WSJ: Ή νέα μέτρα ή νέο μνημόνιο περιμένουν την Ελλάδα

Σε μία ήπειρο που μαστί­ζε­ται από πολ­λα­πλές κρίσεις, η Ελλάδα παρα­μέ­νει το “λίκνο” της ευρω­παϊ­κής δυσλει­τουρ­γίας, σημειώ­νει η Wall Street Journal σε δημο­σί­ευμα με τίτλο: “Ελλάδα και πιστω­τές επι­στρέ­φουν σε τροχιά σύγκρου­σης”.

Όπως σημειώ­νε­ται στο δημο­σί­ευμα, μπορεί η χώρα να έφυγε από τα πρω­το­σέ­λιδα τους τελευ­ταί­ους μήνες, ωστόσο οι ποι­κί­λες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει παρα­μέ­νουν θαμ­μέ­νες κάτω από το κύμα ρευ­στό­τη­τας που φέρνουν τα πακέτα διά­σω­σης. Παρολ’αυτά η Ελλάδα παρα­μέ­νει η μεγα­λύ­τερη απειλή για την επι­βί­ωση της Ευρω­ζώ­νης. Και αυτό επειδή η ιδιαί­τερη περί­πτωσή της υπο­χρε­ώ­νει την Ευρω­ζώνη να κάνει κάτι που μέχρι σήμερα έχει απο­δει­χθεί ανίκανη να πράξει εκτός υπό ορι­σμέ­νες συν­θή­κες έντονου οικο­νο­μι­κού στρες: να λάβει συλ­λο­γική πολι­τική απόφαση.

Η WSJ ανα­φέ­ρε­ται ειδι­κό­τερα στη σημε­ρινή συνε­δρί­αση του Eurogroup στις Βρυ­ξέλ­λες, λέγο­ντας πως η απόφαση μοιάζει προ­φα­νής: θα πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί η δεύτερη αξιο­λό­γηση του ελλη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής και να τεθούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι για τα ενα­πο­μεί­να­ντα δύο έτη της διάρ­κειάς του. Αυτή η απόφαση με τη σειρά της θα “ξεκλει­δώ­σει” την επόμενη δόση.

Ωστόσο, η κατά­σταση δεν είναι τόσο απλή όσο ακού­γε­ται. Η WSJ εξηγεί ότι η Γερ­μα­νία και η Ολλαν­δία έχουν υπο­σχε­θεί στα κοι­νο­βού­λιά τους να μην ζητή­σουν επι­πλέον χρήματα για την Ελλάδα εάν το ΔΝΤ δεν ανα­νε­ώ­σει τη συμ­με­τοχή του στο ελλη­νικό πρό­γραμμα. Αλλά το ΔΝΤ δηλώνει ότι δεν θα το κάνει μέχρις ότου δια­σφα­λί­σει πως το φορτίο χρέους της Ελλάδας είναι δια­τη­ρή­σιμο. Για το Ταμείο τίθεται ζήτημα θεσμι­κής αξιο­πι­στίας. Έχει ήδη προ­συ­πο­γρά­ψει δύο απο­τυ­χη­μένα προ­γράμ­ματα και είναι απο­φα­σι­σμένο να μην συμ­με­τά­σχει σε τρίτο εάν δεν πειστεί πως η Ελλάδα μπορεί να επι­στρέ­ψει στις αγορές στο τέλος του προ­γράμ­μα­τος.

Η σύγκρουση για το πλε­ό­να­σμα

Η σύμπλευση των δύο πλευρών -Ευρωζώνης και ΔΝΤ- εξαρ­τά­ται από τη συμ­φω­νία για τους μακρο­πρό­θε­σμους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους, εξηγεί η WSJ. Βάσει των όρων του προ­γράμ­μα­τος δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, η Ελλάδα δεσμεύ­ε­ται μεσο­πρό­θε­σμα να πετυ­χαί­νει πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ύψους 3,5% του ΑΕΠ. Η Γερ­μα­νία θεωρεί πως “μεσο­πρό­θε­σμα” σημαί­νει του­λά­χι­στον ακόμη μια δεκα­ε­τία. Το ΔΝΤ, από την πλευρά του, θεωρεί απίθανο η Ελλάδα να κατα­φέ­ρει να πετυ­χαί­νει τόσο υψηλό πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα για τόσο μεγάλο διά­στημα. Λίγες χώρες έχουν κατα­φέ­ρει κάτι ανάλογο παρελ­θόν και καμία από αυτές δεν είχε τόσο αδύναμη δια­κυ­βέρ­νηση όσο η Ελλάδα, το πολι­τικό σύστημα της οποίας παρα­δο­σιακά υπήρξε δια­πε­ρατό από τα αιτή­ματα των κατε­στη­μέ­νων συμ­φε­ρό­ντων.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, εξηγεί η WSJ, το ΔΝΤ είναι σκε­πτικό για το εάν η Ελλάδα θα κατα­φέ­ρει να πετύχει πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,5% ακόμη και το 2018 και θα ήταν πιο άνετο με έναν στόχο 1,5% του ΑΕΠ την επόμενη δεκα­ε­τία. Ωστόσο, μια τέτοια συμ­φω­νία θα ήταν πολι­τικά “τοξική” για τη Γερ­μα­νία δεδο­μέ­νου ότι, βάσει των δημο­σιο­νο­μι­κών κανόνων της Ευρω­ζώ­νης, πολλές χώρες υπο­χρε­ού­νται να δια­τη­ρούν ανάλογα υψηλά πλε­ο­νά­σματα για πολλά χρόνια. Φυσικά, όσο χαμη­λό­τε­ρος στόχος τεθεί για το έλλειμμα, τόσο μεγα­λύ­τερη ελά­φρυνση χρέους θα χρεια­στεί.

Σύμφωνα με το δημο­σί­ευμα, ο τρόπος επί­λυ­σης αυτού του αδιε­ξό­δου κάθε άλλο παρά ξεκά­θα­ρος είναι. Η αντι­πα­ρά­θεση έχει ήδη απει­λή­σει δυο φορές στο παρελ­θόν να εκτρο­χιά­σει το πρό­γραμμα. Και στις δύο περι­πτώ­σεις ήταν η Γερ­μα­νία που έκανε τα στραβά μάτια και απο­φά­σισε να απο­δε­σμεύ­σει χρήματα για την Ελλάδα στη βάση της δέσμευ­σης από το ΔΝΤ ότι θα “ανέβει στο τρένο” έως τα τέλη του τρέ­χο­ντος έτους. Ωστόσο, είναι απίθανο αυτό το πασά­λειμμα να λει­τουρ­γή­σει και τρίτη φορά. Ήδη, το ολλαν­δικό κοι­νο­βού­λιο έχει ξεκα­θα­ρί­σει ότι η συμ­με­τοχή του ΔΝΤ είναι απα­ραί­τητη για να εγκρί­νει μελ­λο­ντικά άλλη δόση προς την Ελλάδα.

Στο μεταξύ, το “παρά­θυρο” της ευκαι­ρίας για την επί­τευξη συμ­φω­νίας μπορεί να μην παρα­μεί­νει ανοικτό για πολύ καιρό ακόμη. Η Ολλαν­δία πραγ­μα­το­ποιεί εθνικές εκλογές στα μέσα Μαρτίου, που σημαί­νει ότι δεν θα είναι σε θέση να συμ­με­τά­σχει σε οποια­δή­ποτε συμ­φω­νία από τις αρχές Φεβρουα­ρίου, οπότε θα δια­λυ­θεί η Βουλή της.

Δύο σενάρια

Οι αξιω­μα­τού­χοι φοβού­νται πως υπάρ­χουν δύο πιθανοί τρόποι να δοθεί τέλος στο αδιέ­ξοδο. Ο πρώτος είναι η Γερ­μα­νία και το ΔΝΤ να προ­χω­ρή­σουν σε έναν συμ­βι­βα­σμό για τους μεσο­πρό­θε­σμους στόχους του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος. Ωστόσο, το τίμημα μιας τέτοιας συμ­φω­νίας θα είναι η Ελλάδα να κληθεί να εμφα­νί­ζει πλε­ό­να­σμα 3,5% κάθε χρόνο μετά το 2018 και το ΔΝΤ να ζητήσει από την Αθήνα να νομο­θε­τή­σει πρό­σθετα μέτρα λιτό­τη­τας προ­κει­μέ­νου να πειστεί ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επι­τευ­χθεί. Όπως έχουν τα πράγ­ματα, δεν είναι σαφές ότι οποια­δή­ποτε ελλη­νική κυβέρ­νηση θα ήταν ικανή να νομο­θε­τή­σει νέα μέτρα, εγεί­ρο­ντας τον κίνδυνο νέας πολι­τι­κής αστά­θειας.

Η εναλ­λα­κτική κατά­ληξη είναι να συνε­χι­στεί το αδιέ­ξοδο έως το καλο­καίρι αλλά και μετά τις γερ­μα­νι­κές εκλογές του Σεπτεμ­βρίου -ένα σημείο στο οποίο η βλάβη που θα έχει υποστεί η ελλη­νική οικο­νο­μία θα είναι τόσο μεγάλη που θα χρεια­στεί και τέταρτο πρό­γραμμα στή­ρι­ξης για να παρα­μεί­νει στο ευρώ.

Κάθε ένα από τα δύο σενάριο απειλεί να ανα­ζω­πυ­ρώ­σει την ελλη­νική κρίση του περα­σμέ­νου έτους. “Δια­θέ­τει, ωστόσο, ακόμη η Ευρω­ζώνη την ικα­νό­τητα λήψης απο­φά­σεων που απαι­τεί­ται για να την ανα­κό­ψει;”, ανα­ρω­τιέ­ται η WSJ.