Γιώργος Α. Παπανδρέου στη “δ”: Αδήριτη ανάγκη η εθνική συνεννόηση για την προώθηση των μεγάλων αλλαγών που χρειάζεται η χώρα

Κύριε πρόεδρε, έχουν περάσει λίγα μόλις 24ωρα, από την ολο­κλή­ρωση των εργα­σιών του Συμπο­σίου της Σύμης, ένα ομο­λο­γου­μέ­νως επι­τυ­χη­μένο Συμπό­σιο, τις οποίες παρα­κο­λού­θη­σαν προ­σω­πι­κό­τη­τες διε­θνούς εμβέ­λειας και εγνω­σμέ­νου κύρους, από όλο τον κόσμο. Πώς επελέγη η Ρόδος για τη φετινή διορ­γά­νωση;

Ένας από τους στόχους του Συμπο­σίου της Σύμης, ήταν και παρα­μέ­νει η προβολή της Ελλάδας και του πολι­τι­σμού της, όσο και η δια­σύν­δεσή της με το διεθνές γίγνε­σθαι – από την ιστορία μέχρι το σήμερα και το αύριο. Για την 20ή επέτειο του Συμπο­σίου της Σύμης επι­λέ­ξαμε τη Ρόδο, γιατί όπως και η Σύμη αρχικά, βρί­σκε­ται σε ένα μεγάλο σταυ­ρο­δρόμι κόσμων και πολι­τι­σμών. Οι καλε­σμέ­νοι μας έχουν την ευκαι­ρία να απο­λαύ­σουν το φυσικό κάλλος, τη μεσο­γειακή κουζίνα, αλλά και την ιστορία, τον πολι­τι­σμό του τόπου. Να γίνουν φίλοι και «Από­στο­λοι» του πλούτου μας και των συγκρι­τι­κών πλε­ο­νέ­κτη­μά­των μας, όταν γυρί­σουν στον τόπο τους.

Η πρω­το­τυ­πία της ανοι­χτής διά­λε­ξης που πραγ­μα­το­ποι­ή­σατε στο πλαίσιο του Συμπο­σίου της Σύμης, ήταν σε αυτό το πνεύμα;

Αυτή ήταν η πρόθεσή μας. Η Ρόδος, με την θέση και την ιστορία της ήταν ιδανική τοπο­θε­σία. Να σας θυμίσω πως το θέμα του φωτει­νού Συμπο­σίου μας ήταν «Δαμά­ζο­ντας την Παγκο­σμιο­ποί­ηση – Η Ατζέντα για για τα Επόμενα Είκοσι Χρόνια». Έτσι οργα­νώ­σαμε την επί­σκεψη των συμ­με­τε­χό­ντων στην Παλιά Πόλη, επι­χει­ρώ­ντας παράλ­ληλα και για πρώτη φορά, μία πιο ενεργή σχέση με τον τόπο διε­ξα­γω­γής της διορ­γά­νω­σης και την τοπική κοι­νω­νία.

Η ανοιχτή συζή­τηση – συνε­δρί­αση, που έγινε στο «Κατά­λυμα της Ισπα­νίας», είχε τρεις δια­λέ­ξεις, που η κάθε μία από δια­φο­ρε­τική οπτική, εξέταζε το πώς η Ρόδος απο­τέ­λεσε ιστο­ρικά ένα θετικό παρά­δειγμα τόπου δια­λό­γου και σεβα­σμού των δια­φο­ρε­τι­κών πολι­τι­σμών. Η πρώτη, ήταν της βρα­βευ­μέ­νης καθη­γή­τριας Μεσαιω­νι­κής και Βυζα­ντι­νής ιστο­ρίας στο Kings College της Μεγάλης Βρε­τα­νίας, Τζού­ντιθ Χέριν, ενώ ακο­λού­θησε ο ιστο­ρι­κός Dr E.J.S Bruns. Την ανοιχτή διάλεξη έκλεισε η καθη­γή­τρια στο The Fletcher School του Πανε­πι­στη­μίου Tufts των ΗΠΑ, Δρ Ελι­σά­βετ Προ­δρό­μου.

Ποιες είναι εκείνες οι θεμα­τι­κές ή αξίες που εσείς βλέπετε να δια­τρέ­χουν την ιστορία μέχρι σήμερα – πώς θα εννο­ού­σαμε την παγκο­σμιο­ποί­ηση στο παρελ­θόν και πώς σήμερα;

Ακού­σαμε και στις δια­λέ­ξεις που προ­α­νέ­φερα, για το πώς συνυ­πήρ­χαν οι πολι­τι­σμοί στο παρελ­θόν, μέσα και από το παρά­δειγμα της Ρόδου. Αν θέλετε, λοιπόν, αυτά μπορεί να είναι στοι­χεία μίας καλώς εννο­ού­με­νης παγκο­σμιο­ποί­η­σης, όταν μιλάμε για εκείνο το πλαίσιο και τις συν­θή­κες που οδηγούν ανθρώ­πους από δια­φο­ρε­τι­κούς τόπους, γλώσσα και πολι­τι­σμό, να συνυ­πάρ­ξουν δημιουρ­γικά για το καλό όλων. Σήμερα, δυστυ­χώς, μπο­ρούμε να μιλή­σουμε και για ένα αρκετά δια­φο­ρε­τικό φαι­νό­μενο που έχει να κάνει κυρίως με την οικο­νο­μική ανι­σό­τητα, ως πηγή πολλών δεινών, ακόμα και συγκρού­σεων. Ένα φαι­νό­μενο που επι­τεί­νε­ται όταν υπάρχει παγκο­σμιο­ποι­η­μέ­νο­χρήμα, αλλά όχι παγκο­σμιο­ποι­η­μέ­νος έλεγχος. Όταν η Δημο­κρα­τία – όπως και η αυτο­νο­μία της πολι­τι­κής, είναι σε υπο­χώ­ρηση. Το παρά­δειγμα της φορο­λο­γίας είναι απτό για όλους: δεν μπορεί σε μία χώρα να πλη­ρώ­νουν φόρους μόνο όσοι δεν έχουν την οικο­νο­μική επι­φά­νεια και άρα τη δυνα­τό­τητα να εξάγουν τα κέρδη τους μέσω φορο­λο­γι­κών παρα­δεί­σων, απο­μυ­ζώ­ντας παράλ­ληλα εθνι­κούς πόρους, κάτι που κάνουν πολλοί ισχυροί οικο­νο­μι­κοί παρά­γο­ντες. Με άλλα λόγια, όταν παγκο­σμιο­ποί­ηση σημαί­νει ανα­δια­νομή προς τα πάνω, τότε μιλάμε για ένα τερά­στιο κοι­νω­νικό πρό­βλημα με εκρη­κτι­κές συνέ­πειες ακόμα και για τις πιο ανε­πτυγ­μέ­νες κοι­νω­νίες, όπως αυτές των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρε­τα­νίας.

Κύριε πρόεδρε, ο διά­λο­γος που ανα­πτύ­χθηκε στο Συμπό­σιο και οι ιδέες που κατα­τέ­θη­καν, πώς θα πάρουν το δρόμο προς την πράξη, προς την πολι­τική δράση, ειδικά σήμερα που χώρες και λαοί ταλα­νί­ζο­νται από μεγάλες προ­κλή­σεις και οι Έλληνες ιδιαί­τερα βιώνουν μια πρω­τό­γνωρη κρίση;

Κα Φώτη, το ερώτημά σας από μόνο του, απο­τε­λεί ζήτημα ενός ολό­κλη­ρου ξεχω­ρι­στού Συμπο­σίου. Γιατί, του­λά­χι­στον στη χώρα μας, όλα αυτά τα μεγάλα προ­βλή­ματα στα οποία ανα­φέρ­θηκα, ενώ τα βιώνουν οι Έλληνες με τον πλέον δρα­μα­τικό τρόπο, εντού­τοις στον δημόσιο διάλογο απο­τε­λούν είδη εν ανε­παρ­κεία. Ίσως γιατί, με την ανά­δειξή τους, ανα­δει­κνύ­ο­νται και οι ευθύνες όλων εκείνων που ευθύ­νο­νται γιατί μας οδή­γη­σαν στο χείλος μιας εθνικής κατα­στρο­φής. Και το χει­ρό­τερο είναι ότι, η μη ανά­δειξη των πραγ­μα­τι­κών προ­βλη­μά­των, των πραγ­μα­τι­κών αιτιών της κρίσης, σημαί­νει και τη μη κατα­νό­ησή τους, επο­μέ­νως και τη μη αποδοχή τους, που θα απο­τε­λούσε και την αφε­τη­ρία για την αντι­με­τώ­πισή τους.

Πρό­βλημα που δεν γίνεται απο­δε­κτό, δεν μπορεί να λυθεί. Έτσι, η κρίση παρα­μέ­νει και αν δεν ανα­λη­φθούν άμεσα πρω­το­βου­λίες, οι κρίσεις θα επα­νέρ­χο­νται ως συστη­μικό φαι­νό­μενο. Ανα­λο­γι­στείτε, σε πόσα ζητή­ματα ανα­φερ­θή­καμε πριν. Προ­βλή­ματα που ταλα­νί­ζουν καθη­με­ρινά τους Έλληνες. Πόσα από αυτά, συζη­τού­νται; Κανένα επί της ουσίας.

Κα Φώτη, με την ευκαι­ρία του Συμπο­σίου στο νησί σας, αλλά και της συζή­τη­σής μας, αισθά­νο­μαι την ανάγκη, την ευθύνη θα έλεγα, απέ­να­ντι στους πολίτες και τη χώρα, να απευ­θυνθώ σε όλες τις πολι­τι­κές και κοι­νω­νι­κές δυνά­μεις του τόπου, επι­ση­μαί­νο­ντας την αδήριτη ανάγκη της εθνικής συνεν­νό­η­σης για την προ­ώ­θηση των μεγάλων αλλαγών που χρειά­ζε­ται η χώρα. Η χώρα πρέπει να αλλάξει εκ βάθρων για να αντι­με­τω­πί­σουμε το στρεβλό οικο­δό­μημα που όλοι βιώ­νουμε. Την περίοδο 2009-11 κάναμε μια μεγάλη προ­σπά­θεια προς αυτήν την κατεύ­θυνση, αλλά δυστυ­χώς, όσοι ακο­λού­θη­σαν, δεν συνέ­χι­σαν. Βλέπετε, το τέρας του πελα­τεια­σμού και του παρα­σι­τι­σμού, που ως λερναία ύδρα δημιουρ­γεί συνεχώς προ­βλή­ματα, αντι­στέ­κε­ται. Άλλους τους ανα­γκά­ζει σε υποταγή και άλλοι απο­δει­κνύ­ο­νται πρό­θυ­μοι υπη­ρέ­τες.

Αυτή είναι η πραγ­μα­τική μάχη που έχουμε χρέος να δώσουμε. Γι’ αυτό και στο Συμπό­σιό μας, επι­χει­ρούμε να δια­μορ­φώ­σουμε και­νο­τό­μες ιδέες, ριζο­σπα­στι­κές προ­τά­σεις, προ­ο­δευ­τι­κές, για να είμαστε χρή­σι­μοι για τους πολίτες και τις χώρες μας. Προ­ο­δευ­τι­κές απα­ντή­σεις, που πρώτοι εμείς, οι Έλληνες, η χώρα, έχουμε απόλυτη ανάγκη. Για να αλλά­ξουμε. Για να οικο­δο­μή­σουμε ένα βιώσιμο μέλλον. Με ισχυρή Δημο­κρα­τία. Με πολι­τική απαλ­λαγ­μένη από εξαρ­τή­σεις. Με μια βιώσιμη οικο­νο­μία. Με βιώ­σι­μες θέσεις εργα­σίας. Για να αισθαν­θούν όλοι οι Έλληνες αξιο­πρέ­πεια και να πορεύ­ο­νται με περη­φά­νια σε αυτόν τον δύσκολο κόσμο, που δεν γνω­ρί­ζει πια σύνορα.

Και εμείς, ως προ­ο­δευ­τι­κοί πολι­τι­κοί, δημο­κρά­τες σοσια­λι­στές, έχουμε χρέος να απο­τε­λέ­σουμε τον κατα­λύτη, για αυτήν την εθνική υπόθεση.

Κύριε πρόεδρε σας ευχα­ρι­στώ πολύ.

Εγώ σας ευχα­ρι­στώ για τη συνέ­ντευξη και όλους τους Ροδίτες για τη ζεστή φιλο­ξε­νία τους όλες αυτές τις μέρες.