Πώς η Ελλάδα κόβει με «Μπαλτά» τις επενδύσεις

Πο­λι­τι­κή και κοι­νω­νι­κή θύ­ελ­λα για την απρο­κά­λυ­πτη υπο­νό­μευ­ση της προ­σπά­θειας να με­τα­τρα­πεί η πε­ριο­χή σε Ρι­βιέ­ρα του Αι­γαί­ου – Η ιστο­ρία του Ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νού επι­χει­ρη­μα­τία Μερ­κού­ριου Αγ­γε­λιά­δη που έφυγε με­τα­νά­στης το 1960 και επέ­στρε­ψε για να βοη­θή­σει τον τόπο του

Δύο φορές απο­διωγ­μέ­νος από την πα­τρί­δα του νιώ­θει πια ο Μερ­κού­ριος Αγ­γε­λιά­δης – και δυ­στυ­χώς δεν έχει άδικο. Η Ελ­λά­δα τον έδιω­ξε μια φορά το 1960 από τον τόπο του, τη Σύμη, ως πάμ­πτω­χο νέο, και τον διώ­χνει ξανά το 2016, αυτή τη φορά ως ζά­πλου­το επι­χει­ρη­μα­τία, ως κά­ποιον που είχε την -ατυχή, όπως απο­δει­κνύ­ε­ται- έμπνευ­ση να επεν­δύ­σει σχε­δόν μισό δισ. ευρώ στη Ρόδο. Υπο­κύ­πτο­ντας στην ανί­α­τη νο­σταλ­γία του ξε­νι­τε­μέ­νου, ο Ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νός κροί­σος ορα­μα­τι­ζό­ταν επί του­λά­χι­στον τέσ­σε­ρις δε­κα­ε­τί­ες να με­τα­μορ­φώ­σει την πε­ριο­χή γύρω από το Γκολφ Αφά­ντου Ρόδου σε Ρι­βιέ­ρα του Αι­γαί­ου.

Βέ­βαια, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης γνώ­ρι­ζε την «κα­τά­ρα» που στοι­χειώ­νει «τ’ Αφά­ντου» -όπως το ονο­μά­ζουν οι ντό­πιοι- εφό­σον επί 50 και πλέον χρό­νια καμία ιδιω­τι­κή βού­λη­ση δεν κα­τά­φερ­νε να υπερ­νι­κή­σει τις κρα­τι­κές αγκυ­λώ­σεις και να προ­χω­ρή­σει στην αξιο­ποί­η­ση ενός πρώ­της τά­ξε­ως με­σο­γεια­κού φι­λέ­του πα­ρά­λιας γης στην ανα­το­λι­κή πλευ­ρά της Ρόδου.

Ο ίδιος πε­ρί­με­νε και επέ­με­νε να εν­δια­φέ­ρε­ται, είχε τ’ Αφά­ντου στο μυαλό του ως ευ­σε­βή πόθο αλλά και κάπως ως έμ­μο­νη ιδέα. Ηδη από το 1993 είχε απο­τα­θεί στην τότε κυ­βέρ­νη­ση, ενώ πριν από αυτόν ήταν ο Κων­στα­ντί­νος Κα­ρα­μαν­λής που στα πρώτα χρό­νια της Με­τα­πο­λί­τευ­σης είχε δώσει εντο­λή να προ­χω­ρή­σει η αξιο­ποί­η­ση του Γκολφ Αφά­ντου.

Υστε­ρα από ατε­λεί­ω­τα επει­σό­δια γρα­φειο­κρα­τι­κής τελ­μά­τω­σης, κρα­τι­κές πα­λι­νω­δί­ες κ.λπ., πριν από δύο χρό­νια, φά­νη­κε ότι η oδύσ­σεια αυτού του εκλε­κτού κομ­μα­τιού της ρο­δια­κής γης τε­λεί­ω­νε. Και επί­σης, ότι ο 75χρο­νος σή­με­ρα Μερ­κού­ριος Αγ­γε­λιά­δης θα έβλε­πε επι­τέ­λους το όνει­ρό του να πραγ­μα­το­ποιεί­ται, εφό­σον στις 11 Μαρ­τί­ου του 2014 είχε πλειο­δο­τή­σει στον δια­γω­νι­σμό για την εκ­ποί­η­ση του Γκολφ Αφά­ντου από το ΤΑΙ­ΠΕΔ. «Είχα ακού­σει πολ­λές ιστο­ρί­ες φίλων μου επεν­δυ­τών που έφυ­γαν τρέ­χο­ντας από την Ελ­λά­δα επει­δή είχαν τις χεί­ρι­στες εμπει­ρί­ες στις συν­διαλ­λα­γές τους με το κρά­τος», έλεγε ο ίδιος. Και τό­νι­ζε ότι εκεί­νος δεν θα εγκα­τέ­λει­πε την προ­σπά­θεια διότι, όπως λέει πάντα, «έχω την Ελ­λά­δα στην καρ­διά μου».

Ο υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Αρι­στεί­δης Μπαλ­τάς χα­ρα­κτή­ρι­σε αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο μία πε­ριο­χή 10.000 στρεμ­μά­των (βλέπε κάτω χάρτη) ακυ­ρώ­νο­ντας επέν­δυ­ση μισού δισ. ευρώ

Κι όμως, πα­ρό­λο που ήταν υπο­ψια­σμέ­νος για τις ελ­λη­νι­κές με­θό­δους, για την πα­ροι­μιώ­δη ανα­πο­φα­σι­στι­κό­τη­τα και αφε­ρεγ­γυό­τη­τα των εκά­στο­τε κρα­τι­κών αρ­μο­δί­ων, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης αιφ­νι­διά­στη­κε. Δεν πε­ρί­με­νε ποτέ ότι η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝ.ΕΛ. θα δυ­να­μί­τι­ζε την επέν­δυ­σή του στο Γκολφ Αφά­ντου μετά τη σύ­να­ψη της σχε­τι­κής συμ­φω­νί­ας πα­ρα­χώ­ρη­σης. Και όλα αυτά ενώ πρό­κει­ται για ένα έργο που όχι μόνο συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στις, κατά ΤΑΙ­ΠΕΔ, «απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις που έχουν ολο­κλη­ρω­θεί», αλλά και στα προ­α­παι­τού­με­να για την αξιο­λό­γη­ση από το κουαρ­τέ­το των θε­σμών, συν­δέ­ε­ται με την εκτα­μί­ευ­ση της επό­με­νης δόσης της δα­νεια­κής σύμ­βα­σης κ.ο.κ.

Πριν από με­ρι­κές ημέ­ρες, στις 21 Απρι­λί­ου, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης συ­νει­δη­το­ποί­η­σε εμ­βρό­ντη­τος ότι το Αφά­ντου γλι­στρού­σε ξανά μέσα από τα χέρια του – αυτή τη φορά με απευ­θεί­ας πα­ρέμ­βα­ση του υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού. Ο κ. Αρι­στεί­δης Μπαλ­τάς απο­φά­σι­σε λοι­πόν ότι η απο­φρά­δα 21η Απρι­λί­ου ήταν η κα­ταλ­λη­λό­τε­ρη στιγ­μή για την εκ­δή­λω­ση του δικού του «πρα­ξι­κο­πή­μα­τος» εις βάρος της επέν­δυ­σης στην πε­ριο­χή Αφά­ντου. Εκεί­νη την ημέρα δη­μο­σιεύ­τη­κε στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως υπουρ­γι­κή από­φα­ση που επα­να­προσ­διό­ρι­ζε τον αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο στην πε­ριο­χή του Γκολφ Αφά­ντου, αυ­ξά­νο­ντας τη συ­νο­λι­κή του έκτα­ση κατά 50 ολό­κλη­ρες φορές, από τα 200 στα 10.000 στρέμ­μα­τα. Η χρο­νι­κή συ­γκυ­ρία στην οποία δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­κε η από­φα­ση Μπαλ­τά προ­κά­λε­σε κα­ται­γί­δα αντι­δρά­σε­ων, πρω­τί­στως στην το­πι­κή κοι­νω­νία της Ρόδου, η οποία εξε­γέρ­θη­κε.

«Οιο­νεί ερ­γο­λα­βία του ΥΠΠΟ»;

Επι­στο­λή προς μια σειρά από αρ­μο­δί­ους, ξε­κι­νώ­ντας από τον πρω­θυ­πουρ­γό Αλέξη Τσί­πρα, απέ­στει­λε και ο ίδιος ο κ. Αγ­γε­λιά­δης. Σε αυτό το κεί­με­νο,  ο Ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νός επι­χει­ρη­μα­τί­ας επι­ση­μαί­νει ότι «με την από­φα­ση του ΥΠΠΟ της 21-4-2016, μία μόλις ημέρα πριν την ορι­στι­κο­ποί­η­ση της από­φα­σης του Κε­ντρι­κού Συμ­βου­λί­ου Διοί­κη­σης και την απο­στο­λή της στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας για έγκρι­ση του ΕΣΧΑ­ΔΑ (Ει­δι­κού Σχε­δί­ου Χω­ρι­κής Ανά­πτυ­ξης Δη­μο­σί­ου Ακι­νή­του), ανα­τρέ­πο­νται όλα τα δε­δο­μέ­να των όρων επέν­δυ­σης, που το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο διά του επι­σή­μου φορέα του, δη­λα­δή του ΤΑΙ­ΠΕΔ, είχε ανα­κοι­νώ­σει προ διε­τί­ας στο Διε­θνές Επεν­δυ­τι­κό Κοινό».

Ο κ. Αγ­γε­λιά­δης, αφού υπεν­θυ­μί­ζει στην ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση ότι έχει ήδη δα­πα­νή­σει 1 εκατ. δο­λά­ρια για το master plan ενός επι­χει­ρη­μα­τι­κού έργου συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της τάξης των 350 εκατ. ευρώ, το οποίο θα δη­μιουρ­γού­σε χι­λιά­δες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, υπο­γραμ­μί­ζει: «Επλα­νή­θη­μεν πλά­νην οι­κτράν στα συ­μπε­ρά­σμα­τά μας, αφού όπως απο­δει­κνύ­ε­ται, τα πε­νή­ντα και πλέον έτη “ωρί­μα­σης” του ακι­νή­του δεν ήταν αρ­κε­τά για να γίνει αντι­λη­πτό από την Ελ­λη­νι­κή Δη­μό­σια Διοί­κη­ση ότι στο σύ­νο­λό του, δη­λα­δή τα 1.650 πε­ρί­που στρέμ­μα­τα προς αξιο­ποί­η­ση ακι­νή­του, όπως και η ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή συ­νο­λι­κής έκτα­σης πε­ρί­που 7.000 στρεμ­μά­των ήταν χωρίς εξαί­ρε­ση αρ­χαιο­λο­γι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος. […] Εί­μα­στε βέ­βαιοι ότι ο τε­λευ­ταί­ος πο­λί­της αυτής της χώρας αντι­λαμ­βά­νε­ται πως μία του­ρι­στι­κή επέν­δυ­ση του συ­γκε­κρι­μέ­νου με­γέ­θους δεν μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει “οιο­νεί” ερ­γο­λα­βία του ΥΠΠΟ και εν πάση πε­ρι­πτώ­σει η εται­ρεία μας ου­δέ­πο­τε δια­νο­ή­θη­κε να εμπλα­κεί σε επέν­δυ­ση με τέ­τοια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. […] Τα γε­γο­νό­τα αυτά ασφα­λώς δεν συ­νά­δουν με την πρό­σκλη­ση που απηύ­θυ­νε ο κος Πρω­θυ­πουρ­γός κατά την επί­σκε­ψή του στις ΗΠΑ προς τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες της ομο­γέ­νειας για τις υφι­στά­με­νες επεν­δυ­τι­κές ευ­και­ρί­ες στην Ελ­λά­δα».

Η επι­στο­λή του κ. Αγ­γε­λιά­δη προς τον κ. Αλέξη Τσί­πρα, υπό μίαν έν­νοια, είναι ένα τε­λε­σί­γρα­φο: «Συ­νο­ψί­ζο­ντας, σας δη­λώ­νου­με ότι η εν θέ­μα­τι από­φα­ση του ΥΠΠΟ συ­νι­στά με­τα­βο­λή των συν­θη­κών οφει­λό­με­νη σε πρω­το­βου­λία της Ελ­λη­νι­κής Δη­μό­σιας Διοί­κη­σης, στην έν­νοια της οποί­ας εντάσ­σε­ται το ΤΑΙ­ΠΕΔ, που κα­θι­στά την επέν­δυ­σή μας προ­δή­λως μη βιώ­σι­μη και ζη­μιο­γό­να». Με άλλα λόγια και όπως έχει ήδη δη­λώ­σει στα ΜΜΕ ο κ. Αγ­γε­λιά­δης, «αν δεν μου δώ­σουν το Γκολφ Αφά­ντου όπως λέει ο δια­γω­νι­σμός και όπως το απέ­κτη­σα με την προ­σφο­ρά που υπέ­βα­λα, δη­λα­δή με τί­μη­μα 26,9 εκατ. ευρώ, θα απο­χω­ρή­σω. Και θα απαι­τή­σω από το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο όσα χρή­μα­τα έχω ξο­δέ­ψει μέχρι σή­με­ρα, ενώ θα διεκ­δι­κή­σω και τις απο­ζη­μιώ­σεις στα ευ­ρω­παϊ­κά δι­κα­στή­ρια ή όπου αλλού χρεια­στεί».

Ο κ. Αγ­γε­λιά­δης, ο οποί­ος ξε­κί­νη­σε από ανει­δί­κευ­τος ερ­γά­της στις ΗΠΑ και κα­τέ­λη­ξε να δη­μιουρ­γή­σει μια κο­λοσ­σιαία κα­τα­σκευα­στι­κή εται­ρεία, δεν μασά τα λόγια του: «Δεν είναι ολό­κλη­ρη η πε­ριο­χή στ’ Αφά­ντου αρ­χαιο­λο­γι­κής αξίας. Ορι­σμέ­νοι τη βά­φτι­σαν έτσι για να μα­ταιώ­σουν την επέν­δυ­ση. Οταν ένας χώρος επα­να­προσ­διο­ρί­ζε­ται ως αρ­χαιο­λο­γι­κός, όπως συ­νέ­βη τώρα με το Ερη­μό­κα­στρο, και από τα 209 στρέμ­μα­τα που ξέ­ρα­με αυ­ξά­νε­ται στα 10.000 στρέμ­μα­τα, υπάρ­χει σκο­πι­μό­τη­τα».

Το «κα­νό­νι» με τα πο­λυ­βο­λεία

Οπως εύ­κο­λα κα­τα­λα­βαί­νει κά­ποιος, αλλά και όπως ακρι­βώς φαί­νε­ται στο το­πο­γρα­φι­κό που επι­συ­νά­πτε­ται στην επί­μα­χη υπουρ­γι­κή από­φα­ση της 21ης Απρι­λί­ου, τα 10.000 στρέμ­μα­τα είναι μια κυ­ριο­λε­κτι­κά αχα­νής πε­ριο­χή. Είναι βέ­βαια αυ­το­νό­η­το ότι όλες οι αρ­χαιό­τη­τες αξί­ζουν τη μέ­γι­στη προ­σο­χή και φρο­ντί­δα, υπάρ­χει όμως και ένα κρι­τή­ριο του πόσο ση­μα­ντι­κές είναι ώστε να κα­θο­ρί­σουν τη μοίρα της πε­ριο­χής στην οποία βρί­σκο­νται.

Εκτός όμως από το ζή­τη­μα του συν­δυα­σμού της σύγ­χρο­νης ανά­πτυ­ξης με την προ­στα­σία των αρ­χαιο­τή­των, η υπό­θε­ση του Γκολφ Αφά­ντου έδωσε το έναυ­σμα για ακόμη με­γα­λύ­τε­ρες υπερ­βο­λές: κλι­μά­κιο στρα­τιω­τι­κών πραγ­μα­το­ποί­η­σε πα­ρά­στα­ση στο υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών απαι­τώ­ντας την δια­βε­βαί­ω­ση ότι εάν η επι­χεί­ρη­ση αξιο­ποί­η­σης της πε­ριο­χής προ­χω­ρή­σει, θα υπάρ­χει απρό­σκο­πτη πρό­σβα­ση του κοι­νού στα πο­λυ­βο­λεία της πε­ριο­χής.

Το πώς και γιατί υπήρ­ξε αυτή η όψιμη αφύ­πνι­ση της ευαι­σθη­σί­ας για τα πο­λε­μι­κά ερεί­πια ου­δείς το γνω­ρί­ζει. Αφορ­μής δο­θεί­σης, πά­ντως, ίσως και οι κά­τοι­κοι τ’ Αφά­ντου θυ­μη­θούν, αν μη τι άλλο, πού βρί­σκο­νται τα εν λόγω πο­λυ­βο­λεία, καθώς ελά­χι­στα στοι­χεία ήταν γνω­στά γι’ αυτά έως τώρα, μια και θε­ω­ρού­νται εντε­λώς δευ­τε­ρεύ­ο­ντα απο­μει­νά­ρια – και δη άγνω­στης ιστο­ρι­κής προ­έ­λευ­σης.

Βά­φτι­σαν αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο μια πε­ριο­χή 10.000 στρεμ­μά­των, δέκα φορές με­γα­λύ­τε­ρη από τη Βερ­γί­να, για να ακυ­ρώ­σουν την επέν­δυ­ση

Στην κα­τα­κραυ­γή της από­φα­σης Μπαλ­τά από τη ρο­δια­κή κοι­νω­νία, στην οποία αυτή τη φορά ακού­στη­καν φωνές υπο­στή­ρι­ξης ακόμη και από βου­λευ­τές του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ (ενώ πα­λαιό­τε­ρα οι ίδιοι, ως αντι­πο­λί­τευ­ση, μι­λού­σαν για «ξε­πού­λη­μα της γης στ’ Αφά­ντου»), το υπουρ­γείο απά­ντη­σε με ένα δελ­τίο Τύπου σε δι­δα­κτι­κό τόνο. Αφού πρώτα εξη­γεί ότι ο θε­σμι­κός του ρόλος είναι να προ­στα­τεύ­ει τις αρ­χαιό­τη­τες κ.λπ., ανα­φέ­ρει ότι «η ομό­φω­νη γνω­μο­δό­τη­ση (σ.σ.: του ΚΑΣ κ.α. σχε­τι­κά με τον χα­ρα­κτη­ρι­σμό των 10.000 στρεμ­μά­των ως αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου) δεν μπο­ρού­σε να μην υιο­θε­τη­θεί από τον υπουρ­γό σε ένα κρά­τος νο­μι­μό­τη­τας και σκο­πί­μως να απο­κρυ­βεί από τους επεν­δυ­τές αλλά και το ΣτΕ, πρα­κτι­κή που εφαρ­μο­ζό­ταν στο πα­ρελ­θόν».

Αυτό που δεν λέει το ΥΠΠΟ, όμως, είναι το γιατί ο χα­ρα­κτη­ρι­σμός της πε­ριο­χής άρ­γη­σε πε­ρί­που μισό αιώνα. Και επί­σης γιατί προ­κη­ρύ­χθη­κε ο δια­γω­νι­σμός για την πα­ρα­χώ­ρη­σή του σε επεν­δυ­τές από το ΤΑΙ­ΠΕΔ χωρίς προη­γου­μέ­νως να έχει προσ­διο­ρι­στεί ακρι­βώς η συ­νο­λι­κή έκτα­ση του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου. Στην προ­α­να­φερ­θεί­σα επι­στο­λή του προς τον πρω­θυ­πουρ­γό, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης ση­μειώ­νει ρητά και κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά ότι «ο ισχυ­ρι­σμός του ΥΠΠΟ ότι η κή­ρυ­ξη του συ­νό­λου της έκτα­σης ως αρ­χαιο­λο­γι­κής πε­ριο­χής δεν επι­δρά στην αξιο­ποί­η­σή της και στην εκτέ­λε­ση του επεν­δυ­τι­κού μας σχε­δί­ου είναι του­λά­χι­στον ακα­τα­νό­η­τος. Είναι κοι­νώς γνω­στό πως σε αρ­χαιο­λο­γι­κές ζώνες προη­γεί­ται ανα­σκα­φή του ΥΠΠΟ σε χρό­νους που αυτό επι­λέ­γει πριν από την έναρ­ξη οποιασ­δή­πο­τε ερ­γα­σί­ας του επεν­δυ­τή, εις τρό­πον ώστε το χρο­νο­διά­γραμ­μα του έργου να επα­φί­ε­ται στη δια­θε­σι­μό­τη­τα του ΥΠΠΟ».

Από τη δική του πλευ­ρά, το Εμπο­ρι­κό και Βιο­μη­χα­νι­κό Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου (ΕΒΕΔ)ανέ­βα­σε ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο τους τό­νους της κρι­τι­κής, ζη­τώ­ντας πα­ρέμ­βα­ση του πρω­θυ­πουρ­γού και πα­ραί­τη­ση του υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού. Η ανα­κοί­νω­ση του ΕΒΕΔ για το ζή­τη­μα του Γκολφ Αφά­ντου, με­τα­ξύ άλλων, ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά: «Αν ο υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού εμ­μεί­νει στην από­φα­σή του, το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου καλεί τον πρω­θυ­πουρ­γό της χώρας να θέσει την πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού προ των ευ­θυ­νών της και να ζη­τή­σει την πα­ραί­τη­ση του κ. Μπαλ­τά. Η ση­με­ρι­νή κυ­βέρ­νη­ση κέρ­δι­σε την εμπι­στο­σύ­νη των Ελ­λή­νων πο­λι­τών, με το σύν­θη­μα “Η ελ­πί­δα έρ­χε­ται”. Στο Γκολφ Αφά­ντου η ελ­πί­δα “εκτε­λέ­στη­κε”. Κα­λού­με τον πρω­θυ­πουρ­γό να πα­ρέμ­βει απο­φα­σι­στι­κά και να στα­μα­τή­σει τον φρε­νή­ρη κα­τή­φο­ρο της χώρας. Κύριε Πρω­θυ­πουρ­γέ, ιδού η Ρόδος!».

Το όνει­ρο ενός με­τα­νά­στη

Το ΤΑΙ­ΠΕΔ είχε ανα­κοι­νώ­σει, ήδη από τον Ιού­λιο του 2014, ότι η πα­ρα­χώ­ρη­ση του Γκολφ Αφά­ντου στην εται­ρεία του κ. Αγ­γε­λιά­δη προ­ϋ­πο­θέ­τει ότι «από την ανά­πτυ­ξη εξαι­ρεί­ται πλήρως έκταση 286 στρεμ­μάτων ως ζώνη απολύτου προ­στα­σίας του φυ­σι­κού τοπίου, δε­δο­μένου ότι πε­ρι­λαμ­βάνει δα­σι­κή και αρ­χαιο­λο­γι­κή ζώνη, καθώς και ζώνη προ­στα­σίας υγρο­τόπου».

Εύ­λο­γα, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης πί­στε­ψε ότι το οι­κό­πε­δο τού πα­ρα­χω­ρεί­ται εντε­λώς «κα­θα­ρό» ως προς τις πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς και αρ­χαιο­λο­γι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς, τους οποί­ους εκεί­νος είχε κάθε πρό­θε­ση να σε­βα­στεί. Με αυτά τα δε­δο­μέ­να η μη­τρι­κή εται­ρεία M.A.Angeliades, Inc. με έδρα το Λονγκ Αϊ­λαντ της Νέας Υόρ­κης, αντί 26,9 εκατ. ευρώ απο­κτού­σε για 50 χρό­νια το δι­καί­ω­μα εκ­με­τάλ­λευ­σης οι­κο­πέ­δου 1.360 στρεμ­μά­των στο Βό­ρειο Αφά­ντου, 530 εκ των οποί­ων αφο­ρούν στο Γκολφ. Οπως είχε εξη­γή­σει στο «ΘΕΜΑ» ο κ. Αγ­γε­λιά­δης, ορα­μα­τι­ζό­ταν τη δη­μιουρ­γία ενός του­ρι­στι­κού πα­ρα­δεί­σου για επι­σκέ­πτες με ισχυ­ρά βα­λά­ντια οι οποί­οι με αφορ­μή το γκολφ θα επι­σκέ­πο­νταν τη Ρόδο όλο τον χρόνο και όχι μόνο κατά τους θερ­μούς κα­λο­και­ρι­νούς μήνες.

Ο Ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νός επι­χει­ρη­μα­τί­ας με την οι­κο­γέ­νειά του

Σύμ­φω­να με το σχέ­διο Αγ­γε­λιά­δη, θα συ­ντε­λού­νταν ολική με­τα­μόρ­φω­ση του Γκολφ Αφά­ντου, το οποίο λει­τουρ­γεί υπο­τυ­πω­δώς από το 1973 και σε εντε­λώς ξε­πε­ρα­σμέ­νες εγκα­τα­στά­σεις, με τις δι­κτα­το­ρι­κής αι­σθη­τι­κής κα­τα­σκευ­ές που είχαν φτια­χτεί με τη λο­γι­κή «μπε­τόν αρμέ πα­ντού». Οι δυ­να­τό­τη­τες ενός σύγ­χρο­νου συ­μπλέγ­μα­τος του­ρι­στι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων όπως τις φα­ντα­ζό­ταν ο κ. Αγ­γε­λιά­δης, δη­λα­δή με πο­λυ­τε­λή ξε­νο­δο­χεία, αυ­τό­νο­μες κα­τοι­κί­ες, ξε­νώ­νες για φι­λο­ξε­νία ασθε­νών με χρό­νιες πα­θή­σεις κ.λπ., ήταν απε­ριό­ρι­στες.

Εξάλ­λου το Γκολφ βρί­σκε­ται πολύ κοντά σε μια ονει­ρι­κή πα­ρα­λία, αλλά και σχε­δόν πάνω στον εθνι­κό δρόμο Ρόδου – Λίν­δου, σε από­στα­ση μόλις 20 χι­λιο­μέ­τρων από την πρω­τεύ­ου­σα του νη­σιού, το αε­ρο­δρό­μιο και το νο­σο­κο­μείο.

Οπως λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο κ. Αγ­γε­λιά­δης δί­νο­ντας το στίγ­μα της επέν­δυ­σής του: «είμαι επι­χει­ρη­μα­τί­ας, αλλά αυτό για μένα είναι έργο ψυχής, όχι μόνο ζωής. Εζησα φτω­χό­παι­δο στη Σύμη και προ­σπα­θώ να κάνω κάτι στον τόπο μου.

Είναι ένα όνει­ρο που είχα από πολύ παλιά, από τότε που δεν είχα ακόμη όσα χρή­μα­τα χρεια­ζό­ταν για να το απο­κτή­σω. Ερ­χο­μαι ανελ­λι­πώς στη Ρόδο μία ή δύο φορές τον χρόνο, από το 1969. Εάν δεν κα­τα­φέ­ρω να κάνω αυτή την πα­ρα­λία “Ρι­βιέ­ρα της Με­σο­γεί­ου”, δεν θα έχω μού­τρα να ξα­να­πα­τή­σω στο νησί. Και αυτό για εμένα θα ήταν πολύ βαρύ χτύ­πη­μα, δεν θα το άντε­χα».

Από τη Σύμη στη Νέα Υόρκη

Για έναν άν­θρω­πο με την ανυ­πό­κρι­τη αγάπη για την Ελ­λά­δα όπως ο Μερ­κού­ριος Αγ­γε­λιά­δης, το να φτά­σει να απει­λεί το κρά­τος με δι­κα­στι­κά μέτρα προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­σει τα συμ­φέ­ρο­ντά του συ­νι­στά προ­σω­πι­κή συ­ντρι­βή. Στις ΗΠΑ η αφε­τη­ρία της επι­χει­ρη­μα­τι­κής απο­γεί­ω­σης του ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νού ομο­γε­νή ήταν η κα­τα­σκευή εστια­το­ρί­ων για λο­γα­ρια­σμό συ­μπα­τριω­τών του, οι οποί­οι προ­σπα­θού­σαν να κά­νουν το δικό τους ξε­κί­νη­μα μα­κριά από την Ελ­λά­δα. Αρ­κε­τοί από αυ­τούς «λη­σμο­νού­σαν» να απο­πλη­ρώ­σουν τον κ. Αγ­γε­λιά­δη, εκεί­νος όμως, όπως ανα­φέ­ρει στο «ΘΕΜΑ» «τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα 182 ρε­στο­ράν που κα­τα­σκεύ­α­σα ήταν για Ελ­λη­νες με­τα­νά­στες. Ολα τα χρη­μα­το­δο­τού­σα εγώ κι εκεί­νοι με πλή­ρω­ναν σε διά­στη­μα τεσ­σά­ρων ετών. Ποτέ δεν πήγα κά­ποιον κα­κο­πλη­ρω­τή στα δι­κα­στή­ρια. Δεν νο­μί­ζω να υπάρ­χει σή­με­ρα κά­ποιος άλλος σε όλο τον κόσμο που να έχει φτιά­ξει τόσα πολλά εστια­τό­ρια. Ακόμη και από τους Ελ­λη­νες με­τα­νά­στες δεν υπάρ­χει κά­ποιος που να μπο­ρεί να πει ότι “ο Μερ­κού­ριος λέει ψέ­μα­τα, εμένα μου έφτια­ξε το μα­γα­ζί και πή­γα­με στα δι­κα­στή­ρια ή εμένα μου πήρε το σπίτι που το είχα ενέ­χυ­ρο κ.λπ.”. Εχασα πολλά λεφτά. Δεν θέλω να πω ότι ήμουν κο­ρόι­δο ή ότι είχα πολλά και τα χά­ρι­ζα, αλλά όταν κά­ποιος προ­σπα­θού­σε και το μα­γα­ζί δεν δού­λευε, τι να του έκανα;».

Παρά τη με­γα­λο­ψυ­χία του, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης δεν ζη­μιώ­θη­κε τε­λι­κά, καθώς δη­μιούρ­γη­σε μια πα­νί­σχυ­ρη κα­τα­σκευα­στι­κή εται­ρεία η οποία ανα­λαμ­βά­νει δη­μό­σια έργα, όπως η ανέ­γερ­ση νο­σο­κο­μεί­ων, η ανα­καί­νι­ση σταθ­μών της Νέας Υόρ­κης κ.λπ. Προ­φα­νώς ανή­κει στην ελίτ της ελ­λη­νι­κής Ομο­γέ­νειας και δια­τη­ρεί στε­νές σχέ­σεις με εξέ­χου­σες προ­σω­πι­κό­τη­τες της πα­ροι­κί­ας, καθώς και με τον Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριάρ­χη Βαρ­θο­λο­μαίο, ενώ η «δυ­να­στεία Αγ­γε­λιά­δη» με τις τέσ­σε­ρις κόρες και τα παι­διά τους συ­νε­χί­ζει να αυ­ξά­νε­ται.

Ο Μερ­κού­ριος Αγ­γε­λιά­δης με τη σύ­ζυ­γό του Μίνα

Ωστό­σο, ο πλού­τος και η κα­τα­ξί­ω­ση ήταν κά­πο­τε όνει­ρα απα­τη­λά για τον κ. Αγ­γε­λιά­δη, που στις 8 Νο­εμ­βρί­ου του 1960, ανή­με­ρα των Τριών Τα­ξιαρ­χών, επι­βι­βά­στη­κε στο πλοίο «Ολύ­μπια» ξε­κι­νώ­ντας από τη Σύμη για το άγνω­στο. Είχε τε­λειώ­σει «ξυ­πό­λη­τος», όπως δι­η­γεί­ται ο ίδιος, το Γυ­μνά­σιο στο νησί, στο οποίο δεν υπήρ­χε ακόμη ηλε­κτρο­δό­τη­ση και προ­σπα­θώ­ντας να μην επι­βα­ρύ­νει άλλο με τα έξοδα των σπου­δών του τον ξυ­λουρ­γό πα­τέ­ρα του, απο­φά­σι­σε να μπαρ­κά­ρει. Επί ενά­μι­ση χρόνο δο­κί­μα­σε την τύχη του ως ναυ­τι­κός σε φορ­τη­γό πλοίο, αλλά η θά­λασ­σα δεν τον κρά­τη­σε. Οταν δέ­χτη­κε πρό­σκλη­ση από κά­ποιους συγ­γε­νείς του, έφυγε αμέ­σως για τη Νέα Υόρκη.

Στην αρχή έκανε οποια­δή­πο­τε δου­λειά έπε­φτε μπρο­στά του, από την οι­κο­δο­μή ως ανει­δί­κευ­τος ερ­γά­της μέχρι τη φορ­το­εκ­φόρ­τω­ση και δια­νο­μή πα­γω­τού, σε επι­σκευ­ές σκα­φών αλλά και στις γέ­φυ­ρες της αμε­ρι­κα­νι­κής μη­τρό­πο­λης.

Λόγω της επι­κιν­δυ­νό­τη­τας του επαγ­γέλ­μα­τος οι ελαιο­χρω­μα­τι­στές που κρε­μιό­ντου­σαν πάνω από το χάος που έχα­σκε κάτω από τα πόδια τους για να φρε­σκά­ρουν τη βαφή στους με­ταλ­λι­κούς σκε­λε­τούς πλη­ρώ­νο­νταν πολύ καλά. Ταυ­τό­χρο­να, όμως, συ­νέ­θε­ταν ένα τσούρ­μο που είχε βγει απευ­θεί­ας από τον υπό­κο­σμο, εφό­σον, όπως λέει ο κ. Αγ­γε­λιά­δης «ο κα­λύ­τε­ρος από δαύ­τους είχε σκο­τώ­σει τη μάνα του». Το επό­με­νο βήμα του ήταν να θυ­μη­θεί όσα μυ­στι­κά της δου­λειάς είχε μάθει από τον πα­τέ­ρα του και με τα ερ­γα­λεία του μα­ρα­γκού που είχε φέρει μαζί του ως εν­θύ­μιο από τη Σύμη, ο Μερ­κού­ριος Αγ­γε­λιά­δης άρ­χι­σε να δου­λεύ­ει ως υπάλ­λη­λος ενός συ­ντο­πί­τη του ερ­γο­λά­βου.

Στις ανα­και­νί­σεις σπι­τιών είδε το μέλ­λον του, οπότε αφο­σιώ­θη­κε σε αυτόν τον τομέα και στα­δια­κά δη­μιούρ­γη­σε τη δική του εται­ρεία, σε πρώτη φάση μαζί με έναν εξά­δελ­φό του και κα­τό­πιν μόνος του.

Και αφού η M.A.Angeliades Inc., που ίδρυ­σε το 1990, εξε­λί­χθη­κε σε μια κα­τα­σκευα­στι­κή με πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο στις ΗΠΑ, ίδρυ­σε τη θυ­γα­τρι­κή Αγ­γε­λιά­δης Ελλάς Α.Ε. ει­δι­κά για την επέν­δυ­ση στο Γκολφ Αφά­ντου. Καθώς όμως ο κ. Μπαλ­τάς είχε άλλες βου­λές, ο κ. Αγ­γε­λιά­δης είναι πλέον ανα­γκα­σμέ­νος να πε­ρι­μέ­νει ως τις 9 Μαΐου για να μάθει τι θα απο­φα­σί­σει η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση για αυτό που επί τόσα χρό­νια ονει­ρευό­ταν. Τότε θα συ­ζη­τη­θεί εκ νέου στο Κε­ντρι­κό Συμ­βού­λιο Διοί­κη­σης για την Αξιο­ποί­η­ση της Δη­μό­σιας Πε­ριου­σί­ας, η επι­χεί­ρη­ση αξιο­ποί­η­σης στ’ Αφά­ντου, για την οποία εκ­φρά­ζε­ται αρ­μο­δί­ως μια κά­ποια αι­σιο­δο­ξία ότι τε­λι­κά θα προ­χω­ρή­σει κα­νο­νι­κά, παρά τα όσα έχουν με­σο­λα­βή­σει για τα αρ­χαία των 10.000 στρεμ­μά­των, τα πο­λυ­βο­λεία κ.λπ.

protothema.gr