Κίνδυνος αποσταθεροποίησης των δήμων

Οι κα­τα­στρο­φι­κές συ­νέ­πειες στη λει­τουρ­γία των δήμων, από την εφαρ­μο­γή της απλής ανα­λο­γι­κής κατά τις επό­με­νες αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές, ανα­δει­κνύ­ο­νται από τα στοι­χεία της Κε­ντρι­κής Ενω­σης Δήμων Ελ­λά­δας (ΚΕΔΕ) που πα­ρου­σιά­ζει η «Κ».

Η εφαρ­μο­γή της κα­θα­ρής απλής ανα­λο­γι­κής, όπως ακρι­βώς πε­ριέ­χε­ται στο νο­μο­σχέ­διο, θα οδη­γή­σει σε απο­στα­θε­ρο­ποί­η­ση τους δή­μους. Αυτό προ­κύ­πτει από την προ­σο­μοί­ω­ση της εφαρ­μο­γής του νέου εκλο­γι­κού συ­στή­μα­τος στα απο­τε­λέ­σμα­τα των δη­μο­τι­κών εκλο­γών του 2014. Σύμ­φω­να με τα πο­σο­στά που πέ­τυ­χαν οι δή­μαρ­χοι, οι οποί­οι τε­λι­κά εκλέ­χθη­καν στους δέκα με­γα­λύ­τε­ρους δή­μους της χώρας –Αθήνα, Θεσ­σα­λο­νί­κη, Πάτρα, Ηρά­κλειο, Πει­ραιάς, Λά­ρι­σα, Βόλος, Πε­ρι­στέ­ρι, Ρόδος, Γιάν­νε­να– την πρώτη Κυ­ρια­κή των εκλο­γών –εκτός του Πε­ρι­στε­ρί­ου, που το πο­σο­στό του πρώ­του σε ψή­φους συν­δυα­σμού ήταν 62%– δεν θα είχαν πλειο­ψη­φία στο δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο.

Το 65% των εκλεγ­μέ­νων δη­μάρ­χων δεν θα μπο­ρού­σε να συ­γκρο­τή­σει πλειο­ψη­φία στο δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο και άρα να λάβει απο­φά­σεις με βάση τις προ­ε­κλο­γι­κές του δε­σμεύ­σεις για τις οποί­ες και ψη­φί­στη­κε από τους πο­λί­τες. «Εάν μά­λι­στα απο­κλεί­σου­με τη συ­νερ­γα­σία των δύο συν­δυα­σμών που ανα­με­τρή­θη­καν τη δεύ­τε­ρη Κυ­ρια­κή, τότε για να δη­μιουρ­γη­θεί ένα βιώ­σι­μο σχήμα ο δή­μαρ­χος θα πρέ­πει να “βου­τή­ξει” πολύ βαθιά στα εκλο­γι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα για κάθε του από­φα­ση, με κίν­δυ­νο να προ­κύ­ψει ρόλος ρυθ­μι­στή για τη Χρυσή Αυγή», επι­ση­μαί­νει η ΚΕΔΕ.

Στο 71% των δήμων ο εκλεγ­μέ­νος δή­μαρ­χος θα είχε δη­μο­τι­κούς συμ­βού­λους που θα αντι­στοι­χού­σαν σε λι­γό­τε­ρο από το 50% του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου, ενώ το 29% των εκλεγ­μέ­νων δη­μάρ­χων θα διέ­θε­τε λι­γό­τε­ρο από το 30% των εκλεγ­μέ­νων δη­μο­τι­κών συμ­βού­λων.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι, σύμ­φω­να με το εκλο­γι­κό σύ­στη­μα του νο­μο­σχε­δί­ου, ο αριθ­μός των δη­μο­τι­κών συμ­βού­λων που θα εκλε­γεί από κάθε συν­δυα­σμό προ­κύ­πτει από τα πο­σο­στά που θα λάβει ο συν­δυα­σμός στην πρώτη Κυ­ρια­κή των εκλο­γών, ενώ (εφό­σον ο πρώ­τος συν­δυα­σμός δεν συ­μπλη­ρώ­σει πο­σο­στό με­γα­λύ­τε­ρο του 50%) η εκλο­γή του δη­μάρ­χου προ­κύ­πτει από τις εκλο­γές της δεύ­τε­ρης Κυ­ρια­κής.

Με το εκλο­γι­κό σύ­στη­μα της απλής ανα­λο­γι­κής η κυ­βέρ­νη­ση δια­τεί­νε­ται ότι οι συ­νερ­γα­σί­ες των πα­ρα­τά­ξε­ων και οι συ­γκλί­σεις των από­ψε­ων στα δη­μο­τι­κά συμ­βού­λια θα γί­νο­νται φα­νε­ρά πάνω από το τρα­πέ­ζι. Ωστό­σο, έμπει­ροι αυ­το­διοι­κη­τι­κοί εξη­γούν ότι σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις ο δή­μαρ­χος δεν θα μπο­ρεί να απο­φα­σί­σει για τί­πο­τα, δε­δο­μέ­νου ότι το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο δεν λαμ­βά­νει κατά κύριο λόγο πο­λι­τι­κές αλλά πρα­κτι­κές, διοι­κη­τι­κές απο­φά­σεις όπως π.χ. τις θέ­σεις στάθ­μευ­σης για ανα­πή­ρους.

Δε­δο­μέ­νου ότι ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ στις τε­λευ­ταί­ες αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές δεν κα­τά­φε­ρε να εκλέ­ξει με­γά­λο αριθ­μό δη­μάρ­χων που να πρό­σκει­νται στο κόμμα, προ­σπα­θεί να κα­ταρ­ρί­ψει το δη­μαρ­χο­κε­ντρι­κό μο­ντέ­λο για να απο­κτή­σει πρό­σβα­ση και επιρ­ροή στην Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση. «Η ισο­πέ­δω­ση των άλλων πα­ρα­τά­ξε­ων θα δώσει τη δυ­να­τό­τη­τα στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ να απο­κτή­σει δυ­να­μι­κή στον χώρο, στή­νο­ντας συμ­μα­χί­ες επί συ­γκε­κρι­μέ­νων θε­μά­των», ανέ­φε­ρε στέ­λε­χος της αυ­το­διοί­κη­σης στην «Κ». Αυ­το­διοι­κη­τι­κά στε­λέ­χη του κυ­βερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, εκτι­μούν ότι μπο­ρεί να υπάρ­ξει μια προ­σέγ­γι­ση με αυ­το­διοι­κη­τι­κά στε­λέ­χη του πρώην ΠΑΣΟΚ που έχουν μεί­νει «άστε­γα» όσον αφορά την κομ­μα­τι­κή έντα­ξη.

 

Ασφα­λι­στι­κές δι­κλί­δες

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το νο­μο­σχέ­διο προ­ω­θεί την απλή ανα­λο­γι­κή χωρίς ασφα­λι­στι­κές δι­κλί­δες, όπως ζη­τούν πολ­λοί αυ­το­διοι­κη­τι­κοί, ακόμα και στε­λέ­χη του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Ο εκ­πρό­σω­πος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ Δη­μή­τρης Μπίρ­μπας μί­λη­σε στην «Κ» σαφώς υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής με συ­γκε­κρι­μέ­νο κα­τώ­φλι πο­σο­στού όμως, προ­κει­μέ­νου μια πα­ρά­τα­ξη να εκλέ­ξει δη­μο­τι­κό σύμ­βου­λο.

Ο Από­στο­λος Κοι­μή­σης, δή­μαρ­χος Αμ­φι­λο­χί­ας, μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΕ (ο οποί­ος έχει προ­σα­να­το­λι­σμό ΠΑΣΟΚ), το­νί­ζει ότι δεν είναι κατά της απλής ανα­λο­γι­κής εφό­σον, ωστό­σο, τεθεί συ­γκε­κρι­μέ­νο πλαί­σιο που θα εξα­σφα­λί­ζει την κυ­βερ­νη­σι­μό­τη­τα του δήμου: «Με τον “Κλει­σθέ­νη 1” επι­χει­ρεί­ται η απο­σύν­δε­ση των εν­νοιών “Δή­μαρ­χος” και “Πα­ρά­τα­ξη πλειο­ψη­φί­ας”. Επί πα­ρα­δείγ­μα­τι (όπως, εν­δει­κτι­κώς, φρο­ντί­ζει να μας ανα­φέ­ρει το αρ. 71) δή­μαρ­χος μπο­ρεί να εκλε­γεί τη 2η Κυ­ρια­κή αυτός που η πα­ρά­τα­ξή του στην 1η Κυ­ρια­κή ήρθε δεύ­τε­ρη. Ετσι, θα έχει μεν τον τίτλο, αλλά στο δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο η πα­ρά­τα­ξή του θα είναι μειο­ψη­φία. Ακόμη, όμως, και 1η να είναι, δεν θα δια­θέ­τει στα­θε­ρή πλειο­ψη­φία. Με σω­ρεία δια­τά­ξε­ων που ει­σά­γει το ν/σ, η επί­τευ­ξη πλειο­ψη­φί­ας (δη­λα­δή η δυ­να­τό­τη­τα λήψης απο­φά­σε­ων για δρά­σεις και έργα στην πόλη) δεν θα είναι δε­δο­μέ­νη, αλλά θα πρέ­πει να εκλι­πα­ρεί­ται διαρ­κώς», λέει.

«Ενα κυ­νι­κό παι­χνί­δι εξου­σί­ας»

Από­συρ­ση του σχε­δί­ου νόμου «Κλει­σθέ­νης 1» και οπωσ­δή­πο­τε πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο για επε­ξερ­γα­σία πέραν της 14ης Μαΐου που έχει ορι­στεί ως κα­τα­λη­κτι­κή ημε­ρο­μη­νία για τη δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση, ζητεί η Ενωση Δήμων Ελ­λά­δας (ΚΕΔΕ) από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών. Χθες το πρωί, η Ενωση επέ­στρε­ψε, συμ­βο­λι­κά, μέσα σε ένα φά­κε­λο το σ/ν στον υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών ως «απα­ρά­δε­κτο», συ­νο­δευό­με­νο από μια επι­στο­λή υπο­γε­γραμ­μέ­νη από τον πρό­ε­δρο Γιώρ­γο Πα­τού­λη. Οπως το­νί­ζε­ται στην επι­στο­λή, «το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών δεν αντι­με­τω­πί­ζει και δεν επι­λύ­ει κα­νέ­να από τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει ο θε­σμός της αυ­το­διοί­κη­σης και δεν έχει λάβει υπ’ όψιν του καμία από τις προ­τά­σεις που κα­τέ­θε­σε η ΚΕΔΕ».

Και η Ενωση Πε­ρι­φε­ρειών Ελ­λά­δας (ΕΝΠΕ) ζητεί την από­συρ­ση του νο­μο­σχε­δί­ου. Οπως τό­νι­σε ο πρό­ε­δρος της Ενω­σης, πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Θεσ­σα­λί­ας Κώ­στας Αγο­ρα­στός, «το συ­γκε­κρι­μέ­νο σχέ­διο νόμου είναι η χει­ρό­τε­ρη νο­μο­θε­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση για την αυ­το­διοί­κη­ση. Στην ουσία αφορά μόνο την αλ­λα­γή του εκλο­γι­κού συ­στή­μα­τος. Πρό­κει­ται για κυ­νι­κό παι­χνί­δι εξου­σί­ας με στόχο τον έλεγ­χό της». Ο κ. Αγο­ρα­στός κα­ταγ­γέλ­λει, μά­λι­στα, ότι εσκεμ­μέ­να η κυ­βέρ­νη­ση αρ­νή­θη­κε επα­νει­λημ­μέ­νως να δώσει το νο­μο­σχέ­διο στη δη­μο­σιό­τη­τα με άλ­λο­θι «νο­μο­τε­χνι­κές διορ­θώ­σεις». «Κρά­τη­σαν σκό­πι­μα κρυφό το σχέ­διο νόμου για 14 ολό­κλη­ρους μήνες και το έδω­σαν για δια­βού­λευ­ση για μόλις… 10 ερ­γά­σι­μες ημέ­ρες», το­νί­ζει.

Στο με­τα­ξύ, από προ­χθές έχουν αρ­χί­σει να συ­γκα­λού­νται στους δή­μους όλης της χώρας δη­μο­τι­κά συμ­βού­λια προ­κει­μέ­νου να λη­φθούν απο­φά­σεις σε σχέση με το νο­μο­σχέ­διο, κατ’ εφαρ­μο­γή της σχε­τι­κής από­φα­σης του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λί­ου της ΚΕΔΕ την προη­γού­με­νη Τε­τάρ­τη. Οι συ­νε­δριά­σεις θα συ­νε­χι­στούν τη Δευ­τέ­ρα. Την αρχή έκανε ο πρώ­τος δήμος της χώρας. Την προη­γού­με­νη Πέμ­πτη το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο της Αθή­νας με ψή­φι­σμά του, έπει­τα από ει­σή­γη­ση του δη­μάρ­χου Γιώρ­γου Κα­μί­νη, ζητεί την από­συρ­ση του νο­μο­σχε­δί­ου. «Το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο της Αθή­νας υιο­θε­τεί την από­φα­ση της ΚΕΔΕ, σύμ­φω­να με την οποία το σχέ­διο νόμου “Κλει­σθέ­νης 1”, δεν μπο­ρεί να τεθεί σε δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση και απαι­τεί­ται η κα­τά­θε­ση –από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών– νέου κει­μέ­νου», ση­μειώ­νε­ται σε σχε­τι­κή ανα­κοί­νω­ση. Μι­λώ­ντας στο δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο ο δή­μαρ­χος Αθη­ναί­ων κ. Γ. Κα­μί­νης κα­τήγ­γει­λε ότι το νο­μο­σχέ­διο «απο­σκο­πεί στην πο­δη­γέ­τη­ση της αυ­το­διοί­κη­σης», συ­μπλη­ρώ­νο­ντας ότι «ανο­μο­λό­γη­τος στό­χος του είναι “αυτό που δεν μπο­ρού­με να ελέγ­ξου­με να το απο­δυ­να­μώ­σου­με”». «Με τους θε­σμούς δεν μπο­ρού­με να παί­ζου­με», κα­τέ­λη­ξε o κ. Κα­μί­νης.

Στο με­τα­ξύ, την Πέμ­πτη 10 Μαΐου θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έκτα­κτη γε­νι­κή συ­νέ­λευ­ση της ΚΕΔΕ και ανοι­κτή στα μέλη της γε­νι­κής συ­νέ­λευ­σης συ­νε­δρί­α­ση του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λί­ου της Ενω­σης Πε­ρι­φε­ρειών Ελ­λά­δας (ΕΝΠΕ). Την επό­με­νη ημέρα ανα­μέ­νε­ται να λάβει χώρα το κοινό συ­νέ­δριο ΚΕΔΕ-ΕΝΠΕ με αντι­κεί­με­νο το σχέ­διο νόμου «Κλει­σθέ­νης 1».

 

«Κλει­σθέ­νης 2» το φθι­νό­πω­ρο

Και ενώ σύσ­σω­μη η Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση ζητεί την από­συρ­ση του «Κλει­σθέ­νη 1», ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Πάνος Σκουρ­λέ­της ανα­κοί­νω­σε την πρό­θε­ση της κυ­βέρ­νη­σης να προ­χω­ρή­σει το φθι­νό­πω­ρο στον «Κλει­σθέ­νη 2», στον οποίο θα πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και αλ­λα­γές που αφο­ρούν το χω­ρο­τα­ξι­κό των δήμων.

Πε­ριο­ρι­σμέ­νες χω­ρο­τα­ξι­κές αλ­λα­γές σε 10 –το πολύ– δή­μους σε όλη χώρα, κυ­ρί­ως νη­σιω­τι­κούς, όπου κρί­νε­ται η ανά­γκη να μην ισχύ­ει ο κα­νό­νας «ένας δήμος ένα νησί», ανα­κοί­νω­σε ο υπουρ­γός μι­λώ­ντας στη Μυ­τι­λή­νη, στο πλαί­σιο του 14ου Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συ­νε­δρί­ου Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου.

Ενας από τους υπο­ψή­φιους για διά­σπα­ση δή­μους είναι οπωσ­δή­πο­τε ο Δήμος Λέ­σβου, τό­νι­σε ο υπουρ­γός, ενώ ανέ­φε­ρε και τα νησιά «Κέρ­κυ­ρα, Κε­φα­λο­νιά και ίσως Χίο» ως τους δή­μους για τους οποί­ους θα συ­ζη­τη­θεί η προ­ο­πτι­κή της διά­σπα­σής τους, χωρίς ωστό­σο να δώσει πε­ρισ­σό­τε­ρες λε­πτο­μέ­ρειες.

Μά­λι­στα, ο κ. Σκουρ­λέ­της ανέ­φε­ρε ότι αυτές οι αλ­λα­γές δεν ήταν δυ­να­τόν να συ­μπε­ρι­λη­φθούν στο παρόν νο­μο­σχέ­διο, καθώς «η συ­ζή­τη­ση για τον αριθ­μό των δήμων στους οποί­ους θα πρέ­πει να δια­σπα­στεί το νησί της Λέ­σβου δεν μπο­ρεί να γίνει στο πόδι». Χρειά­ζε­ται εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη με­λέ­τη για μια σειρά θε­μά­των όπως το προ­σω­πι­κό και τα πι­θα­νά χρέη κάθε δήμου, ανέ­φε­ρε.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών εδώ και πάνω από ένα χρόνο «με­λε­τά εμπε­ρι­στα­τω­μέ­να» τις αλ­λα­γές στην Αυ­το­διοί­κη­ση που τε­λι­κά δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στο νο­μο­σχέ­διο που δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­κε πρό­σφα­τα.

Πα­ράλ­λη­λα, το προ­σω­πι­κό και τα χρέη κάθε δήμου είναι στοι­χεία που υπάρ­χουν στη βάση δε­δο­μέ­νων του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών.

Παρά το γε­γο­νός ότι το ακρο­α­τή­ριο του Πάνου Σκουρ­λέ­τη στη συ­γκε­κρι­μέ­νη ομι­λία που έγινε σε πα­ρά­πλευ­ρο στρογ­γυ­λό τρα­πέ­ζι δεν ήταν πο­λυ­πλη­θές, η εί­δη­ση της πρό­θε­σης της κυ­βέρ­νη­σης να ανοί­ξει το χω­ρο­τα­ξι­κό των δήμων προ­κά­λε­σε νέες αντι­δρά­σεις.

Ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ προ­κά­λε­σε τον υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών «να μην ανοί­ξει τώρα και αυτό το ζή­τη­μα». Ανα­ρω­τή­θη­κε ο κ. Πα­τού­λης πως, εάν η κυ­βέρ­νη­ση είχε πρό­θε­ση να επα­να­φέ­ρει το θέμα του χω­ρο­τα­ξι­κού των δήμων, για ποιο λόγο δεν συ­μπε­ριέ­λα­βε σχε­τι­κή ρύθ­μι­ση στο υφι­στά­με­νο νο­μο­σχέ­διο και για μία ακόμα φορά κα­τη­γό­ρη­σε τον υπουρ­γό Εσω­τε­ρι­κών ότι αγνο­εί τους αι­ρε­τούς της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης. «Η ση­με­ρι­νή πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών έχει επι­λέ­ξει την τα­κτι­κή να κάνει δια­βού­λευ­ση με την Αυ­το­διοί­κη­ση για τα με­γά­λα προ­βλή­μα­τα του θε­σμού, μέσω επι­λε­κτι­κών διαρ­ρο­ών, συ­νε­ντεύ­ξε­ων και ομι­λιών. Αυτά τα πράγ­μα­τα δεν είναι σο­βα­ρά. Οπως δεν είναι σο­βα­ρό να ανοί­γει ο κ. Σκουρ­λέ­της το χω­ρο­τα­ξι­κό των δήμων, μέσω δη­μό­σιων ομι­λιών του. Αν το επι­χει­ρή­σει, θα μας βρει ξανά απέ­να­ντι. Δεν μπο­ρεί να αλ­λά­ζει ο χρό­νος των αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών και ο χάρ­της της Αυ­το­διοί­κη­σης, με βάση τις εκλο­γι­κές σκο­πι­μό­τη­τες της κυ­βέρ­νη­σης. Ως εδώ», κα­τέ­λη­ξε ο κ. Πα­τού­λης.