Βουλή: Καταγγελίες για το κτήριο διαβατηριακού ελέγχου και η απάντηση του Λιμενικού Ταμείου

Στη Βουλή των Ελλήνων μετα­φέρ­θηκε το μείζον πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι αστυ­νο­μι­κοί και οι επι­σκέ­πτες στο λιμάνι της Ρόδου, εξαι­τίας των ακα­τάλ­λη­λων και επι­κίν­δυ­νων υπο­δο­μών της Υπη­ρε­σίας Ελέγχου Δια­βα­τη­ρίων. Ο βου­λευ­τής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ κ. Γιώργος Νικη­τιά­δης, κατέ­θεσε ερώτηση προς τρεις συναρ­μό­διους υπουρ­γούς, ζητώ­ντας άμεσες ενέρ­γειες για την προ­στα­σία της υγείας και της ασφά­λειας των εργα­ζο­μέ­νων, καθώς και των πολιτών που χρη­σι­μο­ποιούν τη συγκε­κρι­μένη υπη­ρε­σία.

Οι καταγ­γε­λίες: Κίν­δυ­νος για την υγεία και την εικόνα της χώρας

Στην ερώτηση που κατα­τέ­θηκε στις 11 Απρι­λίου 2025, γίνεται λόγος για «τρι­το­κο­σμι­κές» συν­θή­κες στους χώρους του δια­βα­τη­ρια­κού ελέγχου: σπα­σμένα ταβάνια, βρόχινα νερά που πέφτουν σε υπο­λο­γι­στές και εργα­ζο­μέ­νους, έλλειψη θέρ­μαν­σης και ψύξης, επι­κίν­δυ­νες ηλε­κτρι­κές εγκα­τα­στά­σεις, σπα­σμένα καθί­σματα και πλήρης εγκα­τά­λειψη των χώρων ανα­μο­νής.

Ο βου­λευ­τής τόνισε πως πρό­κει­ται για σημείο εισόδου αλλο­δα­πών επι­σκε­πτών σε ένα από τα πιο δημο­φιλή νησιά της χώρας, και πως η αδυ­να­μία του κράτους να εξα­σφα­λί­σει ανθρώ­πι­νες συν­θή­κες απο­τε­λεί ντροπή και πλήγμα για τον του­ρι­σμό. Η Ένωση Αστυ­νο­μι­κών Υπαλ­λή­λων Δωδε­κα­νή­σου έχει φτάσει στο σημείο να ζητά την άμεση ανα­στολή λει­τουρ­γίας της Υπη­ρε­σίας, εάν δεν ληφθούν μέτρα.

Η απά­ντηση του Λιμε­νι­κού Ταμείου

Σε εκτενή και λεπτο­μερή επι­στολή του στις 17 Απρι­λίου 2025, ο πρό­ε­δρος του ΔΛΤΝΔ κ. Βασί­λειος Βαγια­νά­κης, τοπο­θε­τή­θηκε επί της ερώ­τη­σης που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή. Η απά­ντηση ανα­δει­κνύει ένα πολυ­σύν­θετο πρό­βλημα, που δεν περιο­ρί­ζε­ται απλώς στην κατά­σταση ενός κτηρίου, αλλά αγγίζει ευρύ­τερα ζητή­ματα νομι­μό­τη­τας, αρμο­διο­τή­των, στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού και ευρω­παϊ­κών κανο­νι­σμών.

Ο πρό­ε­δρος υπεν­θύ­μισε ότι οι χερ­σαίοι χώροι της ζώνης λιμένα θεω­ρού­νται κοι­νό­χρη­στα δημόσια κτήματα που ανήκουν στο Δημόσιο, ενώ η χρήση και η εκμε­τάλ­λευσή τους έχουν παρα­χω­ρη­θεί στους κατά τόπους φορείς διοί­κη­σης των λιμένων. Στην περί­πτωση της Ρόδου, η αρμο­διό­τητα ανήκει στο ΔΛΤΝΔ, το οποίο απο­τε­λεί νομικό πρόσωπο δημο­σίου δικαίου που καλύ­πτει 7 νησιά (Ρόδος, Κάρ­πα­θος, Κάσος, Μεγίστη, Σύμη, Τήλος, Χάλκη).

Ωστόσο, όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται στην απά­ντηση, στο συγκε­κρι­μένο ακίνητο – τον Προ­βλήτα Αγγέλων του Εμπο­ρι­κού Λιμένα Ρόδου – επι­κρα­τεί ένα καθε­στώς πολυ­διά­σπα­σης αρμο­διο­τή­των και νομικής ασά­φειας. Το κτήριο είναι δια­τη­ρη­τέο και βρί­σκε­ται εντός αρχαιο­λο­γι­κής ζώνης υπό την αιγίδα της UNESCO, γεγονός που απα­γο­ρεύει οποια­δή­ποτε εξω­τε­ρική επέμ­βαση ή προ­σθήκη υπο­δο­μής. Παράλ­ληλα, απο­τε­λεί οριο­θε­τη­μένη λιμε­νική εγκα­τά­σταση, σύμφωνα με τον Κώδικα ISPS και την ευρω­παϊκή νομο­θε­σία για τις θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές, ενώ εξυ­πη­ρε­τεί απο­κλει­στικά κίνηση πλοίων προς/από την Τουρκία και τα κρουα­ζιε­ρό­πλοια.

Νομικά κενά και συγκρού­σεις χρήσεων

Ο χώρος φιλο­ξε­νεί σήμερα πληθώρα δια­φο­ρε­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των: το Τελω­νείο Ρόδου, απο­θή­κες, γραφεία, ένα κατά­στημα αφο­ρο­λό­γη­των ειδών (ΚΑΕ), ακόμη και κυλι­κείο της ΕΤΑΔ, του οποίου η μίσθωση λήγει το 2025. Όλα αυτά λει­τουρ­γούν εντός του χώρου ελέγχου επι­βα­τών που έρχο­νται από τρίτες χώρες, κάτι που έρχεται σε αντί­θεση με τον κανο­νι­σμό συνόρων Schengen, ο οποίος απα­γο­ρεύει την παρου­σία μη σχε­τι­ζό­με­νων δρα­στη­ριο­τή­των στον συγκε­κρι­μένο τομέα.

Η παρου­σία των κατα­σχε­μέ­νων οχη­μά­των από το Τελω­νείο θεω­ρεί­ται επίσης «μη συμ­μόρ­φωση» υψηλού ρίσκου για την ασφά­λεια, ενώ επα­νει­λημ­μένα έχουν εκφρα­στεί ανη­συ­χίες από αξιω­μα­τι­κούς ασφα­λείας των εται­ρειών κρουα­ζιέ­ρας, με τον κίνδυνο η Ρόδος να πάψει να απο­τε­λεί λιμένα εκκί­νη­σης και τερ­μα­τι­σμού (homeporting) για τα δρο­μο­λό­γιά τους – μία δρα­στη­ριό­τητα με τετρα­πλά­σια οικο­νο­μικά οφέλη από τις απλές επι­σκέ­ψεις.

Το σχέδιο του Λιμε­νι­κού Ταμείου: Ανα­κα­τα­σκευή και μετε­γκα­τά­σταση

Απέ­να­ντι σε αυτή τη σύνθετη εικόνα, το ΔΛΤΝΔ έχει ήδη κινη­το­ποι­η­θεί. Όπως σημειώ­νε­ται, σε συνερ­γα­σία με εξει­δι­κευ­μένη εται­ρεία συμ­βού­λων έχει εκπο­νη­θεί πλήρες σχέδιο ανα­δια­μόρ­φω­σης του εσω­τε­ρι­κού του υφι­στά­με­νου κτηρίου, ώστε να κατα­στεί κατάλ­ληλο για τον δια­βα­τη­ριακό και τελω­νειακό έλεγχο επι­βα­τών, ιδίως ενόψει της πλήρους εφαρ­μο­γής του Συστή­μα­τος Εισόδου/Εξόδου (ΣΕΕ) της Ε.Ε., από την 1η Ιανουα­ρίου 2025.

Το σχέδιο προ­βλέ­πει:

• Μετα­τροπή των απο­θη­κών στο βόρειο άκρο του κτηρίου για χρήση από επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας που ξεκι­νούν ή ολο­κλη­ρώ­νουν ταξίδι στη Ρόδο (homeporting).

• Αξιο­ποί­ηση τμή­μα­τος του χώρου του κυλι­κείου για δημιουρ­γία υπο­δο­μών ελέγχου αφι­χθέ­ντων επι­βα­τών.

• Κατα­σκευή προ­κα­τα­σκευα­σμέ­νου διώ­ρο­φου κτηρίου 1.000 τ.μ. στο λιμάνι Ακα­ντιάς, που θα φιλο­ξε­νή­σει το Τελω­νείο, με επι­πλέον χώρο 1.200 τ.μ. για κατα­σχε­μένα οχήματα και πλήρη σύγ­χρονο εξο­πλι­σμό.

Πολι­τική αδρά­νεια και πιέσεις για λύση

Παρά τον προ­γραμ­μα­τι­σμό, η πρόοδος καθυ­στε­ρεί λόγω της απου­σίας αντα­πό­κρι­σης από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, το οποίο δεν έχει ακόμη παρα­χω­ρή­σει τους ισό­γειους χώρους του λιμένα (Τελω­νείο και ΕΤΑΔ) στο ΔΛΤΝΔ, ώστε να ξεκι­νή­σουν τα έργα. Το ζήτημα έχει τεθεί επα­νει­λημ­μένα, χωρίς ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα, με απο­τέ­λε­σμα να δημιουρ­γεί­ται ασφυ­κτική πίεση ενόψει της νέας του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Κατά τη συνε­δρί­αση του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του ΔΛΤΝΔ στις 14 Απρι­λίου – στην οποία συμ­με­τεί­χαν εκπρό­σω­ποι του Δήμου Ρόδου, της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, βου­λευ­τές και εκπρό­σω­ποι του Τελω­νείου – κρίθηκε επι­τα­κτική η ανάγκη άμεσης παρα­χώ­ρη­σης όλων των χώρων στον φορέα, με απειλή κινη­το­ποι­ή­σεων αν δεν υπάρξει λύση.

Ο πρό­ε­δρος του ΔΛΤΝΔ κλείνει την επι­στολή με σαφή προει­δο­ποί­ηση: Αν η κατά­σταση παρα­μεί­νει ως έχει, όχι μόνο θα χαθεί η ευκαι­ρία αξιο­ποί­η­σης του λιμένα ως homeport, αλλά και η χώρα θα εκτεθεί ανε­πα­νόρ­θωτα σε ευρω­παϊκό επίπεδο για παρα­βί­αση των κανο­νι­σμών ασφα­λείας και δια­χεί­ρι­σης λιμε­νι­κών εγκα­τα­στά­σεων.