Έφη Καλαμπουκίδου: «Ο ξεναγός αποτελεί τον καλύτερο πρεσβευτή του ελληνικού πολιτισμού»

Κυρία Καλα­μπου­κί­δου, πώς θα χαρα­κτη­ρί­ζατε τη φετινή σεζόν; Είναι θετικό το …πρόσημο;

Η φετινή σεζόν εξε­λί­χθηκε ικα­νο­ποι­η­τικά σε όλη την Ελλάδα γενικώς και τα πράγ­ματα συνε­χί­ζουν να είναι καλά και τον Οκτώ­βριο. Η κίνηση πλη­σί­ασε στα επίπεδα του 2019, ενώ κάποιοι προ­ο­ρι­σμοί κατά­φε­ραν να υπερ­βούν τις επι­δό­σεις που σημεί­ω­ναν πριν την παν­δη­μία του κορω­νοϊού.

Σε ένα βαθμό, η αύξηση της κίνησης ίσως είναι συγκυ­ριακή, αφού αρκετοί εξαρ­γύ­ρω­σαν voucher που είχαν κρα­τή­σει από το 2020 λόγω ανα­βο­λής των ταξι­διών τους. Γενι­κό­τερα όμως, μπο­ρούμε να μιλάμε για μία αρκετά καλή σεζόν.

Εξα­κο­λου­θεί η παν­δη­μία του κορω­νοϊού να απα­σχο­λεί τους επι­σκέ­πτες; Επη­ρε­ά­ζει τη συμπε­ρι­φορά τους;

Η αλήθεια είναι ότι οι του­ρί­στες συμπε­ρι­φέ­ρο­νται σαν να μην υπάρχει ή σαν να μην υπήρχε ποτέ ο κορω­νο­ϊός. Έπειτα από δύο χρόνια έχουν αρθεί οι περιο­ρι­σμοί που εφαρ­μό­στη­καν σε όλο τον κόσμο για την ανα­χαί­τιση της δια­σπο­ράς του ιού. Όλοι θέλουν να αισθά­νο­νται ελεύ­θε­ροι και κανείς δεν φορά μάσκα ούτε σε κλει­στούς χώρους. Εμείς, έχοντας ως επαγ­γελ­μα­τίες ξεναγοί καθη­με­ρινά στενή επαφή με πολύ κόσμο, είμαστε επι­φυ­λα­κτι­κοί και προ­σπα­θούμε να τηρούμε τα προ­βλε­πό­μενα μέτρα, τις απο­στά­σεις, τη χρήση μάσκας κλπ.

Εκείνο που παρα­τη­ρούμε είναι ότι οι επι­σκέ­πτες ζητούν περισ­σό­τερο από ποτέ απο­δρά­σεις σε εξω­τε­ρι­κούς χώρους, περ­πά­τημα και πεζο­πο­ρίες σε βουνά και απο­φεύ­γουν τους κλει­στούς χώρους όπως μουσεία, χωρίς βέβαια αυτό να είναι πάντα εφικτό στις οργα­νω­μέ­νες εκδρο­μές.

Υπάρ­χουν νέες τάσεις στον του­ρι­σμό και νέα προ­ϊ­ό­ντα που έχουν ζήτηση;

Εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει ζήτηση και ενδια­φέ­ρον γύρω από τον ελλη­νικό πολι­τι­σμό. Τα μνημεία και οι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι συνε­χί­ζουν να προ­σελ­κύ­ουν τους επι­σκέ­πτες.

Απλώς όλο και πιο συχνά, τα πρα­κτο­ρεία προ­σπα­θούν να προ­σθέ­σουν νέες εμπει­ρίες, στο πακέτο των δια­κο­πών, όπως επι­σκέ­ψεις σε οινο­ποιεία, δρα­στη­ριό­τη­τες στη φύση κλπ. Και αυτό συμ­βαί­νει επειδή υπάρχει σχετική ζήτηση.

Ποιος είναι ο ρόλος του επαγ­γελ­μα­τία ξεναγού στη δια­μόρ­φωση της του­ρι­στι­κής εμπει­ρίας;

Οι διπλω­μα­τού­χοι ξεναγοί προ­σπα­θούμε να επι­μορ­φω­νό­μα­στε και να προ­σαρ­μο­ζό­μα­στε συνεχώς στις νέες συν­θή­κες, στις προσ­δο­κίες και απαι­τή­σεις των επι­σκε­πτών. Συνήθως συνο­δεύ­ουμε ένα γκρουπ από την πρώτη του εκδρομή μέχρι και τη μέρα που θα απο­χω­ρή­σει. Είμαστε συνέ­χεια σε επαφή με τους επι­σκέ­πτες και γνω­ρί­ζουμε καλά τις επι­θυ­μίες τους, πριν ακόμη τις εκφρά­σουν. Προ­σπα­θούμε να δια­μορ­φώ­σουμε το πρό­γραμμα με τέτοιο τρόπο ώστε να φύγει ο επι­σκέ­πτης ικα­νο­ποι­η­μέ­νος και να θέλει να επι­στρέ­ψει μελ­λο­ντικά στον ίδιο ή σε κάποιο κοντινό προ­ο­ρι­σμό και να δια­φη­μί­σει τον τόπο που επι­σκέ­φθηκε στους γνω­στούς, στους φίλους και στους συγ­γε­νείς του.

Ο ρόλος του ξεναγού δεν περιο­ρί­ζε­ται μόνο στα μουσεία και στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, όπως μπορεί να πιστεύει ο περισ­σό­τε­ρος κόσμος. Συνο­δεύ­ο­ντας καθη­με­ρινά τα γκρουπ των επι­σκε­πτών, δεν περιο­ρι­ζό­μα­στε στη μετά­δοση πλη­ρο­φο­ριών για την ιστορία και τον πολι­τι­σμό. Καλύ­πτουμε πολλά άλλα θέματα, από την παρά­δοση και την αρχι­τε­κτο­νική ενός τόπου μέχρι τη γαστρο­νο­μία και τη λαο­γρα­φία κοκ.

Ενι­σχύ­θηκε φέτος η απα­σχό­ληση στον κλάδο σας;

Σε μεγάλα του­ρι­στικά νησιά όπως είναι η Ρόδος, η Μύκονος, η Σαντο­ρίνη, η Κέρκυρα και η Κρήτη υπάρχει μεγα­λύ­τερη απα­σχό­ληση στον κλάδο μας. Σε άλλα νησιά όπως η Μυτι­λήνη, οι συνά­δελ­φοι δεν έχουν σχεδόν καθόλου εργασία και ανα­γκά­ζο­νται να μετα­βούν στην Αθήνα ή σε κάποιο άλλο προ­ο­ρι­σμό για να δου­λέ­ψουν.

Φέτος, πολλοί ξεναγοί ανα­γκά­ζο­νται να μετα­κι­νη­θούν σε όλη την Ελλάδα ανάλογα με τη ζήτηση.

Μπορεί σε ένα προ­ο­ρι­σμό οι υπάρ­χο­ντες ξεναγοί να μην επαρ­κούν και σε κάποιο άλλο να μην έχουν δουλειά.

Εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει το πρό­βλημα του αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού και των παρά­νο­μων ξενα­γή­σεων στον κλάδο σας;

Ο αθέ­μι­τος αντα­γω­νι­σμός συνε­χί­ζει να υπάρχει και το φαι­νό­μενο έχει μάλιστα αυξη­τι­κές τάσεις. Όσο αυξά­νο­νται οι θεμα­τι­κές εμπει­ρίες και ξενα­γή­σεις, τόσο θα αυξά­νο­νται και οι παρά­νο­μοι ξεναγοί οι οποίοι υπο­τί­θε­ται ότι μπορεί να κάνουν απλώς πεζο­πο­ρίες ή περ­πά­τημα, ταυ­τό­χρονα όμως κάνουν και ξενά­γηση. Η νομο­θε­σία είναι συγκε­κρι­μένη, δυστυ­χώς όμως δεν εφαρ­μό­ζε­ται. Δεν γίνο­νται έλεγχοι και όλοι οι του­ρι­στι­κοί φορείς δια­μαρ­τύ­ρο­νται ότι δεν υπάρχει έλεγχος σε κανένα επίπεδο…

• Επα­να­λει­τουρ­γούν εδώ και κάποια χρόνια οι σχολές ξεναγών. Δια­σφα­λί­ζουν την ποιό­τητα και την κατάρ­τιση των επαγ­γελ­μα­τιών ξεναγών;

Λει­τουρ­γούν τα τελευ­ταία χρόνια πέντε σχολές ξεναγών. Το αρνη­τικό είναι ότι μειώ­θηκε η διάρ­κεια των σπουδών και περιο­ρί­στηκε η πρα­κτική άσκηση. Πλέον δεν γίνο­νται εκδρο­μές ανά την Ελλάδα για να γνω­ρί­σουν οι εκπαι­δευό­με­νοι τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, τα αξιο­θέ­ατα και τα μνημεία. Και έχουμε πλέον το φαι­νό­μενο να καλού­νται οι συνά­δελ­φοι να ξενα­γή­σουν σε χώρους που ποτέ δεν είχαν επι­σκε­φθεί ως σπου­δα­στές στη σχολή.

Θα συμ­βου­λεύ­ατε έναν νέο να ασχο­λη­θεί με το επάγ­γελμα του ξεναγού;

Η αλήθεια είναι ότι την ερώτηση αυτή μου την κάνουν συχνά γονείς και νέα παιδιά. Αυτό που τους ρωτάω πάντα, είναι τι ξένες γλώσσες μιλούν. Εάν σπου­δά­σει κανείς στη σχολή ξεναγών και μιλά μόνο Αγγλικά, δεν είναι βέβαιο ότι θα βρει δουλειά. Εάν μιλά όμως κάποια σπάνια ξένη γλώσσα ή περισ­σό­τε­ρες ξένες γλώσσες, αυξάνει τις πιθα­νό­τη­τες για επαγ­γελ­μα­τική επι­τυ­χία. Υπό αυτή την προ­ϋ­πό­θεση θα συμ­βού­λευα κάποιο νέο να ασχο­λη­θεί με τον κλάδο. Εξαρ­τά­ται βέβαια και από το μέρος που επι­λέ­ξεις να δου­λέ­ψεις. Στη Ρόδο και στην Κω λ.χ. υπάρχει ζήτηση, όπως και στην Πάτμο τελευ­ταία λόγω της τόνωσης της κρουα­ζιέ­ρας.

Αντι­με­τω­πί­ζουν οι Έλληνες ξεναγοί κοινά προ­βλή­ματα με τους ξενα­γούς στην Ευρώπη;

Τα κοινά μας προ­βλή­ματα είναι οι παρά­νο­μες ξενα­γή­σεις. Στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης όπου δεν υπάρχει του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα το καλο­καίρι, ανα­γκά­στη­καν πολλοί συνά­δελ­φοι να αλλά­ξουν δουλειά, να βρουν κάτι άλλο να κάνουν για να επι­βιώ­σουν. Το πόρισμα αυτό προ­κύ­πτει από δια­δι­κτυακή έρευνα που κάναμε τρεις φορές σε όλη την Ευρώπη. Στην Ελλάδα, οι περισ­σό­τε­ροι δήλωσαν ότι δεν θέλουν να αλλά­ξουν επάγ­γελμα και να συνε­χί­σουν.

Ασφαλώς, οι δύο προη­γού­με­νες σεζόν και κυρίως αυτή του 2020 ήταν εξαι­ρε­τικά δύσκο­λες για τον κλάδο μας. Το 2020 δεν δου­λέ­ψαμε καθόλου και δεν λάβαμε σημα­ντι­κές ενι­σχύ­σεις από το κράτος. Στην Ευρώπη αντί­θετα πήραν δεκα­πλά­σια επι­δό­ματα απ’ ό,τι εμείς.

Να σας θυμίσω επίσης ότι παρα­μέ­νει άλυτο το ζήτημα της κατα­μέ­τρη­σης των ενσήμων μας από τον ΕΦΚΑ. Παρόλο που οι πρά­κτο­ρες και εμείς κατα­βάλ­λουμε κανο­νικά τις εισφο­ρές, δεν έχουν κατα­χω­ρη­θεί τα ένσημά μας από το 2019 με απο­τέ­λε­σμα πέρυσι να μην λάβουμε το επίδομα του ΟΑΕΔ ενώ και φέτος φοβό­μα­στε ότι θα το χάσουμε εάν δεν λυθεί το πρό­βλημα της κατα­μέ­τρη­σης από τον ΕΦΚΑ.

Ο του­ρι­σμός και ο επαγ­γελ­μα­τίας, διπλω­μα­τού­χος ξεναγός θα συνε­χί­σουν να πορεύ­ο­νται μαζί;

Ο διπλω­μα­τού­χος ξεναγός θα συνε­χί­σει να υπάρχει παρά τα προ­βλή­ματα και τον αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό. Με την εμπει­ρία, την εκπαί­δευση, την κατάρ­τισή του και τις συνε­χείς επι­μορ­φώ­σεις, απο­τε­λεί τον καλύ­τερο πρε­σβευτή του ελλη­νι­κού Πολι­τι­σμού. Και πάνω απ΄ όλα κανείς δεν μπορεί να αντι­κα­τα­στή­σει την προ­σω­πική επαφή του ξεναγού με τον επι­σκέ­πτη.

Πιστέψτε με, αυτό που ανα­ζη­τούν όλοι οι επι­σκέ­πτες, είναι η αυθε­ντική φιλο­ξε­νία και η αυθε­ντική ατμό­σφαιρα της Ελλάδας, η επαφή και επι­κοι­νω­νία με τους ντό­πιους, η γαστρο­νο­μική κουλ­τούρα κάθε τόπου. Και η βασική προ­ϋ­πό­θεση για ένα αυθε­ντικό του­ρι­στικό προϊόν είναι η ποιό­τητα. Δεν νοού­νται οι εκπτώ­σεις στην ποιό­τητα των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών, στις εκδρο­μές, στη φιλο­ξε­νία, στο φαγητό, στις ξενα­γή­σεις…, εάν θέλουμε να προ­σφέ­ρουμε ένα ποιο­τικό, ελκυ­στικό, αντα­γω­νι­στικό και κυρίως αυθε­ντικό του­ρι­στικό προϊόν