Ερευνα: Σεισμούς έως 7,4 Ρίχτερ μπορούν να δώσουν 19 ενεργά ρήγματα στο Αιγαίο

Ο βυθός του Αι­γαί­ου ανά­με­σα στη Σκύρο, στη Λέσβο και στον Aγιο Ευ­στρά­τιο κρύ­βει συ­νο­λι­κά 19 με­γά­λα ενερ­γά ρήγ­μα­τα, μή­κους άνω των επτά χι­λιο­μέ­τρων το κα­θέ­να, τα οποία μπο­ρούν να δώ­σουν ισχυ­ρούς σει­σμούς με­γέ­θους 6,1 έως 7,4 βαθ­μών. Οκτώ από αυτά τα ρήγ­μα­τα μπο­ρούν να «δώ­σουν» σει­σμούς, άνω των επτά βαθ­μών.

Αυτό προ­κύ­πτει από νέες έρευ­νες Ελ­λή­νων γε­ω­ε­πι­στη­μό­νων στην πε­ριο­χή, με υπεύ­θυ­νο της επι­στη­μο­νι­κής ομά­δας τον κα­θη­γη­τή του Τμή­μα­τος Γε­ω­λο­γί­ας και Γε­ω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών, Δη­μή­τρη Πα­πα­νι­κο­λά­ου.

Από τα 19 ενερ­γά ρήγ­μα­τα, που χαρ­το­γρα­φή­θη­καν τώρα για πρώτη φορά, μόνο τα τρία ήσαν γνω­στά κατά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες και πε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν στους σει­σμι­κούς κα­τα­λό­γους. Οι επι­στή­μο­νες θε­ω­ρούν ότι «έχει υπο­ε­κτι­μη­θεί ο δυ­νη­τι­κός σει­σμι­κός κίν­δυ­νος της πε­ριο­χής» και ότι «αυτά τα ρήγ­μα­τα έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να δη­μιουρ­γή­σουν ισχυ­ρούς σει­σμούς που μπο­ρούν να προ­κα­λέ­σουν κα­τα­στρο­φές στα γύρω νησιά».

Σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις των ερευ­νη­τών, οι οποί­οι έκα­ναν τη σχε­τι­κή δη­μο­σί­ευ­ση στο πε­ριο­δι­κό «Marine Geology» (Θα­λάσ­σια Γε­ω­λο­γία), εκτός από το ρήγμα του Αγίου Ευ­στρα­τί­ου που “έδρα­σε” με σει­σμό με­γέ­θους 7,1 βαθ­μών, προ­κα­λώ­ντας 20 θα­νά­τους το 1968 και το οποίο χρειά­ζε­ται κά­ποιους αιώ­νες για να ενερ­γο­ποι­η­θεί ξανά, καθώς, επί­σης, τρία ακόμη ρήγ­μα­τα που «έδω­σαν» μι­κρό­τε­ρους σει­σμούς κατά τα τε­λευ­ταία 30 χρό­νια, τα υπό­λοι­πα ρήγ­μα­τα μπο­ρούν να δώ­σουν με­γά­λο σει­σμό με­γέ­θους 6,1 έως 7,3 βαθ­μών, χωρίς όμως να είναι δυ­να­τό να προσ­διο­ρι­σθεί χρο­νι­κά εάν αυτός θα συμ­βεί σε με­ρι­κά χρό­νια ή σε δε­κά­δες χρό­νια.

Η σχε­δόν τρι­γω­νι­κή Λε­κά­νη της Σκύ­ρου, που κυ­μαί­νε­ται σε βάθη 600 έως 1.050 μέ­τρων, έχει πα­ρό­μοια τε­κτο­νι­κή δομή με εκεί­νη της γει­το­νι­κής Λε­κά­νης του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου, αλλά με μι­κρό­τε­ρες δια­στά­σεις και πιο αρ­γούς ρυθ­μούς πα­ρα­μόρ­φω­σης. Η ενερ­γο­ποί­η­ση των ρηγ­μά­των στην πε­ριο­χή της Λε­κά­νης της Σκύ­ρου και η έναρ­ξη κα­τα­βύ­θι­σης της πε­ριο­χής άρ­χι­σε πολύ πρό­σφα­τα, πριν από λίγες εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες χρό­νια, γι’ αυτό και στον πυθ­μέ­να της ρηχής πλατ­φόρ­μας γύρω από τη λε­κά­νη συ­να­ντά­ται απευ­θεί­ας το παλιό αλ­πι­κό υπό­βα­θρο, με λίγα μόνο πρό­σφα­τα ιζή­μα­τα πά­χους με­ρι­κών δε­κά­δων μέ­τρων.

Οι επι­στή­μο­νες επι­διώ­κουν να χαρ­το­γρα­φούν με με­γά­λη λε­πτο­μέ­ρεια τα υπο­θα­λάσ­σια ρήγ­μα­τα, προ­κει­μέ­νου να γνω­ρί­ζουν το δυ­να­μι­κό τους και το μέ­γε­θος του σει­σμού που μπο­ρούν να δώ­σουν. Ο βυθός της Λε­κά­νης της Σκύ­ρου είχε με­λε­τη­θεί με το ωκε­α­νο­γρα­φι­κό πλοίο «Αι­γαίο» το 2002, το 2003 και το 2013.

Στη νέα με­λέ­τη πα­ρου­σιά­ζο­νται επε­ξερ­γα­σμέ­να νέα ψη­φια­κά στοι­χεία, που απο­κτή­θη­καν από τις ωκε­α­νο­γρα­φι­κές έρευ­νες, σχε­τι­κά με τη βα­θυ­με­τρία και την ανά­λυ­ση του ανά­γλυ­φου του θα­λάσ­σιου πυθ­μέ­να. Ανα­λύ­ο­νται επί­σης δε­δο­μέ­να σει­σμι­κής ανά­κλα­σης για την ανί­χνευ­ση των γε­ω­λο­γι­κών στρω­μά­των και των τε­κτο­νι­κών δομών, κυ­ρί­ως των ρηγ­μά­των στο υπό­βα­θρο κάτω από τον θα­λάσ­σιο πυθ­μέ­να, σε βάθος πολ­λών εκα­το­ντά­δων μέ­τρων, κατά μήκος της Λε­κά­νης της Σκύ­ρου, η οποία έχει μήκος 120 χι­λιο­μέ­τρων και πλά­τος 10 έως 40 χλμ.

Με­τα­ξύ άλλων ευ­ρη­μά­των, δια­πι­στώ­θη­κε ότι οι συ­νο­λι­κές με­τα­το­πί­σεις στα ρήγ­μα­τα είναι της τάξης του ενός έως ενά­μι­ση χι­λιο­μέ­τρου, με τη δη­μιουρ­γία υπο­θα­λάσ­σιων κρη­μνών ύψους πολ­λών εκα­το­ντά­δων μέ­τρων.

«Η έρευ­να αυτή συ­μπλη­ρώ­νει πα­λαιό­τε­ρη έρευ­να της Λε­κά­νης του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου με­τα­ξύ Βο­ρεί­ων Σπο­ρά­δων – Λή­μνου – Χαλ­κι­δι­κής, που είχε δη­μο­σιεύ­σει η ίδια ερευ­νη­τι­κή ομάδα στη δε­κα­ε­τία του 2000. Έτσι, τώρα υπάρ­χει πια μία ολο­κλη­ρω­μέ­νη ει­κό­να της όλης τε­κτο­νι­κής δομής και του σει­σμι­κού κιν­δύ­νου στο Βό­ρειο Αι­γαίο, όπου και ανα­πτύσ­σε­ται το βό­ρειο όριο της Μι­κρο­πλά­κας του Αι­γαί­ου, η οποία απο­χω­ρί­ζε­ται από την Μα­κε­δο­νία – Θράκη με τα­χύ­τη­τα πε­ρί­που 20-25 χι­λιο­στό­με­τρα ανά έτος», δή­λω­σε στο Αθη­ναϊ­κό και Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων η Επί­κου­ρη Κα­θη­γή­τρια του Τμή­μα­τος Γε­ω­λο­γί­ας και Γε­ω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος του ΕΚΠΑ Πα­ρα­σκευή Νο­μι­κού.

Εκτός από το σει­σμό των 7,1 βαθ­μών στις 19 Φε­βρουα­ρί­ου 1968 με επί­κε­ντρο κοντά στον Ευ­στρά­τιο (που είχε προ­κα­λέ­σει και μικρό τσου­νά­μι ως τη Λήμνο), οι άλλοι με­γά­λοι με­τα­πο­λε­μι­κοί σει­σμοί στην πε­ριο­χή ήσαν στις 4 Μαρ­τί­ου 1967 στη Λε­κά­νη της Σκύ­ρου (6,2 βαθ­μοί) και στις 19 Δε­κεμ­βρί­ου 1981 στην ανα­το­λι­κή πε­ριο­χή της ίδιας λε­κά­νης (6,8 βαθ­μοί), ο οποί­ος προ­κά­λε­σε πε­ρισ­σό­τε­ρες ζη­μιές στη Λέσβο από ό,τι στη Σκύρο, ενώ είχαν ακο­λου­θή­σει ισχυ­ροί με­τα­σει­σμοί, με τον με­γα­λύ­τε­ρο 6,3 βαθ­μούς στις 27/12/1981. Υπήρ­ξε επί­σης στις 26 Ιου­λί­ου 2001 ένας σει­σμός 6,4 βαθ­μών λίγα χι­λιό­με­τρα νο­τιο­δυ­τι­κά της Σκύ­ρου, σε βάθος 13 χλμ.

Την επι­στη­μο­νι­κή ερ­γα­σία «συ­νυ­πο­γρά­φουν» ο ανα­πλη­ρω­τής κα­θη­γη­τής Ιω­άν­νης Πα­πα­νι­κο­λά­ου του Γε­ω­πο­νι­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών και οι ερευ­νη­τές του Ελ­λη­νι­κού Κέ­ντρου Θα­λασ­σί­ων Ερευ­νών (ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ) Γρη­γό­ρης Ρου­σά­κης και Μα­τί­να Αλε­ξαν­δρή, καθώς επί­σης η υπο­ψή­φια δι­δά­κτωρ Δανάη Λα­μπρί­δου του ΕΚΠΑ.

Πηγή:ΑΠΕ – ΜΠΕ