Τουρισμός : Επιστροφή στην κανονικότητα από το 2021 – Πού θα κριθεί το στοίχημα

Η παν­δη­μία του κορο­ναϊού επέφερε βαθιές πληγές στον του­ρι­σμό, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και σε όλο τον κόσμο. Ενδει­κτικό είναι ότι ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού, εκτιμά ότι η μείωση των εσόδων το 2020 σε σχέση με το 2019 θα υπερβεί το 60% και ίσως πλη­σιά­σει και το 80%.

Και ναι μεν ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός κατέ­γραψε ισχυρές απώ­λειες τη φετινή χρονιά, που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από τους επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου ως χρονιά επι­βί­ω­σης, ωστόσο δε λείπει η αισιο­δο­ξία για την επόμενη. Άλλωστε, η εμπει­ρία των τελευ­ταίων δεκα­ε­τιών έχει δείξει πως ο του­ρι­σμός είναι μια δρα­στη­ριό­τητα που βρί­σκε­ται σε μακρο­χρό­νια ανοδική τάση και ανα­κάμ­πτει από τις υφέσεις.

Αυτό, βέβαια δεν σημαί­νει ότι αν η σεζόν το 2021, εξε­λι­χθεί ικα­νο­ποι­η­τικά,ο του­ρι­σμός θα έχει κατα­φέ­ρει να ανα­κτή­σει τη δυνα­μική που είχε πριν το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας.

Οπως εκτι­μούν φορείς του χώρου, θα δούμε χει­ρό­τε­ρες εξε­λί­ξεις τους επό­με­νους 3-6 μήνες, αλλά αν αξιο­ποι­ή­σουμε την ευκαι­ρία που παρου­σιά­ζε­ται, από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία μπορεί να ανα­κάμ­ψει από το 2022 και μετά.

Ανά­καμψη το 2025;

Ορι­σμέ­νοι ανα­λυ­τές υπο­στή­ρι­ξαν πριν μερικές εβδο­μά­δες ότι ο στόχος ανά­καμ­ψης του του­ρι­σμού πηγαί­νει στο 2025 καθώς θα απαι­τη­θεί χρόνος για να εμβο­λια­στεί ικανό μέρος του πλη­θυ­σμού στην Ευρώπη και να αρθούν οι συν­θή­κες ανα­σφά­λειας του κοινού.

Όπως λένε, η ευρω­παϊκή ταξι­διω­τική αγορά το 2019 ανήλθε σε 300 δισ. ευρώ, ενώ μετά τον κορο­ναϊό, το 2020, η εκτί­μηση είναι ότι θα φτάσει τα 107 δισ. ευρώ, δηλαδή πτώση κατά 60% σε ετήσια βάση. 

Ωστόσο το 2021 ανα­μέ­νε­ται μια κάποια ανά­καμψη του κλάδου και εκτι­μά­ται ότι θα φτάσει στα 168 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τις συγκε­κρι­μέ­νες εκτι­μή­σεις οι μεσο­γεια­κοί προ­ο­ρι­σμοί (Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα κλπ.) θα έχουν μεγα­λύ­τερη ανά­πτυξη από το μέσο όρο.

Ας δούμε τι συνέβη φέτος στην Ελλάδα

Στο σύνολο των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου παροχής κατα­λυ­μά­των, ο κύκλος εργα­σιών το δεύτερο τρίμηνο 2020 ανήλθε σε 104.682.448 ευρώ, σημειώ­νο­ντας μείωση 94,3% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο 2019, όπου είχε ανέλθει σε 1.846.435.467ευρώ. Η μεγα­λύ­τερη μείωση στον κύκλο εργα­σιών το δεύτερο τρίμηνο 2020 σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο 2019 παρα­τη­ρή­θηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Λασι­θίου (99,5%), ενώ η μικρό­τερη μείωση (11,7%) κατα­γρά­φηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Φλώ­ρι­νας.

Στο σύνολο των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου υπη­ρε­σιών εστί­α­σης, ο κύκλος εργα­σιών το δεύτερο τρίμηνο 2020 ανήλθε σε 592.729.473 ευρώ, σημειώ­νο­ντας μείωση 59,0% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο 2019, όπου είχε ανέλθει σε 1.446.782.662 ευρώ. Η μεγα­λύ­τερη μείωση στον κύκλο εργα­σιών το δεύτερο τρίμηνο 2020 σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο 2019 παρα­τη­ρή­θηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Θήρας (95,6%), ενώ η μικρό­τερη μείωση (33,3%) κατα­γρά­φηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Γρε­βε­νών.

Για τις επι­χει­ρή­σεις του κλάδου υπη­ρε­σιών εστί­α­σης με υπο­χρέ­ωση τήρησης διπλο­γρα­φι­κών βιβλίων, για τις οποίες υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα στοι­χεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργα­σιών τον Ιούλιο 2020 ανήλθε σε 117.622.266 ευρώ, σημειώ­νο­ντας μείωση 40,2% σε σχέση με τον Ιούλιο 2019, όπου είχε ανέλθει σε 196.670.634 ευρώ. Για τις επι­χει­ρή­σεις των Περι­φε­ρεια­κών Ενο­τή­των με συνει­σφορά στο συνο­λικό κύκλο εργα­σιών έτους 2019 μεγα­λύ­τερη του 0,5%, η μεγα­λύ­τερη μείωση στον κύκλο εργα­σιών τον Ιούλιο 2020 σε σύγκριση με τον Ιούλιο 2019 παρα­τη­ρή­θηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Σπο­ρά­δων (86,0%) και η μικρό­τερη μείωση (7,0%) κατα­γρά­φηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Ημαθίας, ενώ αντί­στοιχη αύξηση (10,4%) κατα­γρά­φηκε στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Ρεθύ­μνου.

Πάγωσε ο Δεκέμ­βριος

Και ενώ έχουμε μπει στον Δεκέμ­βριο, όπου υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες τα ξενο­δο­χεία στις δημο­φι­λείς ορεινές περιο­χές θα είχαν ήδη υψηλές πλη­ρό­τη­τες για την περίοδο των εορτών, το κλίμα πάγωσε. Εισερ­χό­με­νος του­ρι­σμός δεν υπάρχει, δεν θα επι­τρα­πεί η μετα­κί­νηση εκτός νομών στις γιορτές και η εστίαση θα παρα­μεί­νει κλειστή. Επο­μέ­νως ελπίδες για κρα­τή­σεις δεν υπάρ­χουν. Όσες παρα­μέ­νουν στα συστή­ματα των ξενο­δο­χείων,  είναι επειδή ανα­μέ­νο­νται οι τελικές απο­φά­σεις για τα περιο­ρι­στικά μέτρα. Το πιθα­νό­τερο είναι να ακυ­ρω­θούν και αυτές μέσα στο επόμενο δεκα­ή­μερο.

Στη συνά­ντηση που είχαν πρό­σφατα ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων Γρη­γό­ρης Τάσιος με δεκα­ε­πτά προ­έ­δρους τοπικών ξενο­δο­χεια­κών ενώσεων από αντί­στοι­χες δημο­φι­λείς περιο­χές του ορεινού όγκου της χώρας, που κάθε χρόνο υπο­δέ­χο­νται επι­σκέ­πτες για χει­με­ρινό και εναλ­λα­κτικό του­ρι­σμό, η αγωνία της ξενο­δο­χεια­κής αγοράς, αλλά και των επι­χει­ρή­σεων που στη­ρί­ζο­νται στο χει­με­ρινό του­ρι­σμό ήταν έκδηλη. Οι τζίροι παρα­μέ­νουν μηδε­νι­κοί από το Μάρτιο, οπότε ξέσπασε η παν­δη­μία.

Στα 3 δισ. ευρώ τα έσοδα φέτος

Η φετινή χρονιά για όσους δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον του­ρι­σμό, είναι επο­μέ­νως χρονιά επι­βί­ω­σης, με βάση τα απο­γοη­τευ­τικά νούμερα με τα οποία έκλεισε το καλο­καίρι σε ζήτηση, σε επι­βα­τική κίνηση στα αερο­δρό­μια και στα έσοδα.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ, Γιάννη Ρέτσο, τα φετινά έσοδα για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό θα δια­μορ­φω­θούν στα 3 δισ. ευρώ. «Αυτό είναι μια τερά­στια ζημιά για τον του­ρι­σμό της χώρας, αν μάλιστα προ­σθέ­σουμε την κρουα­ζιέρα, τις μετα­φο­ρές τις του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις», είπε και πρό­σθεσε ότι η παν­δη­μία άρχισε να χει­ρο­τε­ρεύει από τον Ιούνιο, με απο­τέ­λε­σμα να έχουμε κλει­σί­ματα αγορών και καρα­ντί­νες και λιγό­τερα από τα ανα­με­νό­μενα έσοδα από το εξω­τε­ρικό και τελικά τα έσοδα του του­ρι­σμού για το 2020 δια­μορ­φώ­νο­νται χαμη­λό­τερα από ότι ανα­με­νό­ταν.

Ανα­κτώ­ντας το χαμένο έδαφος

Φορείς του του­ρι­στι­κού χώρου σημειώ­νουν πως η έναρξη των εμβο­λια­σμών και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη απο­τε­λεί το πρώτο θετικό βήμα για την επα­νεκ­κί­νηση του του­ρι­σμού. Παράλ­ληλα, η διε­νέρ­γεια rapid tests, άσχετα από το αν θα απαι­τεί­ται υγειο­νο­μικό δια­βα­τή­ριο ή όχι, μπορεί να δώσει ένα πλαίσιο λει­τουρ­γίας της αγοράς τον επόμενο χρόνο, αλλά και να συμ­βά­λει στον έλεγχο της δια­σπο­ράς, σε περί­πτωση που υπάρ­ξουν επόμενα κύματα του ιού.

Για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, ο πρώτος στόχος είναι η ανά­κτηση του­λά­χι­στον του 50% της περ­σι­νής του­ρι­στι­κής κίνησης. Σε επίπεδο εσόδων, ο πήχης μπαίνει περίπου στα δέκα δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, υπό την προ­ϋ­πό­θεση εντού­τοις πως δεν υπάρξει ανα­τροπή όσον αφορά την παν­δη­μία ή από κάποιον άλλο εξωγενή παρά­γο­ντα. 

Όπως σημειώ­νουν επι­χει­ρη­μα­τίες της του­ρι­στι­κής αγοράς, θα χρεια­στούν του­λά­χι­στον δύο με τρία χρόνια προ­κει­μέ­νου ο του­ρι­σμός να ανα­κάμ­ψει και να επα­να­κτή­σει τη δυνα­μική που είχε στα τέλη του 2019, όταν και έκλεισε με νέο διπλό ρεκόρ τόσο στα έσοδα (18,2 δισ. ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις), όσο και στις αφίξεις. Ο σχε­δια­σμός των tour operators και τα μηνύ­ματα που στέλ­νουν για τις κρα­τή­σεις της επό­με­νης χρονιάς αφήνουν ένα πρώτο θετικό απο­τύ­πωμα.

Προ­σβλέ­πουμε και στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης

Στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης προ­σβλέ­πει και ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουρ­γός Του­ρι­σμού Χάρης Θεο­χά­ρης μιλώ­ντας στο 4ο Διεθνές Φόρουμ Φιλο­ξε­νίας που διορ­γα­νώ­νει ψηφιακά το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας.

«Απαι­τεί­ται προ­σαρ­μογή στα νέα δεδο­μένα που προ­κύ­πτουν, χρειά­ζε­ται και­νο­το­μία και δημιουρ­γι­κό­τητα προ­κει­μέ­νου η Ελλάδα να δια­τη­ρή­σει τον ηγετικό ρόλο τον οποίον έχει κατα­κτή­σει. Και μαζί με αυτόν, να δια­τη­ρή­σει επίσης την πολύ­τιμη υπε­ρα­ξία του του­ρι­σμού για την εθνική οικο­νο­μία αλλά και για την κοι­νω­νία.

Το 10ετες σχέδιο για τον Ελλη­νικό Του­ρι­σμό, λοιπόν, θα πρέπει να συντο­νι­στεί με τις προ­τε­ραιό­τη­τες του Ευρω­παϊ­κού Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Βάσει αυτών των προ­τε­ραιο­τή­των θα δια­μορ­φω­θούν νέα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία, από το 2021 και στα χρόνια που θα ακο­λου­θή­σουν» είπε μεταξύ άλλων ο κ.Θεο­χά­ρης.

«Από την πλευρά μας, ως Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, προ­χω­ρούμε στη χάραξη ενός 10ετους στρα­τη­γι­κού πλάνου, διότι ο του­ρι­σμός αλλάζει διαρκώς», ανέφερε ο κ. Θεο­χά­ρης και προ­σέ­θεσε ότι «το 10ετες σχέδιο για τον Ελλη­νικό Του­ρι­σμό, θα πρέπει να συντο­νι­στεί με τις προ­τε­ραιό­τη­τες του Ευρω­παϊ­κού Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Βάσει αυτών των προ­τε­ραιο­τή­των θα δια­μορ­φω­θούν νέα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία, από το 2021 και στα χρόνια που θα ακο­λου­θή­σουν».

Σήμα για την επάνοδο

Ισχυρό σήμα για την επάνοδο του ελλη­νι­κού Του­ρι­σμού και την επι­στροφή της του­ρι­στι­κής ζήτησης σε επίπεδα προ κορο­ναϊού έδωσε ο Σεμπά­στιαν Εμπελ , μέλος της Εκτε­λε­στι­κής Επι­τρο­πής και υπεύ­θυ­νος Ξενο­δο­χείων, Κρουα­ζιέ­ρας και Δρα­στη­ριο­τή­των του γερ­μα­νι­κού ταξι­διω­τι­κού κολοσ­σού TUI, ο οποίος δια­κι­νεί στη χώρα μας το μεγα­λύ­τερο όγκο επι­σκε­πτών από το εξω­τε­ρικό.

Όπως ανέφερε ο ισχυρός άνδρας της TUI, αν και τα φετινά νούμερα είναι χαμηλά (σημειώ­νε­ται πως ο ταξι­διω­τι­κός όμιλος δια­κι­νούσε στην Ελλάδα πριν το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας πάνω από τρία εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες από το εξω­τε­ρικό), η σεζόν για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό θεω­ρεί­ται πετυ­χη­μένη, ενώ για τον όμιλο η Ελλάδα απο­τέ­λεσε «success story», αφού ήταν ο δεύ­τε­ρος προ­ο­ρι­σμός που άνοιξε μετά τη Μαγιόρκα και με μεγάλη ζήτηση.  Επίσης η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα στη Μεσό­γειο που η TUI Cruises ξεκί­νησε το πρό­γραμμα κρουα­ζιέ­ρας της.

Ο ίδιος θεωρεί επίσης πως η χώρα τα πήγε πολύ καλά σε υγειο­νο­μικό επίπεδο, πως υπήρξε εξαι­ρε­τική συνερ­γα­σία με την ελλη­νική κυβέρ­νηση, αλλά και με τους επι­χει­ρη­μα­τίες της του­ρι­στι­κής αγοράς, και η δια­χεί­ριση της κρίσης αυτής θα απο­τε­λέ­σει μια πολύ καλή ευκαι­ρία για το μέλλον και για την ανά­καμψη των του­ρι­στι­κών μεγεθών.

Όσον αφορά την επόμενη χρονιά, είπε πως δεν μπορούν να γίνουν προ­βλέ­ψεις με  σιγου­ριά, καθώς πολλά θα εξαρ­τη­θούν και από την πορεία του κορο­ναϊού και από το πότε θα υπάρξει εμβόλιο σε κυκλο­φο­ρία. Εντού­τοις τόνισε πως η Ελλάδα παρα­μέ­νει μια ασφαλής χώρα και δια­θέ­τει καλές υπο­δο­μές υγείας.

Πηγή: in.gr