Ο Μητσοτάκης «κλειδώνει» την κυβέρνηση των εκλογών

• Μίνι ανα­σχη­μα­τι­σμός και νέος γραμ­μα­τέας ο Κυρα­νά­κης • Οι στο­χευ­μέ­νες αλλαγές που δρο­μο­λο­γεί το Μέγαρο Μαξίμου συνο­δεύ­ο­νται από ανα­ζω­πύ­ρωση των σενα­ρίων για πρόωρες κάλπες, ενώ στην αντι­πο­λί­τευση ο ΣΥΡΙΖΑ διχά­ζε­ται και ο Αντώνης Σαμαράς αφήνει ανοιχτό το ενδε­χό­μενο νέου κόμ­μα­τος

Η αντί­στροφη μέτρηση για τις κυβερ­νη­τι­κές αλλαγές που ετοι­μά­ζει ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έχει ήδη ξεκι­νή­σει, και το βασικό μήνυμα που εκπέ­μπε­ται από το περι­βάλ­λον του πρω­θυ­πουρ­γού είναι ένα: δεν ανοίγει κύκλος μεγάλων ανα­τρο­πών. Οι κινή­σεις περι­γρά­φο­νται ως περιο­ρι­σμέ­νες και στο­χευ­μέ­νες, χωρίς τον χαρα­κτήρα ευρύ­τε­ρου ανα­σχη­μα­τι­σμού, και κατά πάσα πιθα­νό­τητα θα είναι οι τελευ­ταίες πριν η χώρα μπει σε καθαρά προ­ε­κλο­γική τροχιά. Με βάση τον σημε­ρινό σχε­δια­σμό, η κυβέρ­νηση που θα προ­κύ­ψει από αυτές τις παρεμ­βά­σεις θα είναι και το σχήμα με το οποίο ο κ. Μητσο­τά­κης θα οδη­γή­σει τη χώρα στις κάλπες.

Η αφορμή και το πρώτο κενό

Η αφε­τη­ρία των αλλαγών βρί­σκε­ται στη μετα­κί­νηση του ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού Μετα­φο­ρών Κων­στα­ντί­νου Κυρα­νάκη από την κυβέρ­νηση προς το κόμμα. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο κ. Κυρα­νά­κης απο­τε­λεί την πρόταση του πρω­θυ­πουρ­γού για τη θέση του γραμ­μα­τέα της Πολι­τι­κής Επι­τρο­πής της Νέας Δημο­κρα­τίας, με την εκλογή του να ανα­μέ­νε­ται την προσεχή Τετάρτη, οπότε και θα συνε­δριά­σει για πρώτη φορά το όργανο με την νέα του σύνθεση, όπως προ­έ­κυψε από το πρό­σφατο συνέ­δριο της Νέας Δημο­κρα­τίας. Ο ίδιος απο­δέ­χθηκε την πρόταση και προ­χώ­ρησε στην επίσημη ανα­κοί­νωση της υπο­ψη­φιό­τη­τάς του, ευχα­ρι­στώ­ντας τον πρω­θυ­πουργό για την εμπι­στο­σύνη που έδειξε στο πρόσωπό του.

Η εξέλιξη αυτή αφήνει κενή τη θέση του στο υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών, χωρίς ωστόσο να συν­δέ­ε­ται με συνο­λική ανα­δό­μηση της κυβέρ­νη­σης. Η διαδοχή του στο συγκε­κρι­μένο χαρ­το­φυ­λά­κιο θα δρο­μο­λο­γη­θεί μετά την εκλογή του νέου γραμ­μα­τέα, ενώ παρα­μέ­νει ανοιχτό αν η θέση θα καλυ­φθεί από ανα­πλη­ρωτή υπουργό ή υφυ­πουργό.

Η θέση που άφησε η απώλεια Ταγαρά

Δεύτερο κενό που πρέπει να καλυ­φθεί άμεσα είναι αυτό του υφυ­πουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, μετά την απώλεια του Νίκου Ταγαρά, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από μερικές ημέρες έπειτα από άνιση μάχη με τον καρκίνο. Για τη θέση αυτή, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ακού­γε­ται το όνομα του βου­λευτή Ιωαν­νί­νων Γιώργου Αμυρά, ενώ στο τραπέζι βρί­σκο­νται και βου­λευ­τές της Νέας Δημο­κρα­τίας που δια­θέ­τουν την επαγ­γελ­μα­τική ιδιό­τητα του μηχα­νι­κού.

Η επι­στροφή Χατζη­βα­σι­λείου στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών

Στο νέο σχήμα θεω­ρεί­ται σχεδόν βέβαιη η επι­στροφή του Τάσου Χατζη­βα­σι­λείου στην κυβέρ­νηση. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο βου­λευ­τής Σερρών ανα­μέ­νε­ται να ανα­λά­βει χαρ­το­φυ­λά­κιο υφυ­πουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, με αρμο­διό­τητα τα ευρω­παϊκά θέματα και την προ­ε­τοι­μα­σία της ελλη­νι­κής προ­ε­δρίας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης στο δεύτερο εξάμηνο του 2027. Πρό­κει­ται για ένα χαρ­το­φυ­λά­κιο αυξη­μέ­νης θεσμι­κής σημα­σίας, που απαιτεί πολι­τικό συντο­νι­σμό και κοι­νο­βου­λευ­τική εμπει­ρία.

Ο κ. Χατζη­βα­σι­λείου, ένας από τους δια­χρο­νικά στε­νό­τε­ρους συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού, είχε βρεθεί εκτός κυβέρ­νη­σης μετά την αναφορά του ονό­μα­τός του στο πλαίσιο της υπό­θε­σης του ΟΠΕΚΕΠΕ. Από τη στιγμή που, όπως ανα­φέ­ρε­ται, δια­πι­στώ­θηκε και τυπικά η αθω­ό­τητά του, άνοιξε εκ νέου ο δρόμος για την επα­νέ­νταξή του στο κυβερ­νη­τικό σχήμα.

Δύο ή τρεις ακόμη παρεμ­βά­σεις

Πέρα από τις παρα­πάνω τοπο­θε­τή­σεις, στο τραπέζι παρα­μέ­νουν 2 ή 3 αλλαγές σε επίπεδο υφυ­πουρ­γών. Σε αντί­θεση με προη­γού­με­νες περι­πτώ­σεις, αυτή τη φορά δεν ανα­μέ­νε­ται να αξιο­ποι­η­θούν εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κοί, αλλά οι αντι­κα­τα­στά­τες θα προ­έλ­θουν από την κοι­νο­βου­λευ­τική ομάδα της Νέας Δημο­κρα­τίας. Η επιλογή αυτή ερμη­νεύ­ε­ται ως πρόθεση αξιο­ποί­η­σης στε­λε­χών της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας σε ένα περι­βάλ­λον που κινεί­ται πλέον προς την εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, με ταυ­τό­χρονη δια­τή­ρηση των εσω­τε­ρι­κών ισορ­ρο­πιών χωρίς μετα­κι­νή­σεις που θα προ­κα­λού­σαν κρα­δα­σμούς. Παράλ­ληλα, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, βρί­σκο­νται υπό εξέταση και σενάρια για παρεμ­βά­σεις στη δομή του Μεγάρου Μαξίμου, ενώ δεν απο­κλεί­ε­ται οι αλλαγές να απο­κτή­σουν μεγα­λύ­τερο εύρος εφόσον επι­λε­γεί εν ενερ­γεία κυβερ­νη­τικό στέ­λε­χος για τη θέση των Μετα­φο­ρών, κάτι που θα μετέ­φερε αλυ­σι­δωτά την ανα­κα­τα­νομή και σε άλλο υπουρ­γείο.

Οι σχε­τι­κές ανα­κοι­νώ­σεις τοπο­θε­τού­νται προς το τέλος της ερχό­με­νης εβδο­μά­δας, με τις πλη­ρο­φο­ρίες να συγκλί­νουν στην Πέμπτη ή την Παρα­σκευή.

Γιατί ο πρω­θυ­πουρ­γός επέν­δυσε στον Κυρα­νάκη

Η επιλογή του κ. Κυρα­νάκη για τη γραμ­μα­τεία της Πολι­τι­κής Επι­τρο­πής δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται από το Μέγαρο Μαξίμου ως τυπική εσω­κομ­μα­τική αλλαγή σκυ­τά­λης, αλλά ως κίνηση με καθαρό πολι­τικό και ιδε­ο­λο­γικό απο­τύ­πωμα. Συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού κάνουν λόγο για στο­χευ­μένη ενί­σχυση, πολι­τική, οργα­νω­τική και επι­κοι­νω­νιακή, στον δρόμο προς τις εθνικές εκλογές.

Πρόσωπα με γνώση των εσω­κομ­μα­τι­κών ισορ­ρο­πιών εκτι­μούν ότι το ζητού­μενο δεν είναι μόνο η δια­χεί­ριση του κομ­μα­τι­κού μηχα­νι­σμού, αλλά η ανα­ζω­ο­γό­νηση της βάσης και η επα­νε­νερ­γο­ποί­ηση πολιτών που παρα­μέ­νουν συναι­σθη­μα­τικά κοντά στο κόμμα, έχουν όμως απο­μα­κρυν­θεί από την ενεργή συμ­με­τοχή. Σε αυτό το πλαίσιο, ο 39χρονος πολι­τι­κός θεω­ρεί­ται ότι δια­θέ­τει το πλε­ο­νέ­κτημα να απευ­θύ­νε­ται τόσο σε κομ­μα­τικό ακρο­α­τή­ριο όσο και σε νεότερα κοινά που τα παρα­δο­σιακά κόμματα δυσκο­λεύ­ο­νται να προ­σεγ­γί­σουν.

Πρό­κει­ται για στέ­λε­χος που προ­έρ­χε­ται από τα σπλάχνα της παρά­τα­ξης, με δια­δρομή που ξεκινά από τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και την ΟΝΝΕΔ και φτάνει έως τη Νεολαία του Ευρω­παϊ­κού Λαϊκού Κόμ­μα­τος, της οποίας εξελέγη πρό­ε­δρος 2 φορές. Στο υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης συν­δέ­θηκε με την ολο­κλή­ρωση του Κτη­μα­το­λο­γίου έπειτα από 30 χρόνια καθυ­στε­ρή­σεων, καθώς και με την επι­τά­χυνση της ψηφιο­ποί­η­σης δια­δι­κα­σιών και τη μείωση της γρα­φειο­κρα­τίας. Στη συνέ­χεια, ως ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Μετα­φο­ρών, ανέλαβε έναν από τους πιο πιε­στι­κούς φακέ­λους εν μέσω των κινη­το­ποι­ή­σεων για τα Τέμπη, με κεντρικό ζητού­μενο την ανα­βάθ­μιση της ασφά­λειας του σιδη­ρο­δρό­μου, όπου, όπως ανα­φέ­ρε­ται, προ­στέ­θη­καν 5 επι­πλέον δικλεί­δες ασφα­λείας, παρα­δό­θη­καν έργα υπο­δο­μής και υλο­ποι­ή­θηκε η συμ­φω­νία για την προ­μή­θεια νέων συρμών.

Σημασία απο­δί­δε­ται και στην προ­σω­πική σχέση του κ. Κυρα­νάκη με τον πρω­θυ­πουργό, η οποία ανά­γε­ται στην ομάδα του τότε υπο­ψη­φίου για την προ­ε­δρία της Νέας Δημο­κρα­τίας κατά την περίοδο 2015-2016. Ως γραμ­μα­τέας, ανα­μέ­νε­ται να δώσει με προ­σω­πικό ζήλο τη μάχη για την αυτο­δυ­να­μία και την επα­νε­κλογή του πρω­θυ­πουρ­γού, με το μήνυμα προς όλα τα στελέχη να είναι ότι πρέπει να ιδρώ­σουν τη φανέλα.

Εκλο­γική ετοι­μό­τητα και το σενάριο του φθι­νο­πω­ρι­νού αιφ­νι­δια­σμού

Επι­σή­μως, το Μέγαρο Μαξίμου τοπο­θε­τεί τις εθνικές εκλογές στην άνοιξη του 2027. Δεν απο­τε­λεί ωστόσο μυστικό ότι έχει εξε­τα­στεί και το ενδε­χό­μενο εκλο­γι­κού αιφ­νι­δια­σμού το φθι­νό­πωρο, αφού πρώτα ανα­κοι­νω­θεί η δέσμη μέτρων της Διε­θνούς Έκθεσης Θεσ­σα­λο­νί­κης. Στο πλαίσιο αυτό, η Νέα Δημο­κρα­τία έχει ήδη μπει σε εκλο­γική ετοι­μό­τητα από το συνέ­δριο, με τον πρω­θυ­πουργό σε ρόλο πρω­τα­γω­νι­στή, με καθη­με­ρι­νές παρεμ­βά­σεις και περιο­δείες στην περι­φέ­ρεια. Ο νέος γραμ­μα­τέας, ο οποίος έχει απο­δεί­ξει ότι λει­τουρ­γεί απο­τε­λε­σμα­τικά υπό υψηλή πίεση, εκτι­μά­ται ότι θα τρέξει την προ­ε­τοι­μα­σία με έμφαση στην κατάρ­τιση των ψηφο­δελ­τίων, ώστε το κόμμα να είναι οργα­νω­τικά έτοιμο όποτε απο­φα­σί­σει ο πρω­θυ­πουρ­γός να προ­σφύ­γει στις κάλπες.

Με βάση τις τελευ­ταίες δημο­σκο­πή­σεις, στο κυβερ­νών κόμμα υπο­λο­γί­ζουν ότι υπο­λεί­πο­νται 7 με 8 ποσο­στιαίες μονάδες από ένα ποσοστό που θα εξα­σφά­λιζε νίκη με αυτο­δυ­να­μία. Στο διά­στημα των 8 με 10 μηνών που μεσο­λα­βούν, η εκτί­μηση είναι ότι η από­σταση μπορεί να καλυ­φθεί, με κυριό­τερο εργα­λείο το κυβερ­νη­τικό έργο και κυρίως το μέτωπο της οικο­νο­μίας. Στη Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης τον Σεπτέμ­βριο, τα μέτρα που εξε­τά­ζο­νται θα εστιά­ζουν στη στήριξη των επι­χει­ρή­σεων, πρω­τί­στως των μικρο­με­σαίων, ενώ υπο­λο­γί­ζε­ται ότι υπάρχει δια­θέ­σι­μος δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος ύψους 1 δισ. ευρώ για το 2027, με ενδε­χό­μενο να απο­δει­χθεί μεγα­λύ­τε­ρος. Παράλ­ληλα, η κυβέρ­νηση προχωρά και σε επι­μέ­ρους παρεμ­βά­σεις, όπως η αύξηση του ακα­τά­σχε­του ποσού των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, που ανα­κοί­νωσε ο υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης.

Στο επί­κε­ντρο της κυβερ­νη­τι­κής στρα­τη­γι­κής βρί­σκε­ται και η ανάγκη να μπουν ανα­χώ­ματα σε διαρ­ροές προς τα δεξιά και να πει­στούν απο­γοη­τευ­μέ­νοι ψηφο­φό­ροι να μην στρα­φούν στην αποχή. Για τον σκοπό αυτό, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ανα­μέ­νε­ται μεγα­λύ­τερη αξιο­ποί­ηση προ­σώ­πων που μπορούν να μιλή­σουν σε ένα παρα­δο­σιακό κοινό του κόμ­μα­τος, μεταξύ των οποίων ανα­φέ­ρε­ται και ο Μάκης Βορίδης, για τον οποίο υπάρ­χουν σενάρια να ανα­λά­βει την προ­ε­δρία της επι­τρο­πής για τη Συνταγ­μα­τική Ανα­θε­ώ­ρηση.

Ο Μαρι­νά­κης απαντά στον Σαμαρά

Το προ­ε­κλο­γικό αυτό σκηνικό συμπλη­ρώ­νε­ται από τη δημόσια αντι­πα­ρά­θεση με τον πρώην πρω­θυ­πουργό Αντώνη Σαμαρά. Σχο­λιά­ζο­ντας τη δήλωσή του για τους πολι­τι­κούς της μαρ­κί­ζας, με την οποία ο κ. Σαμαράς ταύτισε τον Αλέξη Τσίπρα με τον Κυριάκο Μητσο­τάκη, ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος Παύλος Μαρι­νά­κης υπο­στή­ριξε ότι μια τέτοια ταύτιση στε­ρεί­ται λογικής, σημειώ­νο­ντας ότι ο ίδιος ο κ. Σαμαράς υπέστη σε πολι­τικό και προ­σω­πικό επίπεδο τη λογική της στο­χο­ποί­η­σης, με αναφορά στην υπόθεση Novartis. Ερω­τη­θείς για τον χαρα­κτη­ρι­σμό του κ. Σαμαρά ως ακρο­δε­ξιού από τον Χάρη Θεοχάρη, ο κ. Μαρι­νά­κης απά­ντησε ότι καλό είναι να απο­φεύ­γο­νται οι χαρα­κτη­ρι­σμοί, ειδικά όταν αφορούν πρώην πρω­θυ­πουργό. Για τη στάση του Κώστα Καρα­μανλή, τον περιέ­γραψε ως βαθύ­τατα παρα­τα­ξιακό πολι­τικό, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι δεν έφυγε ποτέ από τη Νέα Δημο­κρα­τία.

Ο Σαμαράς προ­α­ναγ­γέλ­λει κινή­σεις χωρίς να ανοίγει τα χαρτιά του

Από την πλευρά του, ο Αντώνης Σαμαράς, μιλώ­ντας στο Ηρά­κλειο, έκανε ακόμη ένα βήμα προς τη συγκρό­τηση νέου πολι­τι­κού φορέα, χωρίς ωστόσο να προ­χω­ρή­σει σε επίσημη εξαγ­γε­λία. Όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, έχει πάρει τις απο­φά­σεις του και θα τις ανα­κοι­νώ­σει όταν και όπως πρέπει. Στην ομιλία του άσκησε εκ νέου σφοδρή κριτική στον πρω­θυ­πουργό και εξα­πέ­λυσε αιχμές κατά του Αλέξη Τσίπρα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι μοιά­ζουν σαν δύο στα­γό­νες νερό και ότι ενδια­φέ­ρο­νται για την πολι­τική μαρκίζα και όχι για την ουσία.

Ο κ. Σαμαράς δια­τεί­νε­ται ότι η μεγάλη κεντρο­δε­ξιά παρά­ταξη έχει μείνει ανεκ­προ­σώ­πητη, καθώς, όπως είπε, η ψυχή της χάθηκε στο όνομα της εξου­σίας και ενός ιδε­ο­λο­γικά ακα­θό­ρι­στου κέντρου. Ανα­φε­ρό­με­νος στις δημο­σκο­πή­σεις, τοπο­θέ­τησε τη Νέα Δημο­κρα­τία στο 25% ως προς την πρόθεση ψήφου και αμφι­σβή­τησε τις προσ­δο­κίες αυτο­δυ­να­μίας, οι οποίες, όπως σημεί­ωσε, απαι­τούν ποσοστά άνω του 37%. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός δια­θέ­τει οργα­νω­μένο πυρήνα στε­λε­χών στις περι­φέ­ρειες, ενώ το πότε θα ανοίξει τα χαρτιά του φαί­νε­ται να εξαρ­τά­ται από τη συνο­λική εξέλιξη του πολι­τι­κού σκη­νι­κού.

Το αντι­πο­λι­τευ­τικό τοπίο και το ρήγμα στον ΣΥΡΙΖΑ

Στην αντι­πο­λί­τευση, το πιο κρίσιμο μέτωπο ανοίγει στον ΣΥΡΙΖΑ. Στην Πολι­τική Γραμ­μα­τεία ο πρό­ε­δρος του κόμ­μα­τος Σωκρά­της Φάμελ­λος ειση­γή­θηκε τη μη αντα­γω­νι­στική στάση απέ­να­ντι στην νέα πρω­το­βου­λία του Αλέξη Τσίπρα, την οποία περιέ­γραψε ως θετική εξέλιξη για την ανα­σύν­θεση του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου. Η εισή­γηση πέρασε με μεγάλη πλειο­ψη­φία, παρά τις έντονες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις κορυ­φαίων στε­λε­χών, με τον Παύλο Πολάκη να προει­δο­ποιεί ότι η τακτική της διαρ­κούς ανα­μο­νής οδηγεί νομο­τε­λειακά στη διάλυση και τον Νίκο Παππά να κατα­λο­γί­ζει στην ηγεσία κακή λει­τουρ­γία και υπο­χώ­ρηση του κόμ­μα­τος σε ιστο­ρικά χαμηλά δημο­σκο­πικά ποσοστά. Το ερώτημα που πλα­νά­ται είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα δια­τη­ρή­σει αυτό­νομη πορεία ή θα κινηθεί προς την ένταξή του σε ευρύ­τερο σχήμα.

Η εσω­τε­ρική αυτή ανα­τα­ραχή εξε­λίσ­σε­ται σε ένα τοπίο που μετα­βάλ­λε­ται ραγδαία. Σύμφωνα με τις τελευ­ταίες δημο­σκο­πή­σεις, η νέα κίνηση του Αλέξη Τσίπρα εμφα­νί­ζε­ται στη δεύτερη θέση, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρου­λάκη διεκ­δι­κεί την τρίτη θέση μαζί με το εγχεί­ρημα της Μαρίας Καρυ­στια­νού. Στο Μέγαρο Μαξίμου τονί­ζουν ότι η στρα­τη­γική τους δεν μετα­βάλ­λε­ται από τις εξε­λί­ξεις αυτές, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι ο χρόνος μέχρι τις εκλογές παρα­μέ­νει πολι­τικά μεγάλος και ότι αντί­πα­λος για την κυβέρ­νηση είναι τα προ­βλή­ματα των πολιτών, με έμφαση στην αντι­με­τώ­πιση της ακρί­βειας.