Μαριέττα Πίσκα “H HOTELS”: «Το 2023 οι επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν ακόμα μεγαλύτερες προκλήσεις στην εύρεση προσωπικού»

Για το μεί­ζον πρό­βλη­μα της έλ­λει­ψης προ­σω­πι­κού στον του­ρι­σμό μετά την πε­ρί­ο­δο της παν­δη­μί­ας που αρ­χι­κά θε­ω­ρή­θη­κε δια­χει­ρί­σι­μο αλλά κα­τέ­στη ανε­ξέ­λεγ­κτο, μιλά σή­με­ρα στην πολύ εν­δια­φέ­ρου­σα συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δη­μο­κρα­τι­κή» η κ. Μα­ριέτ­τα Πίσκα, HR Business Partner and Head of L&D στον όμιλο H Hotels Collection/Hatzilazarou Group.

Σύμ­φω­να με την κυρία Μ. Πίσκα, το 2023 οι επι­χει­ρή­σεις θα αντι­με­τω­πί­σουν ακόμα με­γα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις στην εύ­ρε­ση προ­σω­πι­κού από τις προη­γού­με­νες χρο­νιές κι αυτό σε συν­δυα­σμό, όπως ανα­φέ­ρει, με την υπο­βάθ­μι­ση και απα­ξί­ω­ση της του­ρι­στι­κής εκ­παί­δευ­σης σε μια χώρα αμι­γώς του­ρι­στι­κή, επι­τεί­νει ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο την ήδη προ­βλη­μα­τι­κή κα­τά­στα­ση.

• Κυρία Πίσκα, λίγο πριν την έναρ­ξη της νέας του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου θα ήθελα να σας ρω­τή­σω πώς εκτι­μά­τε ότι θα δια­μορ­φω­θεί φέτος η κα­τά­στα­ση με την έλ­λει­ψη προ­σω­πι­κού στον ευ­ρύ­τε­ρο του­ρι­στι­κό κλάδο στη Ρόδο.

Αυτό που δια­φαί­νε­ται από τα δε­δο­μέ­να που αντι­με­τω­πί­ζου­με στις διά­φο­ρες δρά­σεις εξεύ­ρε­σης προ­σω­πι­κού που συμ­με­τέ­χου­με, είναι ότι υπάρ­χει έλ­λει­ψη ερ­γα­ζο­μέ­νων σε όλο τον κλάδο HO.RE.CA. πε­ρισ­σό­τε­ρο από την περ­σι­νή χρο­νιά. Το 2023 σύμ­φω­να με την Gartner, οι επι­χει­ρή­σεις θα αντι­με­τω­πί­σουν ακόμα με­γα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις στην εύ­ρε­ση προ­σω­πι­κού από τις προη­γού­με­νες χρο­νιές. Και αυτό δεν το βλέ­που­με μόνο σε εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νες διε­θνείς έρευ­νες, αλλά και στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

• Πού εντο­πί­ζε­τε το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα, σε ποιες ει­δι­κό­τη­τες;

Υπάρ­χουν τρεις δια­βαθ­μί­σεις του προ­βλή­μα­τος, η μία αφορά στην έλ­λει­ψη στε­λε­χών της με­σαί­ας βαθ­μί­δας (middle level), όπου εντάσ­σο­νται διευ­θυ­ντές, προϊ­στά­με­νοι και όλοι οι βοη­θοί τους, η άλλη βαθ­μί­δα αφορά ερ­γα­ζό­με­νους με κά­ποια συ­γκε­κρι­μέ­νη εξει­δί­κευ­ση και η τε­λευ­ταία αφορά στην έλ­λει­ψη ερ­γα­ζο­μέ­νων σε όλες τις υπό­λοι­πες βαθ­μί­δες πα­ρα­γω­γής (line staff). Στην πρώτη βαθ­μί­δα έχου­με ένα αρ­κε­τά ικανό αριθ­μό υπο­ψη­φί­ων, που έχουν πε­ρά­σει την δια­δι­κα­σία τις «τι­τλο­φο­ρί­ας» κατά το «ονο­μα­το­δο­σία», χωρίς όμως να συ­γκε­ντρώ­νουν τις απα­ραί­τη­τες δε­ξιό­τη­τες (Soft & Hard Skills) που πρέ­πει να έχει ένα σύγ­χρο­νο στέ­λε­χος για να στα­θεί σε μια θέση. Εδώ οφεί­λω να εντά­ξω ένα πα­ρα­κλά­δι, που αφορά όσους έχουν «τι­τλο­φο­ρη­θεί» σε συ­γκε­κρι­μέ­νους «high» προ­ο­ρι­σμούς που δεν έχουν την ξε­νο­δο­χεια­κή γνώση και ορ­γά­νω­ση που μπο­ρεί κά­ποιος να συ­να­ντή­σει στα ξε­νο­δο­χεία της Ρόδου, της Κρή­της, της Κω, της Κέρ­κυ­ρας. Αυ­τό­μα­τα αυτό συρ­ρι­κνώ­νει τις πι­θα­νό­τη­τες για αρ­κε­τά ικανά και με γνώ­σεις, ικα­νό­τη­τες και δε­ξιό­τη­τες στε­λέ­χη.

Υπάρ­χει λοι­πόν προ­φα­νής δυ­σκο­λία στην εξεύ­ρε­ση Food & Beverage Manager με τις δε­ξιό­τη­τες που συ­να­ντού­σα­με πα­λαιό­τε­ρα στους από­φοι­τους της ΑΣΤΕΡ (σύν­θε­ση εδε­σμα­το­λο­γί­ου, έλεγ­χος κό­στους κ.λπ.) και την τε­χνο­λο­γι­κή εξέ­λι­ξη που θέ­λου­με σή­με­ρα. Χρειά­ζε­ται αρ­κε­τή ανα­ζή­τη­ση για να εντο­πί­σεις πλέον μια σύγ­χρο­νη/ο Housekeeping Manager, ένα επάγ­γελ­μα που δεν έχου­με συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει ότι πε­ρι­λαμ­βά­νει πολ­λα­πλές δε­ξιό­τη­τες & τε­χνο­λο­γία πλέον. Δια­χει­ρί­ζε­ται ερ­γα­ζό­με­νες/ους με δια­φο­ρε­τι­κές εθνι­κό­τη­τες, πολ­λές φορές χωρίς να μι­λά­νε ελ­λη­νι­κά ή αγ­γλι­κά τις/τους οποί­ες/ους θα πρέ­πει να κα­θο­δη­γή­σει, να εκ­παι­δεύ­σει και να φέρει το επι­θυ­μη­τό απο­τέ­λε­σμα. Στη δεύ­τε­ρη βαθ­μί­δα, συ­να­ντά­με τους ερ­γα­ζό­με­νους που χρειά­ζε­ται να έχουν κά­ποια ιδιαί­τε­ρη προ­ϋ­πη­ρε­σία, γνώ­σεις και εξει­δί­κευ­ση. Απαι­τεί­ται χρό­νος στην εύ­ρε­ση Σερ­βι­τό­ρου Α, Guest Relations, Νυ­χτε­ρι­νού υπ. υπο­δο­χής, μά­γει­ρα με εξει­δί­κευ­ση σε συ­γκε­κρι­μέ­νη κου­ζί­να, IT Support, συ­ντη­ρη­τή (ηλε­κτρο­λό­γου/υδραυ­λι­κού), κ.λπ.

Στην τρίτη βαθ­μί­δα που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι άν­θρω­ποι που διεκ­πε­ραιώ­νουν τις κα­θη­με­ρι­νές ερ­γα­σί­ες σε όλα τα πόστα, υπάρ­χει με­γά­λη έλ­λει­ψη και δια­κυ­μαί­νε­ται ανά­λο­γα με την ει­δι­κό­τη­τα. Εν­δει­κτι­κά ση­μειώ­νω τις κα­μα­ριέ­ρες με υψηλή έλ­λει­ψη, τους μά­γει­ρες γε­νι­κά, σερ­βι­τό­ρους, υπάλ­λη­λους υπο­δο­χής, βοη­θη­τι­κές ερ­γα­σί­ες, συ­ντη­ρη­τές κ.λπ.

• Γιατί φτά­σα­με σε αυτό το ση­μείο κυρία Πίσκα;

Κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας, όλοι οι κλά­δοι έθε­σαν μα­ζι­κά ερ­γα­ζο­μέ­νους σε ανα­στο­λή. Πα­ράλ­λη­λα ανα­δεί­χθη­καν κλά­δοι όπως η τε­χνο­λο­γία, οτι­δή­πο­τε σχε­τι­ζό­ταν με το e-commerce, οι δια­νο­μές (delivery), τα super market κ.α που προ­σλάμ­βα­ναν σε στα­θε­ρή βάση ερ­γα­ζό­με­νους.

Οι κλά­δοι αυτοί ανα­δεί­χτη­καν σε ανερ­χό­με­νους και έδει­ξαν αντο­χή, ενώ από την άλλη πλευ­ρά ο κλά­δος του του­ρι­σμού εμ­φά­νι­σε μια πρό­σκαι­ρη ανα­σφά­λεια. Αυτό άρ­χι­σε να αλ­λά­ζει στα­δια­κά τον πα­γκό­σμιο ερ­γα­σια­κό χάρτη με το απο­τέ­λε­σμα που βλέ­που­με σή­με­ρα. Πολ­λοί βρή­καν κα­λύ­τε­ρα αμει­βό­με­νες, λι­γό­τε­ρο πιε­στι­κές σε επί­πε­δο σεζόν, θέ­σεις ερ­γα­σί­ας σε άλ­λους κλά­δους και δεν δεί­χνουν καμία διά­θε­ση να επι­στρέ­ψουν στον τομέα των υπη­ρε­σιών. Η αλή­θεια είναι ότι πριν από το 2018 η γε­νι­κή ομο­λο­γία, ήταν πως ο του­ρι­στι­κός κλά­δος έχει μια στα­θε­ρό­τη­τα και οι ερ­γα­ζό­με­νοι πάντα θα επι­στρέ­φουν για σεζόν. Δεν ήταν στα ανα­με­νό­με­να σε­νά­ρια ότι μια μέρα θα στα­μα­τή­σουν τα πάντα, έστω και προ­σω­ρι­νά, οι πτή­σεις και οι δια­κο­πές θα επη­ρε­α­στούν και όλη η αν­θρω­πό­τη­τα θα αρ­χί­σει να επα­να­προσ­διο­ρί­ζει πράγ­μα­τα που μέχρι τότε δεν τα είχε ως προ­τε­ραιό­τη­τα, όπως η ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ επαγ­γελ­μα­τι­κής και οι­κο­γε­νεια­κής ζωής (work life balance), η ευ­ε­λι­ξία στον τρόπο ερ­γα­σί­ας (flexibility), προσ­δο­κί­ες από την ερ­γα­σία μου, το πε­ρι­βάλ­λον και γε­νι­κά οι συν­θή­κες (expectations), ει­δι­κά κα­θε­στώ­τα για γο­νείς, δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα και συ­μπε­ρί­λη­ψη (diversity & inclusion), υπο­στή­ρι­ξη της ψυ­χι­κής υγεί­ας στο χώρο ερ­γα­σί­ας, πα­ρα­κί­νη­ση, αφο­σί­ω­ση, εκ­παί­δευ­ση και ανά­πτυ­ξη.

• Και αυτό τι απο­τέ­λε­σμα είχε;

Όλα αυτά ου­σια­στι­κά ώθη­σαν στον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό της ίδιας της ερ­γα­σί­ας και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο της ερ­γα­σί­ας στον του­ρι­στι­κό κλάδο, βα­σι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό του οποί­ου είναι η επο­χι­κό­τη­τα. Βέ­βαια, αν γυ­ρί­σου­με αρ­κε­τά χρό­νια πίσω θα συ­νει­δη­το­ποι­ή­σου­με ότι η επο­χι­κό­τη­τα ήταν μια ευ­νοϊ­κή συν­θή­κη για ομά­δες όπως οι γυ­ναί­κες που ήθε­λαν να πα­ρα­μέ­νουν το χει­μώ­να με τα παι­διά και την οι­κο­γέ­νειά τους, ή για τους συ­μπο­λί­τες μας που είχαν και γε­ωρ­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες με τις οποί­ες ασχο­λού­νταν τη χει­με­ρι­νή πε­ρί­ο­δο.

Ακόμα και για μια γε­νι­κή απο­συμ­φό­ρη­ση/χα­λά­ρω­ση που πλέον ο μέσος ερ­γα­ζό­με­νος δεν μπο­ρεί να βιώ­σει, κυ­ρί­ως γιατί έχουν αλ­λά­ξει οι συν­θή­κες και οι ανά­γκες της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τάς του. Σε αυτό το ση­μείο χρειά­ζε­ται να ανα­τρέ­ξου­με στην προη­γού­με­νη οι­κο­νο­μι­κή κρίση η οποία δη­μιούρ­γη­σε ένα ισχυ­ρό και βαρύ απο­τύ­πω­μα στο χώρο ερ­γα­σί­ας και μαζί με τον κο­ρω­νο­ϊό επι­τά­χυ­νε κά­ποιες κα­τα­στά­σεις.

• Όπως;

Δεν θα πρέ­πει να πα­ρα­βλέ­που­με το γε­γο­νός ότι ένας ση­μα­ντι­κός αριθ­μός Ελ­λή­νων με­τα­νά­στευ­σε κατά την προη­γού­με­νη οι­κο­νο­μι­κή κρίση και μά­λι­στα αρ­κε­τοί από αυ­τούς ήταν άν­θρω­ποι στην πιο πα­ρα­γω­γι­κή ηλι­κία και με εξει­δί­κευ­ση, οι οποί­οι δεν έχουν επι­στρέ­ψει στην Ελ­λά­δα.

Η άλλη κα­τη­γο­ρία αφορά αλ­λο­δα­πούς με­τα­νά­στες που είχαν έρθει στη χώρα μας, εντά­χθη­καν και απο­τέ­λε­σαν ένα με­γά­λο κομ­μά­τι του ερ­γα­τι­κού δυ­να­μι­κού της χώρας σε όλους τους κλά­δους και κυ­ρί­ως στον του­ρι­σμό. Η δεύ­τε­ρη γενιά αυτής της κα­τη­γο­ρί­ας, είναι νέοι που στρά­φη­καν στις σπου­δές με στόχο να εξε­λι­χθούν επαγ­γελ­μα­τι­κά και απέ­φυ­γαν να ακο­λου­θή­σουν επαγ­γέλ­μα­τα των γο­νιών τους όπως π.χ κα­μα­ριέ­ρα, συ­ντη­ρη­τής, ερ­γά­της, κη­που­ρός, κ.λπ. Αυτό ση­μαί­νει ότι η δε­ξα­με­νή των συ­γκε­κρι­μέ­νων κα­τη­γο­ριών άδεια­ζε χωρίς να υπάρ­χει ανά­λο­γη εισ­ροή νέων ερ­γα­ζο­μέ­νων.

Στη συ­νε­χή επαφή για τις ανά­γκες εξεύ­ρε­σης προ­σω­πι­κού σε όλη την ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια, πα­ρα­τη­ρού­με επί­σης διά­φο­ρες τά­σεις και χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

Ερ­γα­ζό­με­νοι του του­ρι­στι­κού κλά­δου που ερ­γά­ζο­νταν 6-7 μήνες και συ­νέ­χι­ζαν τους χει­με­ρι­νούς μήνες με μια ανερ­γία που ήταν ικανή να πλη­ρώ­σει κά­ποια βα­σι­κά πάγια έξοδα ενός νοι­κο­κυ­ριού, πλέον δεν μπο­ρούν να επι­βιώ­σουν κι αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να στρέ­φο­νται σε άλ­λους κλά­δους από τους οποί­ους προ­σπα­θούν να βρούν κατά κύριο λόγο τη στα­θε­ρό­τη­τα.

Υπο­ψή­φιοι που πα­ρα­δο­σια­κά ερ­χό­ντου­σαν στη Ρόδο για να ερ­γα­στούν από προ­ο­ρι­σμούς της Κε­ντρι­κής και Βό­ρειας Ελ­λά­δας, πλέον έχουν στρα­φεί αρ­κε­τοί σε άλ­λους κλά­δους με στόχο να έχουν ένα στα­θε­ρό ωρά­ριο και ερ­γα­σία καθ’ όλη τη χρο­νιά.

Αλ­λο­δα­ποί συ­μπο­λί­τες μας έχουν με­τα­κο­μί­σει σε άλλες χώρες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης όπου κυ­ρί­ως το μι­σθο­λο­γι­κό κα­θε­στώς είναι κα­λύ­τε­ρο μαζί με την υγειο­νο­μι­κή πε­ρί­θαλ­ψη, σε αντί­θε­ση όμως με το κό­στος και την ποιό­τη­τα ζωής. Υπο­ψή­φιοι και σε θέ­σεις προϊ­στα­μέ­νων που ερ­γά­ζο­νταν σεζόν σε του­ρι­στι­κά νησιά όπως η Ρόδος, η Κρήτη κ.ά με στόχο να συ­γκε­ντρώ­σουν το ει­σό­δη­μα για τους υπό­λοι­πους μήνες, πλέον μπο­ρούν να το ανα­ζη­τή­σουν και σε άλλες πε­ριο­χές με τις ίδιες οι­κο­νο­μι­κές απο­λα­βές χωρίς να χρειά­ζε­ται να φύ­γουν μα­κριά από το σπίτι τους.

• Επει­δή είστε πα­ράλ­λη­λα και στον χώρο της εκ­παί­δευ­σης, ποια είναι η ει­κό­να σή­με­ρα σε ό,τι αφορά στα του­ρι­στι­κά επαγ­γέλ­μα­τα;

Πράγ­μα­τι, βρί­σκο­μαι πα­ράλ­λη­λα και στον χώρο της εκ­παί­δευ­σης δι­δά­σκο­ντας το μά­θη­μα της Διοί­κη­σης και του Αν­θρώ­πι­νου Δυ­να­μι­κού, κι έρ­χο­μαι πολ­λές φορές αντι­μέ­τω­πη με την υπο­βάθ­μι­ση/απα­ξί­ω­ση της του­ρι­στι­κής εκ­παί­δευ­σης σε μια χώρα αμι­γώς του­ρι­στι­κή. Αν ανα­τρέ­ξου­με με­ρι­κά χρό­νια πίσω, οι ελ­λη­νι­κές του­ρι­στι­κές σχο­λές σε όλη την επι­κρά­τεια έσφυ­ζαν από μα­θη­τές. Η Ρόδος, ήταν δε­ξα­με­νή στε­λε­χών για πάρα πολλά χρό­νια για όλη την επι­κρά­τεια. Ο κλά­δος έχασε την ελ­κυ­στι­κό­τη­τά του και οι νέοι δεν στρέ­φο­νται στην του­ρι­στι­κή εκ­παί­δευ­ση γιατί, είτε την θε­ω­ρούν πε­ριτ­τή είτε άστο­χη. Δεν υπάρ­χει στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός της εκ­παί­δευ­σης, και ταυ­τό­χρο­να εντο­πί­ζου­με ότι οι νέοι φοι­τη­τές είναι πλή­ρως μπερ­δε­μέ­νοι. Προ­σπα­θού­με επί­μο­να, όσοι συ­νά­δελ­φοι έχου­με δια­χω­ρί­σει το λει­τούρ­γη­μα της εκ­παί­δευ­σης από την ιδιό­τη­τά μας, να δώ­σου­με την πραγ­μα­τι­κή διά­στα­ση του του­ρι­σμού, το μέλ­λον του του­ρι­σμού και να τους δεί­ξου­με πως πρέ­πει να χα­ρά­ζουν το μο­νο­πά­τι της κα­ριέ­ρας τους στο­χευ­μέ­να και όχι με βάση πού θα πά­ρουν τον τίτλο ή τα επι­πλέ­ον χρή­μα­τα ή αν η ερ­γα­σία είναι κοντά σε δια­σκέ­δα­ση. Όλα να τα βά­λουν στο πλάνο τους, αλλά με συ­γκε­κρι­μέ­νη στο­χο­θέ­τη­ση.

• Πώς βλέ­πε­τε να δια­μορ­φώ­νε­ται η κα­τά­στα­ση στα επό­με­να χρό­νια;

Χρειά­ζε­ται να με­λε­τά­με σωστά και με σο­βα­ρό­τη­τα τα δε­δο­μέ­να που έχου­με και να πα­ρα­τη­ρού­με τις συν­θή­κες που με­τα­βάλ­λο­νται. Πι­στεύω λοι­πόν ότι όπου πα­ρα­τη­ρεί­ται ύφεση, έπε­ται και κά­ποια στιγ­μή η ανά­πτυ­ξη. Αυτό που προ­σπα­θώ ως επαγ­γελ­μα­τί­ας, είναι να βρί­σκο­μαι συ­νέ­χεια εντός των εξε­λί­ξε­ων και να πα­ρα­τη­ρώ τις τά­σεις, τις δυ­νά­μεις, τις δυ­να­μι­κές και τις με­τα­βλη­τές. Θα ήθελα να ανα­φέ­ρω και με­ρι­κά δε­δο­μέ­να από κά­ποιες πολύ εν­δια­φέ­ρου­σες έρευ­νες. Στην έρευ­να State of the Global Workplace 2022 Report, “Discover how employees around the world experienced life and work last year”, η ερ­γα­σια­κή δέ­σμευ­ση αγ­γί­ζει το 21% ενώ η αξιο­λό­γη­ση της ζωής (της κα­τά­στα­σης που ζω) το 33%. Τα κα­θη­με­ρι­νά αρ­νη­τι­κά συ­ναι­σθή­μα­τα σύμ­φω­να με την ίδια έρευ­να είναι εντυ­πω­σια­κά: 40% ανη­συ­χού­με κα­θη­με­ρι­νά, 44% έχου­με κα­θη­με­ρι­νό στρες, 21% εμ­φα­νί­ζου­με κα­θη­με­ρι­νό θυμό, και 23% λύπη στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας. Ταυ­τό­χρο­να, πάνω από το 45% των αν­θρώ­πων θε­ω­ρού­με ότι είναι καλή ώρα να βρου­με άλλη δου­λειά. Σε πα­γκό­σμιο επί­πε­δο οι ερ­γα­ζό­με­νοι εξε­τά­ζουν τις επι­λο­γές να αλ­λά­ξουν ερ­γα­σία σε αρ­κε­τά ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό. Εμ­φα­νί­ζε­ται υψηλή επι­θυ­μία για ερ­γα­σία που είναι κα­λύ­τε­ρα αμει­βό­με­νη, πιο ικα­νο­ποι­η­τι­κή ή και τα δύο, καθώς και πε­ποί­θη­ση ότι μπο­ρούν να βρουν κα­λύ­τε­ρες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας αλλού.

Ορι­σμέ­νοι ερ­γα­ζό­με­νοι εγκα­τα­λεί­πουν τη δου­λειά τους και το ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό, έτοι­μοι για ένα διά­λειμ­μα και σί­γου­ροι για την ικα­νό­τη­τά τους να βρουν άλλη δου­λειά όταν το θέ­λουν. Σχε­δόν τα τρία τέ­ταρ­τα πι­στεύ­ουν ότι δεν θα ήταν δύ­σκο­λο να βρε­θεί μια θέση ερ­γα­σί­ας που να πλη­ρώ­νει το ίδιο ή κα­λύ­τε­ρο, με τα ίδια ή κα­λύ­τε­ρα οφέλη (McKinsey, «The Great Attrition is making hiring harder», 2022). Τα πα­ρα­πά­νω δε­δο­μέ­να μας δί­νουν ου­σια­στι­κά το πλαί­σιο γύρω από το οποίο θα πρέ­πει να κι­νη­θού­με στα επό­με­να χρό­νια. Η συ­νε­χής αλ­λα­γή σε όλα τα επί­πε­δα και τις συ­μπε­ρι­φο­ρές είναι κάτι που πρέ­πει να μά­θου­με να πα­ρα­τη­ρού­με, να αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε και πα­ράλ­λη­λα να επα­νεκ­παι­δευ­τού­με στην πρό­λη­ψη και όχι στην από­κρου­ση ή βε­βια­σμέ­νη αντί­δρα­ση.

Τα ση­μά­δια υπήρ­χαν, ο κλά­δος μας είχε ένα εφη­συ­χα­σμό και αρ­κε­τοί είχαν συ­νη­θί­σει να υπο­βαθ­μί­ζουν τις κα­τα­στά­σεις για να γί­νο­νται αρε­στοί ή και γιατί δεν είχαν τις απα­ραί­τη­τες γνώ­σεις/αντί­λη­ψη/ικα­νό­τη­τες/δε­ξιό­τη­τες.

• Ο σχε­δια­σμός για την αντι­με­τώ­πι­ση του φαι­νο­μέ­νου αυτού τι θα πρέ­πει να πε­ρι­λαμ­βά­νει;

Η άποψή μου είναι ότι η αντι­με­τώ­πι­ση του φαι­νο­μέ­νου για να έχει απο­τέ­λε­σμα, θα επι­τευ­χθεί μόνο με συλ­λο­γι­κή προ­σπά­θεια και όχι ατο­μι­κή. Σε επί­πε­δο επι­χει­ρή­σε­ων, η κάθε μια θα πρέ­πει να δώσει έμ­φα­ση στη βελ­τί­ω­ση όλου του ερ­γα­σια­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος, όλων των συν­θη­κών ερ­γα­σί­ας και δια­μο­νής, να δώσει κί­νη­τρα σε πολ­λα­πλές κα­τευ­θύ­νεις και ταυ­τό­χρο­να να εστιά­σει στην αλ­λα­γή κουλ­τού­ρας για να μπο­ρέ­σει να αντε­πε­ξέλ­θει στις εξε­λί­ξεις που αντι­λαμ­βά­νε­ται και σε αυτές που δεν αντι­λαμ­βά­νε­ται κι αυτό απαι­τεί στρα­τη­γι­κή, με­τρή­σι­μους στό­χους και χρόνο! Σε επί­πε­δο νη­σιού/νομού θα μπο­ρού­σαν να γί­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρες και στο­χευ­μέ­νες δρά­σεις. Αρ­χι­κά, θα πρέ­πει επι­τέ­λους η Ρόδος να απο­κτή­σει ένα Πα­νε­πι­στή­μιο Του­ρι­σμού που θα είναι πόλος έλξης για φοι­τη­τές από όλο τον κόσμο. Να συν­δε­θεί με την αγορά ερ­γα­σί­ας και πα­ράλ­λη­λα με την επα­νεκ­παί­δευ­ση των υπαρ­χό­ντων στε­λε­χών. Πα­ρα­τη­ρεί­ται με­γά­λη με­τα­να­στευ­τι­κή εκροή από αν­θρώ­πους που ζού­σαν και στή­ρι­ζαν χρό­νια τον του­ρι­σμό κυ­ρί­ως από τη Νότια Ρόδο. Από μόνο του μας δεί­χνει το δρόμο. Είναι η ώρα να δη­μιουρ­γη­θούν όλες οι απα­ραί­τη­τες υπο­δο­μές σε όλο το νησί (ερ­γα­τι­κές κα­τοι­κί­ες, βρε­φο­νη­πια­κοί σταθ­μοί, κέ­ντρα απα­σχό­λη­σης, ια­τρι­κή πε­ρί­θαλ­ψη σε όλο το νησί), για να μπο­ρεί η Ρόδος να προ­ω­θη­θεί ως προ­ο­ρι­σμός δια­μο­νής και ερ­γα­σί­ας, όπως γί­νε­ται σε αρ­κε­τές χώρες. Οι άν­θρω­ποι που επι­θυ­μούν να ερ­γα­στούν στον του­ρι­σμό, θα πρέ­πει να βρού­με τρό­πους να τους εντάσ­σου­με. Να μά­θουν τη γλώσ­σα (αν πρό­κει­ται για αλ­λο­δα­πούς), να γί­νουν μέλη στους απα­ραί­τη­τους φο­ρείς ερ­γα­σί­ας, να συμ­με­τέ­χουν σε δρά­σεις εκ­παί­δευ­σης από του­ρι­στι­κούς ή πε­ρι­φε­ρεια­κούς φο­ρείς και να μπο­ρούν να εντάσ­σο­νται ομαλά στην αγορά ερ­γα­σί­ας. Υπάρ­χουν φο­ρείς εκ­παί­δευ­σης που μπο­ρούν να συν­δρά­μουν σε αυτό και υπάρ­χουν υπο­ψή­φιοι που επι­θυ­μούν να μά­θουν. Όσον αφορά στην εκ­παί­δευ­ση εντός των επι­χει­ρή­σε­ων, θα ήθελα να κάνω μια νύξη για το πο­λύ­πα­θο ΛΑΕΚ. Θα μπο­ρού­σε αυτό το κον­δύ­λι, να έχει πιο άμεση αντα­πό­κρι­ση και η επι­χεί­ρη­ση που δα­πα­νά το σύ­νο­λο των κον­δυ­λί­ων -επο­μέ­νως επι­στρέ­φει την επέν­δυ­ση στο προ­σω­πι­κό της- να λαμ­βά­νει κά­ποια επι­πλέ­ον μο­ριο­δό­τη­ση ή ένα επι­πλέ­ον όφε­λος (άλλο ένα πρό­γραμ­μα ΛΑΕΚ επι­πλέ­ον).

• Ποια θα λέ­γα­τε ότι είναι τα δι­δάγ­μα­τα της πε­ριό­δου της παν­δη­μί­ας;

Δεν πρέ­πει να λαμ­βά­νου­με τί­πο­τα ως δε­δο­μέ­νο. Η αλ­λα­γή είναι η νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα κι εμείς θα πρέ­πει να μά­θου­με να προ­σαρ­μο­ζό­μα­στε, να επα­να­προσ­διο­ρι­ζό­μα­στε και να κοι­τά­με μπρο­στά. Επί­σης θα πρέ­πει να συ­νη­θί­σου­με να ξε­μα­θαί­νου­με και να ξα­να­μα­θαί­νου­με (unlearn & relearn). Δεν υπάρ­χει ξέρω, υπάρ­χει ξα­να­μα­θαί­νω. Αυτό είναι το ρήμα της επο­χής. Το δεύ­τε­ρο είναι ότι πρέ­πει να ξε­κι­νή­σου­με να ξε­χνά­με τη γνω­στή ατάκα «έτσι το κά­νου­με εμείς» και να ακού­σου­με και τι μπο­ρού­με να πά­ρου­με από τον ερ­γα­ζό­με­νο ή στέ­λε­χος που προ­σλαμ­βά­νου­με (Inboarding VS Onboarding). Τρί­τον, να εντά­ξου­με τα στε­λέ­χη σε όλες τις δια­δι­κα­σί­ες. Αν ένα στέ­λε­χος δεν μπο­ρεί να γίνει μέρος της κουλ­τού­ρας της εται­ρεί­ας και να προ­σελ­κύ­ει τον κάθε ερ­γα­ζό­με­νο με τη στάση, τις γνώ­σεις και το leadership level που θα έπρε­πε να εμ­φα­νί­ζει, τότε ποιος θα το κάνει;

• Ποιο είναι κ. Πίσκα κατά την άποψή σας το με­γα­λύ­τε­ρο λάθος στη δια­χεί­ρι­ση αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού;

Θεωρώ ότι λόγω ιδιαί­τε­ρων θε­τι­κών/αρ­νη­τι­κών συν­θη­κών στο χώρο του του­ρι­σμού, της δια­χεί­ρι­σης κό­στους λόγω της κρί­σης, αλλά και της έλ­λει­ψης γνώ­σης και ορθής κα­θο­δή­γη­σης σε επί­πε­δο απο­φά­σε­ων, τα τμή­μα­τα αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού δεν ανα­πτύ­χθη­καν στην πραγ­μα­τι­κή τους διά­στα­ση.

Ένα σύγ­χρο­νο τμήμα Αν­θρώ­πι­νου Δυ­να­μι­κού, πε­ρι­λαμ­βά­νει συ­νερ­γά­τες για την πο­λι­τι­κή στη μι­σθο­δο­σία & επι­βρα­βεύ­σεις (payroll & benefits), συ­νερ­γά­τες για την στρα­το­λό­γη­ση (recruitment/talent acquisition), συ­νερ­γά­τες για την εκ­παί­δευ­ση & ανά­πτυ­ξη (Learning & Development) και επαγ­γελ­μα­τί­ες που ασχο­λού­νται με τον στρα­τη­γι­κό σχε­δια­σμό του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού, την εται­ρι­κή κουλ­τού­ρα, το employee branding & experience κ.α (HR Business Partners, CHROS). Φα­ντα­στεί­τε λοι­πόν να βά­ζε­τε έναν οδηγό να οδη­γή­σει ένα όχημα με στρα­βό τι­μό­νι, ξε­φού­σκω­τα λά­στι­χα και κα­θρέ­πτες που κοι­τά­νε στη λάθος κα­τεύ­θυν­ση. Ποιο θα ήταν το απο­τέ­λε­σμα;

• Πόσο ση­μα­ντι­κή είναι τε­λι­κά για μια επι­χεί­ρη­ση η επέν­δυ­ση στο προ­σω­πι­κό;

Τη δε­δο­μέ­νη στιγ­μή, είναι ο πιο ση­μα­ντι­κός άξο­νας για να ξε­κι­νή­σει ο τρο­χός να γυ­ρί­ζει ξανά. Χρειά­ζε­ται να επα­να­προσ­διο­ρί­σου­με τον τρόπο που βλέ­που­με τον αν­θρώ­πι­νο πα­ρά­γο­ντα, όχι ως κό­στος, αλλά ως επέν­δυ­ση. Στο ση­μείο αυτό, είναι απα­ραί­τη­το να δια­χω­ρί­σου­με τι ση­μαί­νει επέν­δυ­ση.

Η κάθε επι­χεί­ρη­ση, χρειά­ζε­ται να επι­βιώ­νει με επάρ­κεια για να μπο­ρεί να συ­ντη­ρεί τα ξε­νο­δο­χεία, τις υπο­χρε­ώ­σεις της που πλέον είναι πιο αυ­ξη­μέ­νες (ενερ­γεια­κά κόστη) αλλά και όλες τις οι­κο­γέ­νειες των ερ­γα­ζο­μέ­νων που ανα­μέ­νουν κάθε μήνα τη μι­σθο­δο­σία για να ζή­σουν και να πλη­ρώ­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους. Αυτό που έρ­χε­ται τη δε­δο­μέ­νη στιγ­μή να κάνει το σύγ­χρο­νο τμήμα Αν­θρώ­πι­νου Δυ­να­μι­κού είναι να βάλει σε μια σειρά όλα τα θέ­μα­τα. Κατ’ αρχάς, να βοη­θή­σει την επι­χεί­ρη­ση να απο­κτή­σει ή να ανα­πτύ­ξει τους κα­τάλ­λη­λους αν­θρώ­πους στις ανά­λο­γες θέ­σεις ανά­λο­γα με τους στό­χους της. Να εφαρ­μό­σει ένα αξιό­πι­στο σύγ­χρο­νο σύ­στη­μα δια­χεί­ρι­σης από­δο­σης με δί­καια κρι­τή­ρια επι­βρά­βευ­σης και ανά­πτυ­ξης και να βοη­θή­σει τον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό της κουλ­τού­ρας της επι­χεί­ρη­σης. Ταυ­τό­χρο­να, χρειά­ζε­ται σω­στός σχε­δια­σμός της εκ­παί­δευ­σης εντός των ορ­γα­νι­σμών. Τα πλάνα εκ­παί­δευ­σης έχουν αρχή, μέση, τέλος, ανα­τρο­φο­δό­τη­ση, επα­νά­λη­ψη και σύν­δε­ση με με­τρή­σι­μο στόχο. Δεν είναι οι εκ­παι­δεύ­σεις μόνο για να βγά­ζου­με φω­το­γρα­φί­ες και να κά­νου­με marketing.

Τα πλάνα χρειά­ζε­ται να οδη­γούν κάπου και να με­τριού­νται στην από­δο­ση του ερ­γα­ζό­με­νου και την ανά­πτυ­ξη των στε­λε­χών. Το σύγ­χρο­νο HR πλέον δου­λεύ­ει με δε­δο­μέ­να και διε­νερ­γεί εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νες ανα­λύ­σεις (data analysis), προ­κει­μέ­νου να δώσει στην επι­χεί­ρη­ση τα σωστά στοι­χεία για να λάβει απο­φά­σεις. Θα ήθελα να πω τέλος ότι ο χώρος του του­ρι­σμού και ει­δι­κά της ξε­νο­δο­χί­ας, είναι ένας από τους πλέον εν­δια­φέ­ρο­ντες κλά­δους όπου αντι­με­τω­πί­ζο­νται συ­νε­χείς προ­κλή­σεις, για τις οποί­ες χρειά­ζε­ται να βρί­σκο­νται τρό­ποι να ξε­περ­νιού­νται. Δί­νε­ται η ευ­και­ρία στο άτομο να εξε­λίσ­σε­ται και να ανα­πτύσ­σε­ται συ­νε­χώς, να βελ­τιώ­νει τον εαυτό του και τους γύρω του, να είναι κοντά στις σύγ­χρο­νες τά­σεις και όλα αυτά να πρέ­πει να τα εφαρ­μό­ζει στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά του!