ΗΠΑ: Τροπολογία-«μπλόκο» για την πώληση F-16 στην Τουρκία

Tροπολογία που θα μπλο­κά­ρει την πώληση των αμε­ρι­κα­νι­κών F-16 στην Τουρκία κατα­τέ­θηκε στο Κογκρέσο από βου­λευ­τές τόσο του Συντη­ρη­τι­κού όσο και του Δημο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος, με πρω­το­βου­λία του Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νού βου­λευτή Κρις Πάππας.

Με βάση τη δια­κομ­μα­τική αυτή τρο­πο­λο­γία που κατα­τέ­θηκε στον αμυ­ντικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των ΗΠΑ (NDAA), απα­γο­ρεύ­ε­ται ο πρό­ε­δρος των ΗΠΑ να μετα­φέ­ρει όπλα σε χώρα μέλος του ΝΑΤΟ που τον τελευ­ταίο χρόνο έχει προβεί σε επα­νει­λημ­μέ­νες παρα­βιά­σεις του ενα­έ­ριου χώρου ή έχει παρα­βιά­σει την κυριαρ­χία ή την εδαφική ακε­ραιό­τητα άλλης χώρας μέλους του ΝΑΤΟ.

Όπως γίνεται κατα­νοητό, στόχος των Αμε­ρι­κα­νών βου­λευ­τών, οι οποίοι είναι μέλη της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομάδας για ελλη­νικά θέματα στο Κογκρέσο, είναι να δια­σφα­λί­σουν ότι η κυβέρ­νηση Μπάι­ντεν δεν θα προ­χω­ρή­σει στην πώληση, αλλά και στην ανα­βάθ­μιση του υφι­στά­με­νου στόλου μαχη­τι­κών F-16 της Τουρ­κίας.

Το «παρα­θυ­ράκι»

Ωστόσο, η τρο­πο­λο­γία αφήνει ένα παρά­θυρο ανοιχτό που επι­τρέ­πει στον πρόεδρο να ξεπε­ρά­σει τους περιο­ρι­σμούς που δια­τυ­πώ­νο­νται εάν πιστο­ποι­ή­σει στο Κογκρέσο ότι κάτι τέτοιο είναι προς το ζωτικό συμ­φέ­ρον εθνικής ασφά­λειας ΗΠΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρό­ε­δρος θα πρέπει να παρέχει μια λεπτο­μερή περι­γραφή των συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων που λαμ­βά­νο­νται για να δια­σφα­λι­στεί ότι τα αμε­ρι­κα­νικά όπλα δεν χρη­σι­μο­ποιού­νται για παρα­βιά­σεις της κυριαρ­χίας άλλου μέλους του ΝΑΤΟ.

Στην κοινή ανα­κοί­νωση που εξέ­δω­σαν οι Αμε­ρι­κα­νοί βου­λευ­τές Τίνα Τίτους, Κρις Παππάς, Τσάρλι Κριστ, Κάρολιν Μαλόνεϊ, Φρανκ Παλλόνε, και Τζον Σαρ­μπά­νης ανα­γνω­ρί­ζουν ότι η υπο­χώ­ρηση της Άγκυρας στην αντί­θεσή της στην ένταξη της Σου­η­δίας και της Φιν­λαν­δίας στο ΝΑΤΟ είναι μια ευπρόσ­δε­κτη εξέλιξη. Ωστόσο, υπεν­θυ­μί­ζουν ότι «την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, η Τουρκία δεν ήταν παρα­γω­γικό μέλος του ΝΑΤΟ, ούτε ένας αξιό­πι­στος σύμ­μα­χος των ΗΠΑ» και επι­ση­μαί­νουν ότι υπάρ­χουν ακόμα πάρα πολλά εκκρεμή ζητή­ματα, τα οποία δεν πρέπει να επι­τρέ­ψουν τη μετα­φορά των F-16 στην Τουρκία.

Ειδι­κό­τερα, οι Αμε­ρι­κα­νοί βου­λευ­τές τονί­ζουν στην κοινή τους ανα­κοί­νωση ότι:

Η Τουρκία παρα­μέ­νει υπό το καθε­στώς των κυρώ­σεων CAATSA λόγω της από­κτη­σης του ρωσικού συστή­μα­τος S-400. Η συγκε­κρι­μένη νομο­θε­σία δεν επι­τρέ­πει στην κυβέρ­νηση να που­λή­σει ένα αμυ­ντικό σύστημα πρώτης γραμμής σε μια χώρα που βρί­σκε­ται υπό το καθε­στώς των κυρώ­σεων.

Η Τουρκία έχει επι­δο­θεί σε μια σειρά αντα­γω­νι­στι­κών ενερ­γειών στο Αιγαίο, τόσο με τις συστη­μα­τι­κές παρα­βιά­σεις του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου όσο και με την πραγ­μα­το­ποί­ηση υπερ­πτή­σεων πάνω από τα ελλη­νικά νησιά.

Η πώληση αλλά και η ανα­βάθ­μιση των F-16 παρα­βί­αζε τον αμε­ρι­κα­νικό Νόμο περί Ελέγχου Εξα­γω­γών Όπλων, καθώς ο συγκε­κρι­μέ­νος νόμος επι­τρέ­πει μόνο τη μετα­φορά εξο­πλι­σμού για νόμιμες επι­χει­ρή­σεις αυτο­ά­μυ­νας. Με δεδο­μένο ότι τα F-16 ενδέ­χε­ται να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν τόσο στο Αιγαίο όσο και ενα­ντίον των Κούρδων στη Βόρεια Σύρια, οι βου­λευ­τές κρίνουν ότι το δεν συντρέ­χουν οι απα­ραί­τη­τες προ­ϋ­πο­θέ­σεις που προ­βλέ­πο­νται από την νομο­θε­σία.

Η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση δεν έχει δώσει πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με το πώς εργά­ζε­ται για να στα­μα­τή­σει την Τουρκία από αυτές τις αντα­γω­νι­στι­κές ενέρ­γειες ενάντια σε έναν σύμμαχο των ΗΠΑ (Ελλάδα).

Σημειώ­νε­ται ότι ο Τζο Μπάι­ντεν εξέ­φρασε τη στήριξή του για την πώληση των F-16 στην Τουρκία σε ανα­κοί­νωσή του την Πέμπτη, εκφρά­ζο­ντας μάλιστα την αισιο­δο­ξία του ότι θα δοθεί έγκριση από το Κογκρέσο.

Ο Μπάι­ντεν είχε συνα­ντη­θεί με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, την προη­γού­μενη ημέρα, αλλά αρνή­θηκε ότι η προ­τει­νό­μενη συμ­φω­νία ήταν ένα «αντάλ­λαγμα» ώστε να υπο­στη­ρί­ξει η Τουρκία τα αιτή­ματα ένταξης της Φιν­λαν­δίας και της Σου­η­δίας στο ΝΑΤΟ.

Η επι­στολή των βου­λευ­τών

«Στις 30 Ιουνίου, ο πρό­ε­δρος Μπάι­ντεν επι­βε­βαί­ωσε τις προ­θέ­σεις του να προ­χω­ρή­σει στην πώληση μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών F-16 στην Τουρκία. Στις δηλώ­σεις του, σημεί­ωσε ότι πριν προ­χω­ρή­σει σε οποια­δή­ποτε πώληση και μετα­φορά όπλων, το Κογκρέσο θα πρέπει να εγκρί­νει το αίτημα.

Ενώ η υπο­χώ­ρηση της Τουρ­κίας στην αντί­θεσή της στην ένταξη της Σου­η­δίας και της Φιν­λαν­δίας στο ΝΑΤΟ είναι μια ευπρόσ­δε­κτη εξέλιξη, υπάρ­χουν ακόμη πάρα πολλά εκκρεμή ζητή­ματα για να μην προ­χω­ρή­σουμε με την πώληση των F-16 στην κυβέρ­νηση του Ερντο­γάν. Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, η Τουρκία δεν ήταν παρα­γω­γικό μέλος του ΝΑΤΟ ούτε αξιό­πι­στος σύμ­μα­χος των ΗΠΑ.

Η Τουρκία, συγκε­κρι­μένα η Διεύ­θυνση της Αμυ­ντι­κής Βιο­μη­χα­νίας, παρα­μέ­νει υπό κυρώ­σεις μέσω του νόμου για την Αντι­με­τώ­πιση των Αντι­πά­λων της Αμε­ρι­κής μέσω Κυρώ­σεων (CAATSA) ως απο­τέ­λε­σμα της αγοράς του ρωσικού αντι­πυ­ραυ­λι­κού αμυ­ντι­κού συστή­μα­τος S-400. Η κυβέρ­νηση Μπάι­ντεν δεν έχει δώσει απα­ντή­σεις για το πώς η Τουρκία θα πλη­ρούσε τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να εξαι­ρε­θεί από αυτές τις κυρώ­σεις και πώς η κυβέρ­νηση θα μετριά­σει τους κιν­δύ­νους της συνύ­παρ­ξης των F-16 με ένα ρωσικό οπλικό σύστημα. Άλλωστε γι’ αυτό η Τουρκία απο­μα­κρύν­θηκε από το πρό­γραμμα των F-35.

Από τις αρχές του 2022 η Τουρκία έχει παρα­βιά­σει τον εναέριο χώρο της Ελλάδας, συμ­μά­χου στο ΝΑΤΟ, πάνω από 2.377 φορές, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων 120 υπερ­πτή­σεων πάνω από το ελλη­νικό έδαφος. Οι αντα­γω­νι­στι­κές ενέρ­γειες της Τουρ­κίας στο Αιγαίο, καθώς και η εχθρική της στάση απέ­να­ντι στην ελλη­νική κυβέρ­νηση, καθι­στούν σαφές ότι οι Τούρκοι δεν σκο­πεύ­ουν να ανα­στεί­λουν σύντομα αυτές τις επι­θε­τι­κές και απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κές ενέρ­γειες.

Αν οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες προ­χω­ρού­σαν στην πώληση F-16, αναμ­φί­βολα θα χρη­σι­μο­ποιού­νταν πολε­μικά αερο­σκάφη αμε­ρι­κα­νι­κής κατα­σκευής για την παρα­βί­αση του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου. Αυτό θα παρα­βί­αζε τον νόμο περί ελέγχου εξα­γω­γών όπλων, ο οποίος επι­τρέ­πει μόνο τη μετα­φορά εξο­πλι­σμού για νόμιμες επι­χει­ρή­σεις αυτο­ά­μυ­νας. Τους τελευ­ταί­ους επτά μήνες, καμία από τις ενέρ­γειες της Τουρ­κίας στο Αιγαίο που σχε­τί­ζε­ται με την Ελλάδα δεν θα μπο­ρούσε να χαρα­κτη­ρι­στεί ως αμυ­ντική, αλλά μάλλον πρό­κει­ται για εκφο­βι­σμό. Η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση δεν έχει παρά­σχει πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με το πώς εργά­ζε­ται για να στα­μα­τή­σει την Τουρκία από αυτές τις αντα­γω­νι­στι­κές ενέρ­γειες προς έναν σύμμαχο των ΗΠΑ.

Τέλος, εκτός από την επι­θε­τι­κό­τητα της Τουρ­κίας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, ο πρό­ε­δρος Ερντο­γάν ανα­κοί­νωσε ότι βρί­σκε­ται στα πρόθυρα νέας εισβο­λής στη Συρία με συγκε­κρι­μένη πρόθεση να στο­χεύ­σει τις κουρ­δι­κές δυνά­μεις στο Βορρά. Πολλές από αυτές τις δυνά­μεις έχουν πολε­μή­σει στο παρελ­θόν και έχουν βοη­θή­σει τις επι­χει­ρή­σεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Εάν η Τουρκία απο­κτούσε μαχη­τικά συστή­ματα F-16, θα χρη­σι­μο­ποιού­νταν σαφώς σε αυτή τη νέα επίθεση κατά των συμ­μά­χων μας των Κούρδων της Συρίας. Η κυβέρ­νηση δεν έχει παρά­σχει πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με το πώς θα δια­σφα­λί­σει ότι αυτά τα άτομα, στα οποία βασι­στή­καμε στο παρελ­θόν και μπορεί να χρεια­στεί να το κάνουμε ξανά στο μέλλον, θα προ­στα­τευ­τούν από όπλα που έχουν ανα­πτυ­χθεί από τις ΗΠΑ.

Μέχρι να μπο­ρέ­σει η κυβέρ­νηση να δώσει τις κατάλ­λη­λες απα­ντή­σεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο σκόπευε να μετριά­σει τις προ­α­να­φερ­θεί­σες ανη­συ­χίες, θα συνε­χί­σουμε να αντι­τασ­σό­μα­στε σε αυτή τη μετα­φορά όπλων και να κάνουμε ό,τι μπο­ρούμε για να δια­σφα­λί­σουμε ότι αυτά τα F-16 δεν θα παρα­δο­θούν στην τουρ­κική κυβέρ­νηση».

Ρεπου­μπλι­κα­νός Γερου­σια­στής: «Θα κάνω ό,τι μπορώ» για την πώληση των F-16 στην Τουρκία

Νωρί­τερα, ο Ρεπου­μπλι­κα­νός γερου­σια­στής Λίντσεϊ Γκρέιαμ, ο οποίος πραγ­μα­το­ποί­ησε επί­σκεψη στην Τουρκία το Σαβ­βα­το­κύ­ριακο, δήλωσε ότι θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να κλείσει η συμ­φω­νία της πώλησης των μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών F-16 στην Άγκυρα.

Σε μια σειρά από αναρ­τή­σεις στο Twitter την Κυριακή, ο Γκράχαμ έκανε λόγο για «εποι­κο­δο­μη­τική επί­σκεψη» στην Τουρκία.

Πηγή kathimerini.gr