“Βραχυκύκλωμα” στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας & Κύπρου: Σύσκεψη υπό τον Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου για το Καλώδιο

Σύσκεψη υπό τον Πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη για το θέμα της καλω­δίου, της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας-Κύπρου, με την ηγεσία του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και τη διοί­κηση του ΑΔΜΗΕ, βρί­σκε­ται σε εξέλιξη στο Μέγαρο Μαξίμου.  Η σύσκεψη έρχεται λίγο μετά την ανα­κοί­νωση του ΑΔΜΗΕ, με την οποία διέ­ψευσε δημο­σί­ευμα από την Κύπρο που ανέφερε Ανε­ξάρ­τη­τος Δια­χει­ρι­στής Μετα­φο­ράς Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας διεκ­δί­κησε 251 εκατ. ευρώ από την Κύπρο για το καλώδιο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης.

Το χρονικό του νέου “βρα­χυ­κλώ­μα­τος” στο καλώδιο

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σύμφωνα με όσα μετέ­δωσε σήμερα ο «Φιλε­λεύ­θε­ρος» της Κύπρου, ο ΑΔΜΗΕ απέ­στειλε επι­στολή προς τη Ρυθ­μι­στική Αρχή Ενέρ­γειας Κύπρου, ζητώ­ντας την ακύρωση προη­γού­με­νης από­φα­σης που του ανα­γνώ­ριζε ανά­κτηση εξόδων ύψους 82 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο 25 εκατ. θα μπο­ρού­σαν να εισπρα­χθούν το 2025. Αντ’ αυτού, ο δια­χει­ρι­στής διεκ­δι­κεί την ανα­γνώ­ριση δαπανών ύψους 251 εκατ. ευρώ, οι οποίες, όπως υπο­στη­ρί­ζει, έχουν ήδη πραγ­μα­το­ποι­η­θεί.

Ωστόσο, σε ανα­κοί­νωσή του σήμερα ο Ανε­ξάρ­τη­τος Δια­χει­ρι­στής Μετα­φο­ράς Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας διέ­ψευσε κατη­γο­ρη­μα­τικά πλη­ρο­φο­ρίες που περι­λαμ­βά­νο­νται στο δημο­σί­ευμα.

Η ανα­κοί­νωση διά­ψευ­σης από τον ΑΔΜΗΕ

«Ο ΑΔΜΗΕ δια­ψεύ­δει κατη­γο­ρη­μα­τικά πλη­ρο­φο­ρίες που περι­λαμ­βά­νο­νται στο δημο­σί­ευμα της κυπρια­κής ιστο­σε­λί­δας philenews με τίτλο «Απο­κα­λυ­πτικό: Κήρυξε πόλεμο ο ΑΔΜΗΕ για το καλώδιο – Επι­στολή βόμβα στη ΡΑΕΚ – Ετοι­μά­ζε­ται για προ­σφυγή στη δικαιο­σύνη», σχετικά με διεκ­δι­κή­σεις του για το ύψος της προ­βλε­πό­με­νης απο­ζη­μί­ω­σης από την ΡΑΕΚ, όσον αφορά το έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου.

Ο ΑΔΜΗΕ ανα­γνω­ρί­ζει και διεκ­δι­κεί τη συμ­φω­νη­μένη πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ για το 2025, και τίποτα περισ­σό­τερο όσον αφορά τις επεν­δυ­τι­κές δαπάνες του έργου (capex), και δια­ψεύ­δει την αυθαί­ρετη και αδια­σταύ­ρωτη πλη­ρο­φο­ρία του δημο­σιεύ­μα­τος περί άμεσης διεκ­δί­κη­σης των 251 εκατ. ευρώ, το οποίο απο­τε­λεί μέρος των 1,9 δις €, του έργου, και το οποίο θα ανα­κτη­θεί στο βάθος χρόνου των 35 ετών από­σβε­σης που έχει προσ­διο­ρι­στεί ρυθ­μι­στικά.

Ο λόγος που ο ΑΔΜΗΕ με βάση το προ­βλε­πό­μενο συμ­βα­τικό δικαί­ωμά του αιτή­θηκε ανα­θε­ώ­ρηση της από­φα­σης της ΡΑΕΚ της 31ης Ιουλίου 2025, είναι ότι η ΡΑΕΚ με αυτή την απόφαση δεν ανα­γνώ­ρισε τα έξοδα που έχει κάνει ο Δια­χει­ρι­στής έως σήμερα, παρά τα στοι­χεία που έχει λάβει και παρά το γεγονός ότι η Ελλη­νική ρυθ­μι­στική αρχή τα ανα­γνω­ρί­ζει.

Συγκε­κρι­μένα η ΡΑΕΚ ανα­γνώ­ρισε μόνο ποσό ύψους 82 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 251 εκατ. ευρώ, τα οποία απο­τε­λούν βεβαιω­μέ­νες έως σήμερα επεν­δυ­τι­κές δαπάνες. Ο ΑΔΜΗΕ ανα­γνω­ρί­ζει το προς ανά­κτηση ποσό των 25 εκατ ευρώ για το 2025 ως έναντι του πραγ­μα­τι­κού εσόδου του έργου, το οποίο ρυθ­μι­στικά θα πρέπει να υπο­λο­γι­στεί στη βάση του συνόλου των επεν­δυ­τι­κών δαπανών, όπως πράττει η ΡΑΑΕΥ, διεκ­δι­κεί για τον λόγο αυτόν την ανα­γνώ­ριση από τη ΡΑΕΚ του συνόλου των πραγ­μα­τι­κών δαπανών του έως σήμερα. Με την ένσταση προ­σκο­μί­ζο­νται όλα τα απα­ραί­τητα στοι­χεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη».

Το μήνυμα Χρι­στο­δου­λίδη στον ΑΔΜΗΕ για το καλώδιο: “Δεν εκβια­ζό­μα­στε”

Πάντως, σε δηλώ­σεις του στους δημο­σιο­γρά­φους, προ­σερ­χό­με­νος στα εγκαί­νια του Χατζη­γιάν­νειου Κέντρου Υγείας, στο Ακάκι, και κληθείς να σχο­λιά­σει νέες απαι­τή­σεις του ΑΔΜΗΕ σε σχέση με το έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης, όπως ανα­φέ­ρε­ται στο δημο­σί­ευμα, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας είπε:

«Να αναφέρω πρώτα ότι έχω ενη­με­ρω­θεί από το πρω­το­σέ­λιδο που έχετε ανα­φέ­ρει. Να σημειώσω ότι για το συγκε­κρι­μένο έργο υπάρχει πλήρης κατα­νό­ηση και συμ­φω­νία πλαίσιο ανάμεσα στην Ελλη­νική και στην Κυπριακή Κυβέρ­νηση. Πρό­σφατα στη Νέα Υόρκη συμ­φω­νή­σαμε με τον Έλληνα Πρω­θυ­πουργό για το πώς προ­χω­ρούμε πολύ συγκε­κρι­μένα και, μάλιστα, εκδό­θηκε και μια σχετική ανα­κοί­νωση».

«Από κει και πέρα, θέλω να το αναφέρω, αν ο επι­κε­φα­λής του ΑΔΜΗΕ νομίζει ότι με τέτοιες επι­στο­λές ή με πλη­ρω­μέ­νες κατα­χω­ρή­σεις εκβιά­ζε­ται η Κυπριακή Κυβέρ­νηση, προ­φα­νώς δεν ξέρει με ποιους έχει να κάνει. Η Κυπριακή Κυβέρ­νηση δεν εκβιά­ζε­ται από κανέναν επι­κε­φα­λής του ΑΔΜΗΕ και η Κυπριακή Κυβέρ­νηση είναι εδώ για να στη­ρί­ξει μόνο τα συμ­φέ­ρο­ντα του κυπρια­κού λαού. Αυτό είναι το ξεκά­θαρο μήνυμα προς τον επι­κε­φα­λής του ΑΔΜΗΕ», τόνισε ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης.

Σε επι­σή­μανση δημο­σιο­γρά­φου ότι, ωστόσο, μεγα­λο­μέ­το­χος του ΑΔΜΗΕ είναι η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση, ο Πρό­ε­δρος Χρι­στο­δου­λί­δης είπε ότι «δεν είναι η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση που απο­φα­σί­ζει για τις επι­στο­λές που στέλνει ο ΑΔΜΗΕ, γιατί με την Ελλη­νική Κυβέρ­νηση υπάρχει πλαίσιο για το πώς προχωρά το έργο, για τις υπο­χρε­ώ­σεις του καθενός, και υπάρχει και η πρό­σφατη κοινή ανα­κοί­νωση του Έλληνα Πρω­θυ­πουρ­γού και εμένα, μετά τη συνά­ντηση μας στη Νέα Υόρκη».

Το δημο­σί­ευμα του “Φιλε­λεύ­θε­ρου”

Το δημο­σί­ευμα του “Φιλε­λεύ­θε­ρου” ανα­φέ­ρει τα εξής:

Από ανα­τροπή σε ανα­τροπή -και σε πολύ επι­κίν­δυνα μονο­πά­τια για τις σχέσεις Κύπρου και Ελλάδας- οδη­γεί­ται το έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης, με τον ΑΔΜΗΕ να αντιδρά στην καθυ­στέ­ρηση της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας να πλη­ρώ­σει τη συμ­φω­νη­θείσα πρώτη δόση των 25 εκατ., ζητώ­ντας από τη ΡΑΕΚ… πολ­λα­πλά­σια!

Ο Φιλε­λεύ­θε­ρος πλη­ρο­φο­ρεί­ται ότι ο φορέας υλο­ποί­η­σης του έργου υπέβαλε ένσταση στη ΡΑΕΚ ενα­ντίον της από­φα­σης της ρυθ­μι­στι­κής αρχής, ημε­ρο­μη­νίας 31 Ιουλίου 2024, να του εγκρί­νει ανά­κτηση εξόδων 82 εκατ. ευρώ, με δικαί­ωμα είσπρα­ξης μόνο 25 εκατ. για την περίοδο Ιανουα­ρίου – Δεκεμ­βρίου 2025. Πλη­ρο­φο­ρίες φέρουν τον ΑΔΜΗΕ να διεκ­δι­κεί να του ανα­γνω­ρι­στεί δικαί­ωμα ανά­κτη­σης ποσού 251 εκατ. ευρώ για δαπάνες που έκανε μέχρι τώρα, πριν ολο­κλη­ρω­θεί το έργο.

Με την ένσταση ο ΑΔΜΗΕ ζητά την ακύρωση της από­φα­σης του Ιουλίου -για τη λήψη της οποίας είχε πιέσει έντονα για μακρά περίοδο- και την αντι­κα­τά­στασή της από άλλη, μέσω της οποίας θα εγκρι­θεί η ανά­κτηση όλων των εξόδων του για το καλώδιο, καθώς θα γίνο­νται και θα δικαιο­λο­γού­νται μέσω της ΡΑΕΚ με τιμο­λό­για.

Επί της ουσίας, ο ΑΔΜΗΕ επι­χει­ρεί να ανα­τρέ­ψει το Πλαίσιο Συμ­φω­νίας που είχε υπο­γρα­φεί από τις κυβερ­νή­σεις Κύπρου και Ελλάδας τον Ιούλιο του 2024, το οποίο προ­βλέ­πει πως η Κύπρος δεν θα πλη­ρώ­νει στο στάδιο της κατα­σκευής του έργου όλα τα έξοδα που γίνο­νται (κάτι που θα κάνει η Ελλάδα), αλλά μόνο 25 εκατ. τον χρόνο, για την περίοδο 2025-2029. Όλες οι υπό­λοι­πες δαπάνες θα πλη­ρω­θούν στα­διακά από τους κατα­να­λω­τές ηλε­κτρι­σμού στην Κύπρο (με ανα­λο­γία 63-37%), μετά τη λει­τουρ­γία της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης.

Το κυριό­τερο, όμως, είναι ότι ο φορέας υλο­ποί­η­σης αμφι­σβη­τεί και επι­χει­ρεί να ανα­τρέ­ψει το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο που ενέ­κρι­ναν ΡΑΕΚ και ΡΑΑΕΥ τον Ιούλιο του ’24, αφού πρώτα ενσω­μά­τω­σαν σε αυτό το Πλαίσιο Συμ­φω­νίας των κυβερ­νή­σεων για τα 125 εκατ. μέχρι και το 2029 από πλευράς Κύπρου.

Ο ΑΔΜΗΕ θεωρεί -μετά παρέ­λευση 14 μηνών- λαν­θα­σμένη ή και παρά­νομη τη ρυθ­μι­στική πρα­κτική που επέλεξε η ΡΑΕΚ (οι δύο κυβερ­νή­σεις, για την ακρί­βεια), δηλαδή να του πλη­ρώ­νει μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα συνο­λικά του έξοδα και τα υπό­λοιπα να τα εισπρά­ξει μετά τη λει­τουρ­γία της δια­σύν­δε­σης.

Ωστόσο, η πρα­κτική αυτή (να απο­πλη­ρώ­νο­νται τα υπό ρύθμιση έργα μετά τη λει­τουρ­γία τους) εφαρ­μό­ζε­ται από τη ΡΑΕΚ (και από ρυθ­μι­στι­κές αρχές άλλων κρατών της ΕΕ) και σε όλα τα έργα που εκτελεί η ΑΗΚ. Η απόφαση να δίνο­νται στον ΑΔΜΗΕ 25 εκατ. τον χρόνο μέχρι και το 2029, πριν λει­τουρ­γή­σει η δια­σύν­δεση, απο­τε­λεί παρέκ­κλιση της ΡΑΕΚ (μετά από το Πλαίσιο Συμ­φω­νίας των δύο κυβερ­νή­σεων) από τη συνήθη πρα­κτική της.

Από την στιγμή που η κυπριακή Κυβέρ­νηση ανα­γνω­ρί­ζει μεν την οφειλή των 25 εκατ. για τις δαπάνες του 2025 αλλά επι­φυ­λάσ­σε­ται να την πλη­ρώ­σει «αφού ικα­νο­ποι­η­θούν και οι δεσμεύ­σεις του ΑΔΜΗΕ» (κάτι που παρα­πέ­μπει στην πραγ­μα­το­ποί­ηση των θαλασ­σίων ερευνών μεταξύ Κρήτης και Κύπρου), θεω­ρεί­ται βέβαιο πως ούτε η ΡΑΕΚ, ούτε πολύ περισ­σό­τερο η κυπριακή Κυβέρ­νηση θα απο­δε­χθούν το αίτημα του ΑΔΜΗΕ να ανα­τρα­πεί η απόφαση του Ιουλίου και να αρχίσει η πληρωμή του ελλη­νι­κού οργα­νι­σμού με πολύ μεγα­λύ­τερα ποσά, όπως θα προ­χω­ρούν οι εργα­σίες κατα­σκευής του καλω­δίου. Καταρ­γώ­ντας, δηλαδή, τη συμ­φω­νία για πληρωμή μόνο 25 εκατ. τον χρόνο, εντός μίας πεντα­ε­τίας.

Όμως, σύμφωνα με τη νομο­θε­σία, αν η ένσταση του ΑΔΜΗΕ απορ­ρι­φθεί, τότε ο φορέας υλο­ποί­η­σης αποκτά δικαί­ωμα να κατα­θέ­σει προ­σφυγή στο Διοι­κη­τικό Δικα­στή­ριο της Κύπρου, ζητώ­ντας από αυτό την ακύρωση της ρυθ­μι­στι­κής από­φα­σης του Ιουλίου. Και θα είναι μάλλον η 3η φορά που ο ΑΔΜΗΕ προ­σφεύ­γει στη Δικαιο­σύνη ενα­ντίον απο­φά­σεων της ΡΑΕΚ, με ορατό πλέον τον κίνδυνο το πολυ­δια­φημ­σι­μένο έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης να εξε­λι­χθεί σε μία τερα­στίων δια­στά­σεων νομική σύγκρουση των δύο κρατών, αφού το πλειο­ψη­φικό πακέτο των μετοχών του ΑΔΜΗΕ δια­τη­ρεί η Ελλη­νική Δημο­κρα­τία.

Αυτό το ενδε­χό­μενο ίσως επι­τρέ­ψει στον ΑΔΜΗΕ να εμφα­νί­σει τη ΡΑΕΚ και την Κυπριακή Δημο­κρα­τία σαν τους απο­κλει­στι­κούς υπεύ­θυ­νους ενός ναυα­γίου του έργου, επι­κα­λού­με­νος τα «ρυθ­μι­στικά κενά» ή τις «κακές ρυθ­μι­στι­κές πρα­κτι­κές της ΡΑΕΚ» ή και των δύο ρυθ­μι­στών, απο­σιω­πώ­ντας το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα: Τις κατα­χρη­στι­κές διεκ­δι­κή­σεις της Τουρ­κίας στη θαλάσ­σια περιοχή νοτιο­α­να­το­λικά της Κρήτης και τις συνε­χείς ανα­βο­λές της ελλη­νι­κής Κυβέρ­νη­σης να εκδώσει navtex για την πραγ­μα­το­ποί­ηση των απα­ραί­τη­των βυθο­με­τρή­σεων, ώστε να μπο­ρέ­σει να προ­χω­ρή­σει η πόντιση του καλω­δίου που κατα­σκευά­ζει η Nexans στη Νορ­βη­γία.

Εκτι­μά­ται από παρά­γο­ντες που παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις ότι η επι­στολή – επίθεση του ΑΔΜΗΕ συνιστά επι­ση­μο­ποί­ηση της από­φα­σης του οργα­νι­σμού -πιθανό και της ελλη­νι­κής Κυβέρνησης- να εμφα­νί­σουν την Κύπρο ότι παρε­μπο­δί­ζει την υλο­ποί­ηση του έργου. Φορ­τώ­νο­ντάς της τις ευθύνες για τα θέματα απο­ζη­μιώ­σεων που θα εγερ­θούν αν όντως το έργο ματαιω­θεί.

Πηγή: parapolitika.gr