Χαμηλά η Ελλάδα στη συγκράτηση ταλέντων

Βελ­τί­ωσε τη θέση της στην παγκό­σμια κατά­ταξη, παρα­μέ­νει ωστόσο σε ιδιαί­τερα χαμηλά επίπεδα η Ελλάδα όσον αφορά στη δυνα­τό­τητα να ανα­γνω­ρί­σει, να προ­σελ­κύ­σει, να ανα­πτύ­ξει ή να δια­τη­ρή­σει τα ταλέντα της. Η χώρα κατα­τάσ­σε­ται στην 50ή θέση του παγκό­σμιου δείκτη αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας ταλέ­ντων, που περι­λαμ­βά­νε­ται στην ετήσια έκθεση του 2014 (The Global Talent Competitiveness Index – GTCI), έχοντας συγκε­ντρώ­σει 42,46 μονάδες. Ο δείκτης αφορά στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα συνο­λικά 93 χωρών, σύμφωνα με την ευε­λι­ξία και τη δυνα­τό­τητα που επι­δει­κνύ­ουν στη δημιουρ­γία, προ­σέλ­κυση και δια­τή­ρηση ταλέ­ντων. Ο δείκτης εξά­γε­ται με βάση την αξιο­λό­γηση έξι τομέων της κάθε χώρας που απο­τε­λού­νται από την ενερ­γο­ποί­ηση του ταλέ­ντου, την ανά­πτυξή του, τη δια­τή­ρησή του, τις επαγ­γελ­μα­τι­κές και τεχνι­κές δεξιό­τη­τες, αλλά και τις δεξιό­τη­τες που αφορούν στην παγκό­σμια γνώση.

Η κατε­ξο­χήν χώρα που προ­σελ­κύει ταλέντα είναι οι ΗΠΑ, ενώ έντονη «εισροή» παρα­τη­ρεί­ται και σε μεγάλες ευρω­παϊ­κές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρε­τα­νία, η Γερ­μα­νία και η Γαλλία. Οι συντά­κτες της έρευνας, μάλιστα, επι­ση­μαί­νουν ότι τα τελευ­ταία δέκα χρόνια, περίπου, παρα­τη­ρεί­ται πολύ έντονη κινη­τι­κό­τητα ικανών ανθρώ­πων με υψηλές δεξιό­τη­τες, οι οποίοι είναι επί χρόνια επαγ­γελ­μα­τίες είτε είναι, πολλά υπο­σχό­με­νοι, φοι­τη­τές.

Οπως επι­ση­μαί­νουν, η εκπαί­δευση απο­τε­λεί μεν προ­ϋ­πό­θεση για να κατα­τα­γεί μια χώρα ψηλά, με βάση τον παγκό­σμιο δείκτη αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας ταλέ­ντων, ωστόσο δεν επαρκεί για την ανά­δειξη των εξαι­ρε­τι­κών μυαλών και σίγουρα δεν εξα­σφα­λί­ζει την παρα­μονή τους σε αυτήν. Για να στα­μα­τή­σει μια χώρα να «τρώει τα παιδιά της» θα πρέπει να παρέχει συνεχώς ευκαι­ρίες βελ­τί­ω­σης με γνώμονα τις απαι­τή­σεις δεξιο­τή­των του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου, αλλά και ευκαι­ρίες διά βίου μάθησης, που θα επι­και­ρο­ποιούν τα τυπικά προ­σό­ντα και τις γνώσεις που απέ­κτη­σαν κατά την ακα­δη­μαϊκή τους πορεία.

Σύμφωνα με την κατά­ταξη του 2014, η Ελβετία κατα­λαμ­βά­νει την πρώτη θέση στην ανά­δειξη και αξιο­ποί­ηση ταλέ­ντων, καθώς βαθ­μο­λο­γή­θηκε με 71,4, ενώ ακο­λου­θούν η Σιγκα­πούρη με 70,72, το Λου­ξεμ­βούργο με 70,15, οι ΗΠΑ με 68,32 και ο Καναδάς με 66,49. Η Ελλάδα μπορεί να ανέβηκε κατά έξι θέσεις σε σχέση με το 2013, καθώς συγκέ­ντρωσε 42,46 μονάδες, ωστόσο βρί­σκε­ται χαμηλά στην παγκό­σμια κατά­ταξη. Εντυ­πω­σιακό επίσης είναι το γεγονός ότι σε υψη­λό­τε­ρες θέσεις κατα­τάσ­σο­νται χώρες όπως η Λετ­το­νία (28η), η Σλο­βα­κία (31η), η Σαου­δική Αραβία (32η), η Πολωνία (39η), το Καζαχ­στάν (40ή), η Βουλ­γα­ρία (45η) και η Αρμενία (49η). Αμέσως μετά την Ελλάδα, στην παγκό­σμια κατά­ταξη βρί­σκο­νται η Νότια Αφρική (51η), η Κολομ­βία (52η), η Μογ­γο­λία (53), το Αζερ­μπαϊ­τζάν (58η) και η Αλβανία στην 70ή θέση. Στην τελευ­ταία πεντάδα, μεταξύ των 93 χωρών, είναι το Πακι­στάν (89), το Μπαν­γκλα­ντές (90), η Αλγερία (91), η Μαδα­γα­σκάρη (92) και τελευ­ταία η Υεμένη.

Και­νο­τό­μες κοι­νω­νίες

Η οικο­νο­μική ανά­πτυξη μιας χώρας είναι άμεσα εξαρ­τη­μένη από την παρα­γω­γι­κό­τητα και την ενί­σχυση της και­νο­το­μίας, που είναι απο­τέ­λε­σμα της ανά­πτυ­ξης των δεξιο­τή­των του ανθρω­πί­νου δυνα­μι­κού, όπως εξηγούν οι συντά­κτες της έρευνας. Ακα­δη­μαϊ­κές επι­δό­σεις και αριθμός φοι­τη­τών που μελε­τούν επι­στή­μες και τεχνο­λο­γία δεν απο­τε­λούν επαρκή συστα­τικά για να «γεν­νή­σουν» δημιουρ­γι­κό­τητα, κριτική σκέψη και επι­κοι­νω­νια­κές δεξιό­τη­τες, επι­ση­μαί­νουν οι συντά­κτες, ασκώ­ντας κριτική στο εκπαι­δευ­τικό σύστημα. Οι και­νο­τό­μες κοι­νω­νίες, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έρευνα, απαι­τούν επι­στη­μο­νικό ανθρώ­πινο δυνα­μικό με διευ­ρυ­μέ­νους ορί­ζο­ντες.

Εντυ­πω­σιακό είναι το γεγονός ότι στην Ελλάδα, παρά τα υψηλά ποσοστά ανερ­γίας, ανα­μέ­νε­ται να εμφα­νι­στεί κενό του­λά­χι­στον 1.300 εξει­δι­κευ­μέ­νων θέσεων εργα­σίας στους τομείς πλη­ρο­φο­ρι­κής και επι­κοι­νω­νιών. Σύμφωνα με τα στοι­χεία έρευνας της Empirica για λογα­ρια­σμό της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, το κενό σε θέσεις αυτής της κατη­γο­ρίας θα φτάσει τις 1.500 το 2017, ενώ εκτι­μά­ται ότι θα αγγίξει τις 1.800 θέσεις εργα­σίας έως το 2020, όταν η συνο­λική ζήτηση θα έχει φτάσει τις 70.000 θέσεις. Παρό­μοια, ωστόσο, είναι η κατά­σταση και σε όλη την Ευρώπη, όπου υπο­λο­γί­ζε­ται ότι περίπου 509.000 θέσεις εργα­σίας οι οποίες απαι­τούν υψηλές τεχνο­λο­γι­κές δεξιό­τη­τες δεν θα μπο­ρέ­σουν να καλυ­φθούν το 2015.