Τι θα φέρει η αυριανή ημέρα για τα κέντρα κράτησης μεταναστών

«Εκφράζω την ντροπή μου όχι ως υπουρ­γού αλλά ως ανθρώ­που, ως εκπρο­σώ­που ενός πολι­τι­σμού. Αυτά δεν είναι εικόνα ευρω­παϊ­κής χώρας ούτε χώρας που σέβεται τον άνθρωπο» είχε πει αμέσως μετά την επί­σκεψή του στην Αμυ­γδα­λέζα ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη κ. Γιάννης Πανού­σης προ­α­ναγ­γέλ­λο­ντας το τέλος των Κέντρων Κρά­τη­σης.

Δύο εβδο­μά­δες μετά ξεκί­νησε η στα­διακή απε­λευ­θέ­ρωση των μετα­να­στών με άδειες εξά­μη­νης προ­σω­ρι­νής δια­μο­νής. Από τους 1.111 μετα­νά­στες που βρί­σκο­νταν στην Αμυ­γδα­λέζα την ημέρα που ξεκί­νησε η λεγό­μενη «επο­πτευό­μενη ελευ­θε­ρία» σήμερα έχουν παρα­μεί­νει εκεί 715 άτομα.

Η επίμαχη διαταγή που άναψε και πάλι φωτιές γύρω από το ευαί­σθητο θέμα των μετα­να­στών, καθώς και οι αντί­θε­τες μεταξύ τους τοπο­θε­τή­σεις των αρμό­διων υπουρ­γών, έχουν θολώσει το τοπίο σχετικά με το τι μέλλει γενέ­σθαι.

Την ίδια ώρα στο φως της δημο­σιό­τη­τας έρχο­νται μαρ­τυ­ρίες αλλο­δα­πών που έφυγαν από την Αμυ­γδα­λέζα (έχοντας δηλώσει προ­φα­νώς τη διεύ­θυνση όπου θα φιλο­ξε­νη­θούν) και παρα­δέ­χο­νται ότι θα μείνουν στον δρόμο. Ως απο­τέ­λε­σμα η ανη­συ­χία κατοί­κων και επαγ­γελ­μα­τιών του Κέντρου ότι η Αθήνα θα γυρίσει στην κατά­σταση που επι­κρα­τούσε πριν από δύο-τρία χρόνια εντεί­νε­ται.

Ο δήμαρ­χος Αθη­ναίων κ. Γ. Καμίνης στα τέλη Φεβρουα­ρίου δήλωσε: «Από τις απα­ρά­δε­κτες συν­θή­κες κρά­τη­σης δεν πρέπει να περά­σουμε στην πλήρη κατάρ­γηση των Κέντρων Προ­σω­ρι­νής Κρά­τη­σης Αλλο­δα­πών. Οφεί­λουμε να λάβουμε μέτρα πρό­λη­ψης, ανθρώ­πι­νων συν­θη­κών δια­βί­ω­σης και να φρο­ντί­σουμε, όταν αφή­νο­νται οι κρα­τού­με­νοι μετα­νά­στες, να υπάρχει φρο­ντίδα για την ένταξή τους στην κοι­νω­νία».

Μετά τη διά­ψευση εκ μέρους του κ. Πανούση της δια­τα­γής από την οποία εξήχθη το συμπέ­ρα­σμα ότι με εντολή του ανοί­γουν τα κέντρα κρά­τη­σης μετα­να­στών και τα σύνορα, ο κ. Καμίνης σχο­λί­ασε: «Η προ­ά­σπιση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, Ελλήνων και μετα­να­στών αδια­κρί­τως, είναι καθήκον όλων μας. Εξίσου επι­τα­κτικό όμως είναι να δια­σφα­λί­σουμε την ομαλή λει­τουρ­γία της πόλης μας και να απο­τρέ­ψουμε την επι­στροφή της στην προ τριε­τίας πραγ­μα­τι­κό­τητα».

Με τα μάτια ενός επι­στή­μονα

«Από τις επι­σκέ­ψεις μας στα Κέντρα Προ­σω­ρι­νής Κρά­τη­σης Μετα­να­στών στην Αμυ­γδα­λέζα και στην Κόρινθο έχουμε δια­πι­στώ­σει ότι δεν πληρούν τις συν­θή­κες υγιει­νής, αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης και σεβα­σμού των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, αιτίες για τις οποίες η χώρα μας έχει απα­νω­τές κατα­δί­κες από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των» λέει στο «Βήμα» ο χει­ρουρ­γός, ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής της Ιατρι­κής Σχολής του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών κ. Θεό­φι­λος Ρόζεν­μπεργκ.

Ως διευ­θυ­ντής του μετα­πτυ­χια­κού προ­γράμ­μα­τος «Διεθνής Ιατρική – Δια­χεί­ριση Κρίσεων Υγείας», επι­ση­μαί­νει ότι «εμείς σκύ­βουμε στα προ­βλή­ματα υγείας, που περι­λαμ­βά­νουν ακόμη τη δια­τροφή, την ψυχική υγεία και τις συν­θή­κες δια­βί­ω­σης, αλλά συγ­χρό­νως μας απα­σχο­λεί ο σεβα­σμός των θεμε­λιω­δών ανθρώ­πι­νων δικαιω­μά­των».

Ως σκε­πτό­με­νος πολίτης, όπως λέει στο «Βήμα», χαρα­κτη­ρί­ζει τα Κέντρα Κρά­τη­σης «καταυ­λι­σμούς» που δημιουρ­γή­θη­καν με κακή δια­χεί­ριση κον­δυ­λίων της ΕΕ. «Ισως αυτός να είναι και ένας από τους λόγους της απο­τυ­χίας τους».

Τι θα μπο­ρούσε όμως να γίνει σήμερα που όλοι συνη­γο­ρούν ότι η κατά­σταση αυτή πρέπει να λάβει τέλος, αλλά συγ­χρό­νως το ζήτημα της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης συμπιέ­ζει τις αντοχές της κοι­νω­νίας;

«Θα μπο­ρού­σαν οι χώροι αυτοί να μετα­τρα­πούν σε ευνο­μού­μενα κέντρα και να παρα­χω­ρη­θούν στις κοι­νό­τη­τες των ανθρώ­πων που θα μένουν εκεί αντί να σέρ­νο­νται στο κέντρο της Αθήνας. Οχι κατα­να­γκα­σμός, όχι εγκλει­σμός» λέει ο κ. Ρόζεν­μπεργκ.

Προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να γίνει αυτό, η ύπαρξη ενός εξο­πλι­σμέ­νου ιατρείου, καθώς και η εξα­σφά­λιση οικο­νο­μι­κής πρό­σβα­σης στα μέσα μετα­φο­ράς ώστε να μπορούν να πηγαί­νουν στις δου­λειές τους, γιατί όχι και να ανα­πτύ­ξουν και ένα είδος μικρε­μπο­ρίου εντός των κοι­νο­τή­των αυτών.

«Εμείς ως ιατρική σχολή μπο­ρούμε να θέσουμε όλες μας τις δυνά­μεις, γιατρών και εθε­λο­ντών, στην υπη­ρε­σία ενός τέτοιου σχεδίου. Είναι φιλό­δο­ξος ο στόχος των 100 ημερών της νέας ηγεσίας του υπουρ­γείου, είναι όμως πραγ­μα­το­ποι­ή­σι­μος» ανα­φέ­ρει ο κ. Ρόζεν­μπεργκ.

Υπάρ­χουν επίσης τα προ­γράμ­ματα εκπαί­δευ­σης που πραγ­μα­το­ποιεί τα τελευ­ταία χρόνια το δυνα­μικό του μετα­πτυ­χια­κού προ­γράμ­μα­τος σε συνερ­γα­σία με το Λιμε­νικό και τις δυνά­μεις ασφα­λείας για την υιο­θέ­τηση βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών δια­χεί­ρι­σης μετα­να­στών και ασκή­σεις προ­σο­μοί­ω­σης εκτά­κτων συν­θη­κών, όπως η περι­συλ­λογή μετα­να­στών από τη θάλασσα στα νησιά που βρί­σκο­νται κοντά στα τουρ­κικά παράλια. Ακόμη, προ­χω­ρούν οι μελέτες των βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών σε διεθνές επίπεδο, καθώς και οι συνερ­γα­σίες με φορείς και ΜΚΟ επάνω στα ζητή­ματα των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των.

«Ποντί­κια ανάμεσα σε ανθρώ­πους»

Μέσα στη γενική ανα­στά­τωση που προ­κά­λεσε το ζήτημα της δια­τα­γής, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (ΓΧΣ), οργά­νωση που κάνει συχνές παρεμ­βά­σεις στα Κέντρα Κρά­τη­σης, επα­νέ­λα­βαν την έκκλησή τους για άμεσο τερ­μα­τι­σμό της συστη­μα­τι­κής και παρα­τε­τα­μέ­νης κρά­τη­σης, παρα­θέ­το­ντας και τις συν­θή­κες που συνά­ντη­σαν στην Αμυ­γδα­λέζα.

«Είδαμε ποντί­κια και αρου­ραί­ους να περι­φέ­ρο­νται ανάμεσα στους ανθρώ­πους. Κατά τη διάρ­κεια της παρέμ­βα­σής μας δια­πι­στώ­σαμε ενεργή επι­δη­μία ψώρας σε του­λά­χι­στον τρεις πτέ­ρυ­γες» είπε ο κ. Στάθης Κυρού­σης, γιατρός και επι­κε­φα­λής της απο­στο­λής των ΓΧΣ στην Ελλάδα.

«Από το 2008 που υλο­ποιούμε επεί­γου­σες παρεμ­βά­σεις σε κέντρα κρά­τη­σης αλλά και σε σημεία εισόδου μετα­να­στών και αιτού­ντων άσυλο στη χώρα έχουμε γίνει μάρ­τυ­ρες του πόνου των ανθρώ­πων αυτών αλλά και των συν­θη­κών κρά­τη­σης που παρα­βιά­ζουν την εθνική, ευρω­παϊκή και διεθνή νομο­θε­σία και βλά­πτουν άμεσα την υγεία και την αξιο­πρέ­πειά τους» δηλώ­νουν στο «Βήμα» οι ΓΧΣ, έχοντας επα­νει­λημ­μέ­νως καταγ­γεί­λει την πρα­κτική της γενι­κευ­μέ­νης και συστη­μα­τι­κής κρά­τη­σης που πλήττει δεκάδες χιλιά­δες ανθρώ­πους και οδηγεί στην ποι­νι­κο­ποί­ηση και στον στιγ­μα­τι­σμό τους.

Σύμφωνα με τους υπευ­θύ­νους της οργά­νω­σης, «οι ελλη­νι­κές αρχές θα πρέπει να στα­μα­τή­σουν να κρατούν ανθρώ­πους αδι­καιο­λό­γητα και παρα­τε­τα­μένα σε ακα­τάλ­λη­λους χώρους και να εγγυ­η­θούν την πρό­σβασή τους σε στέγη, περί­θαλψη και επαρκή ιατρική φρο­ντίδα».

Αυτό που χρειά­ζε­ται είναι η επέν­δυση σε ένα σύστημα υπο­δο­χής για αιτού­ντες άσυλο και ευάλωτα άτομα που θα εξα­σφα­λί­ζει στους ανθρώ­πους αυτούς προ­στα­σία, ελευ­θε­ρία μετα­κί­νη­σης, κατάλ­λη­λες συν­θή­κες υγιει­νής και πρό­σβαση στην υγεία. «Ο συνω­στι­σμός, ο περιο­ρι­σμός και ο απο­κλει­σμός των ανθρώ­πων αυτών επι­βα­ρύ­νουν απλώς την κατά­στασή τους και προ­σβάλ­λουν την αξιο­πρέ­πειά τους» λένε.

Οι ομάδες των ΓΧΣ καλύ­πτουν τα τελευ­ταία επτά χρόνια τις ιατρι­κές και ανθρω­πι­στι­κές ανάγκες των προ­σφύ­γων που φτάνουν στα νησιά του Αιγαίου ή που βρί­σκο­νται υπό διοι­κη­τική κράτηση, αλλά «δεν μπο­ρούμε να υπο­κα­τα­στή­σουμε το κράτος στις ευθύνες του για κάλυψη των ιατρι­κών αναγκών όλων των πλη­θυ­σμια­κών ομάδων».

Καταγ­γέλ­λουν επίσης την ανε­πάρ­κεια της κρα­τι­κής παρέμ­βα­σης και τον απο­κλει­σμό των ανθρώ­πων αυτών από τις υπη­ρε­σίες υγείας, όπως όμως επι­ση­μαί­νουν στο «Βήμα», «ο ρόλος μας δεν είναι να υπο­δεί­ξουμε την υιο­θέ­τηση συγκε­κρι­μέ­νων λύσεων για το μετα­να­στευ­τικό. Ζητάμε όμως οι όποιες πολι­τι­κές να έχουν γνώμονα τον σεβασμό στην ανθρώ­πινη ζωή και αξιο­πρέ­πεια».

Το ΒΗΜΑ