“Προβληματισμός για τη συνεχιζόμενη και αυξανόμενη νοσηρότητα που πλήττει τις δομές Υγείας στα νησιά του Αιγαίου”

Από την περι­φε­ρειακή παρά­ταξη «ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ» εκδό­θηκε η ακό­λουθη ανα­κοί­νωση:

Σε όλη την Ελλάδα τις δομές υγείας μαστί­ζει κυρίως η υπο­στε­λέ­χωση και η έλλειψη εξο­πλι­σμού. Παρ’ όλες τις οχλή­σεις και δια­μαρ­τυ­ρίες του υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού, ακόμα και διοι­κη­τών Νοσο­κο­μείων που προ­έ­βη­σαν σε παραί­τηση μετά από την «επι­βα­ρυ­μένη συγκυ­ριακή κρι­σι­μό­τητα των Νοσο­κο­μείων» όπως τόνισε ο παραι­τη­θείς Διευ­θυ­ντής της Ιατρι­κής Υπη­ρε­σίας του Βενι­ζέ­λειου Νοσο­κο­μείου Ρεθύ­μνου, αλλά και μετά από κινη­το­ποι­ή­σεις των τοπικών κοι­νω­νιών στα νησιά και στην Αθήνα, το κράτος δεν έχει μπο­ρέ­σει να λάβει απο­φά­σεις που στη­ρί­ζουν το αγαθό της Δημό­σιας Υγειο­νο­μι­κής Φρο­ντί­δας.

Το ίδιο μοτίβο ακο­λου­θούν τα νησιά του Νότιου Αιγαίου, στα οποία όμως οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες που προ­κύ­πτουν από τη νησιω­τι­κό­τητα εντεί­νουν την κατά­σταση. Οι ελλεί­ψεις γιατρών, νοση­λευ­τι­κού, τεχνι­κού, βοη­θη­τι­κού, καθώς και διοι­κη­τι­κού προ­σω­πι­κού σε όλα τα νοσο­κο­μεία και Κέντρα Υγείας των νησιών του Ν. Αιγαίου είναι απε­ρί­γρα­πτες. Συνεπώς, απε­ρί­γρα­πτη είναι και η δυσκο­λία που διέπει τις εργα­σια­κές συν­θή­κες του περιο­ρι­σμέ­νου υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού που υπη­ρε­τεί στα νησιά, μιας και η εργα­σιακή τους καθη­με­ρι­νό­τητα είναι αβά­στα­χτη, κυρίως κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, όπου ο πλη­θυ­σμός των νησιών πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται λόγω του του­ρι­σμού. Γλαφυρά παρα­δείγ­ματα; Η δρα­μα­τική κατά­σταση που βίωσε και βιώνει ένας παι­δί­α­τρος στη Λέρο με πρό­σφατο γεγονός, τη «βουτιά στη θάλασσα» κατά τη δια­κο­μιδή ενός βρέφους, το οποίο ανα­δει­κνύει την έλλειψη επαγ­γελ­μα­τι­κής αξιο­πρέ­πειας που αντι­με­τω­πί­ζουν αυτοί οι άνθρω­ποι. Επι­πλέον, στο Καστελ­λό­ριζο, δύο πρό­σφατα περι­στα­τικά απο­κα­λύ­πτουν την απε­ρί­γρα­πτη κατά­σταση που επι­κρα­τεί. Ένα αγόρι κι ένα κορίτσι νηπια­κής ηλικίας μετα­φέρ­θη­καν σε νοσο­κο­μεία της Τουρ­κίας μετά από τραυ­μα­τι­σμό τους, διότι η ανταλ­λαγή πλη­ρο­φο­ριών και η επι­κοι­νω­νία με το νοσο­κο­μείο της Ρόδου απο­δεί­χθη­καν απο­τυ­χη­μέ­νες. Αυτά τα περι­στα­τικά αντι­προ­σω­πεύ­ουν συνο­λικά τις ριψο­κίν­δυ­νες κατα­στά­σεις τις οποίες καλεί­ται το υγειο­νο­μικό προ­σω­πικό σε αυτά τα νησιά να δια­χει­ρι­στεί, καθώς προ­σπα­θεί να αντα­πε­ξέλ­θει στις αυξη­μέ­νες ανάγκες, ειδικά κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Το γεγονός, ότι γιατροί και νοση­λευ­τές, δεν επι­λέ­γουν τις νησιω­τι­κές δομές υγείας, με απο­τέ­λε­σμα οι ελά­χι­στες προ­κη­ρύ­ξεις να καθί­στα­νται άγονες, οφεί­λε­ται από τη μια στη γνώση ότι με την ανάληψη της θέσης τους θα ανα­γκα­στούν να καλύ­ψουν μεγάλα «χρέη» σε άδειες για τους ήδη υπη­ρε­τού­ντες. Είναι κοινό μυστικό ότι οι υγειο­νο­μι­κοί υπερ- συμπλη­ρώ­νουν τον μέγιστο αριθμό εφη­με­ρίων που ορίζει ο νόμος, βάζο­ντας σε κίνδυνο την υγεία τους, αλλά και των ασθενών, όπως γίνεται στα αναι­σθη­σιο­λο­γικά τμήματα των περισ­σό­τε­ρων νοσο­κο­μείων (π.χ. Ρόδου και Σύρου). Απο­τρε­πτικά προς την κάλυψη θέσεων λει­τουρ­γούν επίσης, οι μονο­πρό­σω­πες ειδι­κό­τη­τες για για­τρούς. Από την άλλη, στις νησιω­τι­κές δομές εν έτει 2023, δεν υπάρ­χουν βασικές ιατρι­κές ειδι­κό­τη­τες, όπως καρ­διο­λό­γου (π.χ. Νοσο­κο­μείο Καλύ­μνου ), παθο­λό­γου (π.χ. Νοσο­κο­μείο Κω), παι­διά­τρου (π.χ. Νίσυρος), οδο­ντί­α­τρου (π.χ. Λέρος ), γυναι­κο­λό­γου (π.χ. Κ.Υ. Πάρου ) κτλ. Αυτό οδηγεί τους για­τρούς που υπη­ρε­τούν να αδυ­να­τούν να αντα­πε­ξέλ­θουν ακόμη και στις βασικές διε­πι­στη­μο­νι­κές απαι­τή­σεις των ασθενών. Μέχρι τώρα, το Υπουρ­γείο Υγείας και οι ΥΠΕ προ­σπα­θούν με μετα­κι­νή­σεις γιατρών και νοση­λευ­τών από νησί σε νησί και μέσω συμ­βά­σεων με ιδιώτες για­τρούς, να καλύ­ψουν τα κενά, δημιουρ­γώ­ντας ανα­πό­φευ­κτα νέα. Βέβαια συμ­βαί­νουν και άλλα παρά­ξενα στη στε­λέ­χωση των νοσο­κο­μείων, όπως η ύπαρξη τριών οφθαλ­μί­α­τρων στο νοσο­κο­μείο της Κω, ενώ αυτό της Καρ­πά­θου προ­χώ­ρησε σε σύμβαση με ιδιώτη Οφθαλ­μί­α­τρο («με μπλο­κάκι»). Στη λίστα των αντι­ξο­ο­τή­των προ­στί­θε­νται : δυσκο­λία εύρεσης στέγης (λόγω μετα­τρο­πής σε airbnb), ακριβά ενοίκια, ακριβά αεροπορικά- ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια, μεγάλη ακρί­βεια στη νησιω­τική Ελλάδα, κ.α. Και ποιος κατη­γο­ρεί­ται γι’ αυτήν την κατά­σταση; οι «απαι­τη­τι­κοί» υγειο­νο­μι­κοί, που δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στις προ­κη­ρύ­ξεις θέσεων.

Έτσι από ένα μικρό οδοι­πο­ρικό σε δομές υγείας του Νοτίου Αιγαίου προ­κύ­πτουν :

“Βαρ­δά­κειο και Πρώιο” Γενικό Νοσο­κο­μείου Σύρου: Τερά­στια είναι η υπο­στε­λέ­χωση του (όπως στη μονάδα τεχνη­τού νεφρού), που μαζί με την απο­μά­κρυνση του ελι­κο­πτέ­ρου του ΕΚΑΒ από την πτητική βάση του νησιού, προ­κα­λούν έντονες δια­μαρ­τυ­ρίες από υγειο­νο­μι­κούς και κοι­νω­νία. Οι προ­βλη­μα­τι­σμοί αυτοί δυστυ­χώς επι­βε­βαιώ­θη­καν από τον θάνατο 22χρονου από τη Νάξο (5/11/2023). Ο ασθενής -ενώ μάταια περί­μενε ελι­κό­πτερο από τη Σύρο-, προ­γραμ­μα­τί­στηκε να μετα­φερ­θεί από ελι­κό­πτερο που εκτε­λούσε ήδη αερο­δια­κο­μιδή

από την Άνδρο, το οποίο έπρεπε να γυρίσει από Ελευ­σίνα, να πάρει για­τρούς από τη Σύρο και με μεγάλη καθυ­στέ­ρηση πια να παρα­λά­βει τον άτυχο νεαρό, ο οποίος άφησε την τελευ­ταία του πνοή στο Γενικό Κρατικό Νοσο­κο­μείο της Νίκαιας.

Νοσο­κο­μείο Καρ­πά­θου: Αντι­με­τω­πί­ζει πολλές ελλεί­ψεις σε ιατρικό και νοση­λευ­τικό δυνα­μικό βάσει οργα­νο­γράμ­μα­τος και των εξαγ­γελ­θέ­ντων νέων τμη­μά­των (όπως του αξο­νι­κού τομο­γρά­φου). Ακόμα, εκκρε­μεί η μονάδα τεχνη­τού νεφρού παρά τις ανάγκες του νησιού, η κατα­σκευή υπο­δο­μής για την απο­μά­κρυνση όμβριων υδάτων, ώστε να μην επα­να­λη­φθεί το φαι­νό­μενο πλημ­μύ­ρας και η ολο­κλή­ρωση του οδικού κόμβου μπροστά στο Νοσο­κο­μείο που τώρα οδηγεί σε σοβαρά ατυ­χή­ματα.

Νοσο­κο­μείο Σαντο­ρί­νης (Θήρας): Το πολύ­παθο αυτό νοσο­κο­μείο έχει χαρα­κτη­ρι­στεί «κέντρο διερ­χο­μέ­νων», με πολλά κενά σε ιατρικό προ­σω­πικό, που καλύ­πτο­νται παρο­δικά μέσω μετα­κί­νη­σης από άλλα νοσο­κο­μεία, όπως του αναι­σθη­σιο­λό­γου, καρ­διο­λό­γου και μικρο­βιο­λο­γι­κού. Από «από­γνωση», αυτή τη φορά οι προ­κη­ρύ­ξεις περιο­ρί­ζουν το χρονικό διά­στημα υπη­ρε­σίας, όπως του καρ­διο­λό­γου για εξάμηνο και του Μικρο­βιο­λόγο για δεκά­μηνο (5/11)!!! Λείπει ακόμα μια απα­ραί­τητη ειδι­κό­τητα: αυτή του νεκροτόμου-σαβανωτή, γεγονός που σε συν­δυα­σμό με το χαλα­σμένο ψυγείο έδωσε στη δημο­σιό­τητα την ακραία είδηση νεκρού σε σήψη (7/11), ενώ τα λει­τουρ­γικά προ­βλή­ματα του είναι επίσης άφθονα (π.χ. ιμα­τι­σμός, καθα­ριό­τητα, σίτιση ασθενών κτλ)

Βου­βά­λειο Νοσο­κο­μείο Καλύ­μνου: Αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρά προ­βλή­ματα υπο­στε­λέ­χω­σης, σε ιατρικό, διοι­κη­τικό και νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό (π.χ. οι ανάγκες της Καρ­διο­λο­γι­κής κλι­νι­κής καλύ­πτο­νται από ιδιώτες καρ­διο­λό­γους «με μπλο­κάκι» ή μέσω μετα­κί­νη­σης από άλλα νοσο­κο­μεία).

ΚΥ Μήλου: Είναι σοβαρά υπο­στε­λε­χω­μένο σε σχέση με τις ανάγκες του νησιού και το οργα­νό­γραμμα του, ενώ πρό­σφατα μετα­τέ­θη­καν από αυτό σε άλλες μονάδες των Κυκλά­δων Πνευ­μο­νο­λό­γος και Παι­δί­α­τρος, χωρίς μέριμνα κάλυψης των θέσεων αυτών.

Νοσο­κο­μείο Ρόδου: Βιώνει σοβα­ρό­τατη υπο­στε­λέ­χωση σε ιατρικό, νοση­λευ­τικό, τεχνικό, βοη­θη­τικό προ­σω­πικό που αγγίζει το 50% των θέσεων, όπως ορί­ζο­νται από το οργα­νό­γραμμα. αλλά και από τις ανάγκες της Ρόδου, των νησιών της περι­φε­ρεια­κής ενό­τη­τας Ρόδου, καθώς και των του­ρι­στών κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες.

ΚΥ Πάρου: η λει­τουρ­γία του καθο­ρί­ζε­ται από τις υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες διοί­κη­σης και ιατρικού- νοση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού που βιώνει σοβαρές ελλεί­ψεις (π.χ. σε γυναι­κο­λόγο και ακτι­νο­δια­γνώ­στη)

Νοσο­κο­μείο Κω: είναι σοβα­ρό­τατα υπο­στε­λε­χω­μένο βάσει του οργα­νο­γράμ­μα­τος και των αναγκών του νησιού, αφού υπη­ρε­τούν: ένας ακτινολόγος- καρδιολόγος-παιδίατρος και ο παθο­λό­γος του έχει μετα­κι­νη­θεί από άλλο ίδρυμα, παρά τις ανάγκες του νησιού, των του­ρι­στών και του Κέντρου Υπο­δο­χής και Ταυ­το­ποί­η­σης Κω για αιτού­ντες άσυλο και μετα­νά­στες.

Κρατικό Θερα­πευ­τή­ριο Λέρου: Υπάρ­χουν σοβαρές ελλεί­ψεις σε ιατρικό (π.χ. οδο­ντί­α­τρος, νεφρο­λό­γος με «μπλο­κάκι»), νοση­λευ­τικό (νοση­λευ­τές καλού­νται να καλύ­πτουν τρεις κλι­νι­κές για να υλο­ποιεί­ται το ημε­ρή­σιο πρό­γραμμα) και λοιπό προ­σω­πικό. Επίσης, πρέπει να τονι­στεί ότι το ΚΘΛ εξυ­πη­ρε­τεί και το Κέντρο Υπο­δο­χής και Ταυ­το­ποί­η­σης Λέρου για αιτού­ντες άσυλο και μετα­νά­στες.

ΕΚΑΒ: λει­τουρ­γεί εδώ και 4 χρόνια με χαμηλή στε­λέ­χωση (π.χ. Σύμη και Νίσυρο) και στόλο απαρ­χαιω­μένο, όπως σε όλη τη χώρα. Τραγικά είναι τα απο­τε­λέ­σματα της αντι­με­τώ­πι­σης έκτα­κτων περι­στα­τι­κών, κάποια από τα οποία έχουν αποβεί θανα­τη­φόρα ( όπως στην Κω και στη Νότια Ρόδο), παρά την πρόθεση κάλυψης θέσεων – μέσω πράξης νομο­θε­τι­κού δικαίου από την κυβέρνηση- από το ήδη υπο­στε­λε­χω­μένο Πυρο­σβε­στικό Σώμα και τον Στρατό!

Κοινά τα προ­βλή­ματα όλων των υπό­λοι­πων νησιών, με Δημο­τικά, Περι­φε­ρειακά και Αγρο­τικά ιατρεία στε­λε­χω­μένα από λίγους για­τρούς, εξα­ντλη­μέ­νους από εφη­με­ρίες. Η Α/βάθμια λοιπόν περί­θαλψη είναι και αυτή απα­ξιω­μένη από άκρη σε άκρη του Νότιου Αιγαίου. Η τακτική των μετα­κι­νή­σεων γιατρών από άλλα νησιά (π.χ. από Ρόδο προς Τήλο) φαντά­ζουν μπα­λώ­ματα μπροστά στις ανάγκες. Οι συμ­βά­σεις με ιδιώτες, δεν καλύ­πτουν τις υγειο­νο­μι­κές απαι­τή­σεις, αλλά ούτε και τα χαρα­κτη­ρι­στικά της δια­φα­νούς, δημό­σιας περί­θαλ­ψης, για τους νησιώ­τες και τις νησιώ­τισ­σες Δεν υπάρ­χουν καν λόγια για την απόλυτη έλλειψη υπο­δο­μών ψυχικής υγείας! Με αυτόν τον τρόπο, ο συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μέ­νος θεσμός της νησιω­τι­κό­τη­τας, έχει ολο­κλη­ρω­τικά απα­ξιω­θεί.

Την ίδια ώρα, δαπα­νώ­νται τερά­στια ποσά για τις περίπου 3.500 αερο­δια­κο­μι­δές ετησίως, που πολλές φορές είναι ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κές, κυρίως συγκρι­νό­με­νες με πρότυπα του εξω­τε­ρι­κού. Πάνω σε αυτή τη δια­πί­στωση, έρχο­νται να προ­στε­θούν τα πορί­σματα της έκθεσης του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου κατά το χρονικό διά­στημα 1.1.2021 έως 30.4.2022, βάσει της οποίας «πρω­τα­θλη­τές» στη δια­δι­κα­σία των απευ­θείας ανα­θέ­σεων ανα­δει­κνύ­ο­νται τα νοσο­κο­μεία και οι ΥΠΕ. Μόνο ένα μικρό ποσοστό των συμ­βά­σεών τους ανα­τί­θε­ται μέσω δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών – λόγω συστη­μι­κών δυσκο­λιών, σε συν­δυα­σμό με τις επεί­γου­σες ανάγκες προ­μή­θειας φαρ­μά­κων και ανα­λω­σί­μων. Όλο αυτό, πέρα από το ότι συμπλη­ρώ­νει τη συνο­λική εικόνα αδια­φά­νειας στη δημόσια διοί­κηση, κοστί­ζει ακρι­βό­τερα στο κράτος, αλλά και στον φορο­λο­γού­μενο..

Απο­κο­ρύ­φωμα όλων είναι η απόφαση της κυβέρ­νη­σης να χορη­γή­σει 6,8 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ στα Αθη­ναϊκά κανάλια εθνικής εμβέ­λειας, αντί να επεν­δύ­σει στις υγειο­νο­μι­κές υπο­δο­μές των νησιών του Νοτίου Αιγαίου και του ευρύ­τε­ρου ελλα­δι­κού χώρου. Η κίνηση αυτή αντι­κα­το­πτρί­ζει μια πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα και επι­βε­βαιώ­νει ότι οι δια­θέ­σι­μοι πόροι δεν αξιο­ποιού­νται για τη βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών υγείας, καθώς οι υγειο­νο­μι­κές ελλεί­ψεις παρα­μέ­νουν ανεί­πω­τες, παρά τις επι­τα­κτι­κές ανάγκες, ιδίως σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές. Ή ότι οι πόροι που προ­ο­ρί­ζο­νται για τον νευ­ραλ­γικό τομέα της υγείας, στο­χευ­μένα δεν επαρ­κούν, κατα­λή­γο­ντας στο ίδιο ερώτημα : Υπάρχει ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ για να βελ­τιω­θούν οι υγειο­νο­μι­κές υπο­δο­μές ή ακριβώς για το αντί­θετο ;

Υπάρχει λύση; Η τοπική αυτο­διοί­κηση που γνω­ρί­ζει από κοντά όλη αυτή την παθο­γέ­νεια, πρέπει να συν­δρά­μει άμεσα, αλλά και μέσω άσκησης πίεσης στην κεντρική εξουσία, ώστε να διευ­ρυν­θούν και να αυξη­θούν τα οικο­νο­μικά κίνητρα, για τους υγειο­νο­μι­κούς υπαλ­λή­λους. Αυτά που δίνο­νται τώρα είναι πενιχρά και σπο­ρα­δικά (ΔΕ δίνο­νται σε όλους, αλλά σε μερι­κούς ιατρούς υπαί­θρου ανά Δήμο ή σε συγκε­κρι­μένο αριθμό επι­κου­ρι­κών ιατρών ανά νοσο­κο­μείο/ Κ.Υ.) μπροστά σε αυτά που θα οδη­γού­σαν έναν γιατρό ή νοση­λευτή να τολ­μή­σει να υπη­ρε­τή­σει σε ένα απο­μα­κρυ­σμένο νησί. Εξίσου σημα­ντικό όμως είναι να δημιουρ­γη­θεί μια ευρύ­τερη δέσμη κινή­τρων, πέρα από τα οικο­νο­μικά: επαγ­γελ­μα­τικά, εκπαι­δευ­τικά, κοι­νω­νικά κ.α. Τίποτα όμως από τα παρα­πάνω δε θα οδη­γή­σει στη λύση των τερά­στιων προ­βλη­μά­των αν δε δια­φα­νεί η πρόθεση για αύξηση των ποσο­στιαίων δαπανών για τη δημόσια υγεία επί του Α.Ε.Π (όπως συμ­βαί­νει στις υπό­λοι­πες ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες), που θα κατα­στή­σει εφικτές μαζικές προ­σλή­ψεις στο χώρο της υγείας. Δεν αρκούν ούτε χει­ρο­κρο­τή­ματα (όπως στην περίοδο της Παν­δη­μίας), ούτε μπα­λώ­ματα !!!

Ενώ­νουμε λοιπόν τη φωνή μας, με αυτή των τοπικών κοι­νω­νιών και των εργα­ζο­μέ­νων στην υγεία, στις κινη­το­ποι­ή­σεις που συνε­χί­ζο­νται, με σκοπό τη διεκ­δί­κηση συν­θη­κών υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης κατοί­κων ΟΧΙ Δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας.

Από το Γραφείο τύπου

9/11/23