Δήμος Ρόδου: Στο Συμβούλιο της Επικρατείας το νέο πεδίο μάχης για την ανάκληση της χρηματοδότησης της ανάπλασης

• Τι σημαί­νει στην πράξη η άσκηση αίτησης ακύ­ρω­σης, ποια είναι τα βήματα και ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που προ­βάλ­λο­νται για να «πέσει» η απόφαση ανά­κλη­σης

Πριν από τις ανα­κοι­νώ­σεις, τις βαριές κου­βέ­ντες και τον δημόσιο καβγά, υπάρχει πάντα μια στιγμή που η πολι­τική αντι­πα­ρά­θεση μετα­φέ­ρε­ται στον πιο «κρύο» χώρο των θεσμών. Εκεί όπου οι φράσεις ζυγί­ζο­νται, τα έγγραφα μετρούν περισ­σό­τερο από τις αναρ­τή­σεις και η πραγ­μα­τι­κό­τητα επι­χει­ρεί­ται να χωρέσει σε προ­θε­σμίες, αιτιο­λο­γίες και διοι­κη­τι­κούς φακέ­λους. Αυτή τη στιγμή σημα­το­δο­τεί η άσκηση αίτησης ακύ­ρω­σης στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, όταν ένας φορέας στρέ­φε­ται κατά διοι­κη­τι­κής πράξης που θεωρεί παρά­νομη ή ανε­παρ­κώς αιτιο­λο­γη­μένη.

Στην υπόθεση της ανά­πλα­σης και των κυκλο­φο­ρια­κών ρυθ­μί­σεων από το λιμάνι της Ακα­ντιάς έως την νέα μαρίνα της Ρόδου, η δικα­στική δια­δρομή έχει ήδη ξεκι­νή­σει, με αίτηση ακύ­ρω­σης που άσκησε ο Δήμος Ρόδου, που στρέ­φε­ται κατά της από­φα­σης ανά­κλη­σης της ένταξης της πράξης από το Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα «Νότιο Αιγαίο» για την περίοδο 2014 έως 2020, καθώς και κατά κρί­σι­μων εκθέ­σεων επι­τό­πιας επα­λή­θευ­σης που προη­γή­θη­καν.

Το ιστο­ρικό που οδήγησε στη ρήξη για την απέ­νταξη

Το έργο «Ανά­πλαση και κυκλο­φο­ρια­κές ρυθ­μί­σεις από το λιμάνι Ακα­ντιάς έως την νέα μαρίνα Ρόδου» περι­γρά­φηκε ως μια κρίσιμη παρέμ­βαση στο παρά­κτιο μέτωπο της πόλης, με στόχο τη βελ­τί­ωση της κυκλο­φο­ρίας στην περιοχή, την κατα­σκευή πεζο­δρο­μίων και ποδη­λα­το­δρό­μων, κόμβων, χώρων στάθ­μευ­σης και συνοδών υπο­δο­μών, μαζί με έργα ύδρευ­σης και αγωγό ομβρίων.

Σύμφωνα με τα όσα ξεκα­θά­ρι­σαν στη συνε­δρί­αση λογο­δο­σίας της Περι­φε­ρεια­κής Αρχής Νοτίου Αιγαίου, η απέ­νταξη παρου­σιά­στηκε ως ανα­γκα­στική εξέλιξη μετά από παρα­τά­σεις, καθυ­στε­ρή­σεις και μια κρίσιμη εκκρε­μό­τητα που αφο­ρούσε στην απρό­σκο­πτη απορροή των ομβρίων υδάτων, καθώς οι εργα­σίες της Β’ φάσης της μαρίνας άλλαξαν τις συν­θή­κες στην περιοχή από­λη­ξης του αγωγού. Στο ίδιο πλαίσιο, τονί­στηκε ότι η δια­χει­ρι­στική αρχή είχε ζητήσει λύση εντός προ­θε­σμίας 15 ημερών, ότι δεν δόθηκε εγκαί­ρως ουσια­στική απά­ντηση και ότι έτσι το έργο κατα­τά­χθηκε ως «μη λει­τουρ­γικό», σε μια περίοδο που το κλεί­σιμο του προ­γράμ­μα­τος για την περίοδο 2014 έως 2020 δημιουρ­γούσε ασφυ­κτι­κές προ­θε­σμίες.

Παράλ­ληλα, στη δημόσια αντι­πα­ρά­θεση υπο­γραμ­μί­στηκε ότι, μολο­νότι υπήρχε δυνα­τό­τητα να ζητηθεί επι­στροφή χρη­μά­των, δεν επι­λέ­χθηκε να ανα­ζη­τη­θούν πίσω ποσά, με την πολι­τική πλευρά της Περι­φέ­ρειας να επι­μέ­νει ότι η ανά­κληση της ένταξης δεν «τελειώ­νει» το έργο, αλλά μετα­φέ­ρει το βάρος της ολο­κλή­ρω­σης στον φορέα υλο­ποί­η­σης, ο οποίος μπορεί να το χρη­μα­το­δο­τή­σει με ίδιους πόρους. Στο αφήγημα αυτό προ­στέ­θη­καν και οι αιχμές ότι η συζή­τηση περί εκδι­κη­τι­κό­τη­τας είναι επι­κοι­νω­νιακό κατα­σκεύ­α­σμα και ότι η Περι­φέ­ρεια βρέθηκε υπό ευρω­παϊκό έλεγχο ως προς τη νομι­μό­τητα της δια­χεί­ρι­σης.

Στην άλλη πλευρά, το ιστο­ρικό όπως προ­βάλ­λε­ται στο δικό­γραφο της αίτησης ακύ­ρω­σης δίνει ένα δια­φο­ρε­τικό βάρος στις ίδιες ημε­ρο­μη­νίες. Περι­γρά­φε­ται ότι η πράξη είχε εντα­χθεί με απόφαση ένταξης στις 12.06.2019, τρο­πο­ποι­ή­θηκε δια­δο­χικά με απο­φά­σεις τα έτη 2022, 2024 και 2025, και ότι με την τελευ­ταία τρο­πο­ποί­ηση η ολο­κλή­ρωση παρα­τά­θηκε έως 31.8.2025, ενώ υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι υπήρχε δυνα­τό­τητα νέας προ­έ­γκρι­σης για παρά­ταση έως 31.12.2025, χωρίς κώλυμα, καθώς μέχρι τότε ίσχυε το χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα.

Στην προ­σω­ρινή έκθεση της 31.7.2025 κατα­γρά­φε­ται ότι το έργο ως προς τα βασικά του στοι­χεία είχε κατα­σκευα­στεί, αλλά το πρό­βλημα εντο­πί­στηκε στην αδυ­να­μία των ομβρίων να κατα­λή­ξουν στον απο­δέ­κτη λόγω των εργα­σιών στη μαρίνα, με σύσταση ανα­ζή­τη­σης τεχνι­κής λύσης και συνερ­γα­σίας εμπλε­κό­με­νων φορέων μέσα σε 15 ημέρες.

Η συνέ­χεια που προ­βάλ­λε­ται είναι ότι οι δια­βου­λεύ­σεις ολο­κλη­ρώ­θη­καν στις 18.8.2025, ότι υπήρξε ενη­μέ­ρωση με έγγραφο στις 19.8.2025 και ότι, ενώ υπήρξε προ­σπά­θεια συνεν­νό­η­σης, η ορι­στική έκθεση επι­τό­πιας επα­λή­θευ­σης εκδό­θηκε στις 18.8.2025, πριν ληφθούν υπόψη οι παρα­τη­ρή­σεις αυτές, οδη­γώ­ντας στην κρίση περί μη συμ­μόρ­φω­σης και στην ανά­κληση της ένταξης.

Οι λόγοι προ­σφυ­γής όπως προ­βάλ­λο­νται στο δικό­γραφο

Η αίτηση ακύ­ρω­σης οργα­νώ­νει την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της σε 3 βασι­κούς άξονες.

Στην πρώτη αιτιο­λο­γική βάση της ανά­κλη­σης, ο πυρήνας είναι ότι κατά την επι­τό­πια επα­λή­θευση δια­πι­στώ­θηκε μη λει­τουρ­γι­κό­τητα του συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νου έργου, κάτι που χαρα­κτη­ρί­στηκε σοβαρή παρα­τυ­πία και παρα­βί­αση όρων επι­λε­ξι­μό­τη­τας, με επι­πλέον αναφορά στη μη συμ­μόρ­φωση εντός της προ­θε­σμίας της σύστα­σης.

Απέ­να­ντι σε αυτό, η προ­σφυγή επι­χει­ρεί να υπο­βαθ­μί­σει το εύρος του προ­βλή­μα­τος και να περιο­ρί­σει τη μη λει­τουρ­γι­κό­τητα σε συγκε­κρι­μένο τμήμα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το ζήτημα εντο­πί­ζε­ται στον αγωγό ομβρίων και όχι στο σύνολο του έργου. Στο ίδιο πλαίσιο, προ­βάλ­λε­ται ότι κατά τον χρόνο της επα­λή­θευ­σης το έργο είχε ουσια­στικά εκτε­λε­στεί και ότι υπο­λεί­πο­νταν περιο­ρι­σμέ­νες εργα­σίες, ενώ τα βασικά τεχνικά στοι­χεία είχαν παρα­δο­θεί σύμφωνα με την απόφαση ένταξης και τις εγκρί­σεις.

Η ανά­κληση δεν στη­ρί­ζε­ται μόνο στη μη λει­τουρ­γι­κό­τητα. Υπάρχει και δεύτερη αιτιο­λο­γική βάση, που συν­δέ­ε­ται με το κλεί­σιμο του προ­γράμ­μα­τος και ανα­φέ­ρει ότι, επειδή βρι­σκό­μα­στε στη φάση κλει­σί­μα­τος, και επειδή η πράξη έχει επι­λέ­ξι­μες δαπάνες ποσού 495.336,21€ σε προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό σύμ­βα­σης 4.674.625,39€, δεν κρί­νε­ται σκόπιμο για δια­χει­ρι­στι­κούς λόγους να δηλωθεί ως ημι­τε­λής, καθώς δεν δια­φαί­νε­ται εξα­σφά­λιση λει­τουρ­γι­κό­τη­τας εντός των χρο­νι­κών ορίων.

Το δικό­γραφο επι­τί­θε­ται σε αυτή τη βάση ως αόριστη και υπο­θε­τική, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι δεν στη­ρί­ζε­ται σε συγκε­κρι­μένα γεγο­νότα αλλά σε εκτί­μηση «δια­φαι­νό­με­νης» εξέ­λι­ξης, και ταυ­τό­χρονα ως ανα­κρι­βής, γιατί υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι υπήρχε ήδη δρο­μο­λο­γη­μένη δια­δι­κα­σία τεχνι­κής λύσης και ότι η δημο­πρά­τηση και εκτέ­λεση του επι­μέ­ρους έργου θα απαι­τούσε περίπου 4 μήνες. Με το σκε­πτικό αυτό, προ­βάλ­λε­ται ότι ο δια­θέ­σι­μος χρόνος ήταν επαρκής, ιδίως αν γινόταν επιλογή δήλωσης του έργου ως ημι­τε­λούς αντί για απέ­νταξη.

Ο τρίτος άξονας φέρνει την υπόθεση από τα τεχνικά και τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα στο επίπεδο των γενικών αρχών. Υπο­στη­ρί­ζε­ται παρα­βί­αση της αρχής της χρηστής διοί­κη­σης, της αρχής non venire contra factum proprium και της αρχής της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

Στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, η υπόθεση ανα­μέ­νε­ται να κριθεί πάνω σε δύο παράλ­λη­λες ράγες. Η πρώτη είναι το στενό νομικό ερώτημα: αν η μη λει­τουρ­γι­κό­τητα τεκ­μη­ριώ­θηκε ορθά ως λόγος ανά­κλη­σης για το σύνολο της πράξης και αν η μη συμ­μόρ­φωση μέσα στην ταχθείσα προ­θε­σμία απο­δει­κνύ­ε­ται με τρόπο που να στη­ρί­ζει την επιλογή της Διοί­κη­σης. Η δεύτερη είναι το διοι­κη­τικό ερώτημα της αιτιο­λο­γίας: αν οι «δια­χει­ρι­στι­κοί λόγοι» και η επί­κληση του κλει­σί­μα­τος του προ­γράμ­μα­τος, μαζί με τα δεδο­μένα για τις επι­λέ­ξι­μες δαπάνες, συγκρο­τούν πλήρη και συγκε­κρι­μένη αιτιο­λο­γία ή λει­τουρ­γούν ως γενι­κό­λογο «δίχτυ» που καλύ­πτει μια προει­λημ­μένη απόφαση.