Kάθε εβδομάδα ανοίγουν τρία νέα ξενοδοχεία

Περισ­σό­τερα από 450 και­νούρ­για ξενο­δο­χεία πέντε και τεσ­σά­ρων αστέρων και άλλα 244 τριών αστέρων έχουν ξεκι­νή­σει να λει­τουρ­γούν την τελευ­ταία πεντα­ε­τία μαρ­τυ­ρώ­ντας την αλμα­τώδη ανά­πτυξη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Αριθμός που αντι­στοι­χεί σε τρία και­νούρ­για ξενο­δο­χεία σχεδόν κάθε εβδο­μάδα από το 2019 έως σήμερα. Πρό­κει­ται για μια αλμα­τώδη ανά­πτυξη που ναι μεν έχει σημα­ντι­κές θετικές επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα της χώρας, πλην όμως δημιουρ­γεί και σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις που σχε­τί­ζο­νται με τη χωρο­θέ­τηση αυτών των μονάδων, τις υπο­δο­μές που απαι­τού­νται για να τις υπο­στη­ρί­ξουν, αλλά και το απο­τύ­πωμά τους στο περι­βάλ­λον, στις τοπικές κοι­νω­νίες και εντέλει στον χαρα­κτήρα των προ­ο­ρι­σμών στους οποίους ανα­πτύσ­σο­νται. Η αξία αυτών των επεν­δύ­σεων, για την κατα­σκευή και­νούρ­γιων κτιρίων ή την ανα­βάθ­μιση υφι­στα­μέ­νων, εκτι­μά­ται στα 2,5 δισ. ευρώ ετησίως περίπου ή κοντά στα 12 δισ. στην πεντα­ε­τία.

Αλλά το ίδιο διά­στημα διέ­κο­ψαν ορι­στικά τη λει­τουρ­γία τους 570 μικρό­τε­ρες μονάδες, ενός και δύο αστέρων. Γεγονός που δείχνει ότι ο κλάδος κινεί­ται σε μια κατεύ­θυνση όπου ο χώρος για τους μικρούς ξενο­δό­χους είναι όλο και λιγό­τε­ρος, ενώ τα επεν­δυ­τικά κεφά­λαια εστιά­ζουν σε ξενο­δο­χειακά ακίνητα που μπορούν να προ­σφέ­ρουν καλύ­τε­ρες υπη­ρε­σίες και επο­μέ­νως να αξιώ­σουν πολύ υψη­λό­τε­ρες τιμές από τους πελάτες τους.

Στα 36 εκατ. οι ταξι­διώ­τες και στα 22 δισ. ευρώ οι εισπρά­ξεις το 2024

Τα μεγέθη αυτά προ­κύ­πτουν από τα στοι­χεία για το ξενο­δο­χειακό δυνα­μικό της χώρας στα τέλη του 2024 που έχει επε­ξερ­γα­στεί το Ινστι­τούτο Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ) για λογα­ρια­σμό του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος (ΞΕΕ). Σύμφωνα με αυτά τα δεδο­μένα, στα τέλη του 2024 στην Ελλάδα υπήρχαν σε λει­τουρ­γία 10.104 ξενο­δο­χεία συνο­λικά όλων των κατη­γο­ριών έναντι 9.971 ξενο­δο­χείων στα τέλη του 2019. Και τα 10.104 αυτά ξενο­δο­χεία δια­θέ­τουν 447.363 δωμάτια, με 894.854 κρε­βά­τια. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα από το 2019 έως το 2024 οι δια­θέ­σι­μες κλίνες έχουν αυξηθεί μόλις κατά 38.507 κρε­βά­τια.

Στα τέλη του 2024 στην Ελλάδα ήταν σε λει­τουρ­γία 10.104 ξενο­δο­χεία συνο­λικά όλων των κατη­γο­ριών έναντι 9.971 στα τέλη του 2019.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2024 επι­σκέ­φθη­καν την Ελλάδα 35,951 εκα­τομ­μύ­ρια ταξι­διώ­τες. Ωστόσο όλοι αυτοί οι του­ρί­στες δεν κατέ­λη­ξαν σε ξενο­δο­χεία. Ενα πολύ μεγάλο ποσοστό τους φιλο­ξε­νή­θηκε σε κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, όπου η ανά­πτυξη την τελευ­ταία πεντα­ε­τία είναι ακόμη μεγα­λύ­τερη από αυτήν στα ξενο­δο­χεία. Οι προ­σφε­ρό­με­νες κλίνες σε κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης τον Αύγου­στο, μήνα κορύ­φω­σης της δρα­στη­ριό­τη­τας, ξεπέ­ρα­σαν το 1 εκατ. και συγκε­κρι­μένα έφθασαν στις 1,022 εκατ., όταν το σύνολο των κλινών στα ξενο­δο­χεία ανέρ­χε­ται στις 894.854. Κάποιες από αυτές βρί­σκο­νται σε και­νούρ­για κατα­λύ­ματα που εισήλ­θαν στην αγορά με απο­κλει­στικό σκοπό αυτού του είδους την εκμε­τάλ­λευση, αλλά η συντρι­πτική πλειο­νό­τητά τους αφορά τη μετα­τροπή κανο­νι­κών οικι­στι­κών ακι­νή­των ή ξενο­δο­χεια­κών μονάδων χαμη­λό­τε­ρων κατη­γο­ριών.

Με απλά λόγια, στην κορύ­φωση της του­ρι­στι­κής περιό­δου είναι δια­θέ­σιμα σε ταξι­διώ­τες και παρα­θε­ρι­στές σε ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς κοντά στα 2 εκατ. κρε­βά­τια. Και θα είναι ακόμη περισ­σό­τερα το 2025 καθώς δεκάδες ξενο­δο­χεία βρί­σκο­νται στη φάση απο­πε­ρά­τω­σης και έναρξης λει­τουρ­γίας φέτος, ενώ επι­πλέον μονάδες ανα­μέ­νε­ται να ανοί­ξουν το 2026.

«Τα τελευ­ταία χρόνια έχει συντε­λε­στεί μια δομική αλλαγή στο μείγμα κατη­γο­ριών των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων, όπως προ­κύ­πτει από τη σύγκριση των δεδο­μέ­νων του 2019 με το 2024. Η μετα­βολή αυτή σημα­το­δο­τεί τη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας των υπο­δο­μών των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών, η οποία για να είναι όμως οικο­νο­μικά αντα­πο­δο­τική προ­ϋ­πο­θέ­τει την προ­σέλ­κυση πελα­τείας αντί­στοιχα υψηλής δαπάνης. Αυτό απαιτεί οι υψηλής ποιό­τη­τας υπο­δο­μές αφενός να συνο­δεύ­ο­νται και από υψηλής ποιό­τη­τας υπη­ρε­σίες και αφε­τέ­ρου αντί­στοιχα υψηλού επι­πέ­δου να είναι και οι προ­ο­ρι­σμοί συνο­λικά και οι ευκο­λίες και οι δυνα­τό­τη­τες που παρέ­χουν», επι­ση­μαί­νει ο επι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντής του ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ), Αρης Ικκος. Είναι όλες οι και­νούρ­γιες μονάδες των ανώ­τε­ρων κατη­γο­ριών όμως πράγ­ματι ικανές να παρέ­χουν τέτοιες υπη­ρε­σίες; Στην Ελλάδα, όπως επι­ση­μαί­νουν οι ειδικοί, η ταξι­νό­μηση των ξενο­δο­χείων στις κατη­γο­ρίες αστέρων γίνεται κυρίως με βάση παρα­μέ­τρους όπως το εμβαδόν των δωμα­τίων και των χώρων υπο­δο­χής, και δεν αξιο­λο­γού­νται επαρκώς η ποιό­τητα των προ­σφε­ρό­με­νων υπη­ρε­σιών και άλλοι δείκτες, όπως ο αριθμός των εστια­το­ρίων που εξυ­πη­ρε­τούν την κάθε μονάδα κ.ά. Ούτε υπάρχει ακόμη σαφής αξιο­λό­γηση και ακόμη περισ­σό­τερο υπο­χρέ­ωση δια­βάθ­μι­σης με βάση το περι­βαλ­λο­ντικό και κοι­νω­νικό τους απο­τύ­πωμα.

Σε κάθε περί­πτωση, η στροφή από τα χαμη­λό­τε­ρης στα υψη­λό­τε­ρης κατη­γο­ρίας ξενο­δο­χεία είναι σαφής: συγκε­κρι­μένα, σε σχέση με το 2019, ενώ ο συνο­λι­κός αριθμός κλινών έχει αυξηθεί κατά μόλις 4%, στα ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων η αύξηση είναι 23%, στα τεσ­σά­ρων αστέρων είναι 9%, στα τριών αστέρων είναι 2%, ενώ παράλ­ληλα ο αριθμός κλινών στα ενός και δύο αστέρων έχει μειωθεί σημα­ντικά, και ειδι­κό­τερα κατά -13% και -12% αντί­στοιχα. Ως απο­τέ­λε­σμα, σήμερα μία στις τέσ­σε­ρις ξενο­δο­χεια­κές κλίνες είναι σε μονάδες πέντε αστέρων, έναντι μιας στις πέντε το 2019, ενώ έχει αυξηθεί –σε μικρό­τερο βαθμό– και το ποσοστό των κλινών σε τεσ­σά­ρων αστέρων ξενο­δο­χεία.

Μαζί με τη μετα­τό­πιση προς τις ακρι­βό­τε­ρες κατη­γο­ρίες αυξά­νο­νται βέβαια και οι τιμές σε όλο το φάσμα: το 2024 ο κύκλος εργα­σιών των ξενο­δο­χείων όλων των κατη­γο­ριών αυξή­θηκε κατά 11% σύμφωνα με την GBR Consulting, εξει­δι­κευ­μένη εται­ρεία ερευνών στον του­ρι­στικό κλάδο, η οποία συνερ­γά­ζε­ται τόσο με το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδος και τον ερευ­νη­τικό του βρα­χί­ονα, το Ινστι­τούτο Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ), όσο και με την Ενωση Ξενο­δό­χων Αθηνών, Αττικής και Αργο­σα­ρω­νι­κού (ΕΞΑΑΑ). Το μεγα­λύ­τερο μέρος της αύξησης αυτής απο­δί­δε­ται στην αύξηση των τιμών στα ξενο­δο­χεία και μόνον έως ένα βαθμό στην αύξηση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων. Τα ορι­στικά στοι­χεία δεν είναι ακόμη δια­θέ­σιμα, αλλά εκτι­μά­ται πως ο τζίρος των ξενο­δο­χείων όλων των κατη­γο­ριών αθροι­στικά πέρυσι ξεπέ­ρασε τα 11,5 δισ. ευρώ.

Σήμερα μία στις τέσ­σε­ρις ξενο­δο­χεια­κές κλίνες είναι σε μονάδες πέντε αστέρων, έναντι μιας στις πέντε το 2019.

Οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις της χώρας από τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό αυξή­θη­καν το 2024 σε νέο ιστο­ρικό ρεκόρ και συγκε­κρι­μένα κατά 1,108 δισ. ευρώ ή 5,4% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 21,7 δισ. σε σχέση με το 2023. Η δε εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση κατέ­γραψε άνοδο κατά 9,8% και δια­μορ­φώ­θηκε σε 35,951 εκα­τομ­μύ­ρια ταξι­διώ­τες, έναντι 32,735 εκα­τομ­μυ­ρίων το 2023. Ομως η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώ­θηκε κατά 5,1%, ανοί­γο­ντας και πάλι τη συζή­τηση για το κατά πόσον η χώρα χρειά­ζε­ται λιγό­τε­ρους του­ρί­στες, που θα αφήνουν όμως περισ­σό­τερα χρήματα. Τα περισ­σό­τερα χρήματα, όπως και οι αφίξεις ήρθαν από τη Γερ­μα­νία. Ειδι­κό­τερα, οι εισπρά­ξεις από τη Γερ­μα­νία αυξή­θη­καν κατά 3,5% στα 3,696 δισ. ευρώ.

Με δεδο­μένη αυτή τη δυνα­μική, ένας μεγάλος αριθμός επι­χει­ρή­σεων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον του­ρι­σμό αλλά και επεν­δυ­τών που θέλουν να τοπο­θε­τη­θούν σε αυτόν προ­χω­ρούν σε ανα­βαθ­μί­σεις των υπο­δο­μών τους και σε εξα­γο­ρές. Το ίδιο ισχύει και για τις άλλες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, όπως τα αερο­δρό­μια, όπου η εται­ρεία Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών αλλά και η Fraport Greece επεν­δύ­ουν εκα­το­ντά­δες εκατ. για την αύξηση της δυνα­μι­κό­τη­τάς τους και τη βελ­τί­ωση των υπη­ρε­σιών τους. Υπο­λο­γί­ζε­ται πως αθροι­στικά η αξία των δρο­μο­λο­γη­μέ­νων επεν­δύ­σεων ειδικά σε πολυ­τελή ξενο­δο­χεία που θα ανοί­ξουν τα επόμενα χρόνια ξεπερ­νάει τα 4 δισ. ευρώ, ενώ κυο­φο­ρού­νται και νέα projects. Χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα της επεν­δυ­τι­κής αυτής δρα­στη­ριό­τη­τας είναι τα νέα projects των ομίλων ΤΕΜΕΣ, Sani/Ikos, Μήτση, ΓΕΚ, AGS, Grivalia Hospitality, ΤΕΡΝΑ και HardRock, Goldman Sachs και HIG, αλλά και κινή­σεις που δρο­μο­λο­γούν επεν­δυ­τικά κεφά­λαια όπως η Goldman Sachs και το ελλη­νικό SMERemediumCap. Την ίδια ώρα προ­χω­ρούν και εξα­γο­ρές υφι­στά­με­νων τέτοιων μονάδων, με πιο πρό­σφατη την εξαγορά από τον εφο­πλι­στή Γιώργο Προ­κο­πίου του ομίλου Αστήρ Παλλάς Βου­λιαγ­μέ­νης, στο συγκρό­τημα του οποίου λει­τουρ­γεί το Four Seasons Astir Palace Hotel Athens.

Πηγή: Kathimerini.gr