Μειώθηκε κατά 98,6% η χρήση πλαστικής σακούλας στα σούπερ μάρκετ

Συ­γκε­κρι­μέ­να, το 2019 δια­τέ­θη­καν περί τα 24 εκατ. σα­κού­λες από 1,8 δισ. σα­κού­λες το 2017. Η εφαρ­μο­γή του μέ­τρου ήταν αυ­στη­ρή και κα­θο­λι­κή ενώ η κατά κε­φα­λήν ετή­σια κα­τα­νά­λω­ση πλα­στι­κής σα­κού­λας στο κα­νά­λι του σού­περ μάρ­κετ μειώ­θη­κε από 167 σα­κού­λες ανά κά­τοι­κο σε δύο.

Σε σχέση με τα λοιπά κα­νά­λια εμπο­ρί­ου-εστί­α­σης στην έρευ­να του ΙΕΛΚΑ κα­τα­γρά­φο­νται ανά­μει­κτες τά­σεις, καθώς ναι μεν η αύ­ξη­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού τέ­λους από 0,03 ευρώ συν ΦΠΑ σε 0,07 ευρώ συν ΦΠΑ επέ­φε­ρε πτω­τι­κές τά­σεις, αλλά η έλ­λει­ψη ελέγ­χων από την πο­λι­τεία επέ­φε­ρε αυ­ξη­τι­κές τά­σεις. Ση­μειώ­νε­ται η εξαί­ρε­ση των υπαί­θριων λαϊ­κών αγο­ρών και των πε­ρι­πτέ­ρων από την εφαρ­μο­γή της νο­μο­θε­σί­ας και την πρα­κτι­κά ανύ­παρ­κτη μεί­ω­ση της χρή­σης των πλα­στι­κών σα­κου­λών σε αυτά τα κα­νά­λια.

Επί­σης, κα­τα­γρά­φε­ται εκτε­τα­μέ­νη εφαρ­μο­γή του μέ­τρου, αλλά με δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά­λο­γα με τον κλάδο και την πε­ριο­χή. Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, εκτε­τα­μέ­νη εφαρ­μο­γή κα­τα­γρά­φε­ται στο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων (π.χ. αρ­το­ποι­ία, κρε­ο­πω­λεία) και ει­δι­κά στις ορ­γα­νω­μέ­νες αλυ­σί­δες κα­τα­στη­μά­των, αλλά με πλημ­με­λή εφαρ­μο­γή κυ­ρί­ως σε μικρά κα­τα­στή­μα­τα εκτός των αστι­κών κέ­ντρων.

Άλλοι κλά­δοι

Σε άλ­λους κλά­δους (π.χ. είδη έν­δυ­σης) κα­τα­γρά­φε­ται κα­τάρ­γη­ση και αντι­κα­τά­στα­ση της πλα­στι­κής σα­κού­λας από άλλου τύπου σα­κού­λες όπως χάρ­τι­νες ενώ πλημ­με­λής εφαρ­μο­γή του μέ­τρου κα­τα­γρά­φε­ται στον κλάδο της εστί­α­σης με εξαί­ρε­ση τις ορ­γα­νω­μέ­νες αλυ­σί­δες εστί­α­σης.

Σύμ­φω­να με την έρευ­να, η πο­σο­στιαία μεί­ω­ση στη χρήση πλα­στι­κής σα­κού­λας στο κα­νά­λια του λια­νε­μπο­ρί­ου είναι μι­κρό­τε­ρη αυτής στα σού­περ μάρ­κετ με δε­δο­μέ­νο ότι η νο­μο­θε­σία εξαι­ρεί από την επι­βο­λή πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού τέ­λους τις λαϊ­κές αγο­ρές και τα πε­ρί­πτε­ρα. Έτσι και με δε­δο­μέ­νο ότι το κα­νά­λι του σού­περ μάρ­κετ αντι­προ­σω­πεύ­ει μόνο το 50% των πω­λή­σε­ων μόνο του λια­νε­μπο­ρί­ου τρο­φί­μων και ακόμα λι­γό­τε­ρο από το σύ­νο­λο του λια­νε­μπο­ρί­ου και τη μα­ζι­κή εστί­α­ση εκτι­μά­ται ότι η συ­νο­λι­κή πο­σο­στιαία μεί­ω­ση της πλα­στι­κής σα­κού­λας με­τα­φο­ράς είναι ση­μα­ντι­κά μι­κρό­τε­ρη. Ση­μειώ­νε­ται ότι σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις στε­λε­χών της αγο­ράς για τη διά­θε­ση εκτός των σού­περ μάρ­κετ, η συ­νο­λι­κή κα­τα­νά­λω­ση πλα­στι­κής σα­κού­λας το 2019 μειώ­θη­κε σε πε­ρί­που 80-90 σα­κού­λες ανά κά­τοι­κο.

Τα δε­δο­μέ­να της έρευ­νας του ΙΕΛΚΑ για το 2020 κα­τα­γρά­φουν μία ση­μα­ντι­κή ενί­σχυ­ση του πο­σο­στού των στε­λε­χών που ανα­γνω­ρί­ζουν την εται­ρι­κή και κοι­νω­νι­κή ευ­θύ­νη των εται­ρειών ως βα­σι­κή προ­τε­ραιό­τη­τα. Σε σχέση με το 2016, το πο­σο­στό αυτό έχει υπερ­δι­πλα­σια­στεί, από 11% σε 25% κάτι που κα­τα­δει­κνύ­ει τη ση­μα­ντι­κή αλ­λα­γή στην προ­σέγ­γι­ση των επι­χει­ρή­σε­ων κυ­ρί­ως σε σχέση με το πε­ρι­βάλ­λον και δευ­τε­ρευό­ντως σε σχέση με τις άλλες πτυ­χές της εται­ρι­κής ευ­θύ­νης. Άλ­λω­στε τα τε­λευ­ταία χρό­νια τόσο οι με­γά­λες αλυ­σί­δες σού­περ μάρ­κετ, όσο και προ­μη­θευ­τι­κές εται­ρεί­ες τα­χυ­κί­νη­των κα­τα­να­λω­τι­κών αγα­θών επεν­δύ­ουν σε υπο­δο­μές και δια­δι­κα­σί­ες για την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και το ολο­έ­να εντο­νό­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον του κοι­νού για το πε­ρι­βάλ­λον επη­ρε­ά­ζει ση­μα­ντι­κά τον τρόπο λει­τουρ­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων. Οι κα­τα­να­λω­τές γί­νο­νται όλο και πιο απαι­τη­τι­κοί και κρι­τι­κοί σε σχέση με τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σε­ων. Τα πο­σο­στά των κα­τα­να­λω­τών σε σχέση με την πρό­θε­ση αγο­ράς από επι­χει­ρή­σεις που λει­τουρ­γούν με ηθικό και με φι­λι­κό προς το πε­ρι­βάλ­λον τρόπο είναι συ­γκρί­σι­μα σε Ελ­λά­δα και εξω­τε­ρι­κό. Συ­γκε­κρι­μέ­να η πρό­θε­ση αγο­ράς με κρι­τή­ριο την ει­λι­κρί­νεια και δια­φά­νεια των επι­χει­ρή­σε­ων για τον τρόπο λει­τουρ­γί­ας τους κα­τα­γρά­φε­ται σε πο­σο­στό 74% στην Ελ­λά­δα ένα­ντι 80% στις ΗΠΑ.

Ευ­ρύ­τε­ρος ο προ­βλη­μα­τι­σμός

Εν ανα­μο­νή της εναρ­μό­νι­σης της εθνι­κής νο­μο­θε­σί­ας με την κοι­νο­τι­κή, το ΙΕΛΚΑ έθεσε έναν αριθ­μό ερω­τη­μά­των προς τα στε­λέ­χη του κλά­δου, προ­κει­μέ­νου να κα­τα­γρα­φούν οι από­ψεις τους.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, όσον αφορά στο πεδίο εφαρ­μο­γής, η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των ερω­τη­θέ­ντων σε πο­σο­στό 89% θε­ω­ρεί ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη ευ­ρω­παϊ­κή οδη­γία αφορά εξί­σου τις επι­χει­ρή­σεις του λια­νε­μπο­ρί­ου και τις εται­ρεί­ες πα­ρα­γω­γής τρο­φί­μων και ποτών. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα επι­βε­βαιώ­νουν την υψηλή προ­τε­ραιό­τη­τα σε θέ­μα­τα πε­ρι­βάλ­λο­ντος που δίνει ο κλά­δος, καθώς κα­τα­γρά­φε­ται ότι οι εται­ρεί­ες ήδη ερ­γά­ζο­νται στη συ­γκε­κρι­μέ­νη κα­τεύ­θυν­ση με την πρό­θε­ση να προ­λαμ­βά­νουν τις εξε­λί­ξεις και ότι η πλειο­ψη­φία των ερω­τη­θέ­ντων ανα­γνω­ρί­ζει τη ση­μα­σία της τα­χεί­ας προ­σαρ­μο­γής στις απαι­τή­σεις της ευ­ρω­παϊ­κής οδη­γί­ας. Το 75% δη­λώ­νει ότι η εται­ρεία του ήδη προ­σπα­θεί να προ­σαρ­μο­στεί στις απαι­τή­σεις ενώ το 74% δη­λώ­νει ότι ο κλά­δος θα πρέ­πει να κι­νη­θεί προ­δρα­στι­κά στη μεί­ω­ση των πλα­στι­κών μίας χρή­σης και να μην πε­ρι­μέ­νει την ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία.

Τέλος, χα­ρα­κτη­ρι­στι­κός είναι ο προ­βλη­μα­τι­σμός των επι­χει­ρή­σε­ων σε σχέση με την επάρ­κεια των ση­με­ρι­νών δρά­σε­ων καθώς εν­δει­κτι­κά ανα­φέ­ρε­ται ότι το 60% των ερω­τη­θέ­ντων θε­ω­ρεί ότι η εφαρ­μο­γή της ευ­ρω­παϊ­κής οδη­γί­ας δεν είναι επαρ­κής για την επί­λυ­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού προ­βλή­μα­τος που προ­κα­λούν τα πλα­στι­κά μίας χρή­σης. Το 55% θε­ω­ρεί ότι η μεί­ω­ση των πλα­στι­κών μίας χρή­σης είναι μι­κρό­τε­ρο πρό­βλη­μα σε σχέση με τα χα­μη­λά πο­σο­στά ανα­κύ­κλω­σης στη χώρα μας.