αρχών για καλή γει­το­νία και κοινή εξω­τε­ρική πολι­τική.

Συμ­με­τέ­χουν ήδη σε φόρα και οργα­νι­σμούς της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, όπως η Ένωση για την Μεσό­γειο και ο Ευρω­παϊ­κός Οργα­νι­σμός Περι­βάλ­λο­ντος στον αγώνα μας απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική αλλαγή. Είναι σημα­ντικό αυτό για την προ­ε­τοι­μα­σία ενός κοινού δρόμου!

Στα Ιόνια νησιά λόγω και της γειτ­νί­α­σής μας, παρα­κο­λου­θούμε αυτές τις εξε­λί­ξεις. Για το επόμενο διά­στημα προ­ε­τοι­μάζω μια ημερίδα με το θέμα αυτό, ανα­λύ­ο­ντας όλες τις δια­στά­σεις και τις προ­ο­πτι­κές του ζητή­μα­τος. Δια­τη­ρούμε από την πλευρά μας επίσης καλές σχέσεις σε ανθρώ­πινο επίπεδο και συνερ­γα­σίες στο πλαίσιο του δια­συ­νο­ρια­κού προ­γράμ­μα­τος Interreg Ελλάδα-Αλβανία.

Ως περι­φε­ρειάρ­χης νησιω­τι­κής περιο­χής, θα θέλαμε να μας μιλή­σετε για τα κοινά ζητή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα νησιά. Π.χ. η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των, το νερό, τα έργα υπο­δο­μής. Πρό­σφατα ανα­κοι­νώ­θηκε και το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027. Κατά την άποψή μας, μπορούν οι περι­φέ­ρειες να παίξουν σοβαρό ρόλο στην ανά­πτυξη της χώρας μας;

Όλα τα νησιά δεν είναι ίδια αλλά όλα έχουν ως κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά, τα διαρ­θρω­τικά προ­βλή­ματα της από­στα­σης από την στεριά, το υψηλό κόστος μετα­φο­ράς, την περιο­ρι­σμένη αγορά εργα­σίας και της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, όπως και την επο­χι­κό­τητα. Αυτά δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται εύκολα.

Το νέο ΕΣΠΑ είναι ήδη εδώ με αυξη­μέ­νους πόρους κατά 30% για τις Περι­φέ­ρειες και με πολλές ευκαι­ρίες για την σύγ­χρονη ανά­πτυξη με όλες τις νέες δια­στά­σεις της όπως η ψηφιακή και πράσινη μετά­βαση. Η δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των, μια μεγάλη προ­σπά­θεια που γίνεται με τους νέους δια­βαθ­μι­δι­κούς ΦοΔΣΑ στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί από το νέο ΕΣΠΑ στην πιο εξε­λιγ­μένη της μορφή.

Στις υπο­δο­μές, κυρίως στην οδο­ποιία, έχουμε λιγό­τε­ρες δυνα­τό­τη­τες χρη­μα­το­δό­τη­σης αλλά δια­θέ­τουμε και την πηγή των Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων (το νέο Εθνικό Πρό­γραμμα Ανά­πτυ­ξης) και το Ταμείο Ανά­καμ­ψης που χρη­μα­το­δο­τεί τα έργα οδικής Ασφά­λειας και τα λιμε­νικά έργα. Η δυνατή Ελλάδα χρειά­ζε­ται δυνατές Περι­φέ­ρειες και ισόρ­ροπη ανά­πτυξη.

Εδώ και πολλά χρόνια, μιλάμε για “νησιω­τι­κό­τητα”. Πώς μπορεί αυτό να εφαρ­μο­στεί στην πράξη για το καλό των νησιών μας;

Γεν­νή­θηκα και μεγά­λωσα σε νησί. Ως ευρω­βου­λευ­τής ήμουν επί 15 χρόνια μέλος της Δια­κομ­μα­τι­κής Ομάδας για τα “νησιά της Ευρώπης” η οποία λει­τούρ­γησε σε συνερ­γα­σία με την τοπική αυτο­διοί­κηση, τα Επι­με­λη­τή­ρια και την κοι­νω­νία των πολιτών, υπέρ της θεσμι­κής κατο­χύ­ρω­σης της νησιω­τι­κό­τη­τας στο ευρω­παϊκό δίκαιο και της ολο­κλη­ρω­μέ­νης στρα­τη­γι­κής υπέρ των νησιών.

Κατα­φέ­ραμε να εισα­χθεί στην Συνθήκη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης το άρθρο 174 που ανα­φέ­ρε­ται στα προ­βλή­ματα των μειο­νε­κτού­ντων περιο­χών όπως τα νησιά (όχι μόνο τα απο­μα­κρυ­σμένα υπερ­πό­ντια νησιά).

Σήμερα είμαι περι­φε­ρειάρ­χης Ιονίων Νήσων, μιας χαρι­σμα­τι­κής περιο­χής προι­κι­σμέ­νης από την φύση και την ιστορία. Ζω όμως και δια­χει­ρί­ζο­μαι τις δύσκο­λες προ­κλή­σεις για τα νησιά αυτά.

Η “νησιω­τι­κό­τητα” μπήκε στο λεξι­λό­γιό μας, όπως λέτε. Έχουμε Υπουρ­γείο που φέρει αυτή την ονο­μα­σία, έχουμε και σχετικό άρθρο στο Σύνταγμά μας (άρθρο 101) και ακόμα η νησιω­τι­κό­τητα δεν είναι ορι­ζό­ντια πολι­τική, δηλαδή δεν εντάσ­σε­ται σε όλα τα θέματα π.χ. ειδικά κίνητρα για να έλθουν στα νησιά μας γιατροί ή οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι, εξο­μά­λυνση του μεγάλου μετα­φο­ρι­κού κόστους ή επίσης το μειω­μένο ΦΠΑ σε όλα τα νησιά ή διευ­κό­λυνση μετα­κι­νή­σεων και επι­κοι­νω­νίας. Οι νησιω­τι­κές Περι­φέ­ρειες δεν δια­θέ­τουν ταχύ­πλοα ή ελι­κό­πτερα για τις ανα­γκαίες μετα­κι­νή­σεις της Περι­φε­ρεια­κής Αρχής και των έκτα­κτων αναγκών. Αντι­με­τω­πί­ζο­νται όπως οι στε­ρια­νές. Και άλλα παρό­μοια μπορώ να σας αναφέρω, τόσο στην καθη­με­ρι­νό­τητα όλων μας, όσο και στις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές.

Τι απο­κο­μί­σατε από την επί­σκεψη στο Στρα­σβούργο τον προη­γού­μενο μήνα όπου ήσασταν η μόνη περι­φε­ρειάρ­χης από την Ελλάδα;

Η συνά­ντηση αυτή στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο στο Στρα­σβούργο χαρα­κτη­ρί­στηκε ως ιστο­ρική και ελπίζω ότι θα απο­τε­λέ­σει την αρχή μιας νέας πολι­τι­κής για τα νησιά μας. Ενώσαμε την φωνή και τις δεσμεύ­σεις μας για μια ολο­κλη­ρω­μένη πολι­τική υπέρ των νησιών μας τόσο σε ευρω­παϊκό, όσο και εθνικό επίπεδο, επι­κε­φα­λής Περι­φε­ρειών, ευρω­βου­λευ­τές και η ίδια η πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου.

Τα κύρια σημεία που υπο­στή­ριξα είναι ότι η νησιω­τική πολι­τική της Ε.Ε., όπως και των κρατών-μελών, είναι ατελής. Απαι­τεί­ται αξιο­λό­γηση των μέτρων που έχουν απο­σπα­σμα­τικά εφαρ­μο­σθεί υπέρ των κρατών και λήψη άλλων στο πλαίσιο μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης πολι­τι­κής, η οποία μεταξύ άλλων πρέπει να περι­λαμ­βά­νει:

Ευέ­λι­κτη προ­σέγ­γιση για την αξιο­ποί­ηση ευρω­παϊ­κών πόρων με επι­δο­τή­σεις, όπου αξιο­λο­γη­θεί απα­ραί­τητο για την αντι­με­τώ­πιση ειδικών προ­βλη­μά­των, όπως και δημιουρ­γία «ομάδας νησιά» για ειδικό καθε­στώς των κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων υπέρ των νησιών και ειδική φορο­λο­γία και άλλες θετικές δια­κρί­σεις

Συλλογή στα­τι­στι­κών στοι­χείων που θα επι­τρέ­ψουν την εκπό­νηση στο­χευ­μέ­νων πολι­τι­κών υπέρ των νησιών

Ορι­ζό­ντια εφαρ­μογή της νησιω­τι­κό­τη­τας σε όλες τις στρα­τη­γι­κές και πολι­τι­κές, τόσο σε ευρω­παϊκό, όσο και σε εθνικό επίπεδο

Δημιουρ­γία ειδικού χρη­μα­το­δο­τι­κού εργα­λείου και στρα­τη­γι­κής για τα νησιά

Θα συνε­χί­σουμε βέβαια την προ­σπά­θεια μέσα από τα ευρω­παϊκά όργανα και πιστεύω ότι η χώρα μας, κυβέρ­νηση και αυτο­διοί­κηση θα παίξει ρόλο δυνα­μικό, ως μια κατ΄ εξοχήν νησιω­τική περιοχή με ποικίλα ζητή­ματα.

Η ενερ­γειακή αυτο­νο­μία των ευρω­παϊ­κών χωρών είναι ψηλά στην ατζέντα των χωρών μελών και της Ε.Ε. Πώς εκτι­μάτε ότι θα εξε­λι­χθούν αυτά τα καυτά ζητή­ματα ως πρέσβης της Ευρω­παϊ­κής Συμ­φω­νίας για το Κλίμα;

Η ενερ­γειακή επάρ­κεια και αυτο­νο­μία μας ανα­δεί­χθηκε ως μείζον θέμα εν μέσω του ρωσο-ουκρανικού πολέμου αλλά οι ρίζες της είναι βαθύ­τε­ρες.

Συν­δέ­ο­νται με την κλι­μα­τική αλλαγή και την ανάγκη για την παρα­γωγή καθαρής ενέρ­γειας, για την υγεία μας, για την επι­βρά­δυνση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και της αύξησης της θερ­μο­κρα­σίας και βέβαια για την απε­ξάρ­τηση από τον επι­κίν­δυνο ρώσο προ­μη­θευτή φυσικού αερίου και άλλους πιθανόν απρό­βλε­πτους παρά­γο­ντες.

Σήμερα λοιπόν βρι­σκό­μα­στε στο κρίσιμο μομέ­ντουμ που δεν πρέπει να χάσουμε. Η χώρα μας και όλα τα κράτη – μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης χάραξαν κοινή πορεία και στόχους, όπως και πολι­τι­κές για την διευ­κό­λυνση επεν­δύ­σεων παρα­γω­γής καθαρής ενέρ­γειας, εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας σε όλα τα επίπεδα, μορφές κυκλι­κής οικο­νο­μίας και πρά­σι­νων νησιών. Ένα μεγάλο κοινό χρη­μα­το­δο­τικό πακέτο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης των 300 δις ευρώ έρχεται να αντι­με­τω­πί­σει τις τερά­στιες ανάγκες με συμπλη­ρω­μα­τική και έξυπνη χρήση των δια­φό­ρων πόρων. Αυτό αφορά και στις Περι­φέ­ρειες και στον κάθε πολίτη.

Η τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα βρί­σκε­ται επίσης ψηλά στα ευρω­παϊκά και διεθνή ζητή­ματα. Ποιες είναι οι προ­βλέ­ψεις σας;

Η τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα και επι­θε­τι­κό­τητα σε όλα τα επίπεδα είναι δια­χρο­νική και γνωστή. Η σημε­ρινή κυβέρ­νηση με την κατάλ­ληλα διπλω­μα­τία κατά­φερε να την ανα­δεί­ξει ως ένα ευρω­παϊκό και διεθνές ζήτημα κιν­δύ­νου ασφά­λειας και στα­θε­ρό­τη­τας και να πείσει παράλ­ληλα για την αξιο­πι­στία της χώρας μας ως εταίρου στην ειρήνη και στην νομι­μό­τητα, απο­φα­σι­σμέ­νου για αξιό­μαχη αμυ­ντική ικα­νό­τητα και υπε­ρά­σπιση των δικαιω­μά­των της, όπως και της γεω­πο­λι­τι­κής ανα­βάθ­μι­σής της ως ενερ­γεια­κού κόμβου.

Η Τουρκία είναι κοινώς “στρι­μωγ­μένη” από αυτό το διπλω­μα­τικό και γεω­πο­λι­τικό προ­βά­δι­σμα της Ελλάδας αλλά και από την εσω­τε­ρική οικονομικο-κοινωνική σοβαρή κρίση της. Δεν έχει περι­θώ­ρια επι­κίν­δυ­νων κινή­σεων ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού, αλλά εμείς φυσικά δεν εφη­συ­χά­ζουμε καθόλου.

Είσαστε ως ακρίτες στην πρώτη γραμμή αυτής της εθνικής υπό­θε­σης. Είμαστε δίπλα σας με αλλη­λεγ­γύη και ευγνω­μο­σύνη.

Σας συν­δέ­ουν παλιοί δεσμοί με την Ρόδο. Τι σημαί­νει αυτό σήμερα για εσάς;

Η Ρόδος είναι κομμάτι της ζωής μου. Συν­δέ­ε­ται με σημα­ντι­κές στιγμές της ευρω­παϊ­κής μου δράσης. Το ανοιχτό πνεύμα, το κοσμο­πο­λί­τικο περι­βάλ­λον της, προ­σέ­φε­ραν φιλο­ξε­νία και υπο­στή­ριξη σε πρω­το­βου­λίες και θεσμούς που ανα­δεί­κνυαν και τιμού­σαν το έργο των γυναι­κών για μια ανθρώ­πινη, δημο­κρα­τική Ευρώπη.

Στην Ρόδο έγινε το 1988 η συγκέ­ντρωση γυναι­κών από τα 12 κράτη της Ενω­μέ­νης Ευρώπης και απε­νε­μήθη το Βραβείο “Γυναίκα της Ευρώπης”. Εκεί δημιουρ­γή­θηκε το Club της Ρόδου, εκεί επι­στρέ­ψαμε δύο φορές για να γιορ­τά­σουμε τις ευρω­παϊ­κές επε­τεί­ους μας. Μια ανα­μνη­στική πλάκα κοντά στο “Ακταίον” τα θυμίζει όλα αυτά.

Κάποιες από τις σημα­ντι­κές ευρω­παίες γυναί­κες εκείνης της εποχής έφυγαν από την ζωή παίρ­νο­ντας μαζί τους την ξεχω­ρι­στή ανά­μνηση της Ρόδου, άλλες με ρωτούν σήμερα, πότε θα ξανα­πάμε στην Ρόδο!

Με τον περι­φε­ρειάρχη Γιώργο Χατζη­μάρκο συνερ­γα­ζό­μα­στε στενά στο πλαίσιο της Ένωσης Περι­φε­ρειών Ελλάδος, αλλά και με τους βου­λευ­τές μιλάμε συχνά για τα κοινά μας ζητή­ματα και μαθαίνω τα ιδιαί­τερα νέα σας. Είμαστε μακριά γεω­γρα­φικά αλλά κοντά στην επι­κοι­νω­νία.

Πρό­τεινα στον περι­φε­ρειάρχη σας να δημιουρ­γή­σουμε μια γέφυρα δια­λό­γου και επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Κέρ­κυ­ρας και Ρόδου. Τα δύο αυτά νησιά έχουν πολλά κοινά στοι­χεία. Είναι ναυαρ­χί­δες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού με διεθνή brand names

. Έχουν δύο κέντρα πόλεων ενταγ­μένα στην παγκό­σμια κλη­ρο­νο­μιά της Unesco και συμ­βο­λί­ζουν τα δύο άκρα της χώρας σε Ανατολή και Δύση σε σημα­ντι­κές γεω­πο­λι­τι­κές θέσεις. Έχουν πολλά να πουν και να σχε­διά­σουν μαζί.