Τουρισμός: Γκρίζο τοπίο στις εργασιακές σχέσεις

Τον κίν­δυ­νο εκτε­τα­μέ­νης απα­ξί­ω­σης του κοι­νω­νι­κο­α­σφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος της χώρας αλλά και της υγιούς επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας προ­κα­λεί η συ­νε­χής πα­ρά­καμ­ψη της ερ­γα­τι­κής και ασφα­λι­στι­κής νο­μο­θε­σί­ας από πλευ­ράς των ερ­γο­δο­τών, κυ­ρί­ως στον κλάδο του του­ρι­σμού, πολ­λές φορές μά­λι­στα με τη σιω­πη­ρή απο­δο­χή αυτών των πρα­κτι­κών και από τους ερ­γα­ζο­μέ­νους. Κάτι που δεν έκα­ναν στο Ηρά­κλειο Κρή­της τρεις ξε­νο­δο­χο­ϋ­πάλ­λη­λοι, οι οποί­οι έπει­τα από συ­νεν­νό­η­ση με τις Αρχές πα­γί­δευ­σαν τον ερ­γο­δό­τη τους, ο οποί­ος ενώ τους πλή­ρω­νε κα­νο­νι­κά, απαι­τού­σε μετά να του επι­στρέ­ψουν μέρος του μι­σθού τους. Ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας συ­νε­λή­φθη την Πέμ­πτη, την ώρα που πα­ρα­λάμ­βα­νε 500 ευρώ σε προ­ση­μειω­μέ­να χαρ­το­νο­μί­σμα­τα από τον έναν ξε­νο­δο­χο­ϋ­πάλ­λη­λο.

Σύμ­φω­να με τις κα­ταγ­γε­λί­ες, και με δε­δο­μέ­νη την υπο­χρε­ω­τι­κό­τη­τα στην τή­ρη­ση της συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας, ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας κα­τέ­θε­τε κα­νο­νι­κά τα δε­δου­λευ­μέ­να στους τρα­πε­ζι­κούς λο­γα­ρια­σμούς των υπαλ­λή­λων του και μετά τους ζη­τού­σε μέρος των χρη­μά­των πίσω, με την απει­λή ότι σε δια­φο­ρε­τι­κή πε­ρί­πτω­ση δεν θα τους έδινε τα απαι­τού­με­να δι­καιο­λο­γη­τι­κά που πρέ­πει να κα­τα­θέ­σουν στον ΟΑΕΔ για να πά­ρουν το επί­δο­μα ανερ­γί­ας με τη λήξη της του­ρι­στι­κής σεζόν.

Το γε­γο­νός –πρω­τό­γνω­ρο ως προς το σκέ­λος της σύλ­λη­ψης του ερ­γο­δό­τη για την πε­ριο­χή του Ηρα­κλεί­ου– δεν απο­τε­λεί κε­ραυ­νό εν αι­θρία στους κόλ­πους του ξε­νο­δο­χεια­κού κλά­δου. Με­λέ­τη μά­λι­στα της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Ξε­νο­δο­χο­ϋ­παλ­λή­λων (του 2020) χα­ρα­κτη­ρί­ζει πολύ ανη­συ­χη­τι­κή την πε­ρί­πτω­ση ερ­γα­ζό­με­νοι να λαμ­βά­νουν ένα μέρος του μι­σθού τους στο χέρι, ήτοι «μαύρα», στον κλάδο τόσο του του­ρι­σμού όσο και του επι­σι­τι­σμού. Μά­λι­στα, η με­λέ­τη το πάει ένα βήμα πα­ρα­κά­τω επι­ση­μαί­νο­ντας ότι σχε­δόν στο ένα τρίτο αυτών των πε­ρι­πτώ­σε­ων, κυ­ρί­ως στον κλάδο του του­ρι­σμού, η από­κρυ­ψη δή­λω­σης του ποσού γί­νε­ται με τη συ­ναί­νε­ση ή ακόμη και την ει­σή­γη­ση της ερ­γα­τι­κής πλευ­ράς.

Στη με­λέ­τη ξε­κα­θα­ρί­ζε­ται ότι το φαι­νό­με­νο είναι δύ­σκο­λο να ανα­λυ­θεί μο­νο­διά­στα­τα. Και αυτό γιατί η φο­ρο­λο­γι­κή και ερ­γα­τι­κή ασφα­λι­στι­κή νο­μο­θε­σία, με το πολύ υψηλό μη μι­σθο­λο­γι­κό κό­στος και τα αντι­κοι­νω­νι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, η μεί­ω­ση των απο­δο­χών, η έλ­λει­ψη ελεγ­κτι­κών μη­χα­νι­σμών αλλά και η μη αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τα του ασφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος δη­μιουρ­γούν τέ­τοιες συν­θή­κες ερ­γα­τι­κής συ­ναί­νε­σης στην ερ­γο­δο­τι­κή αυ­θαι­ρε­σία.

Αντί­στοι­χα φαί­νε­ται, σύμ­φω­να με εκ­προ­σώ­πους των ξε­νο­δό­χων, πως λει­τουρ­γούν και οι δε­σμευ­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις λήψης του επο­χι­κού επι­δό­μα­τος. Δεν είναι λίγοι όσοι εκτι­μούν δη­λα­δή πως η επι­δό­τη­ση του δια­στή­μα­τος ανερ­γί­ας των επο­χι­κά ερ­γα­ζο­μέ­νων λει­τουρ­γεί ως αντι­κί­νη­τρο για «νό­μι­μη» ερ­γα­σία, πέραν του δια­στή­μα­τος που δε­σμευ­τι­κά προ­βλέ­πε­ται ως προ­ϋ­πό­θε­ση για τη λήψη του. Η συ­μπλή­ρω­ση των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων μπο­ρεί να απο­τε­λεί ερ­γα­λείο πί­ε­σης προς τους ερ­γα­ζο­μέ­νους, όπως έγινε στην πε­ρί­πτω­ση του ερ­γο­δό­τη από το Ηρά­κλειο Κρή­της, ο οποί­ος –σύμ­φω­να με τις κα­ταγ­γε­λί­ες– εκ­βί­α­ζε τους ερ­γα­ζο­μέ­νους προ­κει­μέ­νου να του επι­στρέ­φουν ένα μέρος του νό­μι­μα κα­τα­βαλ­λό­με­νου μι­σθού τους. Μπο­ρεί, δε, να απο­τε­λεί και το ανώ­τα­το όριο ασφά­λι­σης που και οι ίδιοι οι ερ­γα­ζό­με­νοι επι­θυ­μούν, προ­κει­μέ­νου και το επί­δο­μα να λά­βουν και την ερ­γα­σία να συ­νε­χί­σουν μετά, χωρίς να εμ­φα­νί­ζο­νται στο σύ­στη­μα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Η «με­γά­λη ει­κό­να»

Σύμ­φω­να με τους ει­δι­κούς αλλά και τη με­λέ­τη της ομο­σπον­δί­ας των ξε­νο­δο­χο­ϋ­παλ­λή­λων «Η πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα στην ερ­γα­σία – Η πε­ρί­πτω­ση του επι­σι­τι­σμού και του­ρι­σμού», η μη σωστή λει­τουρ­γία των θε­σμών της κοι­νω­νι­κής προ­στα­σί­ας στη χώρα μας απο­τε­λεί μία από τις βα­σι­κές αι­τί­ες αύ­ξη­σης της πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τας, με τη σύμ­φω­νη γνώμη και των ερ­γα­ζο­μέ­νων σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις.

Είναι εν­δει­κτι­κό ότι το 26% των ερ­γα­ζο­μέ­νων συ­ναι­νούν γιατί πι­στεύ­ουν πως οι ει­σφο­ρές τους δεν πιά­νουν τόπο, ενώ πε­ρί­που οι μισοί ερ­γα­ζό­με­νοι έχουν κλο­νι­σμέ­νη εμπι­στο­σύ­νη για το κατά πόσον θα έχουν μια αξιο­πρε­πή δη­μό­σια σύ­ντα­ξη στο μέλ­λον (47%). Ενας στους τρεις ερ­γα­ζο­μέ­νους που προ­έ­βη σε πρα­κτι­κές μη συμ­μόρ­φω­σης δή­λω­σε πως το δέ­χθη­κε καθώς έχει ήδη ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη υγεί­ας (32%), ενώ το 16% συ­νυ­πο­λό­γι­σε ότι έχει ήδη άλλη (πα­ράλ­λη­λη) οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Στην πράξη, οι ει­δι­κοί εκτι­μούν πως πρό­κει­ται για έναν «φαύλο κύκλο», ο οποί­ος, αν δεν ξε­πε­ρα­στεί, οδη­γεί στη διαρ­κή απα­ξί­ω­ση του θε­σμού της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Σε αυτό, ση­μειώ­νουν, θα πρέ­πει να προ­στε­θούν και οι χα­μη­λοί μι­σθοί που δί­νο­νται, απόρ­ροια κατά έναν με­γά­λο βαθμό που έχουν τα υψηλά μη μι­σθο­λο­γι­κά κόστη. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι από τους ερ­γα­ζο­μέ­νους που συ­ναί­νε­σαν σε πρα­κτι­κές μη συμ­μόρ­φω­σης, οι μισοί προ­κρί­νουν την απο­φυ­γή κα­τα­βο­λής ει­σφο­ρών και φόρων ώστε να αυ­ξή­σουν το άμεσο ει­σό­δη­μα του ατο­μι­κού τους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού (55%), ιδίως επει­δή το κα­θα­ρό πο­σο­στό που ει­σπράτ­τουν το θε­ω­ρούν ιδιαί­τε­ρα χα­μη­λό (50%). Οσο για το μα­κρο­πρό­θε­σμο, των συ­ντά­ξε­ων, αυτό στην πα­ρού­σα φάση δεν το εξε­τά­ζουν. Στο οι­κο­νο­μι­κό όφε­λος συχνά –για έναν στους τέσ­σε­ρις ερ­γα­ζο­μέ­νους– συ­νυ­πο­λο­γί­ζε­ται και η μη απώ­λεια του επο­χι­κού επι­δό­μα­τος.

Πηγή: kathimerini.gr