Νέοι κανονισμοί στα σχολεία: 15 μέτρα-ασπίδα για τον σχολικό εκφοβισμό

Δέσμη μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση του σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού (μπού­λινγκ) παίρνει το υπουρ­γείο Παι­δείας, στο πλαίσιο και των νέων θεμα­τι­κών που θα εισα­χθούν σε όλα τα σχολεία από την επόμενη χρονιά. Στόχος είναι από τον Σεπτέμ­βριο να ξεκι­νή­σει στα­διακά η εφαρ­μογή προ­γράμ­μα­τος πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης της βίας, το οποίο θα αφορά στο σύνολο της εκπαι­δευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας (εκπαι­δευ­τι­κούς, μαθητές, γονείς).

Με δεδο­μένο ότι το φαι­νό­μενο έχει λάβει σοβαρές δια­στά­σεις, καθώς όλες οι τελευ­ταίες έρευνες δεί­χνουν ότι ένας στους τρεις μαθητές της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης έχει πέσει θύμα εκφο­βι­σμού από συμ­μα­θη­τές του, το υπουρ­γείο Παι­δείας ήδη προ­ε­τοι­μά­ζει ένα συνο­λικό σχέδιο προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σει τη βία στα σχολεία. Ενα από τα βασικά μέτρα που σχε­διά­ζει η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας είναι η σύνταξη και η εφαρ­μογή σχο­λι­κών κανο­νι­σμών σε κάθε σχολική μονάδα, με τη συμ­με­τοχή και των μαθητών, όπου θα κατα­γρά­φο­νται οι κανόνες οι οποίοι θα διέπουν τη σχολική ζωή.

Στην πράξη, αυτό σημαί­νει τη δημιουρ­γία ενός πρω­το­κόλ­λου το οποίο θα γνω­ρί­ζουν και θα πρέπει να ακο­λου­θούν οι μαθητές και φυσικά οι εκπαι­δευ­τι­κοί, η διεύ­θυνση του σχο­λείου αλλά και οι γονείς. Για παρά­δειγμα, οι μαθητές θα «εκπαι­δευ­τούν» ώστε να ξέρουν τι πρέπει να κάνουν όταν πέσει στην αντί­ληψή τους ένα περι­στα­τικό βίας. Σε ποιον να το πουν, πώς να ενερ­γή­σουν οι ίδιοι ως προς τους συμ­μα­θη­τές τους κ.ά. Αντί­στοι­χους κανόνες θα ακο­λου­θούν και οι υπό­λοι­ποι. Ιδιαί­τερα οι μαθητές θα ανα­λαμ­βά­νουν σημα­ντικό ρόλο -μέσω του θεσμού του «δια­με­σο­λα­βητή»- στην επίλυση περι­στα­τι­κών βίας μεταξύ των συμ­μα­θη­τών τους, πάντα σε συνερ­γα­σία με τους καθη­γη­τές και με την καθο­δή­γηση του διευ­θυ­ντή του σχο­λείου.

Η χώρα μας βρί­σκε­ται στην τέταρτη θέση μεταξύ των ευρω­παϊ­κών χωρών στις περι­πτώ­σεις σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού, με το φαι­νό­μενο να εμφα­νί­ζε­ται εντο­νό­τερο στις πρώτες τάξεις του γυμνα­σίου και να μειώ­νε­ται όσο οι μαθητές μεγα­λώ­νουν (λύκειο).

Τα τελευ­ταία χρόνια τα περι­στα­τικά βίας συνεχώς πυκνώ­νουν και μάλιστα πολλά κρί­νο­νται εξαι­ρε­τικά σοβαρά για τα παιδιά, που πέφτουν θύματα βίας από συμ­μα­θη­τές τους. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το πρό­σφατο περι­στα­τικό σε δημο­τικό σχολείο της Θεσ­σα­λο­νί­κης, όπου μαθητές εξα­νά­γκα­σαν μικρή συμ­μα­θή­τριά τους να «γλείψει» την τουα­λέτα.

Οπως τονίζει στο «Εθνος της Κυρια­κής» η υφυ­πουρ­γός Παι­δείας Σοφία Ζαχα­ράκη, «ήδη έχουμε συνερ­γα­σία με ειδι­κούς στον χώρο της δια­χεί­ρι­σης περι­στα­τι­κών βίας εντός σχο­λείου και σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού, καθώς και με το υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη. Ταυ­τό­χρονα θα υπο­γρά­ψουμε και μνη­μό­νιο συνερ­γα­σίας με το “Χαμό­γελο του Παιδιού” και βέβαια θα ανα­συ­ντα­χθεί το Παρα­τη­ρη­τή­ριο κατά της Βίας του υπουρ­γείου Παι­δείας, ενώ θα ενι­σχύ­σουμε τη συνερ­γα­σία μας με τους δήμους».

Η υφυ­πουρ­γός εκτιμά ότι «με την έναρξη του νέου έτους το πρό­γραμμα για τη σχολική βία θα αρχίσει να εφαρ­μό­ζε­ται στα σχολεία, μαζί με τις νέες θεμα­τι­κές ενό­τη­τες, όπως ο σεβα­σμός των άλλων, ο εθε­λο­ντι­σμός κ.ά. Σημα­ντικό μέτρο θεωρώ και τους μαθητές-διαμεσολαβητές για την επίλυση τέτοιων ζητη­μά­των, καθώς έχει δοκι­μα­στεί με μεγάλη επι­τυ­χία».

Τα «συμ­πτώ­ματα»

Οι ερευ­νη­τές τονί­ζουν ότι βασικά σημάδια ανα­γνώ­ρι­σης ενός παιδιού που έχει πέσει θύμα βίαιης συμπε­ρι­φο­ράς είναι τα εξής:

• Ανε­ξή­γη­τες μελα­νιές και σημάδια από χτυ­πή­ματα, έλλειψη φίλων από το σχολείο.
• Aρνηση να πάει στο σχολείο.
• Παρου­σιά­ζει διαρκώς άγχος.
• Εμφα­νί­ζει ανε­ξή­γητη επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά στο σπίτι.
• Απο­μο­νώ­νε­ται στο δωμάτιό του. Βλέπει εφιάλ­τες και δηλώνει συχνά άρρωστο όταν ξυπνάει το πρωί.
• Επι­στρέ­φει σπίτι από το σχολείο με ρούχα σκι­σμένα ή αντι­κεί­μενα να λείπουν ή να έχουν κατα­στρα­φεί. Δεν ομο­λο­γεί τι έγινε στο σχολείο και δείχνει φοβι­σμένο.

15 μέτρα-ασπίδα για τον σχολικό εκφο­βι­σμό

1. Σύνταξη δια­κή­ρυ­ξης του σχο­λείου ενάντια στη βία: δικαιώματα-υποχρεώσεις-καθήκοντα για όλα τα μέλη της σχο­λι­κής κοι­νό­τη­τας.
2. Σύσταση σχο­λι­κής επι­τρο­πής ενάντια στον εκφο­βι­σμό και στην ενδο­σχο­λική βία.
3. Ενί­σχυση μέτρων προ­στα­σίας στον περι­βάλ­λο­ντα χώρο σχο­λείων στα οποία παρα­τη­ρού­νται παρα­βα­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές.
4. Καθιέ­ρωση τακτι­κών συνα­ντή­σεων επι­κοι­νω­νίας μεταξύ μαθητών, εκπαι­δευ­τι­κών και γονέων σε κάθε τάξη, με ευθύνη των εκπαι­δευ­τι­κών.
5. Παροχή βοή­θειας από μαθητές σε άλλους, για την επίλυση των συγκρού­σεων που θα μπο­ρού­σαν να οδη­γή­σουν σε εκφο­βι­σμό (θεσμός μαθητή-διαμεσολαβητή).
6. Διορ­γά­νωση ειδικών συζη­τή­σεων και προ­γραμ­μά­των για την εκπαί­δευση των μαθητών στον σεβασμό των δικαιω­μά­των των άλλων κατά τη χρήση του Δια­δι­κτύου και την αποφυγή της άσκησης βίας, των προ­σβο­λών και του εκφο­βι­σμού που συμ­βαί­νει μέσω αυτού (cyber bullying).
7. Εμπλου­τι­σμός της ύλης με διδα­κτι­κές ενό­τη­τες σχε­τι­κές με τα δικαιώ­ματα, τις ευθύνες και τις κοι­νω­νι­κές σχέσεις των μαθητών.
8. Τα σχολεία θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να αξιο­ποιούν εκπαι­δευ­τι­κούς με ειδικές γνώσεις, όπως και διε­πι­στη­μο­νική ομάδα συνερ­γα­τών (π.χ. ψυχο­λό­γους, κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς κ.ά.), ανάλογα με τις ανάγκες τους.
9. Εφαρ­μογή του θεσμού του «δασκά­λου εμπι­στο­σύ­νης», στον οποίο θα μπορούν να απευ­θύ­νο­νται οι μαθητές ατομικά ή ομαδικά, συζη­τώ­ντας προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν, όπως θέματα σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού.
10. Σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη θα γίνει επι­και­ρο­ποί­ηση του υλικού που δίνεται στους μαθητές, με ειδική προ­σαρ­μογή για κάθε βαθμίδα καθώς και ανα­νε­ω­μένο ψηφιακό υλικό.
11. Ηδη έχει συστα­θεί κοινή ομάδα εργα­σίας -των υπουρ­γείων Παι­δείας και Προ­στα­σίας του Πολίτη-, το έργο της οποίας είναι στην τελική φάση παρα­γω­γής σχε­τι­κού υλικού για τα σχολεία.
12. Αμεσα θα επα­να­συ­στα­θεί μια κεντρική ομάδα, η οποία θα εκπο­νή­σει τη στρα­τη­γική για τη δια­χεί­ριση των φαι­νο­μέ­νων ενδο­σχο­λι­κής βίας.
13. Στήριξη των παιδιών και των εκπαι­δευ­τι­κών με συμ­με­τοχή εξει­δι­κευ­μέ­νων ατόμων στα αντι­κεί­μενα της σχο­λι­κής βίας.
14. Υπο­στή­ριξη των σχο­λείων και των Διευ­θύν­σεων Εκπαί­δευ­σης. Διορ­γά­νωση επι­μορ­φώ­σεων, σεμιναρίων-συνεδρίων.
15. Αξιο­ποί­ηση δια­θέ­σι­μων δικτύων με ψυχο­λό­γους και κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς.

πηγή ethnos.gr

Νικο­λί­τσα Τρίγκα