P. Kουδούνης: «Αυτός που θέλει να επενδύσει σοβαρά στην επικοινωνία χρειάζεται να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη επικοινωνιακή στρατηγική»

Ο κ. Ρα­φα­ήλ Κου­δού­νης είναι συ­νι­δρυ­τής και CEO της Dingo Marketing Team. Λόγω της ιδιό­τη­τάς του συμ­βου­λεύ­ει σε κα­θη­με­ρι­νή βάση με­γά­λες εται­ρεί­ες του νη­σιού σε θέ­μα­τα digital strategy και του­ρι­στι­κού marketing, που ως γνω­στόν απο­τε­λούν την ει­δί­κευ­ση της πα­ρα­πά­νω εται­ρεί­ας.

Ο κ. Κου­δού­νης όπως και οι συ­νερ­γά­τες του ανή­κει σε μια νέα γενιά επαγ­γελ­μα­τιών οι οποί­οι προ­σπα­θούν να εντά­ξουν την τε­χνο­λο­γία, την και­νο­το­μία και τη στρα­τη­γι­κή στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων. H εται­ρεία του κ. Κου­δού­νη έχει μέχρι στιγ­μής 9 διε­θνή και ελ­λη­νι­κά βρα­βεία στους το­μείς του digital strategy και του marketing.

• Ποιοι είναι οι ση­μα­ντι­κό­τε­ροι προ­βλη­μα­τι­σμοί που ακού­τε από τις εται­ρεί­ες με τις οποί­ες συ­νερ­γά­ζε­στε για τη συ­γκε­κρι­μέ­νη χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο;

Τον Απρί­λιο εί­χα­με δη­μιουρ­γή­σει ένα ερω­τη­μα­το­λό­γιο σε συ­νερ­γα­σία με την Ένωση Ξε­νο­δό­χων Ρόδου και το Σύλ­λο­γο Διευ­θυ­ντών Ξε­νο­δο­χεί­ων Ρόδου. Σύμ­φω­να με τα απο­τε­λέ­σμα­τα, το 42% των ερω­τη­θέ­ντων ανα­ζη­τού­σε συμ­βου­λές επι­βί­ω­σης της επι­χεί­ρη­σής τους. Μέχρι και σή­με­ρα αυτή ακρι­βώς είναι η κα­τά­στα­ση για πολ­λές επι­χει­ρή­σεις. Κρίνω όμως ότι το με­γα­λύ­τε­ρο βάρος έχει πέσει στους ξε­νο­δό­χους, οι οποί­οι αυτή τη στιγ­μή δέ­χο­νται πιέ­σεις κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές.

Πα­ράλ­λη­λα, μαζί με τα οι­κο­νο­μι­κά θέ­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν ως επι­χει­ρή­σεις, φέ­ρουν το βάρος της ορθής τή­ρη­σης των πρω­το­κόλ­λων και της σχε­τι­κής νο­μι­κής ευ­θύ­νης που τη συ­νο­δεύ­ει.

Προ­σω­πι­κά, δεν αδικώ όσους έχουν πάρει την από­φα­ση να μη λει­τουρ­γή­σουν. Εκτός από τη βιω­σι­μό­τη­τά τους κρί­νε­ται και η φήμη τους σε πε­ρί­πτω­ση που κάτι δεν πάει καλά.

• Εσείς τι συμ­βου­λεύ­ε­τε τους πε­λά­τες σας να πρά­ξουν σε τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση;

Τους συμ­βου­λεύω να κοι­τούν την κα­τά­στα­ση κα­τά­μα­τα. Ξέ­ρε­τε υπάρ­χει με­γά­λη δια­φο­ρά με­τα­ξύ αυτού που θε­ω­ρού­με αντι­κει­με­νι­κά ότι θα συμ­βεί και αυτού που θα θέ­λα­με ή ελ­πί­ζου­με να συμ­βεί και αυτό το έχω πα­ρα­τη­ρή­σει πολ­λές φορές. Τα νού­με­ρα δε λα­θεύ­ουν και αυτό που πα­ρο­τρύ­νου­με τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες είναι να κοι­τούν τα νού­με­ρα.

• Είναι έντο­νες στην αγορά οι συ­ζη­τή­σεις για ενέρ­γειες marketing και δια­φή­μι­σης για την πα­ρού­σα του­ρι­στι­κή σεζόν. Τι συμ­βου­λεύ­ε­τε τις επι­χει­ρή­σεις;

Όπως σας είπα και πριν, τα νού­με­ρα δε λα­θεύ­ουν. Το «pool» των εν δυ­νά­μει του­ρι­στών είναι συ­γκε­κρι­μέ­νο και εξαρ­τά­ται από μια πλειά­δα πα­ρα­γό­ντων. Η άποψή μου λοι­πόν είναι να έχου­με το «βλέμ­μα μας στο 2021» κά­νο­ντας όμως ενέρ­γειες από φέτος. Αυτό, εκτός από την κάθε επι­χεί­ρη­ση ξε­χω­ρι­στά, βοηθά και τον ίδιο τον προ­ο­ρι­σμό. Είναι λάθος να πι­στεύ­ου­με ότι θα δια­φη­μί­ζου­με μόνο την επι­χεί­ρη­ση μας είτε είναι ξε­νο­δο­χείο είναι activities, χωρίς να εμ­φω­λεύ­ου­με και στοι­χεία του προ­ο­ρι­σμού στου οποί­ου το οι­κο­σύ­στη­μα ανή­κου­με.

Πρα­κτι­κά μι­λώ­ντας, αυτό που μπο­ρεί να κάνει μια επι­χεί­ρη­ση αυτή τη στιγ­μή είναι το λε­γό­με­νο “branding through content”. Δη­λα­δή να δη­μιουρ­γεί και να αναρ­τά «πε­ριε­χό­με­νο» σε κα­νά­λια επι­κοι­νω­νί­ας. Έτσι το πε­ριε­χό­με­νο θα το δει και ο εν­δια­φε­ρό­με­νος για φέτος, αλλά και αυτός που βρί­σκε­ται σε στά­διο «ονει­ρο­πό­λη­σης» διότι σκο­πεύ­ει να τα­ξι­δέ­ψει του χρό­νου. Χρειά­ζε­ται να γίνει κα­τα­νοη­τό ότι η μάχη του του­ρι­σμού έχει με­τα­τε­θεί εδώ και αρ­κε­τό καιρό στο «ψη­φια­κό πε­ριε­χό­με­νο». Στα «stories» των του­ρι­στών, τις αναρ­τή­σεις, το vlogging, τα σχό­λια που αφή­νουν σε ψη­φια­κά «fora», τους «bloggers» κ.λπ. Tα πα­ρα­πά­νω είναι αυτά που βλέ­πει και επι­σκέ­πτε­ται κάθε εν­δια­φε­ρό­με­νος όταν «ονει­ρο­πο­λεί» για το που θα τα­ξι­δέ­ψει το κα­λο­καί­ρι.

• Με βάση το δικό σας αντι­κεί­με­νο, σε ποια ση­μεία θε­ω­ρεί­τε ότι μπο­ρεί να βελ­τιω­θεί το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν της Ρόδου;

Έχω ακού­σει από τους πα­λαιό­τε­ρους να λένε ότι «η Ρόδος έχει δι­δά­ξει τον του­ρι­σμό». Δεν ξέρω αν ισχύ­ει διότι τότε ήμουν αγέν­νη­τος, αλλά πι­στεύω ότι έτσι θα είναι. Η κα­τά­στα­ση όμως σή­με­ρα είναι αρ­κε­τά δια­φο­ρε­τι­κή. Ο του­ρι­σμός ως υπη­ρε­σία εξε­λίσ­σε­ται με τα­χύ­τη­τα πραγ­μα­τι­κά ιλιγ­γιώ­δη, τόσο σε επί­πε­δο εμπει­ρί­ας όσο και σε επί­πε­δο τε­χνο­λο­γί­ας. Πριν 3 χρό­νια μι­λού­σα­με στους πε­λά­τες μας για τε­χνο­λο­γί­ες όπως το geotargeting και το e-concierge (ψη­φια­κό θυ­ρω­ρό) στα ξε­νο­δο­χεία, ως μια νέα τάση στον κλάδο. Σή­με­ρα αυτά όχι μόνο είναι δια­δε­δο­μέ­να στο εξω­τε­ρι­κό αλλά και σε κά­ποιο βαθμό ξε­πε­ρα­σμέ­να. Το να έχει ένα ξε­νο­δο­χείο μια εφαρ­μο­γή ώστε ο πε­λά­της μέσω αυτής να πα­ραγ­γέλ­λει room service θε­ω­ρεί­ται από τους πε­ρισ­σό­τε­ρους πε­λά­τες σχε­δόν δε­δο­μέ­νο. Η τάση πλέον βρί­σκε­ται στο «smart tourism» το οποίο πε­ρι­γρά­φει τη σύ­γκλι­ση με­τα­ξύ τε­χνο­λο­γί­ας και του­ρι­σμού. Η Dingo Marketing Team, είναι για αυτό ακρι­βώς το λόγο μέλος του Ορ­γα­νι­σμού IFITT (International Federation for IT and Travel & Tourism) ώστε να έχου­με εκ των έσω πλη­ρο­φό­ρη­ση σε τέ­τοια ερευ­νη­τι­κά πεδία.

• Μας εξη­γή­σα­τε για τον του­ρι­σμό και την τε­χνο­λο­γία. Ανα­φο­ρι­κά με το σκέ­λος της «εμπει­ρί­ας» τι ισχύ­ει;

Άλλο με­γά­λο κομ­μά­τι είναι οι επι­λο­γές από «experiences» που μπο­ρεί να έχει κά­ποιος επι­σκέ­πτης στη Ρόδο. Στη σύγ­χρο­νη του­ρι­στι­κή βι­βλιο­γρα­φία το­νί­ζε­ται έντο­να ο ρόλος που έχει η πλη­θώ­ρα από «experiences» και «attractions» στην αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα ενός προ­ο­ρι­σμού. Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες έρευ­νες που έχουν γίνει μέχρι τώρα σε εθνι­κό και το­πι­κό επί­πε­δο το­νί­ζουν αυτή ακρι­βώς την ανά­γκη. Αυτό είναι θέμα πρω­τί­στως ιδιω­τι­κής πρω­το­βου­λί­ας. Δη­λα­δή να μην μο­νο­πω­λούν το εν­δια­φέ­ρον συ­γκε­κρι­μέ­να είδη επι­χεί­ρη­σε­ων (π.χ. εστια­τό­ρια και κα­φε­τέ­ριες). Για το λόγο αυτό, το να κα­τα­τάσ­σου­με τον οι­νο­του­ρι­σμό, γα­στρο­νο­μι­κό του­ρι­σμό, τον του­ρι­σμό πε­ρι­πέ­τειας ή τον αγρο­του­ρι­σμό στις «εναλ­λα­κτι­κές μορ­φές του­ρι­σμού» είναι εντε­λώς πα­ρω­χη­μέ­νο. Πρέ­πει να θε­ω­ρού­νται ως εκ­φάν­σεις ενός συ­νο­λι­κό­τε­ρου του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, ή αν το θέ­λε­τε μιας «βε­ντά­λιας» δια­θέ­σι­μων του­ρι­στι­κών εμπει­ριών από την οποία ο του­ρί­στας μπο­ρεί να επι­λέ­ξει ανά­λο­γα με τα γού­στα του. Αυτά αφε­νός βοη­θούν τον ιδιώ­τη να δια­φο­ρο­ποι­η­θεί από την αγορά και αφε­τέ­ρου εμπλου­τί­ζουν τον ίδιο τον προ­ο­ρι­σμό. Εξ άλλου κάθε προ­ο­ρι­σμός πουλά «αυτό που είναι» και όχι «αυτό που θα ‘θελε να είναι».

• Είναι προ­σαρ­μο­σμέ­νες οι επι­χει­ρή­σεις της Ρόδου στα νέα μέσα προ­βο­λής πι­στεύ­ε­τε;

Με­ρι­κές ναι και πρό­κει­ται κυ­ρί­ως για με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις κυ­ρί­ως του ξε­νο­δο­χεια­κού κλά­δου. Στην αυγή του ψη­φια­κού marketing πολ­λές νη­σιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις, με­γά­λες και μι­κρές, λει­τουρ­γού­σαν ακόμα με πα­ρα­δο­σια­κά μέσα. Τώρα που αυτό με­σου­ρα­νεί, οι πε­ρισ­σό­τε­ροι θε­ω­ρούν ότι κά­νο­ντας απλά «αναρ­τή­σεις στα social media» και μια κα­μπά­νια «google adwords» κά­νουν ψη­φια­κό marketing. Ωστό­σο η αλή­θεια είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κή. Αυτός που θέλει να επεν­δύ­σει σο­βα­ρά στην επι­κοι­νω­νία του ώστε να απο­κτή­σει πραγ­μα­τι­κά με­ρί­διο αγο­ράς, χρειά­ζε­ται να εφαρ­μό­σει μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη επι­κοι­νω­νια­κή στρα­τη­γι­κή σε βάθος του­λά­χι­στον 3ετίας, εφαρ­μό­ζο­ντας το λε­γό­με­νο «πο­λυ­κα­να­λι­κό marketing». Δη­λα­δή χρήση των κα­τάλ­λη­λων μέσων, είτε online είτε offline στην κα­τάλ­λη­λη ανα­λο­γία με συ­νε­κτι­κά μη­νύ­μα­τα και στο κα­τάλ­λη­λο timing. Ως εται­ρεία, συ­ντάσ­σου­με σχέ­διο επι­κοι­νω­νια­κής στρα­τη­γι­κής προ­τού προ­βού­με σε κά­ποια άλλη ενέρ­γεια. Αν μια εται­ρία δεν κάνει ολο­κλη­ρω­μέ­νες κι­νή­σεις τότε απλά χά­νε­ται στον ωκε­α­νό του internet ενώ μαζί χάνει και χρή­μα­τα.