Αισιόδοξος για μεγάλη ύφεση της πανδημίας το καλοκαίρι ο Γκ. Μαγιορκίνης

Αισιό­δο­ξος ότι το καλο­καίρι θα έχει επι­τευ­χθεί μεγάλη ύφεση της επι­δη­μίας όσο προχωρά η εμβο­λια­στική κάλυψη δηλώνει σε συνέ­ντευξή του ο επί­κου­ρος καθη­γη­τής στο Τμήμα Υγιει­νής & Επι­δη­μιο­λο­γίας της Ιατρι­κής Σχολής ΕΚΠΑ και μέλος της επι­τρο­πής εμπει­ρο­γνω­μό­νων του υπουρ­γείου Υγείας Γκίκα Μαγιορ­κί­νης.

«Το γεγονός ότι παρα­μέ­νουν κλει­στές κάποιες δρα­στη­ριό­τη­τες, οι οποίες σχε­τί­στη­καν με εκθε­τική αύξηση μέσα Οκτω­βρίου -Νοέμβριου, ίσως μας επι­τρέ­ψει να πούμε ότι η επι­δη­μία μπορεί να κινηθεί σε στα­θε­ρο­ποι­η­τικά επίπεδα και να μην δούμε τρίτο κύμα. Η εικόνα της παν­δη­μίας, αυτή τη στιγμή είναι σε φάση βελ­τί­ω­σης», λέει μιλώ­ντας στο Πρα­κτο­ρείο FM,

Ο κ. Μαγιορ­κί­νης απαντά, μεταξύ άλλων, στο πότε ανα­μέ­νε­ται να έχει ολο­κλη­ρω­θεί ο εμβο­λια­σμός στην Ελλάδα, τι προ­βλέ­πε­ται για τα εμβόλια που προ­κα­λούν αλλερ­γι­κές αντι­δρά­σεις σε άτομα με ιστο­ρικό, ή παρε­νέρ­γειες σε όσες-ους έχουν κάνει αισθη­τι­κές μικρο­ε­πεμ­βά­σεις στο πρόσωπο, κατά πόσον μπορούν οι επι­στή­μο­νες να «μπερ­δέ­ψουν» τα εμβόλια, αλλά και σε ποιες περι­πτώ­σεις είναι τελικά εφικτό να αλλάξει το μεσο­διά­στημα των δύο δόσεων.

Ακο­λου­θεί ολό­κληρο το κείμενο της συνέ­ντευ­ξης:

Ερ: Πόσο ανη­συ­χη­τι­κές είναι οι εικόνες των Φώτων στις εκκλη­σίες για την εξέλιξη της παν­δη­μίας;

Απ: Ο συνω­στι­σμός οπο­τε­δή­ποτε και αν συμ­βαί­νει μπορεί να προ­κα­λέ­σει απότομη μετα­βολή στη μετά­δοση. Τέτοια περι­στα­τικά θα μπο­ρού­σαν να αλλά­ξουν την εικόνα της παν­δη­μίας, που αυτή τη στιγμή είναι σε φάση βελ­τί­ω­σης.

Ερ: Πώς μπορεί να είναι σε φάση βελ­τί­ω­σης μετά τα πάρτι των εορτών, το συνω­στι­σμό στις πλα­τείες, αλλά και την πολυ­κο­σμία στις εκκλη­σίες την περα­σμένη Τετάρτη; Τα λύματα άλλωστε, του­λά­χι­στον στην Αττική, δεί­χνουν ανο­δι­κές τάσεις για την ερχό­μενη εβδο­μάδα.

Απ: Οι εικόνες που έχουμε από τα λύματα αυτή τη στιγμή είναι στο πλαίσιο της στα­τι­στι­κής δια­κύ­μαν­σης. Εγώ είμαι ακόμη επι­φυ­λα­κτι­κός. Υπάρχει μία πιθα­νό­τητα να δούμε άνοδο την επόμενη εβδο­μάδα. Ωστόσο μέχρι στιγμής η πορεία ήταν συρ­ρί­κνωση και στα­θε­ρο­ποί­ηση. Επειδή η επι­δη­μία αυτή έχει δείξει ότι μπορεί να είναι απρό­βλε­πτη, θα πρέπει να κρατάμε και μικρό καλάθι, όσον αφορά τις πιο μακρο­πρό­θε­σμες προ­βλέ­ψεις.

Ερ: Σε ποιο κύμα της παν­δη­μίας βρι­σκό­μα­στε αυτή τη στιγμή. Ανα­μέ­νε­ται τρίτο κύμα;

Απ: Σε αυτή τη φάση είμαστε στη συρ­ρί­κνωση του δεύ­τε­ρου κύματος, δεν έχουμε ακόμα ενδεί­ξεις για αύξηση, οπότε τρίτο κύμα προς το παρόν δεν βλέ­πουμε.

Ερ: Ποια είναι η εκτί­μηση σας για την περαι­τέρω πορεία των πραγ­μά­των με την ανα­με­νό­μενη μείωση της θερ­μο­κρα­σίας, τον λιγό­τερο αερισμό των κλει­στών χώρων κλπ.

Απ: Η περαι­τέρω πορεία θα κριθεί από την κινη­τι­κό­τητα των επό­με­νων ημερών. Ωστόσο το γεγονός ότι παρα­μέ­νουν κλει­στές κάποιες δρα­στη­ριό­τη­τες, οι οποίες σχε­τί­στη­καν με εκθε­τική αύξηση που είδαμε μέσα Οκτω­βρίου -Νοέμβριου, ίσως μας επι­τρέ­ψει να είμαστε αισιό­δο­ξοι και να πούμε ότι η επι­δη­μία μπορεί να κινηθεί σε στα­θε­ρο­ποι­η­τικά επίπεδα και να μην δούμε τρίτο κύμα.

Ερ: Ναι αλλά θα συνε­χί­σουμε κλει­δω­μέ­νοι μέχρι να ανοίξει ο καιρός; Θα πάμε σε lockdown «ακορ­ντεόν»; Πόσο ακόμα θα στέλ­νουμε sms;

Απ: Είναι δύσκολο να κάνουμε εκτί­μηση για το πότε θα στα­μα­τή­σει το sms. Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι θα θέλαμε να δούμε και άλλη βελ­τί­ωση, αλλά αυτή τη στιγμή βρι­σκό­μα­στε σε μία μετα­βα­τική περίοδο και θέλουμε να δούμε ποια θα είναι η επί­δραση των γιορτών.

Ερ: Εκτός όμως από τις γιορτές έχουμε ήδη πίσω μας ένα δίμηνο lockdown και τα νούμερα δεν είναι εκεί που θέλετε και θέλουμε όλοι. Γιατί συμ­βαί­νει αυτό;

Απ: Δεν είναι πιθανό να δούμε τα νούμερα που βλέπαμε το καλο­καίρι, σύντομα. Είμαστε σε μία φάση συρ­ρί­κνω­σης, αλλά θα πρέπει να δούμε πως θα εξε­λι­χθεί αυτή η φάση σε συν­δυα­σμό με το ΕΣΥ. Δεν είναι μόνο ο αριθμός των κρου­σμά­των, αλλά και ο αριθμός των θανάτων που βαίνει προς συρ­ρί­κνωση, αλλά και των δια­σω­λη­νώ­σεων που και αυτός βαίνει προς συρ­ρί­κνωση, αλλά πιο αργά απ΄ ότι θα θέλαμε.

Ερ: Γιατί έκλει­σαν όλα ξαφνικά. Υπήρξε αύξηση κρου­σμά­των 8-9% από το click away, όπως ακού­στηκε;

Απ: Δεν έχω κάποια τέτοια εκτί­μηση στα χέρια μου, δεν την έχω δει, αλλά δεν απο­κλεί­ε­ται και να υπάρχει. Ωστόσο δεν ξέρω ποια θα ήταν η στα­τι­στική σημα­ντι­κό­τητα, γιατί το 8-9% θα ήταν ένα πολύ μικρό νούμερο. Το κλεί­σιμο έγινε προ­λη­πτικά, γιατί υπήρχαν ενδεί­ξεις για αύξηση της κινη­τι­κό­τη­τας μέσα στις γιορτές, κι επειδή θέλαμε να προ­τε­ραιο­ποι­η­θεί το άνοιγμα των σχο­λείων έγινε το κλεί­σιμο χωρίς να έχουμε σαφή στοι­χεία αύξησης της μετά­δο­σης.

Ερ: Πότε υπο­λο­γί­ζετε, βάσει των μέχρι στιγμής δεδο­μέ­νων, να έχει ολο­κλη­ρω­θεί ο εμβο­λια­σμός στην Ελλάδα, μιας και βλέ­πουμε ότι σε όλο τον κόσμο οι εμβο­λια­σμοί γίνο­νται με καθυ­στε­ρή­σεις, σε σχέση με τον αρχικό προ­γραμ­μα­τι­σμό; Η Επί­τρο­πος Υγείας και Ασφά­λειας Τρο­φί­μων της ΕΕ Στέλλα Κυρια­κί­δου έχει ήδη μιλήσει για παγκό­σμια έλλειψη παρα­γω­γι­κής ικα­νό­τη­τας.

Απ: Η παρα­γωγή δεν έχει φτάσει ακόμη στα επίπεδα που θα θέλαμε, για να μπο­ρέ­σουμε να εμβο­λιά­σουμε το μεγα­λύ­τερο μέρος του πλανήτη, εντός του έτους. Το πακέτο των εμβο­λίων που έχει κλείσει η ΕΕ είναι ένα πολύ καλό πακέτο, παρόλα αυτά η παρα­γωγή του ακόμα καθυ­στε­ρεί. Θεωρώ ότι υπάρχει η πιθα­νό­τητα να βελ­τιω­θεί η κατά­σταση προς τα μέσα Φεβρουα­ρίου, γιατί περι­μέ­νουμε το εμβόλιο της Johnson&Johnson, που θα είναι μονο­δο­σικό. Και εάν και εφόσον έχει καλά απο­τε­λέ­σματα, θα μπο­ρέ­σει να επι­τα­χύ­νει πολύ περισ­σό­τερο την εμβο­λια­στική κάλυψη. Ο εμβο­λια­σμός στην Ελλάδα δεν νομίζω ότι θα ολο­κλη­ρω­θεί για όλο τον πλη­θυ­σμό, πριν το καλο­καίρι.

Ερ: Ο αμε­ρι­κα­νι­κός Οργα­νι­σμός Τρο­φί­μων και Φαρ­μά­κων (FDA), ανέφερε ότι το εμβόλιο της Μoderna μπορεί να προ­κα­λέ­σει κάποιες παρε­νέρ­γειες σε άτομα που έχουν ενέσιμα υλικά γεμί­σμα­τος στο πρόσωπο και μάλιστα γιατρός του FDA έχει ανα­φέ­ρει 3 τέτοια περι­στα­τικά. Το ερώτημα είναι τι θα γίνει για τον κόσμο και κυρίως τις γυναί­κες που έχουν τέτοια υλικά στο πρόσωπο τους.

Απ: Οι παρε­νέρ­γειες είναι παρο­δι­κές. Όσοι έχουν κάνει αισθη­τι­κές μικρο­ε­πεμ­βά­σεις θα πρέπει να συζη­τάνε με τους ιατρούς τους για να κατα­νο­ή­σουν τις πιθανές αλλη­λε­πι­δρά­σεις, λαμ­βά­νο­ντας υπόψιν τα υπέρ του εμβο­λια­σμού.

Ερ: Δια­βά­σαμε ότι ήδη έχουν αρχίσει κλι­νι­κές μελέτες για τις αλλερ­γίες που προ­κα­λεί το εμβόλιο των Pfizer/Biontech. Τι ανα­μέ­νουμε από αυτές.

Απ: Το προφίλ αλλερ­γίας που έχουν τα εμβόλια δεν είναι ιδιαί­τερα βαρύ. Μιλάμε για ελά­χι­στα περισ­σό­τερα άτομα σε σχέση με το εμβόλιο της γρίπης. Να επι­ση­μάνω ότι όλα τα εμβόλια έχουν την πιθα­νό­τητα αλλερ­γι­κής αντί­δρα­σης. Κι εδώ μιλάμε για δέκα άτομα ανά εκα­τομ­μύ­ριο πλη­θυ­σμού. Και λιγό­τερα από τα μισά κάνουν σοβαρή αλλερ­γική αντί­δραση. Πρό­κει­ται για πολύ σπάνιες παρε­νέρ­γειες με την πλειο­νό­τητα αυτών να παρου­σιά­ζε­ται σε άτομα που ήδη έχουν ιστο­ρικό αλλερ­γίας. Οι κλι­νι­κές μελέτες θέλουν να δείξουν ποιος είναι ο καλύ­τε­ρος τρόπος αντι­με­τώ­πι­σης του προφίλ αλλερ­γίας, ώστε να μπορεί να καλυ­φθεί ο κόσμος με ιστο­ρικό αλλερ­γίας. Άρα είναι μελέτες που στην ουσία θα βελ­τιώ­σουν την αντι­με­τώ­πιση αυτού του πλη­θυ­σμού, ποιες θα είναι οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις και τα πρω­τό­κολλα που θα πρέπει να ακο­λου­θού­νται για αυτούς τους ανθρώ­πους.

Ερ: Μεταλ­λαγ­μένο στέ­λε­χος του covid, το οποίο μάλιστα λέγεται ότι είναι πιο μετα­δο­τικό, μας ήρθε από Αγγλία, μάθαμε την Κυριακή . Ο ΠΟΥ χτύπησε καμπα­νάκι προχθές, και σύμφωνα με τον διευ­θυ­ντή του ευρω­παϊ­κού τμή­μα­τος του Χανς Κλούγκε, η μετάλ­λαξη αυτή απειλεί να αυξήσει τον αριθμό των κρου­σμά­των και να επι­βα­ρύ­νει τα συστή­ματα υγείας. Τι σημαί­νει αυτό για μας εδώ; Και πώς επη­ρε­ά­ζε­ται η δρα­στι­κό­τητα των εμβο­λίων εν γένει;

Απ: Φαί­νε­ται ότι έχει ελαφρά αυξη­μένη μετα­δο­τι­κό­τητα σε σχέση με τα άλλα στελέχη, χωρίς αυτό να έχει απο­δει­χτεί ή να έχει κλει­δώ­σει 100%, γιατί χρειά­ζε­ται καιρός για να γίνει κάτι τέτοιο. Δεν φαί­νε­ται να έχει αυξη­μένη θνη­σι­μό­τητα ή νοση­ρό­τητα. Και δεν φαί­νε­ται ότι ξεφεύ­γει από το εμβόλιο. Εάν όντως επα­λη­θευ­θεί ότι έχει αυξη­μένη μετά­δοση, σε σχέση με τα άλλα στελέχη, αυτό που θα πρέπει να γίνει, είναι να αυξηθεί το ποσοστό των ατόμων που θα πρέπει να εμβο­λια­στούν, ώστε να επι­τύ­χουμε αυτό που λέμε ανοσία της αγέλης, το οποίο είναι και εφικτό και επι­θυ­μητό.

Ερ: Μπορεί κάποιος ασυ­μπω­μα­τι­κός να παρου­σιά­σει υπε­ρα­ντί­δραση; Που σημαί­νει μήπως πριν το εμβόλιο θα έπρεπε να κάνουμε ράπιντ τεστ;

Απ: Δεν το έχουμε δει αυτό σε κανένα εμβο­λια­σμό, κανενός παθο­γό­νου. Δεν έχουμε δει δηλαδή κάποιον που έχει γρίπη να κάνει υπε­ρα­ντί­δραση. Δεν προ­βλέ­πε­ται και δεν είναι λογικό να συμβεί. Οπότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να ελέγ­χε­ται κάποιος αν είναι ασυμ­πτω­μα­τι­κός φορέας για να κάνει το εμβόλιο.

Ερ: Γνω­ρί­ζετε αν λόγω της έλλει­ψης ποσο­τή­των κάποιων εμβο­λίων υπάρχει περί­πτωση να «μπερ­δέ­ψουμε» αν μπο­ρούσα να χρη­σι­μο­ποι­ήσω την έκφραση, τα εμβόλια; Π.χ. η πρώτη δόση να γίνει από το άλφα εμβόλιο και η δεύτερη δόση από το βήτα; Γίνεται μία τέτοια συζή­τηση τις τελευ­ταίες μέρες.

Απ: Το να μπορείς να αντι­κα­τα­στή­σεις μία δόση εμβο­λίου από ένα πολυ­δο­σικό σχήμα, εάν και εφόσον δεν υπάρχει της ίδιας εται­ρείας, προ­βλέ­πε­ται απ όλα τα βιβλία ανο­σο­ποί­η­σης, για όλα τα εμβόλια. Για παρά­δειγμα το εμβόλιο της λύσσας που είναι πέντε δόσεις, εάν έχουν γίνει οι 4 και δεν βρί­σκε­ται η πέμπτη λόγω έλλει­ψης, μπορεί να γίνει από άλλη εται­ρεία που έχει τον ίδιο στόχο.

Ερ:. Πώς κρίνετε την απόφαση του Ην. Βασι­λείου για καθυ­στέ­ρηση της 2ης δόσης των εμβο­λίων 2-3 μήνες, προ­κει­μέ­νου να καλύψει ταχύ­τερα μεγα­λύ­τερο ποσοστό του πλη­θυ­σμού με την 1η δόση; Kαι παρά το γεγονός ότι η σύσταση του ΠΟΥ είναι έως έξι εβδο­μά­δες του­λά­χι­στον για το εμβόλιο των Pfizer/Βiontech, για το οποίο η Biontech έχει επι­ση­μά­νει ότι η μέγιστη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα δεν είναι εγγυ­η­μένη αν καθυ­στε­ρή­σει η δεύτερη δόση;

Απ: Η αγγλική σχολή ανο­σο­ποί­η­σης έχει πολύ μεγάλο παρελ­θόν και τα εμβόλια γενικά είναι μία ιδιαί­τερη κατη­γο­ρία. Δεν είναι φάρμακα και δεν χρειά­ζο­νται πάντα όλες τις κλι­νι­κές μελέτες, για να μπο­ρέ­σουν να λει­τουρ­γή­σουν. Οι βασικές αρχές ανο­σο­ποί­η­σης λένε ότι εάν και εφόσον καθυ­στε­ρή­σει μία δόση, τότε μπορείς να συνε­χί­σεις το σχήμα οποια­δή­ποτε χρονική στιγμή. Και αυτό ισχύει για όλα τα εμβόλια. Και είναι και στις συστά­σεις του ΠΟΥ για διακοπή εμβο­λια­σμού, αλλά και στις συστά­σεις όλων των εται­ρειών. Το δεύτερο στοι­χείο που νομίζω ότι αξιο­ποιούν στο Ηνωμένο Βασί­λειο είναι ότι από τη 12η μέρα όλες οι κλι­νι­κές μελέτες έδειξαν ότι ο κόσμος είχε επαρκή ανο­σο­ποί­ηση. Εγώ νομίζω ότι είναι σωστή για το Ηνωμένο Βασί­λειο απόφαση. Αυτό δεν σημαί­νει ότι μπορεί να εφαρ­μο­στεί παντού.

Ερ: Γιατί; Αφού το ίδιο εμβόλιο είναι. Τι αλλάζει πλη­θυ­σμιακά και δεν μπορεί πχ να εφαρ­μο­στεί στη Γαλλία;

Απ: Γενικά οι αρχές εμβο­λια­σμού εξαρ­τώ­νται από τον πλη­θυ­σμό στον οποίο ανα­φε­ρό­μα­στε, αλλά και τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες που έχει κάθε μία επι­δη­μία. Στην Αγγλία υπάρχει μία πολύ βαριά επι­δη­μία αυτή τη στιγμή και είναι σε δεινή θέση. Ως εκ τούτου και η απόφαση βασί­ζε­ται σε αυτό.

Ερ: Πέρσι είχατε κάνει μία σωστή πρό­βλεψη ότι τέλος του έτους θα έχουμε εμβόλιο. Θέλω λοιπόν να μου πείτε τώρα ποια είναι η εκτί­μησή σας για το φετινό καλο­καίρι. Που θα βρί­σκο­νται τα πράγ­ματα; Πότε θα ξεμπερ­δεύ­ουμε με αυτή την ιστορία και πότε θα πετά­ξουμε τις μάσκες τελικά;

Απ: Είμαι σχεδόν σίγου­ρος ότι και με μία ήπια κάλυψη του εμβο­λια­σμού κι εννοώ 40-50%, που θα έχουμε πετύχει το καλο­καίρι, θα δούμε μεγάλη ύφεση της επι­δη­μίας. Συγ­χρό­νως με το άνοιγμα του καιρού θα πέσει και η μετά­δοση και θα δούμε ίσως και μηδε­νι­σμό σε κάποιες χώρες. Ακόμη και αν δεν δούμε μηδε­νι­σμό στη δική μας χώρα, έχουμε καλή πιθα­νό­τητα να δια­τη­ρή­σουμε την επι­δη­μία σε πολύ μεγάλη ύφεση. Θεωρώ ότι μέχρι το καλο­καίρι θα είμαστε σε ένα πολύ καλό επίπεδο, λόγω του υψηλού ποσο­στού εμβο­λια­σμού, αφή­νο­ντας μία μικρή πιθα­νό­τητα πάντα, γιατί οι ιοί μπορούν να μας εκπλή­ξουν, αν ένα στέ­λε­χος δια­φύ­γει του εμβο­λίου. Αυτό δεν το θεωρώ πολύ πιθανό. Είναι ένα σενάριο που συζη­τεί­ται αρκετά, αλλά νομίζω ότι έχει μία πολύ μικρή πιθα­νό­τητα να συμβεί, λιγό­τερο από 5%.

Ερ: Και τα μέτρα ατο­μι­κής προ­στα­σίας πότε θα τα ξεφορ­τω­θούμε τελείως;

Απ: Νομίζω ότι όταν δούμε τα νούμερα να πέφτουν δρα­μα­τικά. Θεωρώ ότι από το Μάιο και μετά ίσως να τα ξεφορ­τω­θούμε.