Πολύ αυστηροί οι αντισεισμικοί κανονισμοί μας

Ζώντας στην πιο σει­σμο­γόνο χώρα της Ευρώπης, η εμφά­νιση του Εγκέ­λα­δου σε κοντι­νές περιο­χές (όπως το τελευ­ταίο διά­στημα στην Ιταλία) είναι λογικό να προ­κα­λεί ανη­συ­χίες και ερω­τή­ματα για την αντι­σει­σμική προ­στα­σία και προ­ε­τοι­μα­σία μας. «Η Ελλάδα καλύ­πτει πολύ υψηλά επίπεδα ασφά­λειας όσον αφορά την αντι­σει­σμική οχύρωση των κτιρίων. Δια­θέ­τουμε και υλο­ποιούμε πολύ ισχυ­ρούς αντι­σει­σμι­κούς κανο­νι­σμούς», υπο­γραμ­μί­ζει στην «Κ» ο κ. Ευθύ­μιος Λέκκας, πρό­ε­δρος του Οργα­νι­σμού Αντι­σει­σμι­κού Σχε­δια­σμού και Προ­στα­σίας (ΟΑΣΠ) και καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας στο Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών.

Η αυστη­ρο­ποί­ηση των αντι­σει­σμι­κών κανο­νι­σμών έγινε στην Ελλάδα σε δύο μεγάλα κύματα: το πρώτο υλο­ποι­ή­θηκε στα κτίρια που ανε­γέρ­θη­καν μετά το 1985 (όταν αντι­κα­τα­στά­θηκε ο αντι­σει­σμι­κός κανο­νι­σμός του 1959), μετά τους δύο μεγά­λους σει­σμούς σε Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νίκη. Το δεύτερο εφαρ­μό­στηκε μετά το 2000, όταν οι ήδη αυστη­ροί αντι­σει­σμι­κοί κανο­νι­σμοί ενι­σχύ­θη­καν ακόμα περισ­σό­τερο. Βεβαίως, υπάρ­χουν πάρα πολλά κτίρια με ηλικία μεγα­λύ­τερη των τριών δεκα­ε­τιών, που δεν χτί­στη­καν με βάση τους σύγ­χρο­νους κανο­νι­σμούς, χωρίς βέβαια να σημαί­νει πως είναι ευάλωτα στις σει­σμι­κές δονή­σεις.

Πολλά από τα παλαιό­τερα κτίρια στε­γά­ζουν δημό­σιες υπη­ρε­σίες και είναι χώροι συνά­θροι­σης πολλών ατόμων, από σχολεία και νοσο­κο­μεία μέχρι υπουρ­γεία. «Από το 2001 βρί­σκε­ται σε εξέλιξη μεγάλο πρό­γραμμα ελέγχου των δημό­σιων κτιρίων, με βάση οδηγίες του ΟΑΣΠ, το οποίο κινεί­ται, όχι βέβαια με τον απα­ραί­τητο ρυθμό. Οταν κάποια σει­σμική δόνηση γίνεται αισθητή, τότε τρέ­χουμε περισ­σό­τερο, όπως έγινε στην περί­πτωση της Κεφα­λο­νιάς», λέει ο κ. Λέκκας. Συνο­λικά, πρέπει να ελεγ­χθούν 88.000 κτίρια, αλλά μέχρι σήμερα έχουν εξε­τα­στεί μόνο 15.000. «Παρότι ο αριθμός είναι σχετικά μικρός, πρέπει να γνω­ρί­ζουμε πως αυτά τα πρώτα 15.000 κτίρια έχουν επι­λε­γεί με κρι­τή­ριο το γεγονός πως φιλο­ξε­νούν δρα­στη­ριό­τη­τες με πολύ κόσμο», διευ­κρι­νί­ζει ο πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ.

Καθη­με­ρινό φαι­νό­μενο

Στην αίθουσα παρα­κο­λού­θη­σης του Γεω­δυ­να­μι­κού Ινστι­τού­του υπάρχει μια οθόνη με ψηφιακό χάρτη της Ελλάδας, όπου εμφα­νί­ζο­νται αμέσως οι σει­σμι­κές δονή­σεις του ελλα­δι­κού χώρου. Κάθε ημέρα ανάβουν πάνω στον χάρτη δεκάδες σημεία, που απο­τυ­πώ­νουν μικρό­τε­ρους ή μεγα­λύ­τε­ρους σει­σμούς. Πολλοί απ’ αυτούς εκδη­λώ­νο­νται στη θάλασσα, εκτο­νώ­νο­ντας την ενέρ­γειά τους μακριά από κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές. «Στα­τι­στικά, στην Ελλάδα εκδη­λώ­νε­ται ένας σεισμός άνω των 6 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ το έτος, 10-11 άνω των 5,5 Ρίχτερ και 50 άνω των 5 Ρίχτερ. Βεβαίως, για να υπο­λο­γί­σουμε την επι­κιν­δυ­νό­τητα ενός σεισμού δεν αρκεί μόνο το μέγεθος, αλλά πλήθος άλλων παρα­γό­ντων, όπως το επί­κε­ντρο, το εστιακό βάθος, η κατεύ­θυνση των σει­σμι­κών κυμάτων κ.λπ.», σημειώ­νει ο κ. Λέκκας. «Στην Ελλάδα είμαστε σε θέση να αντι­με­τω­πί­σουμε σεισμό της τάξης των 6 έως 6,5 βαθμών Ρίχτερ, πάντα σε συνάρ­τηση με τα υπό­λοιπα χαρα­κτη­ρι­στικά του. Σε περί­πτωση πιο ισχυρού σεισμού, θα χρεια­στούμε βοήθεια από το εξω­τε­ρικό», ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ.

Οσον αφορά το ζήτημα της σχέσης των ελλη­νι­κών ρηγ­μά­των με τη σει­σμική έξαρση της Ιταλίας, το σύνολο των σει­σμο­λό­γων της χώρας ομο­νο­ούν στην εκτί­μηση πως δεν υπάρχει περί­πτωση επη­ρε­α­σμού. «Δεν υπάρχει καμία σει­σμική συσχέ­τιση Ελλάδας – Ιταλίας. Παρότι γεω­γρα­φικά οι δύο χώρες είναι πολύ κοντι­νές, το σει­σμικό πλαίσιο είναι τελείως δια­φο­ρε­τικό. Δεν υπάρχει περί­πτωση να υπάρξει μετά­δοση της σει­σμι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας», ξεκα­θα­ρί­ζει με έμφαση ο κ. Λέκκας.

Στην Ιταλία

Οι πιο ανή­συ­χες σει­σμικά περιο­χές της Ιταλίας είναι στην ορο­σειρά των Απεν­νί­νων, ενώ οι παρα­λια­κές ζώνες είναι πιο ήσυχες. Ιστο­ρικά η Ιταλία έχει σημα­ντική σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα. Το γεγονός πως κατέρ­ρευ­σαν αρκετά σπίτια στην Ιταλία έχει να κάνει, σύμφωνα με την άποψη του κ. Λέκκα, με το ότι τα κτίρια αυτά είναι πολύ παλιά, ακόμα και αιώνων. «Πρό­κει­ται για αγρο­τι­κές, ορεινές περιο­χές, με οικο­δο­μές πολύ παλιές. Εχουν αντέξει πολλούς σει­σμούς, αλλά σιγά σιγά δια­βρώ­θη­καν από το πέρασμα του χρόνου, ενώ και η φρο­ντίδα τους προ­φα­νώς δεν ήταν η κατάλ­ληλη».

Ο πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ μιλάει με πολύ καλά λόγια για την κινη­το­ποί­ηση του μηχα­νι­σμού προ­στα­σίας της Ιταλίας, κυρίως για την επάρ­κεια και την εκπαί­δευση του προ­σω­πι­κού, αλλά και το πλήθος των μέσων που κινη­το­ποι­ή­θη­καν. Σημειώ­νει, επίσης, πως η αποφυγή ανθρώ­πι­νων απω­λειών, παρότι γκρε­μί­στη­καν αρκετές κατοι­κίες, οφεί­λε­ται στο ότι εκκε­νώ­θηκε μια μεγάλη περιοχή, σχεδόν ίση σε έκταση με τη μισή Πελο­πόν­νησο, αν και προ­φα­νώς πολύ πιο αραιο­κα­τοι­κη­μένη. Στην Ελλάδα δεν έχει εφαρ­μο­στεί ένα τέτοιο μέτρο, που βεβαίως έχει πολλές δυσκο­λίες.

«Κου­νιέ­ται» ακόμη η Κεντρική Ιταλία

Στους ρυθμούς του Εγκέ­λα­δου χορεύει για τα καλά η Κεντρική Ιταλία, με ακόμα έναν ισχυρό σεισμό, 5 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ, να πλήττει τα ξημε­ρώ­ματα της Πέμπτης την ίδια περιοχή που δονή­θηκε από τους σει­σμούς της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας. Το εστιακό βάθος του τελευ­ταίου σεισμού, το επί­κε­ντρο του οποίου εντο­πί­στηκε 51 χιλιό­με­τρα νοτιο­α­να­το­λικά της Περού­τζια, ήταν πολύ μικρό και δεν ξεπερ­νούσε τα δέκα χιλιό­με­τρα, χαρα­κτη­ρι­στικό που κάνει τη σει­σμική δόνηση πιο κατα­στρο­φική, ιδιαί­τερα μετά την έντονη σει­σμική ακο­λου­θία της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας, η οποία έχει κατα­στή­σει τα κτίρια, και ειδι­κό­τερα τα παλαιό­τερα, πολύ ευάλωτα. Ακόμα δύο σει­σμι­κές δονή­σεις 5,5 και 6,1 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ έπληξαν την περιοχή την περα­σμένη εβδο­μάδα, ενώ την Κυριακή κατα­γρά­φηκε ένας ισχυ­ρό­τα­τος σεισμός 6,5 βαθμών της κλί­μα­κας Ρίχτερ που μετέ­τρεψε σε σωρούς από χαλά­σματα τα παμπά­λαια ιστο­ρικά κέντρα των πόλεων της περιο­χής και κατέ­στρεψε ιστο­ρικά μνημεία. Οι περιο­χές που έχουν επη­ρε­α­στεί περισ­σό­τερο είναι η Ούμπρια, η Μάρκε και κάποιες αγρο­τι­κές περιο­χές του Λάτσιο.

Ομως οι ισχυροί σεισμοί του τελευ­ταίου δια­στή­μα­τος έχουν γεμίσει με φόβο και τους κατοί­κους της Ρώμης. Ηδη έχουν προ­κλη­θεί ρωγμές σε ιστο­ρικά μνημεία όπως το Κολοσ­σαίο και το Ρωμαϊκό Φόρουμ, ενώ εκφρά­ζε­ται έντονη ανη­συ­χία μήπως «ξυπνή­σει» ένα ηφαί­στειο που βρί­σκε­ται σε από­σταση δέκα χιλιο­μέ­τρων από την ιταλική πρω­τεύ­ουσα.

Καθη­με­ρινή