Ενημέρωση απο το ΙΝΕ ΓΣΕΕ Δωδεκανήσου για ζητήματα μητρότητας

Οι ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες δι­καιού­νται άδεια μη­τρό­τη­τας συ­νο­λι­κής διάρ­κειας 17 εβδο­μά­δων. Από αυτές οι 8 εβδο­μά­δες χο­ρη­γού­νται υπο­χρε­ω­τι­κά πριν από την πι­θα­νή ημε­ρο­μη­νία το­κε­τού (λόγω κυο­φο­ρί­ας) και οι υπό­λοι­πες 9 μετά τον το­κε­τό (λόγω λο­χεί­ας).

Σε πε­ρί­πτω­ση που ο το­κε­τός πραγ­μα­το­ποι­η­θεί νω­ρί­τε­ρα από την αρ­χι­κά προ­βλε­πό­με­νη ημε­ρο­μη­νία, το υπό­λοι­πο των πρώ­των 8 εβδο­μά­δων χο­ρη­γεί­ται μετά τον το­κε­τό, ώστε να συ­μπλη­ρω­θούν οι 17 εβδο­μά­δες της χο­ρη­γου­μέ­νης άδειας μη­τρό­τη­τας.

Αν ο το­κε­τός πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αρ­γό­τε­ρα από την ημε­ρο­μη­νία που είχε αρ­χι­κά προ­βλε­φθεί, τότε πα­ρα­τεί­νε­ται η άδεια λόγω κυο­φο­ρί­ας – μέχρι τον το­κε­τό – χωρίς αντί­στοι­χη μεί­ω­ση του χρό­νου αδεί­ας λόγω λο­χεί­ας.

ΧΟ­ΡΗ­ΓΗ­ΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΘΗ­ΛΑ­ΣΜΟΥ ΚΑΙ ΦΡΟ­ΝΤΙ­ΔΑΣ ΠΑΙ­ΔΙΩΝ

Η άδεια θη­λα­σμού και φρο­ντί­δας παι­διών που χο­ρη­γεί­ται μετά τη λήξη της άδειας λο­χεί­ας, μπο­ρεί να χο­ρη­γη­θεί με τους εξής τρό­πους:

1. Για 30 μήνες μετά τη λήξη τις άδειας λο­χεί­ας δι­καί­ω­μα προ­σέ­λευ­σης στον χώρο ερ­γα­σί­ας μία ώρα αρ­γό­τε­ρα από το κα­νο­νι­κό ωρά­ριο ή απο­χώ­ρη­σης από τον χώρο ερ­γα­σί­ας μία ώρα νω­ρί­τε­ρα από το κα­νο­νι­κό ωρά­ριο, ή

2. Με συμ­φω­νία του ερ­γο­δό­τη εφαρ­μο­γή μειω­μέ­νου ωρα­ρί­ου, όπως πα­ρα­πά­νω πε­ρι­γρά­φη­κε, κατά δύο ώρες ημε­ρη­σί­ως για διά­στη­μα 12 μηνών και κατά 1 ώρα ημε­ρη­σί­ως για επι­πλέ­ον διά­στη­μα 6 μηνών, ή

3. Αντί για εφαρ­μο­γή μειω­μέ­νου ωρα­ρί­ου μπο­ρεί να ζη­τη­θεί η χο­ρή­γη­ση συ­νε­χό­με­νης ισό­χρο­νης άδειας με απο­δο­χές εντός του χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος που υφί­στα­ται δι­καί­ω­μα εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νου ωρα­ρί­ου για τη φρο­ντί­δα του παι­διού.

ΔΙ­ΚΑΙΟΥ­ΧΟΙ ΑΔΕΙΑΣ ΦΡΟ­ΝΤΙ­ΔΑΣ ΠΑΙ­ΔΙΟΥ

Σε πε­ρί­πτω­ση που η ερ­γα­ζό­με­νη μη­τέ­ρα δεν κάνει χρήση του δι­καιώ­μα­τός της για εφαρ­μο­γή μειω­μέ­νου ωρα­ρί­ου ή λήψη αδεί­ας θη­λα­σμού και φρο­ντί­δας παι­διού, ο ερ­γα­ζό­με­νος πα­τέ­ρας δι­καιού­ται να ζη­τή­σει εφαρ­μο­γή μειω­μέ­νου ωρα­ρί­ου ή χο­ρή­γη­ση αδεί­ας για φρο­ντί­δα παι­διού.

ΕΙ­ΔΙ­ΚΗ ΑΔΕΙΑ ΠΡΟ­ΣΤΑ­ΣΙΑΣ ΜΗ­ΤΡΟ­ΤΗ­ΤΑΣ (ΑΡΘΡΟ 142, Ν. 3655/08)

Ει­δι­κή άδεια προ­στα­σί­ας μη­τρό­τη­τας χρο­νι­κής διάρ­κειας έξι (6) μηνών δι­καιού­νται ερ­γα­ζό­με­νες μη­τέ­ρες ασφα­λι­σμέ­νες στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και απα­σχο­λού­με­νες σε επι­χει­ρή­σεις ή εκ­με­ταλ­λεύ­σεις με σχέση εξαρ­τη­μέ­νης ερ­γα­σί­ας, ορι­σμέ­νου ή αο­ρί­στου χρό­νου, με πλήρη ή με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση.

Δεν απο­τε­λεί όμοια διευ­κό­λυν­ση με την εν­νε­ά­μη­νη άδεια ανα­τρο­φής τέ­κνου που δι­καιού­νται οι δη­μό­σιοι υπάλ­λη­λοι, ανε­ξαρ­τή­τως φύλου, και εάν η μη­τέ­ρα έχει κάνει χρήση της αδεί­ας αυτής, δεν πρέ­πει να αφαι­ρεί­ται από το εν­νε­ά­μη­νο το οποίο δι­καιού­ται ο πα­τέ­ρας. (Ο Συ­νή­γο­ρος του Πο­λί­τη είχε επα­νει­λημ­μέ­να δια­τυ­πώ­σει και εγ­γρά­φως την άποψη ότι, πρώ­τον, πρό­κει­ται για άδεια μη­τρό­τη­τας, την οποία δι­καιού­νται μόνο μη­τέ­ρες ερ­γα­ζό­με­νες, ενώ οι άδειες ανα­τρο­φής είναι ατο­μι­κό δι­καί­ω­μα ενός εκά­στου γονέα. Δεύ­τε­ρον, το θέμα πρέ­πει να λυθεί κα­τό­πιν συ­νεν­νό­η­σης με­τα­ξύ του Υπουρ­γεί­ου Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης και του Υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας, Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης και Πρό­νοιας.

Τέλος, το θέμα αυτό δια­βι­βά­στη­κε και στη Μο­νά­δα Νο­μο­θε­σί­ας Ισό­τη­τας της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, προς διε­ρεύ­νη­ση τυχόν πα­ρα­βί­α­σης δια­τά­ξε­ων του ευ­ρω­παϊ­κού δι­καί­ου.

[Άρθρο 142 του Ν. 3655/2008(ΦΕΚ 58 Α/ 3-4-2008)]

ΠΡΟ­ΣΤΑ­ΣΙΑ ΜΗ­ΤΡΟ­ΤΗ­ΤΑΣ

Με το άρθρο 36 του Ν. 3996/2011 η παρ. 1 του άρ­θρου 15 του Ν. 1483/1984 (Α΄ 153) αντι­κα­θί­στα­ται ως εξής: «1. Απα­γο­ρεύ­ε­ται και είναι από­λυ­τα άκυρη η κα­ταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης ή σχέ­σης ερ­γα­σί­ας ερ­γα­ζο­μέ­νης από τον ερ­γο­δό­τη της τόσο κατά τη διάρ­κεια της εγκυ­μο­σύ­νης της όσο και για το χρο­νι­κό διά­στη­μα δε­κα­ο­κτώ (18) μηνών μετά τον το­κε­τό ή κατά την απου­σία της για με­γα­λύ­τε­ρο χρόνο, λόγω ασθέ­νειας που οφεί­λε­ται στην κύηση ή τον το­κε­τό, εκτός εάν υπάρ­χει σπου­δαί­ος λόγος για κα­ταγ­γε­λία. Η προ­στα­σία από την κα­ταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης ή σχέ­σης ερ­γα­σί­ας ισχύ­ει τόσο ένα­ντι του ερ­γο­δό­τη, στον οποίο η τε­κού­σα προ­σλαμ­βά­νε­ται, χωρίς να έχει προη­γου­μέ­νως απα­σχο­λη­θεί αλλού, πριν συ­μπλη­ρώ­σει δε­κα­ο­κτώ (18) μήνες από τον το­κε­τό ή τον με­γα­λύ­τε­ρο χρόνο που προ­βλέ­πε­ται στην πα­ρού­σα, όσο και ένα­ντι του νέου ερ­γο­δό­τη, στον οποίο η τε­κού­σα προ­σλαμ­βά­νε­ται και μέχρι τη συ­μπλή­ρω­ση των ανω­τέ­ρω χρό­νων. Ως σπου­δαί­ος λόγος δεν μπο­ρεί σε καμία πε­ρί­πτω­ση να θε­ω­ρη­θεί εν­δε­χό­με­νη μεί­ω­ση της από­δο­σης στην ερ­γα­σία της εγκύ­ου που οφεί­λε­ται στην εγκυ­μο­σύ­νη».

ΠΑ­ΡΟ­ΧΕΣ ΜΗ­ΤΡΟ­ΤΗ­ΤΑΣ

Οι πα­ρο­χές μη­τρό­τη­τας χο­ρη­γού­νται από το ΙΚΑ για την πε­ρί­πτω­ση το­κε­τού τόσο της αμέ­σως ασφα­λι­σμέ­νης ή συ­ντα­ξιού­χου, όσο και της συ­ζύ­γου των ασφα­λι­σμέ­νων και συ­ντα­ξιού­χων, χωρίς βέ­βαια οι ασφα­λι­στι­κές πα­ρο­χές που χο­ρη­γού­νται σε κάθε μια από τις πε­ρι­πτώ­σεις αυτές να είναι της ίδιας έκτα­σης.

ΕΠΙ­ΔΟ­ΜΑ ΜΗ­ΤΡΟ­ΤΗ­ΤΑΣ

Οι άμεσα ασφα­λι­σμέ­νες μη­τέ­ρες δι­καιού­νται, εκτός από το βο­ή­θη­μα το­κε­τού, να λά­βουν από το ΙΚΑ και επί­δο­μα μη­τρό­τη­τας (κυο­φο­ρί­ας και λο­χεί­ας) συ­νο­λι­κής διάρ­κειας 17 εβδο­μά­δων (119 ημέ­ρες). Οι οκτώ πρώ­τες εβδο­μά­δες (56 ημέ­ρες – επί­δο­μα κυο­φο­ρί­ας) χο­ρη­γού­νται πριν από την ανα­με­νό­με­νη ημε­ρο­μη­νία το­κε­τού και οι υπό­λοι­πες εννέα (63 ημέ­ρες – επί­δο­μα λο­χεί­ας) μετά τον το­κε­τό σαν μια ενιαία άδεια.

Στην πε­ρί­πτω­ση που ο το­κε­τός πραγ­μα­το­ποι­η­θεί νω­ρί­τε­ρα από την πι­θα­νή ημέρα το­κε­τού, οι υπό­λοι­πες ημέ­ρες του επι­δό­μα­τος κυο­φο­ρί­ας προ­στί­θε­νται στις ημέ­ρες λο­χεί­ας, με την προ­ϋ­πό­θε­ση της απο­χής της ασφα­λι­σμέ­νης από την ερ­γα­σί­ας της.

Στην πε­ρί­πτω­ση που ο το­κε­τός πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με­τα­γε­νέ­στε­ρα από την πι­θα­νή ημέρα το­κε­τού κα­τα­βάλ­λε­ται επί­δο­μα και για το διά­στη­μα που με­σο­λα­βεί από την πι­θα­νή ημέρα το­κε­τού μέχρι και την πραγ­μα­τι­κή, χωρίς να μειώ­νο­νται οι αντί­στοι­χες ημέ­ρες του επι­δό­μα­τος λο­χεί­ας.

Προ­ϋ­πο­θέ­σεις

Για την κα­τα­βο­λή του εν λόγω επι­δό­μα­τος κυο­φο­ρί­ας και λο­χεί­ας η ασφα­λι­ζό­με­νη πρέ­πει να έχει συ­μπλη­ρώ­σει 200 ημέ­ρες ερ­γα­σί­ας στην ασφά­λι­ση τα δύο (2) προη­γού­με­να χρό­νια από την πι­θα­νή ή την πραγ­μα­τι­κή ημέρα το­κε­τού και να μην ερ­γά­ζε­ται κατά το χρόνο της επι­δό­τη­σης.

Ως χρο­νι­κό ση­μείο έναρ­ξης της διε­τί­ας λαμ­βά­νε­ται η προη­γού­με­νη της ημέ­ρας που πι­θα­νο­λο­γεί­ται από τον ιατρό του ΙΚΑ ο το­κε­τός ή πά­ντως έλαβε χώρα ο το­κε­τός.

Απαι­τεί­ται επί­σης η ασφα­λι­σμέ­νη να απέ­χει από την ερ­γα­σία της, χωρίς να ερευ­νά­ται ο χρό­νος και η αιτία της δια­κο­πής αυτής, για τις ορι­ζό­με­νες ημέ­ρες (56 και 63) πριν και μετά τον το­κε­τό που κα­τα­βάλ­λο­νται οι πα­ρο­χές μη­τρό­τη­τας,

Ση­μειώ­νε­ται ότι στις 200 ημέ­ρες ερ­γα­σί­ας προ­σμε­τρού­νται οι πλα­σμα­τι­κές ημέ­ρες ασθε­νεί­ας, ενώ δεν δύ­να­ται να προ­σμε­τρη­θούν οι ημέ­ρες επι­δό­τη­σης λόγω ανερ­γί­ας ή της επι­δό­τη­σης δια­φο­ράς κυο­φο­ρί­ας-λο­χεί­ας από τον ΟΑΕΔ.

Ποσόν

Τα επι­δό­μα­τα κυο­φο­ρί­ας και λο­χεί­ας είναι ίσα με το βα­σι­κό επί­δο­μα ασθε­νεί­ας, μαζί με τις τυχόν προ­σαυ­ξή­σεις λόγω οι­κο­γε­νεια­κών βαρών. Ωστό­σο, δεν ισχύ­ουν οι πε­ριο­ρι­σμοί που ανα­φέ­ρο­νται στο ανώ­τα­το όριο του ποσού επι­δό­μα­τος ασθε­νεί­ας.

Ση­μειώ­νε­ται ότι τα επι­δό­μα­τα κυο­φο­ρί­ας και λο­χεί­ας δεν μπο­ρούν να είναι μι­κρό­τε­ρα από τα 2/3 των κα­θα­ρών απο­δο­χών της ερ­γα­ζό­με­νης μη­τέ­ρας, καθώς επί­σης κι από το τεκ­μαρ­τό ημε­ρο­μί­σθιο της 1ης ασφα­λι­στι­κής κλά­σης.

Στην πε­ρί­ο­δο των 119 ημε­ρών συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και οι μη ερ­γά­σι­μες ημέ­ρες.

Στην πε­ρί­πτω­ση που το παιδί γεν­νη­θεί νεκρό ή πε­θά­νει λίγες ώρες μετά δεν κα­τα­βάλ­λε­ται επί­δο­μα λο­χεί­ας, κα­τα­βάλ­λε­ται όμως επί­δο­μα ασθε­νεί­ας, εφό­σον ζη­τη­θεί από το για­τρό του ΙΚΑ, για τυχόν αναρ­ρω­τι­κή άδεια.

Ασφά­λι­ση άδειας μη­τρό­τη­τας

Kαταρ­χήν από τις ημέ­ρες που οι ασφα­λι­σμέ­νες απέ­χουν από την ερ­γα­σία τους λόγω κυο­φο­ρί­ας και λο­χεί­ας (56 ημέ­ρες πριν από τον το­κε­τό και 63 ημέ­ρες μετά), ανα­γνω­ρί­ζο­νται στην ασφά­λι­ση μόνο 13 ή 26 ημέ­ρες, δη­λα­δή όπως και στην ασθέ­νεια.

Μετά την τε­λευ­ταία τρο­πο­ποί­η­ση της νο­μο­θε­σί­ας και ο υπό­λοι­πος χρό­νος της άδειας μη­τρό­τη­τας, για τον οποίο οι ασφα­λι­σμέ­νες δι­καιού­νται να λά­βουν από τον O.A.E.Δ. συ­μπλη­ρω­μα­τι­κές πα­ρο­χές μη­τρό­τη­τας, θε­ω­ρεί­ται ως χρό­νος ασφά­λι­σης στο IKA για τον κλάδο Σύ­ντα­ξης. Δεν κα­λύ­πτε­ται όμως για τους κλά­δους Aνερ­γί­ας, Στρά­τευ­σης, Δ.Λ.O.E.M., Eργατ. Kατοι­κί­ας, Eργατ. Εστί­ας.

Επί­σης, δεν ασφα­λί­ζο­νται στα βαριά και αν­θυ­γιει­νά επαγ­γέλ­μα­τα, γιατί το θέμα αυτό αντι­με­τω­πί­ζε­ται με ει­δι­κή ρύθ­μι­ση.

Η ασφά­λι­ση πραγ­μα­το­ποιεί­ται με κα­τα­στά­σεις που απο­στέλ­λει ο ΟΑΕΔ στο ΙΚΑ, με τις οποί­ες ενη­με­ρώ­νε­ται η μη­χα­νο­γρα­φι­κώς τη­ρού­με­νη με­ρί­δα της ασφα­λι­σμέ­νης. Νο­εί­ται βέ­βαια ότι η ασφά­λι­ση αυτή είναι κα­νο­νι­κή σαν να προ­έρ­χε­ται από απα­σχό­λη­ση και πα­ρά­γει όλα τα έν­νο­μα απο­τε­λέ­σμα­τα.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι ο χρό­νος της άδειας μη­τρό­τη­τας κα­λύ­πτε­ται πλέον και από την επι­κου­ρι­κή ασφά­λι­ση ΕΤΕΑΜ.

6μηνη άδεια μη­τρό­τη­τας

Μετά τη λήξη της άδειας μη­τρό­τη­τας και της ισό­χρο­νης προς το μειω­μέ­νο ωρά­ριο άδειας, η μη­τέ­ρα ασφα­λι­σμέ­νη στο ΙΚΑ που απα­σχο­λεί­ται σε επι­χει­ρή­σεις ή εκ­με­ταλ­λεύ­σεις με σχέση εξαρ­τη­μέ­νης ερ­γα­σί­ας, ορι­σμέ­νου ή αο­ρί­στου χρό­νου, με πλήρη ή με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση, δι­καιού­ται να λάβει ει­δι­κή άδεια προ­στα­σί­ας μη­τρό­τη­τας έξι (6) μηνών. Για τη διάρ­κεια της εν λόγω άδειας κα­τα­βάλ­λε­ται από τον ΟΑΕΔ ει­δι­κή πα­ρο­χή στην ερ­γα­ζό­με­νη μη­τέ­ρα.

Προ­ϋ­πο­θέ­σεις – Ποσά – Δια­δι­κα­σί­ες

Η κα­τα­βο­λή των ει­δι­κών πα­ρο­χών από τον ΟΑΕΔ στην ερ­γα­ζό­με­νη μη­τέ­ρα, κατά τη διάρ­κεια της ει­δι­κής άδειας προ­στα­σί­ας της μη­τρό­τη­τας, απαι­τεί σω­ρευ­τι­κά τις πα­ρα­κά­τω προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

• Ενερ­γή ερ­γα­σια­κή σχέση

• Έχει λη­φθεί το επί­δο­μα μη­τρό­τη­τας από το ΙΚΑ

• Το κα­τα­βαλ­λό­με­νο μη­νιαίο ποσό είναι ίσο με τον κα­τώ­τα­το μισθό (με βάση την ΕΓΣΣΕ).

Ο χρό­νος της ει­δι­κής άδειας προ­στα­σί­ας της μη­τρό­τη­τας λο­γί­ζε­ται ως χρό­νος ασφά­λι­σης στον κλάδο Σύ­ντα­ξης και Ασθέ­νειας του ΙΚΑ.

Η πα­ρο­χή μπο­ρεί να δια­κο­πεί είτε λόγω πρό­σλη­ψης και απα­σχό­λη­σης της δι­καιού­χου σε νέο ερ­γο­δό­τη ή με αί­τη­ση δια­κο­πής της δι­καιού­χου.

Αρ­μό­διος φο­ρέ­ας για την κα­τα­βο­λή της ει­δι­κής πα­ρο­χής είναι η το­πι­κή Υπη­ρε­σία του ΟΑΕΔ ή το ΚΠΑ 2 του τόπου κα­τοι­κί­ας και ο δι­καιού­χος οφεί­λει, εντός 60 ημε­ρών από τη λήξη της άδειας μη­τρό­τη­τας, της ισό­χρο­νης προς το μειω­μέ­νο ωρά­ριο άδειας ή και της ετή­σιας κα­νο­νι­κής άδειας, να υπο­βάλ­λει το σχε­τι­κό του αί­τη­μα στον ΟΑΕΔ.