Aιώνιoι φοιτητές: Ποιοι θα διαγραφούν, ποιοι θα εξαιρεθούν και τι θα γίνει με όσους είναι κοντά στο πτυχίο

Το 2022 ψηφί­στηκε ο νόμος Κερα­μέως για τα ΑΕΙ, που μεταξύ άλλων καθό­ριζε τη δια­δι­κα­σία με την οποία οι φοι­τη­τές που ξεπερ­νούν το όριο φοί­τη­σης θα δια­γρά­φο­νται από τα μητρώα των πανε­πι­στη­μίων. Τρία χρόνια μετά, η συζή­τηση περί «αιωνίων» φοι­τη­τών έχει επα­νέλ­θει στη δημόσια συζή­τηση με αφορμή την πρώτη φορά που θα κληθούν τα πανε­πι­στή­μια να προ­χω­ρή­σουν, όντως, στη δια­γραφή φοι­τη­τών, τον ερχό­μενο Αύγου­στο.

Κατά την τελευ­ταία Σύνοδο των Πρυ­τά­νεων, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Δεκέμ­βριο στον Μυστρά της Πελο­πον­νή­σου και στην οποία παρευ­ρέθη και ο υπουρ­γός Παι­δείας, Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, μαζί με τον Γενικό Γραμ­μα­τέα Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης -και πρώην πρύτανη του Αρι­στο­τε­λείου Πανε­πι­στη­μίου Θεσσαλονίκης-, Νίκο Παπαϊ­ω­άν­νου, οι πρυ­τά­νεις των ΑΕΙ ζήτησαν από την ηγεσία του υπουρ­γείου να υπάρξει μέριμνα για ειδικές περι­πτώ­σεις, που βρί­σκο­νται στο μεταίχ­μιο μεταξύ ολο­κλή­ρω­σης σπουδών και υπέρ­βα­σης του χρο­νι­κού ορίου φοί­τη­σης.

Σύμφωνα με πηγές του ΑΠΕ-ΜΠΕ, στη Σύνοδο, ο κ. Πιερ­ρα­κά­κης εμφα­νί­στηκε επι­φυ­λα­κτι­κός και επα­νέ­λαβε αυτό που έχει εκφρά­σει και δημόσια πολ­λά­κις από τους τηλε­ο­πτι­κούς δέκτες: ο νόμος θα εφαρ­μο­στεί. Παρ’ όλα αυτά, ζήτησε από τα πανε­πι­στή­μια αριθ­μη­τικά στοι­χεία, προ­κει­μέ­νου να εξε­τα­στεί το μέγεθος του ζητή­μα­τος που του έχει τεθεί.

Από πλευράς υπουρ­γείου, πάντως, δεν δια­φαί­νε­ται να λαμ­βά­νο­νται πρω­το­βου­λίες άμεσα, παρά την εκπε­φρα­σμένη άποψη των πανε­πι­στη­μίων και μέσα στη Σύνοδο, αλλά και δημόσια, όπως έκανε το Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, που μέσω της Συγκλή­του ειση­γή­θηκε σχετική νομο­θε­τική ρύθμιση στην ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας.

Τι προ­βλέ­πει ο νόμος Κερα­μέως

Ο ν. 4957/2022, απο­κα­λού­με­νος και ως «νόμος Κερα­μέως», στο άρθρο 76 ανα­φέ­ρε­ται στην ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης και τη δυνα­τό­τητα μερικής φοί­τη­σης. Ειδι­κό­τερα, ορίζει ότι η ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης για τα προ­γράμ­ματα σπουδών διάρ­κειας 4 ετών είναι τα 6 έτη και για τα 5ετή προ­γράμ­ματα τα 8 έτη. Μετά από τη συμπλή­ρωση της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης, ο νόμος ανα­φέ­ρει ότι «το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο του Τμή­μα­τος εκδίδει πράξη δια­γρα­φής».

Η εξαί­ρεση από τα παρα­πάνω που προ­βλέ­πει ο νόμος, αφορά «σοβα­ρούς λόγους υγείας που ανά­γο­νται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγ­γε­νούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προ­σώ­που με το οποίο ο φοι­τη­τής έχει συνάψει σύμφωνο συμ­βί­ω­σης».

Όσον αφορά στη μερική φοίτηση, το δικαί­ωμα αυτό, που συνε­πά­γε­ται έως και διπλα­σια­σμό του πραγ­μα­τι­κού χρόνου φοί­τη­σης –αφού κάθε εξάμηνο μερικής φοί­τη­σης προ­σμε­τρά­ται ως μισό ακα­δη­μαϊκό εξάμηνο–, έχουν οι φοι­τη­τές που απο­δε­δειγ­μένα εργά­ζο­νται του­λά­χι­στον είκοσι ώρες την εβδο­μάδα, οι φοι­τη­τές με ανα­πη­ρία και ειδικές εκπαι­δευ­τι­κές ανάγκες, καθώς επίσης και οι φοι­τη­τές που είναι παράλ­ληλα αθλητές, υπό συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Επι­πλέον, δίνεται η δυνα­τό­τητα στους φοι­τη­τές που το επι­θυ­μούν και δεν έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοί­τη­σης, να δια­κό­ψουν τις σπουδές τους, από ένα εξάμηνο έως το πολύ για 2 χρόνια. Σε αυτή την περί­πτωση, ανα­στέλ­λε­ται κατά τον χρόνο δια­κο­πής της φοί­τη­σης η φοι­τη­τική ιδιό­τητα και δεν επι­τρέ­πε­ται η συμ­με­τοχή σε καμία εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία.

Η εφαρ­μογή των παρα­πάνω επα­φί­ε­ται στα ΑΕΙ, τα οποία, με τον εσω­τε­ρικό κανο­νι­σμό λει­τουρ­γίας τους το κάθε ένα, ορίζουν τις λεπτο­μέ­ρειες, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις και τα δικαιο­λο­γη­τικά για τα παρα­πάνω. Επι­πλέον, εκ του νόμου αρμό­διος για την εφαρ­μογή του νόμου είναι ο πρό­ε­δρος του κάθε τμή­μα­τος και για την «επο­πτεία της σωστής εφαρ­μο­γής», είναι ο κοσμή­το­ρας της κάθε Σχολής.Όσο για την περί­πτωση που δεν εφαρ­μο­στεί ο νόμος, ξεκα­θα­ρί­ζε­ται ότι «η μη εφαρ­μογή συνιστά πει­θαρ­χικό παρά­πτωμα και λαμ­βά­νε­ται υπόψη για την έκδοση της από­φα­σης κατα­νο­μής της τακτι­κής δημό­σιας επι­χο­ρή­γη­σης» του πανε­πι­στη­μίου.

Τι ζητούν οι πρυ­τά­νεις

Οι πρυ­τά­νεις, όπως ανα­φέ­ρε­ται στο πόρισμα της τελευ­ταίας, 107ης, Συνόδου Πρυ­τά­νεων, εξέ­φρα­σαν στον υπουργό Παι­δείας και τον γενικό γραμ­μα­τέα Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης «ανη­συ­χία για τις συνέ­πειες» από την εφαρ­μογή του νόμου, που θα φέρει «ορι­ζό­ντια δια­γραφή φοι­τη­τών».

«Δεν μπορεί να παρα­γνω­ρι­στεί η κρίσιμη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα σε εκεί­νους που είναι ανε­νερ­γοί και εκεί­νους που αγω­νί­ζο­νται για να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους», ανα­φέ­ρε­ται στο πόρισμα και προ­τεί­νε­ται «να ληφθούν υπόψη οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και να αντι­με­τω­πι­στεί το σοβαρό αυτό ζήτημα με κοι­νω­νική ευαι­σθη­σία».

«Θα πρέπει να υπάρξει μία μετα­βα­τική περί­ο­δος για τους φοι­τη­τές εκεί­νους που ενδια­φέ­ρο­νται να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους», επε­σή­μανε ο Βασίλης Βασ­δέ­κης, πρύ­τα­νης του Οικο­νο­μι­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και επε­σή­μανε ότι θα πρέπει να δοθεί μία δεύτερη ευκαι­ρία και όχι μία «ξαφνική λύση».

«Πρό­κει­ται για ένα δια­χρο­νικό ζήτημα, που διαρκεί δεκα­ε­τίες. Θα πρέπει να δοθεί μία λύση που θα φέρει με ομαλό τρόπο την κουλ­τούρα της έγκαι­ρης ολο­κλή­ρω­σης των σπουδών», ανέφερε.

«Θα πρέπει να βρεθούν λύσεις για όσους είναι κοντά στο να πάρουν πτυχίο, ώστε να μη χάσουν τη φοι­τη­τική τους ιδιό­τητα», ανέφερε από την πλευρά του μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρύ­τα­νης του Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Αττικής, Πανα­γιώ­της Καλδής. Αξίζει να σημειω­θεί, ότι στο ΠΑΔΑ έχει συστα­θεί ειδική επι­τροπή που μελετά τους αριθ­μούς και τα δεδο­μένα που εξά­γο­νται από αυτούς, σχετικά με τους λόγους καθυ­στέ­ρη­σης ολο­κλή­ρω­σης των σπουδών ή του «μπο­τι­λια­ρί­σμα­τος» φοι­τη­τών σε ορι­σμένα μαθή­ματα.

Αξίζει, επίσης, να ανα­φερ­θεί, ότι το Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, ειση­γή­θηκε μέσω σχε­τι­κής από­φα­σης της Συγκλή­του, μία διάταξη, με βάση την οποία στις εξαι­ρέ­σεις δια­γρα­φής θα περι­λαμ­βά­νο­νται, εκτός από τους σοβα­ρούς λόγους υγείας, «λόγοι βιο­πο­ρι­στι­κής απα­σχο­λή­σεως, έστω και περι­στα­σια­κής», λόγοι «αιτιο­λο­γη­μέ­νης αδυ­να­μίας υπο­βο­λής της δήλωσης μαθη­μά­των ή συμ­με­το­χής στις εξε­τά­σεις» ή «άλλη εύλογη αιτία», «για όσο χρόνο διαρ­κούν οι λόγοι αυτοί».

Επι­πλέον, η ΠΟΣΔΕΠ, με σχετική απόφαση της Εκτε­λε­στι­κής Γραμ­μα­τείας, κάλεσε την ηγεσία του Υπουρ­γείου Παι­δείας να προ­χω­ρή­σει σε έγκαιρη τρο­πο­ποί­ηση του νόμου, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας, παράλ­ληλα, τις ρυθ­μί­σεις του «άδικες και ανε­δα­φι­κές».

Oι αριθμοί και ο άγνω­στος Χ

Σύμφωνα με την τελευ­ταία έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ), στα ΑΕΙ το 2023 υπήρχαν 695.678 εγγε­γραμ­μέ­νοι φοι­τη­τές, εκ των οποίων οι 361.888 ήταν ενεργοί (52%), δηλαδή βρί­σκο­νταν εντός του ανώ­τα­του ορίου σπουδών που προ­βλέ­πει ο νόμος, ενώ το ανώτατο όριο σπουδών είχαν ξεπε­ρά­σει 333.790 εγγε­γραμ­μέ­νοι φοι­τη­τές (48%).

Αυτό που ανα­μέ­νε­ται να κρίνει το κατά πόσο θα έχει νόημα μία επι­πλέον νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία, είναι πόσοι -συνολικά και ανά πανεπιστήμιο- είναι εκείνοι οι φοι­τη­τές που βρί­σκο­νται στο όριο της δια­γρα­φής, αλλά και πόσοι από όσους έχουν ξεπε­ρά­σει το όριο σπουδών είναι ηλι­κιακά κοντά στο έτος εισα­γω­γής τους και όχι παλιοί εισα­χθέ­ντες, π.χ. των δεκα­ε­τιών του ’80 και του ’90.

Κλειστά κρατά τα χαρτιά του το υπουρ­γείο Παι­δείας

Μέχρι στιγμής, πάντως, και παρά τα όσα έχουν δει το φως της δημο­σιό­τη­τας, από το υπουρ­γείο Παι­δείας επι­σή­μως δεν υπάρχει κάποιος σχο­λια­σμός ή κάποια πλη­ρο­φο­ρία ανα­φο­ρικά με τις ενέρ­γειες στις οποίες προ­τί­θε­ται να προ­χω­ρή­σει.

Η επόμενη Σύνοδος των Πρυ­τά­νεων, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες στις αρχές Μαΐου στη Θεσ­σα­λο­νίκη, υπό την προ­ε­δρία του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας και του πρύτανη, Στυ­λια­νού Κατρα­νίδη. Στα θέματα συζή­τη­σης ανα­μέ­νε­ται να τεθεί εκ νέου αυτό της νομο­θε­τι­κής πρω­το­βου­λίας για το ζήτημα των «αιωνίων» στον υπουργό Παι­δείας, ο οποίος ανα­μέ­νε­ται να δώσει και πάλι το «παρών» στη Σύνοδο, έχοντας μελε­τή­σει τα στοι­χεία που του έχουν παρα­δο­θεί από τα ΑΕΙ.

Πηγή: newmoney.gr