Σχέδιο για «κούρεμα» σε χιλιάδες «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της Ημε­ρη­σίας, τρα­πε­ζί­τες προ­τεί­νουν μια «χει­ρουρ­γική» λύση με σκοπό να μειω­θούν τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα στε­γα­στικά δάνεια και να μην κιν­δυ­νεύ­σουν χιλιά­δες σπίτια με πλει­στη­ρια­σμό. Αυτή βασί­ζε­ται στον μοντέλο που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε στην Ισλαν­δία και το οποίο προ­βλέ­πει δια­γραφή μέρους του στε­γα­στι­κού δανείου υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι στην πρόταση γίνεται λόγος για «κούρεμα» ή «χάρισμα» μέρους της οφειλής προς τις τρά­πε­ζες αφού πρώτα αξιο­λο­γη­θεί η πιστο­λη­πτική ικα­νό­τητα του δανειο­λή­πτη, η οικο­νο­μική του κατά­σταση, οι πλη­ρω­μές που έχει κάνει στο παρελ­θόν και γενι­κό­τερα το προφίλ του.

Αν το ακίνητο έχει αρνη­τική καθαρή αξία (δηλαδή το ποσό που μένει αν από την εμπο­ρική αξία αφαι­ρε­θεί το υπό­λοιπο δανείου) τότε θα γίνεται το «κούρεμα».

Οπως ανα­φέ­ρει στην «Η» τρα­πε­ζικό στέ­λε­χος: «Αν κάποιος δανειο­λή­πτης έχει υπό­λοιπο δανείου 150 χιλιά­δες ευρώ και το ακίνητό του εκτι­μη­θεί από την τράπεζα 120 χιλιά­δες ευρώ τότε έχει αρνη­τική καθαρή αξία 30 χιλ. ευρώ. Θα μπο­ρούμε να παρέμ­βουμε και να κου­ρέ­ψουμε αυτό το ποσό, αφού πρώτα ο δανειο­λή­πτης κριθεί ότι δεν είναι σε θέση να απο­πλη­ρώ­νει το δάνειό του». Η λύση που προ­κρί­νε­ται, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, δεν θέλει καν νομο­θε­τική ρύθμιση, αλλά είναι στρα­τη­γική που θα μπορούν να χαρά­ξουν οι τρά­πε­ζες. Αλλωστε, γι’ αυτό τον λόγο οι τρα­πε­ζί­τες ζητούν το ακα­τα­δί­ω­κτο για δια­γραφή οφειλών, όχι μόνο σε νοι­κο­κυ­ριά αλλά και σε επι­χει­ρή­σεις. Μάλιστα, και στον Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος υπάρχει σχετική πρό­βλεψη για δια­γραφή μέρους ή όλου. Συγκε­κρι­μένα η ΤτΕ ανα­φέ­ρει ότι είναι δυνατή η ορι­στική δια­γραφή μέρους της συνο­λι­κής απαί­τη­σης του ιδρύ­μα­τος, ώστε η ενα­πο­μεί­νασα οφειλή να δια­μορ­φω­θεί σε ύψος που εκτι­μά­ται ότι είναι δυνατό να εξυ­πη­ρε­τη­θεί ομαλά.

Επίσης, υπάρχει και η πρό­βλεψη για ολική δια­γραφή της οφειλής όταν δεν υπάρ­χουν ρευ­στο­ποι­ή­σιμα στοι­χεία και δεν ανα­μέ­νε­ται περαι­τέρω ανά­κτηση. Οπως τονίζει παρά­γο­ντας της αγοράς που μίλησε στην «Η», το «ισλαν­δικό μοντέλο ήταν πιο προ­χω­ρη­μένο καθώς εκεί δεν υπήρχαν πολλοί… στρα­τη­γι­κοί κακο­πλη­ρω­τές, αλλά μόνο δανειο­λή­πτες που επλή­γη­σαν πραγ­μα­τικά από την κρίση. Εκεί απο­φα­σί­στηκε να μειωθεί η αξία του δανείου στο 110% της αξίας του ακι­νή­του, εφόσον βεβαίως ο δανειο­λή­πτης ήταν ‘’κόκκινος’’ και το ύψος του υπο­λοί­που ήταν υψη­λό­τερο από την εμπο­ρική αξία».

Με τη λύση αυτή εκτι­μά­ται ότι μπορούν να επι­τευ­χθούν δύο βασικοί στόχοι:

– Να μειω­θούν αν όχι να μην υπάρ­ξουν καθόλου πλει­στη­ρια­σμοί ακι­νή­των οικο­γε­νειών με σοβαρή οικο­νο­μική αδυ­να­μία που έχουν «γονα­τί­σει» και δεν μπορούν να εξυ­πη­ρε­τή­σουν το δάνειό τους. Ετσι, θα απο­σο­βη­θούν και ακραίες κατα­στά­σεις σαν κι αυτές που συμ­βαί­νουν κάθε Τετάρτη στα Ειρη­νο­δι­κεία.

– Να απο­φευ­χθεί ο κίν­δυ­νος να περά­σουν σε ξένα funds πακέτα δανείων, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για τους δανειο­λή­πτες αλλά και την κυβέρ­νηση.

Τη δια­γραφή μέρους οφειλών, κυρίως σε στε­γα­στικά δάνεια, έχουν προ­τεί­νει κι άλλοι παρά­γο­ντες της αγοράς. Συγκε­κρι­μένα ο με μέχρι πρό­τι­νος επι­κε­φα­λής της Πει­ραιώς, Μιχάλης Σάλλας, είχε πει ότι μπορεί να γίνει γενναία ρύθμιση που θα προ­βλέ­πει τα εξής:

Το πρώτο μέρος του δανείου που θα αντι­στοι­χεί π.χ. στο 90% της αξίας του ακι­νή­του, θα προ­τεί­νε­ται από την τράπεζα για «sales and lease back», επε­κτεί­νο­ντας αντί­στοιχα τη διάρ­κειά του και μειώ­νο­ντας σημα­ντικά το ύψος της μηνιαίας εξυ­πη­ρέ­τη­σης σύμφωνα με τις δυνα­τό­τη­τες του δανειο­λή­πτη. Σε ό,τι αφορά το υπό­λοιπο μέρος του δανείου, εφόσον σε μία περίοδο π.χ. πέντε ετών δεν απο­κα­θί­στα­νται οι αξίες των ακι­νή­των, να δια­γρά­φε­ται το 50% της δια­φο­ράς ανάμεσα στο συνο­λικό ύψος του δανείου και του ποσού που έχει μετα­τρα­πεί σε sales and lease back. Το υπό­λοιπο 50% θα δια­γρά­φε­ται στην επόμενη πεντα­ε­τία, εάν και πάλι δεν έχουν μετα­βλη­θεί προς τα πάνω οι αξίες των ακι­νή­των. Εάν ωστόσο έχει απο­πλη­ρω­θεί μέρος του δανείου εξυ­πα­κού­ε­ται ότι αυτό θα συνε­κτι­μη­θεί.

Προ­ϋ­πο­θέ­σεις

Βασική προ­ϋ­πό­θεση για να προ­ω­θη­θεί η λύση του κου­ρέ­μα­τος μέρους των στε­γα­στι­κών δανείων είναι να μπορούν οι τρά­πε­ζες να ξεχω­ρί­ζουν τους «μπα­τα­χτσή­δες» από όσους έχουν πραγ­μα­τική οικο­νο­μική αδυ­να­μία. Διότι μια γενι­κευ­μένη απόφαση για δια­γραφή οφειλών, όπως έγινε στους μη ενή­με­ρους δανειο­λή­πτες στην Ισλαν­δία, θα ευνο­ούσε και όσους δεν πλη­ρώ­νουν παρά το γεγονός ότι έχουν τη δυνα­τό­τητα να το κάνουν. Πολύ σημα­ντικό ρόλο στο σχέδιο αυτό θα παίξουν οι εκτι­μη­τές ακι­νή­των που θα ορίζει η τράπεζα, προ­κει­μέ­νου να εκτιμά την εμπο­ρική αξία του ακι­νή­του και να βγάζει την αρνη­τική καθαρή αξία, σε σχέση με το υπό­λοιπο της οφειλής. Αυτό θα μπο­ρούσε να γίνει σε συν­δυα­σμό με το σχέδιο της κυβέρ­νη­σης για εξο­μοί­ωση των εμπο­ρι­κών τιμών με τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες.

Στα Τάρταρα οι τιμές των κατοι­κιών

Δρα­μα­τική μείωση, άνω του 40% κατα­γρά­φουν οι τιμές των ακι­νή­των τα τελευ­ταία χρόνια με απο­τέ­λε­σμα τη σημα­ντική απο­μεί­ωση της αξίας τους. Μεγάλοι χαμένοι όσοι πήραν δάνεια από το 2000 έως το 2008, όταν οι τιμές είχαν εκτι­να­χθεί στα ύψη και τα δάνεια που δίνο­νταν έφταναν ακόμη και το… 110% της αξίας. Πλέον όσοι δανειο­λή­πτες χρε­ώ­θη­καν με χιλιά­δες ευρώ έχουν στην κατοχή τους ακίνητα που κοστί­ζουν πολύ λιγό­τερα από τα δάνεια που απο­πλη­ρώ­νουν.

Παράλ­ληλα, η ραγδαία υπο­χώ­ρηση των εισο­δη­μά­των έχει εκτο­ξεύ­σει και το ποσοστό των «κόκ­κι­νων» στε­γα­στι­κών δανείων. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τράπεζα της Ελλάδος, τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα ανοίγ­ματα έφτασαν στα τέλη του 2015 στο 41% και πάνω από 42% τους πρώτους μήνες φέτος από 35,6% το 2014. Εκτι­μά­ται ότι περισ­σό­τερα από 30 δισ. ευρώ από το σύνολο των 69 δισ. έχουν «κοκ­κι­νή­σει», είτε από δανειο­λή­πτες που δεν έχουν να πλη­ρώ­σουν είτε από στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, πάνω από 50 χιλιά­δες ακίνητα κιν­δυ­νεύ­ουν με πλει­στη­ρια­σμό και θα μπο­ρού­σαν να σωθούν αν γίνο­νταν ταχύ­τατα οι ρυθ­μί­σεις που έχει προ­τεί­νει η ΤτΕ. Από δια­γραφή μέρους της οφειλής μέχρι επι­μή­κυνση χρόνου απο­πλη­ρω­μής, μικρό­τερα επι­τό­κια, ανταλ­λαγή ακι­νή­του με άλλο, μικρό­τερο ή ακόμη και εκχώ­ρηση του ακι­νή­του στην τράπεζα και κατα­βολή «ενοι­κίου» από τον ιδιο­κτήτη.