Για ποιο λόγο συντελείται διαρκής υπονόμευση στη λειτουργία και επέκταση της μαρίνας Ρόδου;

Γρά­φει ο

Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

«Είναι το ρι­ζι­κό μου να μισώ τους δι­κούς μου αν­θρώ­πους. Τη ράτσα μου τη βρί­σκω σι­χα­με­ρή. Αλλά και τον εαυτό μου τον μισώ. Τρώω τις χο­λε­ρια­σμέ­νες σάρ­κες μου. Ρου­φάω το δη­λη­τη­ρια­σμέ­νο αίμα μου. Κάθε μέρα κοι­νω­νώ μόνος μου από τον εαυτό μου, σαν σκλη­ρός μέγας ιε­ρέ­ας του λαού μου. Νο­μί­ζουν ότι εγώ τους τρο­μά­ζω, αλλ’ αυτό που τους τρο­μά­ζει είναι ο νάνος μέσα τους, το πι­θη­κό­μορ­φο αν­θρω­ποει­δές που ση­κώ­νει το κε­φά­λι του από τα βάθη της ψυχής τους». Από­σπα­σμα από το έργο «Ο νάνος», του νο­μπε­λί­στα Περ Λά­γκερκ­βιστ.

Η πε­ρί­πτω­ση της Μα­ρί­νας Ρόδου (η νέα μα­ρί­να) απο­τε­λεί ίσως την πιο απτή από­δει­ξη της κα­κί­ας (όπως εκεί­νη του «Νάνου») ενός ολό­κλη­ρου συ­στή­μα­τος ένα­ντι μιας επι­χεί­ρη­σης. Η «Μα­ρί­να» τι­μω­ρεί­ται κα­θη­με­ρι­νά, σαν να διέ­πρα­ξε κά­ποιου εί­δους έγκλη­μα. Η πε­ρι­γρα­φή αυτή δεν είναι σχήμα λόγου, ούτε λόγια που γρά­φο­νται για να συ­μπλη­ρώ­σουν σε­λί­δες ή να εξυ­πη­ρε­τή­σουν κά­ποια συμ­φέ­ρο­ντα. Στην προ­κει­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση, με το ρε­πορ­τάζ αυτό, το μόνο συμ­φέ­ρον που εξυ­πη­ρε­τεί­ται είναι εκεί­νο της αλή­θειας.

Βρω­μιά και διαρ­κής

ρύ­παν­ση

Η πρώτη από­φα­ση που έπρε­πε να λη­φθεί για την υπο­στή­ρι­ξη της σω­στής λει­τουρ­γί­ας της μα­ρί­νας Ρόδου είναι η εξεύ­ρε­ση λύσης στη διαρ­κή ρύ­παν­ση της θά­λασ­σας. Κα­θη­με­ρι­νά, στη θα­λασ­σι­νή της εί­σο­δο (πε­ριο­χή Public), εκ­βάλ­λουν εκα­το­ντά­δες λίτρα ακά­θαρ­των υδά­των. Βο­θρο­λύ­μα­τα, ανα­με­μειγ­μέ­να με λάδια αυ­το­κι­νή­των και κάθε εί­δους από­βλη­τα οδη­γού­νται από τους αγω­γούς ομ­βρί­ων υδά­των ακρι­βώς μπρο­στά στην εί­σο­δο της πο­λυ­τε­λούς υπο­δο­μής. Τα νερά μέ­νουν εκεί στά­σι­μα, προ­κα­λώ­ντας τρο­με­ρή δυ­σο­σμία και κυ­ρί­ως ρύ­παν­ση άνευ προη­γου­μέ­νου.

Αν και πρό­κει­ται για κα­τα­φα­νές έγκλη­μα κατά του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, ου­δείς μέχρι σή­με­ρα έχει επι­χει­ρή­σει να δώσει ταυ­τό­τη­τα στο πρό­βλη­μα. Δεν έχει γίνει ανά­λυ­ση για το είδος των υγρών που κα­τα­λή­γουν στη θά­λασ­σα. Είναι μόνο βο­θρο­λύ­μα­τα και λάδια ή μήπως εκεί μέσα υπάρ­χουν και υγρά από μπα­τα­ρί­ες και στοι­χεία από κα­τα­λύ­τες οχη­μά­των; Αν συμ­βαί­νει αυτό τότε θα πρέ­πει να στα­μα­τή­σει η συ­ζή­τη­ση περί ρύ­παν­σης, διότι το πρό­βλη­μα ανά­γε­ται σε μό­λυν­ση που θα έχει επι­πτώ­σεις στο νερό για γε­νε­ές ολό­κλη­ρες.

Το συ­γκε­κρι­μέ­νο ση­μείο είναι μια χαί­νου­σα πληγή για την πόλη της Ρόδου. Κάθε λίτρο βρω­μιάς που ρέει στη θά­λασ­σα, αντι­στοι­χεί σε ένα λίτρο αναι­σθη­σί­ας εμάς των πο­λι­τών, αλλά και της δη­μο­τι­κής αρχής που μας εκ­προ­σω­πεί.

Γιατί δεν δί­δε­ται έγκρι­ση στη β’ φάση της μα­ρί­νας;

Το έργο «Μα­ρί­να Ρόδου», χω­ρί­ζε­ται σε δύο φά­σεις. Η α’ φάση αφορά το ήδη εκτε­λε­σθέν έργο. Τον προ­σή­νε­μο μόλο, τις προ­βλή­τες, τα έργα στη λι­με­νο­λε­κά­νη και τις χερ­σαί­ες εγκα­τα­στά­σεις. Ωστό­σο, η β’ φάση προ­βλέ­πει την επέ­κτα­ση του έργου μέχρι τα παλιά σφα­γεία. Η επέ­κτα­ση αυτή είχε σχε­δια­στεί από τους με­λε­τη­τές, ως απα­ραί­τη­τη συν­θή­κη ώστε η μα­ρί­να να λει­τουρ­γή­σει σωστά.

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, το έργο κα­τα­σκευά­σθη­κε στο «μάτι» του νοτιά. Αυτό ση­μαί­νει πως όταν αγριεύ­ει ο Σι­ρό­κος (ΝΑ άνε­μος) θα πρέ­πει να υπάρ­χουν τρο­με­ρές αντι­στά­σεις για να προ­στα­τευ­τούν τα ελ­λι­με­νι­σμέ­να σκάφη. Για το λόγο αυτό οι με­λε­τη­τές του έργου σχε­δί­α­σαν το μόλο μέχρι τα παλιά σφα­γεία, ώστε όλα τα σκάφη που δια­χει­μά­ζουν (πα­ρα­μέ­νουν το χει­μώ­να) στη μα­ρί­να να πα­ρα­μέ­νουν απο­λύ­τως ασφα­λή και ατα­λά­ντευ­τα (από τον κυ­μα­τι­σμό που μαί­νε­ται έξω).

Η β’ φάση είναι άρ­ρη­κτα συν­δε­δε­μέ­νη με τη 12μηνη λει­τουρ­γία της μα­ρί­νας. Τον Ια­νουά­ριο του έτους 2017, η εται­ρεία «Μα­ρί­νες Ρόδου Α.Ε» είχε υπο­βά­λει αί­τη­μα έγκρι­σης κα­τα­σκευ­ής της β’ φάσης του έργου, διότι έτσι θα ολο­κλη­ρω­νό­ταν η με­λέ­τη. Μά­λι­στα, στο οι­κό­πε­δο της μα­ρί­νας είχαν εγκα­τα­στα­θεί όλα τα βαρέα μη­χα­νή­μα­τα, αλλά και μπλό­κια που απαι­τού­νται, έτσι ώστε οι ερ­γα­σί­ες να ξε­κι­νή­σουν αμέ­σως. Τότε, η εται­ρεία είχε εξα­σφα­λι­σμέ­νη χρη­μα­το­δό­τη­ση 25 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ για την υλο­ποί­η­ση του έργου.

Σή­με­ρα, ενά­μι­ση χρόνο μετά, η δη­μο­τι­κή αρχή ακόμα δεν έχει δώσει την απα­ραί­τη­τη έγκρι­ση. Τα μη­χα­νή­μα­τα και τα μπλό­κια ακόμα πε­ρι­μέ­νουν. Ασφα­λώς, η εξου­σία έχει το δι­καί­ω­μα να κάνει ό,τι κρί­νει πως είναι σωστό, ωστό­σο τί­θε­ται ένα σο­βα­ρό ερώ­τη­μα: Νο­μι­μο­ποιεί­ται μια δη­μο­τι­κή αρχή να θέτει σε κίν­δυ­νο μια τε­ρά­στια επέν­δυ­ση και να μη δίδει την ευ­και­ρία σε μια επι­χεί­ρη­ση να λει­τουρ­γή­σει σε όλη της τη διά­στα­ση; Πολλώ δε μάλ­λον όταν ο πρώ­τος που θα ωφε­λη­θεί από την πλήρη λει­τουρ­γία της μα­ρί­νας θα είναι η το­πι­κή οι­κο­νο­μία; Ση­μειώ­νε­ται ότι η Λέρος στη­ρί­ζει σή­με­ρα το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της οι­κο­νο­μι­κής της ευ­μά­ρειας στη μα­ρί­να και στα 600 σκάφη που πα­ρα­μέ­νουν εκεί στη διάρ­κεια του χει­μώ­να.

Το έτος 1914 ο Φρανζ Κάφκα έγρα­φε στη «Δίκη» ότι είναι μά­ταιη κάθε μορ­φής αντί­στα­ση στην εξου­σία. Εχει πε­ρά­σει ένας ολό­κλη­ρος αιώ­νας από τότε. Ολοι οι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί με­γα­λουρ­γούν και στη Ρόδο εξα­κο­λου­θού­με τρώμε τις σάρ­κες μας.

Μα πού είναι η Μα­ρί­να;

Η μα­ρί­να Ρόδου απο­τε­λεί σή­με­ρα την πιο ση­μα­ντι­κή, νε­ό­τε­ρη λι­με­νι­κή υπο­δο­μή στο νησί. Εκεί ερ­γά­ζο­νται 20 άτομα. Στις επι­χει­ρή­σεις των χερ­σαί­ων εγκα­τα­στά­σε­ων απα­σχο­λού­νται 50 άτομα. Κάθε μήνα απο­δί­δο­νται σε μι­σθούς και ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές συ­νο­λι­κά 220.000 ευρώ. Επι­πρό­σθε­τα, πλη­ρώ­νο­νται μη­νιαί­ως 2000 ευρώ σε τέλη κα­θα­ριό­τη­τας και πολλά πε­ρισ­σό­τε­ρα κα­τα­βάλ­λο­νται για την ύδρευ­ση και τον ηλε­κτρο­φω­τι­σμό. Σε αυτά δεν έχουν συ­νυ­πο­λο­γι­στεί τα έσοδα της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας από τα ελ­λι­με­νι­ζό­με­να σκάφη, η πα­ρα­γω­γή φόρων, ούτε και τα οφέλη από τη διαρ­κή του­ρι­στι­κή προ­βο­λή.

Κι όμως, σε ολό­κλη­ρη την πόλη και σε ολό­κλη­ρο το νησί δεν υπάρ­χει μία πι­να­κί­δα «Προς Μα­ρί­να Ρόδου». Που­θε­νά. Ου­δε­μία ανα­φο­ρά στους δη­μό­σιους χώ­ρους, στις λε­ω­φό­ρους, ούτε καν στην οδό Αυ­στρα­λί­ας υπάρ­χει μία έν­δει­ξη ότι πα­ρα­δί­πλα βρί­σκε­ται μια υπο­δο­μή ανοι­κτή για το κοινό. «Ολοι οι καλοί μαζί και ο ψω­ριά­ρης χώρια». Μπο­ρεί η μα­ρί­να να μην είναι ο «ψω­ριά­ρης» ωστό­σο είναι απο­κομ­μέ­νη από πα­ντού. Σαν να τι­μω­ρεί­ται.

Ξε­που­λιού­νται φθηνά

οι θέ­σεις στο Μα­ντρά­κι

και την Κο­λό­να

Το Μα­ντρά­κι και η προ­βλή­τα της Κο­λό­νας είναι ίσως οι κα­λύ­τε­ρες θέ­σεις ελ­λι­με­νι­σμού σκα­φών σε ολό­κλη­ρη τη Με­σό­γειο θά­λασ­σα. Η προ­σέγ­γι­ση με το σκά­φος γί­νε­ται σχε­δόν μέσα στον αστι­κό ιστό, σε ονει­ρι­κό σκη­νι­κό, με θέα το κά­στρο, τα τείχη και τα ιτα­λι­κά κτή­ρια. Οι σκα­φά­τοι απο­λαμ­βά­νουν τον εκεί ελ­λι­με­νι­σμό, καθώς τους προ­σφέ­ρει ασφά­λεια και προ­βο­λή, διότι κά­νουν έξοδο στην πόλη σαν μο­ντέ­λα σε πα­σα­ρέ­λα.

Κι όμως, όλο αυτό το πλη­ρώ­νουν πάμ­φθη­να. Το κό­στος ελ­λι­με­νι­σμού σε Μα­ντρά­κι και Κο­λό­να είναι ίσο με το 1/6 του κό­στους που θα έπρε­πε να πλη­ρω­θεί σε οποια­δή­πο­τε άλλη μα­ρί­να μέσης κα­τη­γο­ρί­ας. Για ποιο λόγο γί­νε­ται αυτό; Επει­δή δεν υπάρ­χουν τουα­λέ­τες; Διότι στο Μα­ντρά­κι υπάρ­χουν τουα­λέ­τες, όμως αφέ­θη­καν στο έλεος του χρό­νου και λόγω της κα­τα­στρο­φής τους, πα­ρα­μέ­νουν κλει­στές. Αραγε, οι εξευ­τε­λι­στι­κές τιμές ελ­λι­με­νι­σμού δεν θα επη­ρε­ά­σουν αρ­νη­τι­κά την τε­λι­κή τιμή εκ­ποί­η­σης (σετ με τη Νέα Αγορά) που προ­ω­θεί­ται μετά βαΐων και κλά­δων;

Αραγε, σε ποια θέση θα ήταν σή­με­ρα η Ρόδος αν το Μα­ντρά­κι και η Κο­λό­να ει­σέ­πρατ­ταν τα τέλη που πρέ­πει; Μπο­ρεί να ισχυ­ρι­στεί κά­ποιος ότι θα ήταν αδύ­να­τη η σύ­γκρι­ση με το Μο­να­κό;

Είναι πράγ­μα­τι τρα­γι­κό. Σή­με­ρα το Μα­ντρά­κι, είναι: μα­ρί­να, είναι: επι­σκευα­στι­κή ζώνη (ο κάθε ένας ξύνει χρώ­μα­τα, βάφει, τρί­βει λα­μα­ρί­νες), είναι: χώρος πε­τρέ­λευ­σης σκα­φών (πριν τέσ­σε­ρις ημέ­ρες διέρ­ρευ­σε με­γά­λη πο­σό­τη­τα πε­τρε­λαί­ου στο νερό και αυτό πέ­ρα­σε στα «ψιλά», δη­μο­σιεύ­ου­με σχε­τι­κές φω­το­γρα­φί­ες).

Τόση είναι η απα­ξί­ω­ση, ώστε μία από τις κα­λύ­τε­ρες λι­με­νι­κές υπο­δο­μές της Με­σο­γεί­ου προ­ω­θεί­ται απο­κλει­στι­κά για τζα­μπα­τζή­δες. Αύριο, όταν θα έχει ανα­λά­βει ιδιώ­της επεν­δυ­τής, όλα αυτά θα αλ­λά­ξουν. Αρα, αν οι δη­μο­τι­κές αρχές ήταν και πα­ρα­μέ­νουν ανή­μπο­ρες να ανα­δεί­ξουν το μέ­γι­στο όφε­λος από μια υπο­δο­μή, γιατί μπο­ρεί να θε­ω­ρούν ότι είναι λο­γι­κό να κρα­τούν κα­θη­λω­μέ­νη σε προ­βλή­μα­τα τη νέα μα­ρί­να (η οποία επη­ρε­ά­ζε­ται αρ­νη­τι­κά από την πο­λι­τι­κή χα­μη­λών τιμών σε Μα­ντρά­κι και Κο­λό­να);

Για την… ιστο­ρία

Το ρε­πορ­τάζ ξε­κί­νη­σε με ανα­φο­ρά στο «Νάνο» του Σου­η­δού νο­μπε­λί­στα Περ Λά­γκερκ­βιστ. Ο χα­ρα­κτή­ρας του έργου θε­ω­ρή­θη­κε ως το συ­νώ­νυ­μο της κα­κί­ας. Ο πρί­γκι­πας της πόλης που είχε ως συμ­βου­λά­το­ρα το «Νάνο» τε­λι­κώς είδε το βα­σί­λειό του να πε­θαί­νει μέσα στα τείχη που είχε χτί­σει για προ­στα­σία.