Πόσο ακίνδυνα είναι τα θαλάσσια σπορ;-Το… TripAdvisor των ελληνικών θαλασσών

Αύ­γου­στος του 2014, Καλό Λι­βά­δι, Μύ­κο­νος. Εκα­το­ντά­δες Ελ­λη­νες και ξένοι του­ρί­στες απο­λαμ­βά­νουν τη θε­ρι­νή ρα­στώ­νη. Δυ­να­τή μου­σι­κή και γέλια στην πα­ρα­λία, τζετ σκι, windsurfing και τα­χύ­πλοα στη θά­λασ­σα, χα­ρού­με­νες παι­δι­κές φωνές. Και ξαφ­νι­κά, σιωπή. Τέσ­σε­ρα αγό­ρια πάνω σε tubes, ένα δυ­να­τό κύμα, ένα αγόρι πε­σμέ­νο στη θά­λασ­σα, ένας λάθος χει­ρι­σμός του οδη­γού του σκά­φους, ένας τρα­γι­κός θά­να­τος. Μι­χα­ήλ Πα­σχα­λά­κης, ετών 10. Επί­ση­μη αιτία θα­νά­του: «Χτυ­πή­θη­κε θα­νά­σι­μα από την προ­πέ­λα». Ομως υπάρ­χουν και οι ανε­πί­ση­μες: τα ελ­λι­πή έως ανύ­παρ­κτα μέτρα ασφα­λεί­ας, η ασυ­δο­σία, τα κυ­κλώ­μα­τα, οι ασυ­νεί­δη­τοι επι­χει­ρη­μα­τί­ες, οι αρ­μό­διες κρα­τι­κές αρχές που αδια­φό­ρη­σαν. Μια μακρά, εγκλη­μα­τι­κή αλυ­σί­δα λαθών και πα­ρα­λεί­ψε­ων.

Το πέν­θος μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει με δύο τρό­πους πάνω σου, αν έχεις χάσει ένα τόσο αγα­πη­μέ­νο σου πρό­σω­πο. Να σε μου­διά­σει, να κουρ­νιά­σεις σε μια γωνιά του κα­να­πέ και να μην έχεις κου­ρά­γιο ούτε για να ανα­σά­νεις. Δεν απο­κλεί­ε­ται όμως να συμ­βεί το αντί­θε­το: να σε αφυ­πνί­σει, να σου δώσει τόση ορμή, που να νο­μί­ζεις ότι μπο­ρείς να με­τα­κι­νή­σεις βουνά. Αυτό συ­νέ­βη στον Πα­να­γιώ­τη Πα­σχα­λά­κη, πα­τέ­ρα του Μι­χα­ήλ. Η ανεί­πω­τη οδύνη του με­του­σιώ­θη­κε σε δύ­να­μη και απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα. Δεν μπο­ρού­σε πια να μεί­νει με τα χέρια σταυ­ρω­μέ­να. Επρε­πε κάτι να κάνει ώστε κα­νείς άλλος να μη βιώ­σει αυτόν τον πόνο. Ετσι, το κα­λο­καί­ρι του 2015 γεν­νή­θη­κε η κοι­νω­νι­κή, μη κερ­δο­σκο­πι­κή πρω­το­βου­λία Safe Water Sports, με βα­σι­κό στόχο την ενη­μέ­ρω­ση και ευαι­σθη­το­ποί­η­ση της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας πάνω σε θέ­μα­τα που σχε­τί­ζο­νται με τις δρα­στη­ριό­τη­τες (αθλη­τι­κές και ψυ­χα­γω­γι­κές) στο νερό, με ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στην ασφά­λεια και την πρό­λη­ψη των ατυ­χη­μά­των.

Το άλ­λο­θι της «κα­κιάς στιγ­μής»

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι κάθε χρόνο 50.000 Ευ­ρω­παί­οι τραυ­μα­τί­ζο­νται (κά­ποιοι πολύ σο­βα­ρά) συμ­με­τέ­χο­ντας σε θα­λάσ­σια σπορ και σε δρα­στη­ριό­τη­τες με σκάφη. Κάθε μέρα, κάπου στον πλα­νή­τη, δέκα άν­θρω­ποι πνί­γο­νται – οι δύο είναι παι­διά ηλι­κί­ας κάτω των 14 ετών. «Δεν υπάρ­χει η “κακιά στιγ­μή”, αν και στη χώρα μας έχου­με την τάση σ’ αυτή να απο­δί­δου­με ό,τι δυ­σά­ρε­στο συμ­βαί­νει. Υπάρ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις που τη δη­μιουρ­γούν. Κι αυτές είναι έργο των αν­θρώ­πων: που πα­ρα­νο­μούν, που δια­πλέ­κο­νται, που εγκλη­μα­τούν, λέ­γο­ντας “Δεν βα­ριέ­σαι… Ο,τι κι αν συμ­βεί, εγώ θα πάω για ένα απλό πλημ­μέ­λη­μα και θα τη γλι­τώ­σω”», λέει ο κ. Πα­σχα­λά­κης.

Τι ακρι­βώς έχει κάνει, όμως, το Safe Water Sports σε συ­νερ­γα­σία με το Λι­με­νι­κό Σώμα; Πολλά και ση­μα­ντι­κά. Κατ’ αρχάς, έχει κα­τα­γρά­ψει όλες τις νό­μι­μες επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο χώρο της εκ­μί­σθω­σης θα­λάσ­σιων σπορ και μέσων ανα­ψυ­χής στην Ελ­λά­δα. Αλλά και όλες τις πα­ρα­λί­ες που υπο­χρε­ού­νται από το νόμο να έχουν ναυα­γο­σώ­στη. Εχει πα­ρα­χω­ρή­σει στο Λι­με­νι­κό Σώμα ει­δι­κό λο­γι­σμι­κό για την ορ­γά­νω­ση και τον κα­λύ­τε­ρο συ­ντο­νι­σμό του αστυ­νο­μι­κού έργου του, δη­λα­δή του ελέγ­χου των επι­χει­ρή­σε­ων θα­λάσ­σιων σπορ στην εφαρ­μο­γή των κα­νό­νων ασφά­λειας. «Ετσι, το κέ­ντρο επι­χει­ρή­σε­ων του Λι­με­νι­κού ξέρει ανά πάσα στιγ­μή αν έχει ελεγ­χθεί μια επι­χεί­ρη­ση, πότε έγινε ο έλεγ­χος και τι απο­τέ­λε­σμα είχε. Και κα­νείς δεν μπο­ρεί να κρυ­φτεί πίσω από την αμέ­λεια ενός δη­μο­σί­ου υπαλ­λή­λου ή έναν γνω­στό που τον προ­στα­τεύ­ει», το­νί­ζει ο κ. Πα­σχα­λά­κης.

Επί­σης, έχει δη­μιουρ­γή­σει μια ηλε­κτρο­νι­κή πλατ­φόρ­μα -στην ιστο­σε­λί­δα www.safewatersports.gr αλλά και μέσω δω­ρε­άν εφαρ­μο­γής για κι­νη­τό-, στην οποία έχουν αναρ­τη­θεί όλες αυτές οι πο­λύ­τι­μες πλη­ρο­φο­ρί­ες. Και όχι μόνο… Πρό­σφα­τα ολο­κλη­ρώ­θη­κε η χαρ­το­γρά­φη­ση πε­ρί­που 3.000 ελ­λη­νι­κών πα­ρα­λιών, προ­σβά­σι­μων οδι­κώς. Πώς είναι μια πα­ρα­λία; Ο χρή­στης θα δει φω­το­γρα­φία της. Πώς θα πάει εκεί; Θα βρει το στίγ­μα της. Είναι βαθιά ή ρηχά τα νερά της; Εχει άμμο ή βό­τσα­λα; Είναι δυ­να­τή η πρό­σβα­ση σε ΑμεΑ; Δια­θέ­τει δη­μό­σια ντους, κα­ντί­να, ναυα­γο­σώ­στη, πάρ­κινγκ, κα­τα­δυ­τι­κές υπη­ρε­σί­ες; Είναι εκτε­θει­μέ­νη σε ανέ­μους και σε ποιους; Ολες οι απο­ρί­ες του θα λυ­θούν, γιατί έχουν φρο­ντί­σει γι’ αυτό οι άν­θρω­ποι του Safe Water Sports.

O πο­λί­της ως μο­χλός αλ­λα­γών

Ομως αυτή η σχέση είναι αμ­φί­δρο­μη – του­λά­χι­στον πρέ­πει να είναι… «Από την πρώτη στιγ­μή, βα­σι­κό μέ­λη­μά μας ήταν να βά­λου­με τον πο­λί­τη στο κέ­ντρο της πρω­το­βου­λί­ας. Να τον ενη­με­ρώ­σου­με και να τον ευαι­σθη­το­ποι­ή­σου­με, αλλά και να τον ενερ­γο­ποι­ή­σου­με και να τον ανα­δεί­ξου­με ως κι­νη­τή­ριο μοχλό στην τή­ρη­ση της νο­μι­μό­τη­τας και σε μια αλ­λα­γή νο­ο­τρο­πί­ας που είναι πλέον μο­νό­δρο­μος, αν θέ­λου­με να διορ­θω­θούν κά­ποια πράγ­μα­τα σε αυτόν τον τόπο», λέει ο Πα­να­γιώ­της Πα­σχα­λά­κης. Γιατί δεν χρη­σι­μο­ποιεί την πλατ­φόρ­μα μόνο ως ερ­γα­λείο που θα τον βοη­θή­σει όποτε χρεια­στεί βο­ή­θεια. Εχει και τη δυ­να­τό­τη­τα να δια­μορ­φώ­σει ο ίδιος τα στοι­χεία της, αξιο­λο­γώ­ντας μια επι­χεί­ρη­ση (με 1-5 αστέ­ρια), κα­τα­γρά­φο­ντας τα κακώς κεί­με­να, υπο­δει­κνύ­ο­ντας τους πα­ρα­νο­μού­ντες. Σαν το ΤripAdvisor των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σών δη­λα­δή! Κάθε σχό­λιο με­τρά­ει: οι καλές επι­χει­ρή­σεις γί­νο­νται κα­λύ­τε­ρες και οι κακές βελ­τιώ­νο­νται.

«Ολες οι υπη­ρε­σί­ες, ιδιω­τι­κές ή δη­μό­σιες, στο χώρο των αθλη­τι­κών και ψυ­χα­γω­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των στο νερό πρέ­πει να έχουν τον πο­λί­τη και την ασφά­λειά του στο επί­κε­ντρό τους. Εμείς, ως σω­μα­τείο, δρα­στη­ριο­ποιού­μα­στε με­τα­ξύ της οι­κο­νο­μί­ας της αγο­ράς, του κρά­τους και των πο­λι­τών. Το Safe Water Sports, στον ένα χρόνο της ύπαρ­ξής του, συ­νερ­γά­ζε­ται αλλά ταυ­τό­χρο­να ελέγ­χει το κρά­τος και τον ιδιω­τι­κό τομέα, συμ­βάλ­λο­ντας με τον τρόπο αυτό στην ενί­σχυ­ση της λο­γο­δο­σί­ας και της δια­φά­νειας», το­νί­ζει ο εμπνευ­στής της πρω­το­βου­λί­ας, που δεν είναι μόνος του σ’ αυτή την προ­σπά­θεια.

Εκτός από τους πολύ στε­νούς του συ­νερ­γά­τες, γύρω τους υπάρ­χουν, σε επάλ­λη­λους κύ­κλους, άν­θρω­ποι που συμ­με­ρί­ζο­νται το ίδιο όραμα και προ­σφέ­ρουν την ερ­γα­σία τους -ή ό,τι άλλο κα­θέ­νας μπο­ρεί- εθε­λο­ντι­κά. Από τους πέντε Ολυ­μπο­νί­κες που συμ­βάλ­λουν στην επι­κοι­νω­νια­κή προ­βο­λή της κα­μπά­νιας (Νίκος Κα­κλα­μα­νά­κης, Χρή­στος Αφρου­δά­κης, Αγ­γε­λι­κή Κα­ρα­πα­τά­κη, Σοφία Πα­πα­δο­πού­λου, Νικ Πλυ­τάς) μέχρι το Ιδρυ­μα Λάτση, που χρη­μα­το­δό­τη­σε τη δη­μιουρ­γία ενός βί­ντεο το οποίο χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την ενη­μέ­ρω­ση των παι­διών (το Safe Water Sports πρό­σφα­τα ξε­κί­νη­σε εκ­στρα­τεία ενη­μέ­ρω­σης και σε σχο­λεία, δη­μο­τι­κά και γυ­μνά­σια).

Πρό­σφα­τα το Λι­με­νι­κό Σώμα, σε συ­νερ­γα­σία με το Safe Water Sports, έλαβε την έγκρι­ση του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας ώστε από την επό­με­νη σχο­λι­κή χρο­νιά να ξε­κι­νή­σει η πλή­ρης ανά­πτυ­ξη του προ­γράμ­μα­τος «ΠΡΟ­ΣΕ­ΧΩ – ΜΑ­ΘΑΙ­ΝΩ – ΝΟΙΑ­ΖΟ­ΜΑΙ», που έχει στόχο την ενη­μέ­ρω­ση και εκ­παί­δευ­ση των μα­θη­τών της πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης των σχο­λεί­ων όλης της χώρας πάνω στους κα­νό­νες ασφά­λειας στη θά­λασ­σα και στα θα­λάσ­σια σπορ.

Ση­μα­ντι­κή πρω­το­βου­λία είναι επί­σης η εκ­πό­νη­ση, σε συ­νερ­γα­σία με την TUV Austria Hellas, τον διε­θνώς κα­τα­ξιω­μέ­νο οίκο πι­στο­ποί­η­σης, ενός ιδιω­τι­κού προ­τύ­που για την ασφά­λεια, κάτι σαν ISO, το οποίο θα αφορά στις επι­χει­ρή­σεις εκ­μί­σθω­σης θα­λάσ­σιων σπορ και θα έχει φυ­σι­κά στόχο την ενί­σχυ­ση της ασφά­λειας των πο­λι­τών για τις υπη­ρε­σί­ες που προ­σφέ­ρουν.

Και το κρά­τος; Στέ­κε­ται δίπλα τους σ’ αυτή την προ­σπά­θεια; Ποιος ο ρόλος του με­σού­σης της κρί­σης; «Εκ­πλα­γή­κα­με ευ­χά­ρι­στα», λύνει την απο­ρία μου ο Πα­να­γιώ­της Πα­σχα­λά­κης. «Οι άν­θρω­ποι του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος που στο ξε­κί­νη­μά μας βρί­σκο­νταν σε θέ­σεις-κλει­διά ευαι­σθη­το­ποι­ή­θη­καν και κι­νη­το­ποι­ή­θη­καν με­μιάς. Κι ας μη μας έχει συ­νη­θί­σει σε τέ­τοια ανα­κλα­στι­κά η δη­μό­σια διοί­κη­ση. Μέχρι σή­με­ρα, όχι μόνο δεν μας βλέ­πουν αντα­γω­νι­στι­κά -θα μπο­ρού­σαν να πουν «ήρ­θα­τε εσείς να μας πείτε πώς θα κά­νου­με τη δου­λειά μας;»-, αλλά αντι­με­τω­πί­ζουν το Safe Water Sports ως μια μο­να­δι­κή ευ­και­ρία να κά­νουν αυτό που και οι ίδιοι θέ­λουν, αλλά δεν έχουν τα μέσα, τη δύ­να­μη, αν θέ­λε­τε».

Αυτό το κα­λο­καί­ρι, πριν εξορ­μή­σε­τε στις πα­ρα­λί­ες, θυ­μη­θεί­τε την προ­τρο­πή του Safe Water Sports: «Ενη­με­ρώ­σου, έλεγ­ξε, πρό­σε­ξε, από­λαυ­σε». Το app που θα γίνει σύμ­μα­χός σας για την ασφά­λεια τη δική σας και των παι­διών σας είναι δω­ρε­άν. Κα­τε­βά­στε το στο κι­νη­τό σας. Γιατί η γνώση είναι δύ­να­μη…

Πε­ρισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες στο www.safewatersports.gr