Γ. Γεραπετρίτης: Το Δίκαιο της Θάλασσας πρέπει να γίνεται σεβαστό

Τη ση­μα­σία της στρα­τη­γι­κής σχέ­σης με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας και της Αι­γύ­πτου για την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή, με έμ­φα­ση στη συμ­φω­νία για την οριο­θέ­τη­ση της Απο­κλει­στι­κής Οι­κο­νο­μι­κής Ζώνης των δύο χωρών, ανέ­δει­ξε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της σε συ­νέ­ντευ­ξή του στον τη­λε­ο­πτι­κό σταθ­μό Al Qaheera TV, με αφορ­μή την πρό­σφα­τη επί­σκε­ψή του στο Ελ Αλα­μέιν και τη συ­νά­ντη­ση με τον Αι­γύ­πτιο ομό­λο­γό του Σάμεχ Σού­κρι.

Όπως δια­μή­νυ­σε ο Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της, η συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης “ήταν μια ση­μα­ντι­κή συμ­φω­νία, όχι μόνο επει­δή ου­σια­στι­κά επι­λύ­θη­κε ένα ση­μα­ντι­κό ζή­τη­μα, που θα επι­τρέ­ψει στις δύο χώρες να ανα­πτύ­ξουν πε­ραι­τέ­ρω τις πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κές τους πηγές, αλλά και επει­δή αυτό είναι το πρό­τυ­πο που πρέ­πει να ακο­λου­θή­σου­με: με συ­ζη­τή­σεις, δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, αμοι­βαί­ους συμ­βι­βα­σμούς και τε­λι­κά να κα­τα­λή­ξου­με σε μια κα­τά­στα­ση που θα είναι επω­φε­λής και για τις δύο χώρες”.

Ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις

Ανα­φε­ρό­με­νος στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών είπε πως οι δύο χώρες βρί­σκο­νται σε μια δια­δι­κα­σία προ­σέγ­γι­σης, επα­νεκ­κί­νη­σης του­λά­χι­στον μιας πιο ει­λι­κρι­νούς σχέ­σης, ενώ επι­σή­μα­νε πως ο ίδιος έχει ανα­πτύ­ξει με τον Τούρ­κο ομό­λο­γό του Χακάν Φι­ντάν ένα δί­αυ­λο επι­κοι­νω­νί­ας. “Αυτό που θέ­λου­με να κά­νου­με είναι να προ­σπα­θή­σου­με να προ­ω­θή­σου­με μια θε­τι­κή ατζέ­ντα με θέ­μα­τα κοι­νού εν­δια­φέ­ρο­ντος, όπως το εμπό­ριο, η οι­κο­νο­μία, η πο­λι­τι­κή προ­στα­σία, ο του­ρι­σμός, η συ­νο­λι­κή ανά­πτυ­ξη των δύο χωρών, και στη συ­νέ­χεια να ερ­γα­στού­με για τις σχέ­σεις μας. Όπως πι­θα­νώς γνω­ρί­ζε­τε, έχου­με μία ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά, η οποία είναι η οριο­θέ­τη­ση της Απο­κλει­στι­κής Οι­κο­νο­μι­κής Ζώνης και της υφα­λο­κρη­πί­δας. Η θέση της Ελ­λά­δας είναι ότι πρέ­πει το Διε­θνές Δί­καιο να γί­νε­ται σε­βα­στό και δη, το Δί­καιο της Θά­λασ­σας. Εξε­τά­ζου­με το εν­δε­χό­με­νο να πα­ρα­πέμ­ψου­με τη δια­φο­ρά αυτή στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης” υπο­γράμ­μι­σε ο Γ. Γε­ρα­πε­τρί­της. Υπό αυτό το πρί­σμα, δή­λω­σε πως είναι σχε­τι­κά αι­σιό­δο­ξος ότι δε­δο­μέ­νης της ηρε­μί­ας που επι­κρα­τεί στο Αι­γαίο τους τε­λευ­ταί­ους μήνες οι δύο χώρες θα μπο­ρέ­σουν να ανα­πτύ­ξουν πε­ραι­τέ­ρω τον πο­λι­τι­κό τους διά­λο­γο.

Σχέ­σεις Ελ­λά­δας-Αι­γύ­πτου. Οι­κο­νο­μία, εμπό­ριο, ενέρ­γεια, νό­μι­μη με­τα­νά­στευ­ση

Επα­νερ­χό­με­νος στις σχέ­σεις με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας και της Αι­γύ­πτου, έστει­λε το μή­νυ­μα πως είναι πυ­λώ­νες στα­θε­ρό­τη­τας στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή. Ει­δι­κό­τε­ρα, ανα­φέρ­θη­κε στους ισχυ­ρούς δε­σμούς με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας και της Αι­γύ­πτου, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντας τις δι­με­ρείς σχέ­σεις εξαι­ρε­τι­κά καλές.

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση έδωσε στη συ­νερ­γα­σία των δύο χωρών στον τομέα της ενέρ­γειας, καθώς θα απο­τε­λέ­σει έναν τα­χέ­ως ανα­πτυσ­σό­με­νο τομέα τις επό­με­νες δε­κα­ε­τί­ες. “Είναι πολύ ση­μα­ντι­κό, χώρες με κοι­νές από­ψεις να συ­νερ­γά­ζο­νται στον τομέα της ενέρ­γειας, κυ­ρί­ως στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Είναι ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας η ση­μα­ντι­κή αυτή επέν­δυ­ση στην ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση με­τα­ξύ Αι­γύ­πτου και Ελ­λά­δας” υπο­γράμ­μι­σε κλη­θείς να σχο­λιά­σει το σχέ­διο για με­τα­φο­ρά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από τα Ηνω­μέ­να Εμι­ρά­τα και την Αί­γυ­πτο, μέσω Ελ­λά­δας, στην Ευ­ρώ­πη.

Ει­δι­κό­τε­ρα, εξή­γη­σε ότι αυτό θα επι­τρέ­ψει στην Ελ­λά­δα να εδραιώ­σει το ρόλο της ως ενερ­γεια­κού κόμ­βου, δε­δο­μέ­νου ότι αυτή η δια­σύν­δε­ση θα επι­τρέ­ψει τη με­τα­φο­ρά κα­θα­ρής ενέρ­γειας στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. “Πρό­κει­ται για μια επέν­δυ­ση άνω των 3 δισ. ευρώ, είναι πράγ­μα­τι πολύ ση­μα­ντι­κή. Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση εν­θάρ­ρυ­νε την επέν­δυ­ση αυτή προ­ω­θώ­ντας την έντα­ξή της στον κα­τά­λο­γο των ευ­ρω­παϊ­κών έργων κοι­νού εν­δια­φέ­ρο­ντος (PCI) της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και ελ­πί­ζου­με ότι το έργο αυτό θα εντα­χθεί στα ευ­ρω­παϊ­κά έργα μέχρι το τέλος του έτους. Είναι επί­σης ση­μα­ντι­κό, διότι πρό­κει­ται για έργα για ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας στην Αί­γυ­πτο, με τα δύο τρίτα αυτών να αφο­ρούν αιο­λι­κά και το εν τρίτο φω­το­βολ­ταϊ­κά έργα. Είναι ση­μα­ντι­κό να ανα­πτύ­ξου­με αυτές τις συ­νέρ­γειες με­τα­ξύ των χωρών μας, προ­κει­μέ­νου να προ­ω­θή­σου­με τη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη και να κα­τα­πο­λε­μή­σου­με την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή” ση­μεί­ω­σε επι­προ­σθέ­τως.

Ένας άλλος ση­μα­ντι­κός κρί­κος στην αλυ­σί­δα των δι­με­ρών σχέ­σε­ων είναι και οι εμπο­ρι­κές σχέ­σεις των δύο χωρών. “Ο όγκος του δι­με­ρούς εμπο­ρί­ου υπερ­βαί­νει τα 2 δισ. δο­λά­ρια ετη­σί­ως. Υπάρ­χουν με­ρι­κά πολύ ση­μα­ντι­κά έργα που ανα­πτύσ­σο­νται από Έλ­λη­νες επι­χει­ρη­μα­τί­ες στην Αί­γυ­πτο. Για πα­ρά­δειγ­μα, ανα­φέ­ρο­μαι ιδιαί­τε­ρα στην επέν­δυ­ση του ελ­λη­νι­κού ομί­λου στη διώ­ρυ­γα του Σουέζ, η οποία θα αφορά ου­σια­στι­κά στη δια­χεί­ρι­ση στε­ρε­ών και υγρών απο­βλή­των. Επί­σης, πραγ­μα­το­ποιού­νται πολ­λές άλλες επεν­δύ­σεις, όπως για πα­ρά­δειγ­μα η επέν­δυ­ση της Energean, σχε­τι­κά με την έρευ­να και εξό­ρυ­ξη κοι­τα­σμά­των φυ­σι­κού αε­ρί­ου στην Αί­γυ­πτο.

Κατά τη συ­νά­ντη­ση του με τον Πρό­ε­δρο Σίσι, ο Έλ­λη­νας πρω­θυ­πουρ­γός πρό­τει­νε οι δύο χώρες να συ­στή­σουν ένα Ανώ­τα­το Συμ­βού­λιο Συ­νερ­γα­σί­ας, το οποίο θα απο­τε­λεί­ται από αξιω­μα­τού­χους όχι μόνο του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών ή του υπουρ­γεί­ου Εθνι­κής Άμυ­νας, αλλά και π.χ. των υπουρ­γεί­ων Ανά­πτυ­ξης και Ενέρ­γειας. Τα μέλη του Συμ­βου­λί­ου θα συ­νερ­γά­ζο­νται με στόχο την προ­ώ­θη­ση των εν λόγω έργων. Ελ­πί­ζου­με ότι εντός του πρώ­του τρι­μή­νου του 2024 θα μπο­ρέ­σου­με να φι­λο­ξε­νή­σου­με αυτό το Συμ­βού­λιο και να ενι­σχύ­σου­με ου­σια­στι­κά τις δι­με­ρείς μας σχέ­σεις στους το­μείς του εμπο­ρί­ου και των επεν­δύ­σε­ων” ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Επι­πλέ­ον, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών δή­λω­σε πως η Ελ­λά­δα εκτι­μά ιδιαί­τε­ρα τη στάση της αι­γυ­πτια­κής κυ­βέρ­νη­σης γιατί τη βο­ή­θειά της στην εκ­κέ­νω­ση Ελ­λή­νων από το Σου­δάν και πα­ρεί­χε αν­θρω­πι­στι­κή βο­ή­θεια στους Σου­δα­νούς πρό­σφυ­γες, που εγκα­τέ­λει­παν τη χώρα λόγω του πο­λέ­μου. Εστιά­ζο­ντας στην κα­τά­στα­ση στο Σαχέλ, είπε πως δεν είναι καλή, υπάρ­χουν διά­φο­ρες χώρες που υπο­φέ­ρουν από εσω­τε­ρι­κές συ­γκρού­σεις, όπως ο Νί­γη­ρας.

Ανα­φερ­θείς στο με­τα­να­στευ­τι­κό, εξέ­φρα­σε την πε­ποί­θη­ση ότι “πρέ­πει να εί­μα­στε πολύ προ­σε­κτι­κοί στην αντι­με­τώ­πι­ση της πα­ρά­τυ­πης με­τα­νά­στευ­σης, διότι υπάρ­χει και το ζή­τη­μα της εμπο­ρί­ας αν­θρώ­πων”. Δυ­στυ­χώς, προ­σέ­θε­σε, υπάρ­χουν δί­κτυα δια­κι­νη­τών που δρα­στη­ριο­ποιού­νται και ου­σια­στι­κά εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νται τον αν­θρώ­πι­νο πόνο.

Σε αυτό το πλαί­σιο, ανα­φέρ­θη­κε στην ανά­γκη η ΕΕ να συ­νερ­γα­στεί με την Αί­γυ­πτο, προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί η πα­ρά­τυ­πη με­τα­νά­στευ­ση. Από την άλλη πλευ­ρά, ανα­γνώ­ρι­σε πως υπάρ­χει και μια άλλη πτυχή που πρέ­πει να εξε­τα­στεί, και αυτή είναι η νό­μι­μη με­τα­νά­στευ­ση. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, μί­λη­σε για τη συμ­φω­νία με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας και της Αι­γύ­πτου σχε­τι­κά με τη με­τά­κλη­ση ερ­γα­τι­κού δυ­να­μι­κού από την Αί­γυ­πτο στην Ελ­λά­δα και τη δη­μιουρ­γία ενός μη­χα­νι­σμού προ­κει­μέ­νου πράγ­μα­τι να διευ­κο­λυν­θούν οι Αι­γύ­πτιοι που έρ­χο­νται στην Ελ­λά­δα για να ερ­γα­στούν, ιδίως στους το­μείς της γε­ωρ­γί­ας και της αλιεί­ας. Εξήγ­γει­λε πως τους επό­με­νους μήνες, “θα ενι­σχύ­σου­με πε­ραι­τέ­ρω αυτή την πρω­το­βου­λία, ώστε να επι­τρέ­ψου­με σε με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό Αι­γυ­πτί­ων ερ­γα­ζο­μέ­νων να με­τα­κλη­θούν στην Ελ­λά­δα και να ερ­γα­στούν σε καί­ριους οι­κο­νο­μι­κούς το­μείς”. Επι­γραμ­μα­τι­κά, όπως το έθεσε, είναι “όντως ση­μα­ντι­κό να στα­μα­τή­σου­με και να ελέγ­ξου­με την πα­ρά­τυ­πη με­τα­νά­στευ­ση, σε­βό­με­νοι πα­ράλ­λη­λα τα θε­με­λιώ­δη αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα” και από την άλλη πλευ­ρά, “είναι απα­ραί­τη­το να προ­ω­θή­σου­με νό­μι­μες οδούς με­τα­νά­στευ­σης και πι­στεύω ότι η συμ­φω­νία με­τα­ξύ Αι­γύ­πτου και Ελ­λά­δας είναι το κα­λύ­τε­ρο πρό­τυ­πο”.

Λιβύη, Σου­δάν, Ου­κρα­νία, επι­σι­τι­στι­κή ασφά­λεια

Ανα­φο­ρι­κά με τη Λιβύη, είπε πως είναι ένα ακαν­θώ­δες ζή­τη­μα και δια­μή­νυ­σε πως “συ­ντασ­σό­μα­στε με την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και τα Ηνω­μέ­να Έθνη σχε­τι­κά με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο στή­ρι­ξης της δια­δι­κα­σί­ας που θα οδη­γή­σει σε γε­νι­κές εκλο­γές”. Προ­έ­χει, υπο­γράμ­μι­σε, η από­συρ­ση των ξένων μα­χη­τών και μι­σθο­φό­ρων. “Η χώρα πρέ­πει να απαλ­λα­γεί από κάθε ξένη στρα­τιω­τι­κή πα­ρου­σία και κυ­ρί­ως από τους μι­σθο­φό­ρους που βρί­σκο­νται σή­με­ρα στη Λιβύη. Πρέ­πει να επι­τρα­πεί στον λι­βυ­κό λαό να εκ­φρα­στεί δη­μο­κρα­τι­κά μέσω ελεύ­θε­ρων και δί­καιων εκλο­γών, ώστε να αρ­θρω­θεί μια ενιαία φωνή στη Λιβύη με τον πιο δη­μο­κρα­τι­κό και ανώ­δυ­νο τρόπο” τό­νι­σε.

Εν συ­νε­χεία, υπο­γράμ­μι­σε την ανά­γκη η κα­τά­στα­ση στο Σου­δάν, που πλήτ­τε­ται από μια έντο­νη εμ­φύ­λια κα­τά­στα­ση, να αντι­με­τω­πι­στεί άμεσα. “Πι­στεύω ότι όλοι οφεί­λου­με να εί­μα­στε πολύ ενερ­γοί, διότι αυτή τη στιγ­μή ανα­πτύσ­σε­ται μια αν­θρω­πι­στι­κή κρίση, όχι μόνο όσον αφορά τη με­τα­νά­στευ­ση – οι άν­θρω­ποι ανα­γκά­ζο­νται να εγκα­τα­λεί­ψουν τις χώρες και τα σπί­τια τους – αλλά και επει­δή υπάρ­χει άμεση απει­λή επι­σι­τι­στι­κής ανα­σφά­λειας, που θα εντα­θεί. Συ­νε­πώς, πι­στεύω ότι πρέ­πει να το συ­ζη­τή­σου­με αμέ­σως και ότι η Αί­γυ­πτος έχει ενερ­γό ρόλο σε αυτή τη δια­με­σο­λά­βη­ση. Εν­θαρ­ρύ­νου­με με κάθε τρόπο μια λύση που θα είναι ενά­ντια σε κάθε εί­δους βία και υπέρ μιας δη­μο­κρα­τι­κής λύσης για τη χώρα” ση­μεί­ω­σε.

Κλη­θείς να απα­ντή­σει για τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, επι­σή­μα­νε πως πρό­κει­ται για έναν συ­νε­χι­ζό­με­νο, αδι­καιο­λό­γη­το πό­λε­μο, που προ­κλή­θη­κε από την πα­ρά­νο­μη ει­σβο­λή της Ρω­σί­ας σε ένα κυ­ρί­αρ­χο κρά­τος. “Από την αρχή, η Ελ­λά­δα υιο­θέ­τη­σε μια εξαι­ρε­τι­κά σαφή θέση, συ­ντασ­σό­με­νη με όλο τον δυ­τι­κό κόσμο, υπέρ της Ου­κρα­νί­ας. Υπο­στη­ρί­ξα­με την Ου­κρα­νία με κάθε δυ­να­τό τρόπο, ιδιαί­τε­ρα στον αν­θρω­πι­στι­κό και οι­κο­νο­μι­κό τομέα, αλλά και στον τομέα της στρα­τιω­τι­κής βο­ή­θειας. Υπο­στη­ρί­ζου­με σαφώς μια λύση που θα επι­τρέ­ψει την εδα­φι­κή ακε­ραιό­τη­τα και κυ­ριαρ­χία της Ου­κρα­νί­ας και θα επι­βάλ­λει ου­σια­στι­κά κυ­ρώ­σεις σε όσους ευ­θύ­νο­νται για την πα­ρού­σα κα­τά­στα­ση.

Πι­στεύ­ου­με ότι υπάρ­χουν πολύ αρ­νη­τι­κές πα­ρά­πλευ­ρες συ­νέ­πειες, μετά τον πό­λε­μο, όχι μόνο η αν­θρω­πι­στι­κή κρίση στο εσω­τε­ρι­κό της Ου­κρα­νί­ας και το ζή­τη­μα της προ­σβο­λή της κυ­ριαρ­χί­ας της Ου­κρα­νί­ας, αλλά και το θέμα της επι­σι­τι­στι­κής ανα­σφά­λειας. Όπως πι­θα­νώς γνω­ρί­ζε­τε, πριν από λίγες ημέ­ρες, η Ρωσία απο­σύρ­θη­κε από την Πρω­το­βου­λία για τα Σι­τη­ρά της Μαύ­ρης Θά­λασ­σας. Αυτό ση­μαί­νει ότι η ροή των σι­τη­ρών θα είναι ου­σια­στι­κά ελεγ­χό­με­νη και πε­ριο­ρι­σμέ­νη. Αυτό πι­θα­νόν να συ­νε­πά­γε­ται έλ­λει­ψη βα­σι­κών τρο­φί­μων. Ως εκ τού­του, με κάθε τρόπο, θε­ω­ρού­με ότι πρέ­πει να ανα­λά­βου­με πε­ραι­τέ­ρω πρω­το­βου­λί­ες, προ­κει­μέ­νου οι διε­θνείς ορ­γα­νι­σμοί, η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και το ΝΑΤΟ, να προ­ω­θή­σουν την ει­ρή­νη στην πε­ριο­χή” ση­μεί­ω­σε.

Ανα­φο­ρι­κά με την Ου­κρα­νία δή­λω­σε ότι “Η Σύ­νο­δος Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ απο­φά­σι­σε ότι θα υπάρ­ξει ανα­βάθ­μι­ση των σχέ­σε­ων με­τα­ξύ του ΝΑΤΟ και της Ου­κρα­νί­ας. Απο­φα­σί­στη­κε ότι θα συ­στα­θεί ένα Ανώ­τα­το Συμ­βού­λιο με­τα­ξύ του ΝΑΤΟ και της Ου­κρα­νί­ας, το οποίο θα συ­ζη­τή­σει όλα τα εκ­κρε­μή. Υπάρ­χει μια δια­δι­κα­σία, μια συ­γκε­κρι­μέ­νη δια­δι­κα­σία που πρέ­πει να ακο­λου­θη­θεί προ­κει­μέ­νου κάθε υπο­ψή­φιο μέλος να εντα­χθεί στο ΝΑΤΟ και την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Τασ­σό­μα­στε υπέρ της προ­σέγ­γι­σης της Ου­κρα­νί­ας με τους δύο Ορ­γα­νι­σμούς, το ίδιο συ­νέ­βη, όπως γνω­ρί­ζε­τε, με τη Σου­η­δία και τη Φιν­λαν­δία στην τε­λευ­ταία Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ. Εί­μα­στε αι­σιό­δο­ξοι ότι στο μέλ­λον η Ου­κρα­νία θα γίνει μέλος της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης” απά­ντη­σε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών.

Τέλος, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών τό­νι­σε την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα της Ελ­λά­δας να ανα­λά­βει μέτρα για την αντι­με­τώ­πι­ση της κλι­μα­τι­κής κρί­σης και των επα­κό­λου­θων κα­τα­στρο­φι­κών πυρ­κα­γιών, με αφορ­μή τη φι­λο­ξε­νία το 2024, από τη χώρα μας, της Διά­σκε­ψης “Our Ocean Conference” σχε­τι­κά με την προ­στα­σία των ωκε­α­νών.