Κρουαζιέρα: Δεν ευθύνεται για τον «υπερτουρισμό»

Ο του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας αντι­προ­σω­πεύ­ει μόλις το 2% των πα­γκό­σμιων του­ρι­στι­κών με­γε­θών, και δεν σχε­τί­ζε­ται με αυτό που πε­ρι­γρά­φε­ται ως «υπερ­του­ρι­σμός» ωστό­σο έχει ση­μα­ντι­κό οι­κο­νο­μι­κό αντί­κτυ­πο – σχε­δόν 50 δισ. δο­λά­ρια ετη­σί­ως σε όλη την Ευ­ρώ­πη. Μόνο στην Ελ­λά­δα, το ποσό αυτό ανέρ­χε­ται σε πε­ρί­που 2 δισ. δο­λά­ρια.

Αυτό υπο­στη­ρί­χθη­κε από τους ομι­λη­τές, χθες, την πρώτη ημέρα του Posidonia Sea Tourism Forum 2025 που ξε­κί­νη­σε στο Ηρά­κλειο σε μια κομ­βι­κή στιγ­μή για τον του­ρι­σμό κρουα­ζιέ­ρας. Το Φό­ρουμ, που φι­λο­ξε­νεί­ται για πρώτη φορά στη Με­γα­λό­νη­σο, συ­γκέ­ντρω­σε πάνω από 200 κο­ρυ­φαία στε­λέ­χη, υπεύ­θυ­νους χά­ρα­ξης πο­λι­τι­κής, λι­με­νι­κές αρχές και ει­δι­κούς στον του­ρι­σμό, προ­κει­μέ­νου να διε­ρευ­νή­σουν το μέλ­λον του βιώ­σι­μου θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού υπό τον γε­νι­κό τίτλο: «Με­σό­γειος: Επι­τα­κτι­κή ανά­γκη για νέα δη­μο­φι­λή λι­μά­νια και προ­ο­ρι­σμούς».

Στην εναρ­κτή­ρια συ­νε­δρία απηύ­θυ­ναν χαι­ρε­τι­σμούς ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος του Ορ­γα­νι­σμού Λι­μέ­νος Ηρα­κλεί­ου, Μηνάς Πα­πα­δά­κης, η Υφυ­πουρ­γός Του­ρι­σμού της Ελ­λά­δας, Άννα Κα­ρα­μαν­λή, ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Κρή­της, Σταύ­ρος Αρ­να­ου­τά­κης, και ο Επί­τρο­πος της Ε.Ε. για τις Βιώ­σι­μες Με­τα­φο­ρές και τον Του­ρι­σμό, Από­στο­λος Τζι­τζι­κώ­στας.

Στην κε­ντρι­κή του ομι­λία, ο κ. Τζι­τζι­κώ­στας πε­ριέ­γρα­ψε το μέ­γε­θος της ευ­και­ρί­ας –και της πρό­κλη­σης– που αντι­με­τω­πί­ζει ο κλά­δος της κρουα­ζιέ­ρας: «Μόνο στην Ελ­λά­δα, το 2024 υπήρ­ξαν σχε­δόν 5.500 επι­σκέ­ψεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων σε λι­μά­νια, φέρ­νο­ντας πε­ρί­που οκτώ εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες στις ακτές μας. Αυτός είναι ένας εντυ­πω­σια­κός αριθ­μός, που αντα­να­κλά το πόσο ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας είναι αυτός ο κλά­δος τόσο για την εθνι­κή οι­κο­νο­μία όσο και για τις το­πι­κές. Αλλά η ανά­πτυ­ξη δεν μπο­ρεί να γίνει εις βάρος της βιω­σι­μό­τη­τας. Η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ευ­θύ­νη πρέ­πει να συμ­βα­δί­ζουν, αν θέ­λου­με να δια­σφα­λί­σου­με το μέλ­λον για την επό­με­νη γενιά τα­ξι­διω­τών».

Αλ­λα­γή προ­φίλ των τα­ξι­διω­τών κρουα­ζιέ­ρας

Ο ίδιος, επέ­στη­σε την προ­σο­χή στην αλ­λα­γή του προ­φίλ και των προ­τε­ραιο­τή­των των τα­ξι­διω­τών κρουα­ζιέ­ρας: «Το εν­δια­φέ­ρον για δια­κο­πές κρουα­ζιέ­ρας με­τα­ξύ των νέων έχει αυ­ξη­θεί κατά πε­ρισ­σό­τε­ρο από 55% τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια, δεί­χνο­ντας μια ανα­νε­ω­μέ­νη διά­θε­ση για αυτό το είδος του­ρι­σμού. Ταυ­τό­χρο­να, η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ευαι­σθη­το­ποί­η­ση αυ­ξά­νε­ται – οι ανη­συ­χί­ες σχε­τι­κά με τον αντί­κτυ­πο της κρουα­ζιέ­ρας στον πλα­νή­τη έχουν αυ­ξη­θεί κατά 32% με­τα­ξύ του ίδιου κοι­νού. Πρέ­πει να τους ακού­σου­με και να αντα­πο­κρι­θού­με».

Ο Ευ­ρω­παί­ος Επί­τρο­πος ανα­φέρ­θη­κε και στην επι­κεί­με­νη Στρα­τη­γι­κή της Ε.Ε. για τα Λι­μά­νια, η οποία ανα­μέ­νε­ται να πα­ρου­σια­στεί εντός του 2025: «Αυτό το ολο­κλη­ρω­μέ­νο σχέ­διο θα επι­κε­ντρω­θεί στην ενί­σχυ­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των ευ­ρω­παϊ­κών λι­μέ­νων, προ­ω­θώ­ντας πα­ράλ­λη­λα τη βιω­σι­μό­τη­τα, επι­τα­χύ­νο­ντας την ενερ­γεια­κή με­τά­βα­ση, βελ­τιώ­νο­ντας τις συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας και αυ­ξά­νο­ντας την αν­θε­κτι­κό­τη­τα στις γε­ω­πο­λι­τι­κές και οι­κο­νο­μι­κές ανα­τα­ρα­χές. Είναι ση­μα­ντι­κό ότι ο κλά­δος της κρουα­ζιέ­ρας θα έχει ου­σια­στι­κό ρόλο στην ανά­πτυ­ξη και την εφαρ­μο­γή αυτής της στρα­τη­γι­κής».

Ο κ. Τζι­τζι­κώ­στας ολο­κλή­ρω­σε την ομι­λία του με ένα ισχυ­ρό μή­νυ­μα για την ανά­γκη ισορ­ρο­πί­ας: «Κα­τα­λα­βαί­νου­με ότι χωρίς αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα, δεν υπάρ­χει βιώ­σι­μο μέλ­λον. Θα κάνω ό,τι περ­νά­ει από το χέρι μου για να δια­σφα­λί­σω ότι οι πρά­σι­νες πο­λι­τι­κές μας έχουν σχε­δια­στεί για να ενι­σχύ­ουν —και όχι να εμπο­δί­ζουν— τη δύ­να­μη αυτού του ζω­τι­κού κλά­δου».

Δεν επη­ρε­ά­ζει η κρουα­ζιέ­ρα τον «υπερ­του­ρι­σμό»

Η συ­νε­δρία που ακο­λού­θη­σε –με τίτλο «Ισορ­ρο­πώ­ντας με­τα­ξύ Ανά­πτυ­ξης και Βιω­σι­μό­τη­τας στον Του­ρι­σμό Κρουα­ζιέ­ρας στη Με­σό­γειο»– εμ­βά­θυ­νε στα πιε­στι­κά ζη­τή­μα­τα που επη­ρε­ά­ζουν δη­μο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς, όπως η συμ­φό­ρη­ση των επι­σκε­πτών, η πίεση στις υπο­δο­μές και η ανά­γκη υπο­στή­ρι­ξης των το­πι­κών κοι­νο­τή­των.

Η Julie Green, Deputy Director General της Διε­θνούς Ένω­σης Εται­ρειών Κρουα­ζιέ­ρας (CLIA), αμ­φι­σβή­τη­σε τις δη­μό­σιες αι­τιά­σεις για τον υπερ­του­ρι­σμό: «Ο του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας αντι­προ­σω­πεύ­ει μόλις το 2% των πα­γκό­σμιων του­ρι­στι­κών με­γε­θών, ωστό­σο έχει ση­μα­ντι­κό οι­κο­νο­μι­κό αντί­κτυ­πο – σχε­δόν 50 δισ. δο­λά­ρια ετη­σί­ως σε όλη την Ευ­ρώ­πη. Μόνο στην Ελ­λά­δα, το ποσό αυτό ανέρ­χε­ται σε πε­ρί­που 2 δισ. δο­λά­ρια. Οφεί­λου­με να επα­να­προσ­διο­ρί­σου­με τη συ­ζή­τη­ση: οι κρουα­ζιέ­ρες δεν απο­τε­λούν αιτία υπερ­του­ρι­σμού – είναι συ­νή­θως η πιο ορ­γα­νω­μέ­νη και δια­χει­ρί­σι­μη μορφή του­ρι­σμού».

Από την πλευ­ρά της, η Θε­ο­δώ­ρα Ρήγα, Πρό­ε­δρος της MedCruise και του Ορ­γα­νι­σμού Λι­μέ­νος Κέρ­κυ­ρας, τό­νι­σε την ανά­γκη για στοι­χεία και για το­πι­κή συμ­βο­λή στην οι­κο­δό­μη­ση εμπι­στο­σύ­νης: «Στη Σα­ντο­ρί­νη, μόνο το 5% των επι­σκε­πτών φτά­νουν με κρουα­ζιε­ρό­πλοιο, ωστό­σο οι επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας συχνά χρε­ώ­νο­νται την ευ­θύ­νη για τη συμ­φό­ρη­ση. Πρέ­πει να πα­ρου­σιά­ζου­με κα­λύ­τε­ρα τα στοι­χεία και να κα­τα­δει­κνύ­ου­με τα κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κά οφέλη. Στην Κέρ­κυ­ρα, για πα­ρά­δειγ­μα, ο του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας υπο­στη­ρί­ζει πε­ρί­που 1.500 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας κάθε χρόνο. Όταν οι κοι­νό­τη­τες είναι ενη­με­ρω­μέ­νες σωστά, η συ­νερ­γα­σία αντι­κα­θι­στά τις συ­γκρού­σεις και μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί αρ­μο­νία».

Ο Chris Theofilides, CEO της Celestyal, ζή­τη­σε με­γα­λύ­τε­ρη ακρί­βεια στον τρόπο με τον οποίο ο κλά­δος ορί­ζει και αντι­με­τω­πί­ζει τη συμ­φό­ρη­ση: «Πρέ­πει να στα­μα­τή­σου­με να χρη­σι­μο­ποιού­με αό­ρι­στους ή εντυ­πω­σια­κούς όρους όπως ‘υπερ­του­ρι­σμός’. Το πραγ­μα­τι­κό πρό­βλη­μα είναι η δια­χεί­ρι­ση των του­ρι­στι­κών ροών κατά τις ώρες αιχ­μής. Οι επι­σκέ­πτες κρουα­ζιέ­ρας συχνά απο­τε­λούν ένα μικρό κλά­σμα των κα­θη­με­ρι­νών επι­σκε­πτών σε αυ­τούς τους προ­ο­ρι­σμούς. Συ­νερ­γα­ζό­με­νοι με τις λι­με­νι­κές αρχές, τους δή­μους και τους τα­ξι­διω­τι­κούς πρά­κτο­ρες, και αξιο­ποιώ­ντας την έξυ­πνη τε­χνο­λο­γία, μπο­ρού­με να δια­χει­ρι­στού­με κα­λύ­τε­ρα τις αφί­ξεις και να δη­μιουρ­γή­σου­με μια πιο ισορ­ρο­πη­μέ­νη, ευ­χά­ρι­στη εμπει­ρία για όλους».

Στην ίδια κα­τεύ­θυν­ση, ο Kerry Anastassiadis, Senior Advisor, Institutional & Maritime Affairs του MSC Group, πε­ριέ­γρα­ψε μια στρα­τη­γι­κή προ­σέγ­γι­ση που συν­δυά­ζει την και­νο­το­μία με τη φρο­ντί­δα των το­πι­κών κοι­νο­τή­των: «Η μα­κρο­πρό­θε­σμη υγεία του κλά­δου μας εξαρ­τά­ται από τρία πράγ­μα­τα: την απο­τε­λε­σμα­τι­κή δια­χεί­ρι­ση της χω­ρη­τι­κό­τη­τας, την ου­σια­στι­κή δέ­σμευ­ση με τις το­πι­κές κοι­νό­τη­τες και τη στρα­τη­γι­κή ανά­πτυ­ξη εναλ­λα­κτι­κών προ­ο­ρι­σμών. Έχου­με δει πρό­ο­δο – λι­μά­νια όπως η Μύ­κο­νος και η Σα­ντο­ρί­νη εφαρ­μό­ζουν συ­στή­μα­τα κα­τα­νο­μής θέ­σε­ων ελ­λι­με­νι­σμού που μειώ­νουν την πίεση στις υπο­δο­μές. Αλλά αυτό πρέ­πει να προ­χω­ρή­σει πε­ρισ­σό­τε­ρο. Πρέ­πει από κοι­νού με τους δη­μάρ­χους, με τα το­πι­κά επι­με­λη­τή­ρια και τους κα­τοί­κους, να συν­δια­μορ­φώ­σου­με ολι­στι­κά μο­ντέ­λα του­ρι­σμού, που προ­σφέ­ρουν μα­κρο­πρό­θε­σμα αξία – όχι μόνο με­γέ­θη».

Μετά το εναρ­κτή­ριο πάνελ, το Φό­ρουμ εστί­α­σε την προ­σο­χή του στην εξέ­λι­ξη του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού, με μια δυ­να­μι­κή συ­ζή­τη­ση για το μέλ­λον της ανά­πτυ­ξης προ­ο­ρι­σμών κρουα­ζιέ­ρας. Κο­ρυ­φαία στε­λέ­χη από τις με­γα­λύ­τε­ρες εται­ρεί­ες κρουα­ζιέ­ρας και εκ­πρό­σω­ποι ανα­δυό­με­νων αγο­ρών διε­ρεύ­νη­σαν πώς ο κλά­δος προ­σαρ­μό­ζε­ται για να αντα­πο­κρι­θεί στις νέες προσ­δο­κί­ες των τα­ξι­διω­τών, ενώ πα­ράλ­λη­λα αντα­πο­κρί­νε­ται στις προ­κλή­σεις βιω­σι­μό­τη­τας και στις το­πι­κές ευ­και­ρί­ες.

Ένα από τα κε­ντρι­κά θέ­μα­τα συ­ζή­τη­σης ήταν η ανά­δει­ξη των ιδιω­τι­κών νη­σιών σε δη­μο­φι­λή λι­μά­νια προς επί­σκε­ψη —ιδίως η ικα­νό­τη­τά τους να προ­σφέ­ρουν ελεγ­χό­με­νες, υψη­λής ποιό­τη­τας εμπει­ρί­ες, ενώ πα­ράλ­λη­λα εν­σω­μα­τώ­νο­νται αρ­μο­νι­κά στην το­πι­κή κουλ­τού­ρα και οι­κο­νο­μία.

Το πάνελ με θέμα τα «Μικρά Πλοία» διε­ρεύ­νη­σε την αυ­ξα­νό­με­νη ζή­τη­ση για boutique κρουα­ζιέ­ρες, συ­ζη­τώ­ντας πώς τα μι­κρό­τε­ρα πλοία μπο­ρούν να προ­σφέ­ρουν εξα­το­μι­κευ­μέ­νες εμπει­ρί­ες και πρό­σβα­ση σε λι­γό­τε­ρο γνω­στά λι­μά­νια, συμ­βάλ­λο­ντας έτσι στη δια­φο­ρο­ποί­η­ση των δρο­μο­λο­γί­ων κρουα­ζιέ­ρας. Οι Σπύ­ρος Αλ­μπέρ­της, Αντι­πρό­ε­δρος Port and Destination Operations, Guest Port Services, της The Ritz-Carlton Yacht Collection, ο Aleksander Bieniek, Αντι­πρό­ε­δρος Marine Operations της Star Clippers, η Adria Bono, Διευ­θύ­ντρια Destination Experiences της Crystal Cruises, η Elisabetta De Nardo, Senior VP Global Port Relations & Commercial Services της MSC Cruises – Explora Journeys, και ο Κων­στα­ντί­νος Βε­νε­τό­που­λος, Brand Director της Variety Cruises, αντάλ­λα­ξαν από­ψεις σχε­τι­κά με τον ρόλο που θα δια­δρα­μα­τί­σουν τα μι­κρό­τε­ρα πλοία στην πε­ραι­τέ­ρω ανά­πτυ­ξη της βιο­μη­χα­νί­ας κρουα­ζιέ­ρας.

Πηγή: ot.gr