Σίγησε αιφνίδια μια σταθερή φωνή της Δικαιοσύνης: Η Ρόδος σκύβει το κεφάλι για τον Χριστόδουλο Κυρτσίδη

• Μια απώ­λεια που αφή­νει βαρύ απο­τύ­πω­μα • Ο θά­να­τός του απο­δί­δε­ται αρ­χι­κά σε ανα­κο­πή, εντο­πί­στη­κε στην οικία του στην Ια­λυ­σό και οι προ­σπά­θειες του ΕΚΑΒ δεν απέ­δω­σαν • Πίσω του μένει ένα έργο που συν­δέ­θη­κε με την προ­στα­σία του ιστο­ρι­κού δι­κα­στι­κού με­γά­ρου και την αξιο­ποί­η­ση του πα­λαιού κτη­μα­το­λο­γί­ου

Η εί­δη­ση του αιφ­νί­διου θα­νά­του του Προ­έ­δρου Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου Χρι­στό­δου­λου Κυρ­τσί­δη χθες το πρωί έπεσε βαριά στη Ρόδο και απλώ­θη­κε σαν σκιά σε όλα τα Δω­δε­κά­νη­σα. Όχι μόνο επει­δή η απώ­λεια ήταν ξαφ­νι­κή και ακα­τα­νό­η­τη, αλλά επει­δή έφυγε ένας άν­θρω­πος που είχε ταυ­τι­στεί με το αί­σθη­μα της ευ­θύ­νης, της θε­σμι­κής σο­βα­ρό­τη­τας και της ήρε­μης δύ­να­μης που χρειά­ζε­ται η δι­καιο­σύ­νη για να στέ­κε­ται όρθια σε δύ­σκο­λες επο­χές.

Στην το­πι­κή κοι­νω­νία, όπου όλα είναι πιο κοντά, η απου­σία ενός τέ­τοιου λει­τουρ­γού δεν μοιά­ζει με απλή εί­δη­ση, μοιά­ζει με ρωγμή.

Ο Πρό­ε­δρος Εφε­τών δεν είχε δώσει ση­μά­δια ότι αντι­με­τώ­πι­ζε πρό­βλη­μα υγεί­ας, κάτι που κάνει τον αιφ­νι­δια­σμό ακόμη πιο οξύ. Ο θά­να­τός του απο­δί­δε­ται αρ­χι­κά σε ανα­κο­πή. Βρέ­θη­κε από οι­κείο του πρό­σω­πο στην οικία του στην Ια­λυ­σό και άμεσα ει­δο­ποι­ή­θη­καν οι αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες. Το ΕΚΑΒ έφτα­σε στο ση­μείο, οι δια­σώ­στες έδω­σαν μάχη με τον χρόνο και προ­σπά­θη­σαν να τον επα­να­φέ­ρουν, όμως οι προ­σπά­θειες δεν απέ­δω­σαν. Αυτή η αδυ­σώ­πη­τη αλ­λη­λου­χία γε­γο­νό­των, το πριν και το μετά μέσα σε λίγα λεπτά, είναι που αφή­νει πίσω της μια βουβή απο­ρία. Πώς γί­νε­ται ένας άν­θρω­πος που υπη­ρε­τεί έναν θεσμό, που κου­βα­λά κα­θη­με­ρι­νά το βάρος των υπο­θέ­σε­ων και των ευ­θυ­νών, να φεύ­γει χωρίς να προ­λά­βει να ει­πω­θεί το πα­ρα­μι­κρό, χωρίς να υπάρ­ξει ένα ση­μά­δι που να δώσει χρόνο στους γύρω του να αντι­δρά­σουν. Και μαζί με την απο­ρία έρ­χε­ται το συ­ναί­σθη­μα, γιατί σε τέ­τοιες απώ­λειες η ψυχρή πε­ρι­γρα­φή δεν αρκεί, ο τόπος νιώ­θει ότι έχασε κάτι δικό του. Η απου­σία προει­δο­ποί­η­σης είναι εκεί­νη που κάνει την απώ­λεια πιο ωμή, πιο από­το­μη, πιο δύ­σκο­λη να χω­ρέ­σει σε λέ­ξεις.

Η τε­λευ­ταία ει­κό­να ενός αν­θρώ­που που πα­ρέ­με­νε παρών μέχρι τέ­λους

Στη συλ­λο­γι­κή μνήμη της Ρόδου και των Δω­δε­κα­νή­σων, ο Χρι­στό­δου­λος Κυρ­τσί­δης δεν κα­τα­γρά­φε­ται μόνο ως Πρό­ε­δρος Εφε­τών. Κα­τα­γρά­φε­ται ως ένας δι­κα­στι­κός λει­τουρ­γός που δεν έμει­νε στην τυ­πι­κή δια­χεί­ρι­ση των κα­θη­κό­ντων, αλλά έδει­ξε ότι η δι­καιο­σύ­νη δεν είναι μόνο δι­κα­στι­κές αί­θου­σες και δι­κο­γρα­φί­ες. Είναι και οι χώροι στους οποί­ους ερ­γά­ζο­νται οι άν­θρω­ποι, η ασφά­λεια των κτη­ρί­ων, η αξιο­πρέ­πεια της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας, η δυ­να­τό­τη­τα των υπη­ρε­σιών να λει­τουρ­γούν χωρίς να κιν­δυ­νεύ­ουν ερ­γα­ζό­με­νοι και πο­λί­τες.

Αυτό απο­κτά ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία όταν η ίδια η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στη Ρόδο είχε αρ­χί­σει να φω­νά­ζει, μέσα από τη φθορά και τις ζη­μιές, ότι το ιστο­ρι­κό δι­κα­στι­κό μέ­γα­ρο χρειά­ζε­ται προ­στα­σία, ότι ένα εμ­βλη­μα­τι­κό κτή­ριο δεν μπο­ρεί να αφε­θεί να γίνει απει­λή, ούτε για όσους περ­νούν απ’ έξω, ούτε για όσους ερ­γά­ζο­νται μέσα.

Το δι­κα­στι­κό μέ­γα­ρο Ρόδου και η μάχη  για να μη χαθεί ένας ιστο­ρι­κός πυ­λώ­νας

Ένα από τα πιο ου­σια­στι­κά ση­μεία της πα­ρα­κα­τα­θή­κης του στα Δω­δε­κά­νη­σα είναι η επι­μο­νή του να κι­νη­θούν δια­δι­κα­σί­ες για την απο­κα­τά­στα­ση του δι­κα­στι­κού με­γά­ρου Ρόδου, ενός ιστο­ρι­κού κτη­ρί­ου που φέρει πάνω του δε­κα­ε­τί­ες θε­σμι­κής ζωής. Η φθορά του χρό­νου, οι βλά­βες που έχουν πα­ρου­σια­στεί και οι νέες ζη­μιές που εντο­πί­στη­καν, ιδίως μετά από σφο­δρά και­ρι­κά φαι­νό­με­να, δεν ήταν απλώς τε­χνι­κό ζή­τη­μα. Ήταν ζή­τη­μα ασφά­λειας και λει­τουρ­γι­κό­τη­τας.

Η ανη­συ­χία δεν πε­ριο­ρι­ζό­ταν στις ει­κό­νες της φθο­ράς. Η κι­νη­το­ποί­η­ση που κα­τα­γρά­φη­κε επι των ημε­ρών του ήταν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή. Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, μέσω της διεύ­θυν­σης τε­χνι­κών έργων, σε συ­νερ­γα­σία με το Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου και τις τε­χνι­κές υπη­ρε­σί­ες του Υπουρ­γεί­ου Δι­καιο­σύ­νης, ξε­κί­νη­σε δια­δι­κα­σία επι­και­ρο­ποί­η­σης αυ­το­ψί­ας που είχε διε­νερ­γη­θεί το 2020, με στόχο να δρο­μο­λο­γη­θεί από κοι­νού η ωρί­μαν­ση του έργου «Απο­κα­τά­στα­ση του δι­κα­στι­κού με­γά­ρου Ρόδου». Σε αυτή την νέα αυ­το­ψία συμ­με­τεί­χε κλι­μά­κιο μη­χα­νι­κών της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και η πα­ρου­σία του ίδιου του Προ­έ­δρου Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου, δίπλα στους μη­χα­νι­κούς, δεν ήταν τυ­πι­κή. Ήταν μια ει­κό­να που συ­μπυ­κνώ­νει το πώς αντι­λαμ­βα­νό­ταν τον ρόλο του. Να είναι εκεί, να γνω­ρί­ζει, να πιέ­ζει, να στη­ρί­ζει, να μην αφή­νει το θέμα να χαθεί μέσα σε φα­κέ­λους και αλ­λη­λο­γρα­φία. Με τη συν­δρο­μή του εξα­σφα­λί­στη­κε η εκ­πό­νη­ση των με­λε­τών για να προ­χω­ρή­σουν οι πα­ρεμ­βά­σεις.

Το δεύ­τε­ρο με­γά­λο σκέ­λος της πα­ρα­κα­τα­θή­κης του στα Δω­δε­κά­νη­σα αφορά στην αξιο­ποί­η­ση του ανα­κα­τα­σκευα­σμέ­νου κτη­ρί­ου του πα­λαιού κτη­μα­το­λο­γί­ου της Ρόδου και στη με­τα­φο­ρά εκεί υπη­ρε­σιών της δι­καιο­σύ­νης. Πρό­κει­ται για μια υπό­θε­ση που συ­μπυ­κνώ­νει την κα­κο­δαι­μο­νία της δη­μό­σιας διοί­κη­σης, δη­λα­δή την ει­κό­να ενός λει­τουρ­γι­κού δη­μό­σιου κτη­ρί­ου που πα­ρα­μέ­νει κλει­στό, ενώ οι ανά­γκες γύρω του φω­νά­ζουν.

Από τη 19η Φε­βρουα­ρί­ου 2024 είχε αι­τη­θεί στην Εται­ρεία Ακι­νή­των Δη­μο­σί­ου ΑΕ την αξιο­ποί­η­ση μέ­ρους του ακι­νή­του για ανά­γκες δι­κα­στι­κών υπη­ρε­σιών, ενη­με­ρώ­νο­ντας και το Τα­μείο Χρη­μα­το­δο­τή­σε­ως Δι­κα­στι­κών Κτη­ρί­ων. Και εδώ ανα­δει­κνύ­ε­ται η ουσία. Δεν πρό­κει­ται για μια θε­ω­ρη­τι­κή ιδέα, αλλά για μια συ­γκε­κρι­μέ­νη πρό­τα­ση που έδινε διέ­ξο­δο ενό­ψει της επι­κεί­με­νης απο­κα­τά­στα­σης του δι­κα­στι­κού με­γά­ρου Ρόδου, η οποία, θα απαι­τή­σει με­τα­κί­νη­ση τμη­μά­των υπη­ρε­σιών για πε­ριο­ρι­σμέ­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα, πε­ρί­που 5 χρό­νια, ώστε να δια­σφα­λι­στεί η απρό­σκο­πτη λει­τουρ­γία των δι­κα­στι­κών υπη­ρε­σιών της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Δω­δε­κα­νή­σου.

Η θέση του Προ­έ­δρου Εφε­τών και το βάρος της ευ­θύ­νης  στα Δω­δε­κά­νη­σα

Η ιδιό­τη­τα του Προ­έ­δρου Εφε­τών δεν είναι ένας τυ­πι­κός τί­τλος. Είναι θέση που απαι­τεί νη­φα­λιό­τη­τα, ισορ­ρο­πία, γνώση, αντο­χή και στα­θε­ρό­τη­τα, ει­δι­κά σε μια πε­ριο­χή με τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των νη­σιών, όπου η δι­καιο­σύ­νη κα­λεί­ται να λει­τουρ­γεί με συ­νέ­πεια μέσα σε συν­θή­κες γε­ω­γρα­φι­κής δια­σπο­ράς, αυ­ξη­μέ­νων ανα­γκών και υψη­λών απαι­τή­σε­ων από την κοι­νω­νία. Στα Δω­δε­κά­νη­σα, κάθε δι­κα­στι­κή από­φα­ση και κάθε θε­σμι­κή στάση αξιο­λο­γεί­ται όχι μόνο από τον νο­μι­κό κόσμο, αλλά και από τους πο­λί­τες που ανα­ζη­τούν αί­σθη­μα ασφά­λειας και εμπι­στο­σύ­νη στους θε­σμούς.

Μέσα σε αυτό το πλαί­σιο, η ανα­φο­ρά ότι ήταν από τους κα­λύ­τε­ρους λει­τουρ­γούς της δι­καιο­σύ­νης που πέ­ρα­σαν από τα Δω­δε­κά­νη­σα απο­κτά ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα. Δεν πρό­κει­ται απλώς για μια φι­λο­φρό­νη­ση της στιγ­μής. Είναι η σύ­νο­ψη μιας πο­ρεί­ας που, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται από την ει­κό­να που άφησε στην πε­ριο­χή, χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε από κύρος και επαγ­γελ­μα­τι­κή αξιο­πρέ­πεια. Όταν μια το­πι­κή κοι­νω­νία μιλά με τέ­τοιους όρους για έναν δι­κα­στι­κό λει­τουρ­γό, αυτό ση­μαί­νει ότι, πίσω από τη θε­σμι­κή ιδιό­τη­τα, υπήρ­χε ένα πρό­σω­πο που ενέ­πνεε εμπι­στο­σύ­νη.

Γιατί ο κα­λύ­τε­ρος δεν είναι μόνο εκεί­νος που εφαρ­μό­ζει άψογα το κα­θή­κον του στο γρα­φείο ή στην έδρα. Είναι και εκεί­νος που κοι­τά­ζει γύρω του και βλέ­πει ότι ο θε­σμός χρειά­ζε­ται στή­ρι­ξη, υπο­δο­μές, διοι­κη­τι­κή διέ­ξο­δο, ασφα­λείς χώ­ρους, προ­γραμ­μα­τι­σμό. Είναι εκεί­νος που ση­κώ­νει το τη­λέ­φω­νο, που στέλ­νει το έγ­γρα­φο, που επι­μέ­νει, που δεν δέ­χε­ται ως φυ­σιο­λο­γι­κό να μένει ένα ανα­κα­τα­σκευα­σμέ­νο κτή­ριο κλει­στό, όταν υπάρ­χουν ανά­γκες, που δεν συ­νη­θί­ζει την ει­κό­να της φθο­ράς ως κάτι ανα­πό­φευ­κτο.

Η συ­γκί­νη­ση στη Ρόδο και στα νησιά δεν πη­γά­ζει μόνο από την αν­θρώ­πι­νη απώ­λεια, αλλά και από το αί­σθη­μα ότι χά­θη­κε ένας κρί­κος που κρα­τού­σε ενω­μέ­νη την έν­νοια της δι­καιο­σύ­νης με την έν­νοια της ευ­θύ­νης.

Η πα­ρα­κα­τα­θή­κη ενός λει­τουρ­γού που ξε­χώ­ρι­σε

Σε μια εποχή που οι θε­σμοί δο­κι­μά­ζο­νται συχνά στην αντί­λη­ψη των πο­λι­τών, η ύπαρ­ξη δι­κα­στι­κών λει­τουρ­γών που ανα­γνω­ρί­ζο­νται ευ­ρέ­ως ως από τους κα­λύ­τε­ρους, λει­τουρ­γεί σαν ση­μείο ανα­φο­ράς. Η μνήμη ενός Προ­έ­δρου Εφε­τών που άφησε θε­τι­κό απο­τύ­πω­μα στα Δω­δε­κά­νη­σα δεν σβή­νει με την εί­δη­ση του θα­νά­του. Αντί­θε­τα, μέσα από τη συλ­λο­γι­κή θλίψη, γί­νε­ται πιο κα­θα­ρό τι ση­μαί­νει να υπη­ρε­τεί κά­ποιος έναν θεσμό με ποιό­τη­τα, συ­νέ­πεια και αξιο­πρέ­πεια.

Ο αιφ­νί­διος θά­να­τος του Χρι­στό­δου­λου Κυρ­τσί­δη δεν είναι μόνο μια τρα­γι­κή εξέ­λι­ξη. Είναι μια απώ­λεια που αγ­γί­ζει τη θε­σμι­κή και κοι­νω­νι­κή κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των νη­σιών. Και είναι από εκεί­νες τις στιγ­μές που, μέσα στη σιωπή και τη συ­γκί­νη­ση, η το­πι­κή κοι­νω­νία θυ­μά­ται ότι πίσω από τους τί­τλους υπάρ­χουν άν­θρω­ποι, πίσω από τις απο­φά­σεις υπάρ­χει ευ­θύ­νη, και πίσω από τη δι­καιο­σύ­νη υπάρ­χει, τε­λι­κά, η αν­θρώ­πι­νη ζωή.