Ένας «Τυφώνας» που απομακρύνει τα σκουπίδια – Ολοκλήρωσε τον καθαρισμό ακτών στα νησιά 

Τελευ­ταίος σταθμός η Αστυ­πά­λαια

Μόλις το πλοίο «Typhoon» δια­κρί­νε­ται στον ορί­ζο­ντα της θάλασ­σας μαγνη­τί­ζει το βλέμμα όσων βρί­σκο­νται στην ακτή χάρη στον όγκο και στο έντονο χρώμα του. Σε αντί­θεση με τον «Τυφώνα» της ελλη­νι­κής μυθο­λο­γίας, ένα πλάσμα τρο­μα­κτικό στην όψη και τις πράξεις, ο σύγ­χρο­νος «Τυφώνας», το επι­χει­ρη­σιακό πλοίο του Κοι­νω­φε­λούς Ιδρύ­μα­τος Αθα­νά­σιος Κ. Λασκα­ρί­δης, έχει αγαθές προ­θέ­σεις. «Τρια­κό­σιες εξήντα πέντε ημέρες τον χρόνο βρί­σκε­ται εν πλω, με στόχο τον καθα­ρι­σμό των απο­μα­κρυ­σμέ­νων παρα­λιών της χώρας», εξηγεί στην «Κ» η δρ Αγγε­λική Κοσμο­πού­λου, εκτε­λε­στική διευ­θύ­ντρια του ιδρύ­μα­τος. Χθες, έπειτα από τριά­μισι χρόνια, ολο­κλη­ρώ­θηκε ο καθα­ρι­σμός των ακτών σε όλη τη νησιω­τική Ελλάδα – έχοντας συλ­λέ­ξει 480 τόνους απορ­ριμ­μά­των.

«Υπε­ρέ­χουν το πλα­στικό, και δη το πλα­στικό μιας χρήσης, συσκευα­σίες τρο­φί­μων, νερών και απορ­ρυ­πα­ντι­κών, κομ­μά­τια φελιζόλ, νάιλον, απο­τσί­γαρα και υπο­λείμ­ματα της αλιευ­τι­κής δράσης (δίχτυα κ.ά.)», επι­ση­μαί­νει η κ. Κοσμο­πού­λου που συμ­με­τέ­χει πολ­λά­κις στους καθα­ρι­σμούς και πέρυσι συμπλή­ρωσε 130 ημέρες στο πεδίο. «Εχουμε συνα­ντή­σει ακόμα ψυγεία, καρό­τσια σούπερ μάρκετ, καθί­σματα αυτο­κι­νή­των και σκαφών, παπού­τσια, κλουβιά, ακόμα και πλαστές ταυ­τό­τη­τες, κομ­μέ­νες και πετα­μέ­νες», προ­σθέ­τει. «Δεν θα ξεχάσω ποτέ την πρώτη μας δράση με το “Typhoon” στον Σαρω­νικό, στην Αίγινα, στην Υδρα, στον Πόρο και στα Μέθανα», διη­γεί­ται η ίδια. «Είχαμε αντι­κρί­σει ένα απί­στευτο τοπίο ρύπαν­σης και όταν γυρί­σαμε στο πλοίο δια­κρί­ναμε από μακριά μια ανε­ξέ­λεγ­κτη χωμα­τερή πάνω στο νησί». Από τα απορ­ρίμ­ματα που βρί­σκο­νται στην παραλία, το 20% απορ­ρέει από την ανθρω­πο­γενή παρά­κτια δρα­στη­ριό­τητα, το υπό­λοιπο ωστόσο συν­δέ­ε­ται με τη χερσαία δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των. «Οι ανε­ξέ­λεγ­κτες χωμα­τε­ρές ανα­δει­κνύ­ο­νται ως η υπ’ αριθμόν πρώτη αιτία, κάτι για το οποίο έχουν πλέον επί­γνωση και οι τοπικές κοι­νω­νίες». Η έλευση της παν­δη­μίας φαί­νε­ται ότι έχει αφήσει το απο­τύ­πωμά της στα απορ­ρίμ­ματα, με τις μάσκες, τα γάντια και τα self tests να παίρ­νουν τα «πρωτεία» στη μετα-COVID εποχή. «Αντί­στοιχα, ένας ιστο­ρι­κός του μέλ­λο­ντος θα μπο­ρέ­σει να εξα­γά­γει πολλά συμπε­ρά­σματα για τις καπνι­στι­κές μας συνή­θειες», σημειώ­νει η δρ Κοσμο­πού­λου. «Πριν από πέντε με έξι χρόνια κυριαρ­χού­σαν τα υπο­λείμ­ματα από συμ­βα­τικά τσιγάρα, εν συνε­χεία άρχισαν να υπερ­τε­ρούν τα φίλτρα από τη χρήση στρι­φτών τσι­γά­ρων, και πλέον συλ­λέ­γουμε τα απο­μει­νά­ρια από στριφτά και ηλε­κτρο­νικά τσιγάρα».

Το επι­χει­ρη­σιακό πλοίο, κατα­σκευα­σμένο στη Νορ­βη­γία, δια­θέ­τει ένα τερά­στιο άδειο κατά­στρωμα, τέσσερα αυτό­νομα φου­σκωτά σκάφη και μηχα­νι­σμό που το ακι­νη­το­ποιεί με μεγάλη στα­θε­ρό­τητα, καθι­στώ­ντας δυνατές τις υπο­βρύ­χιες δράσεις και τις «χει­ρουρ­γι­κές κινή­σεις» ακρι­βείας. Το προ­σω­πικό, που υπερ­βαί­νει τα 30 άτομα, πραγ­μα­το­ποιεί δύο βάρδιες καθα­ρι­σμού παρα­λιών την ημέρα, ενώ το πλοίο κινεί­ται από ακτή σε ακτή. «Σε κάθε φου­σκωτό επι­βαί­νουν οκτώ με δέκα άτομα, τα οποία ανα­λαμ­βά­νουν τον καθα­ρι­σμό μιας ακτής που έχουν ήδη προσ­διο­ρί­σει γεω­γρα­φικά από την προη­γού­μενη ημέρα», επι­ση­μαί­νει η ίδια. Μετά φέρνει τα απορ­ρίμ­ματα στο κατά­στρωμα, όπου γίνο­νται κατα­γραφή, διαλογή και ζύγισμα των απορ­ριμ­μά­των. Χωρί­ζο­νται σε όσα χρειά­ζο­νται συμ­βα­τική ταφή και όσα μπορούν ακόμα να ανα­κυ­κλω­θούν, συμπιέ­ζο­νται και απο­θη­κεύ­ο­νται στο πλοίο έως ότου περά­σουν στο επόμενο στάδιο. «Το “Typhoon Project” είναι ένα πρό­γραμμα μονα­δικό παγκο­σμίως», σημειώ­νει η κ. Εύη Λαζού-Λασκαρίδη, πρό­ε­δρος του ιδρύ­μα­τος. «Η μεγάλη του σημασία έγκει­ται στην προ­στα­σία του παρά­κτιου περι­βάλ­λο­ντος σε μη προ­σβά­σι­μες περιο­χές, όπου η ρύπανση συσ­σω­ρεύ­ε­ται με την πάροδο των ετών, απει­λώ­ντας την αισθη­τική, τα θαλάσ­σια οικο­συ­στή­ματα και την ανθρώ­πινη υγεία».

Προ­τε­ραιό­τητα, επο­μέ­νως, του προ­γράμ­μα­τος απο­τε­λούν οι ακτές που είναι απρό­σι­τες και κανένας άλλος δεν δύναται να τις καθα­ρί­σει. Αλλοτε η ομάδα τελειώ­νει σε μία ώρα και άλλοτε παρα­μέ­νει για δεύτερη ημέρα στο ίδιο σημείο. Ενδει­κτικά, στη Λήμνο το καλο­καίρι του 2021 το πλοίο έμεινε επί τρεις συνα­πτούς μήνες – λόγω των ρευ­μά­των στο σημείο. Φεύ­γο­ντας είχε συλ­λέ­ξει τρει­σή­μισι τόνους σκου­πι­διών.

Η ιδέα για το μεγα­λό­πνοο «Typhoon Project» ανήκει στον ίδιο τον κ. Αθα­νά­σιο Λασκα­ρίδη. Για πολλά χρόνια η οικο­γέ­νεια, στα ιδιω­τικά της θαλάσ­σια ταξίδια, δια­πί­στωνε την εκτε­τα­μένη ρύπανση των ακτών. Μοιραία, λοιπόν, η αναψυχή συν­δυα­ζό­ταν και με καθα­ρι­σμό όσων παρα­λιών έβρι­σκαν γεμάτες απορ­ρίμ­ματα. Το 2015, εν μέσω πρω­το­φα­νούς οικο­νο­μι­κής και προ­σφυ­γι­κής κρίσης, ξεκι­νάει η λει­τουρ­γία του ιδρύ­μα­τος, το οποίο φιλο­δο­ξεί να ασχο­λη­θεί μεταξύ άλλων με το πρό­βλημα της θαλάσ­σιας ρύπαν­σης. Ετσι, από πολύ νωρίς το ίδρυμα οργα­νώ­νει καθα­ρι­σμούς παρα­λιών, ειδικά το καλο­καίρι, ή χρη­μα­το­δο­τεί καθα­ρι­σμούς που υλο­ποιούν δέκα ΜΚΟ οι οποίες δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε αυτόν τον τομέα. Παράλ­ληλα με τους καθα­ρι­σμούς οργα­νώ­νει δράσεις με την τοπική κοι­νω­νία, ενη­με­ρώ­σεις σε σχολεία νησιω­τι­κών περιο­χών, με «τελικό απο­δέ­κτη» πάντοτε το περι­βάλ­λον. Σε αυτό το πλαίσιο υλο­ποι­ή­θηκε και το πρό­γραμμα SeaChange Greek Islands σε δέκα ελλη­νικά νησιά του Αιγαίου, με παρό­μοια χαρα­κτη­ρι­στικά ως προς τη μορ­φο­λο­γία και την περι­βαλ­λο­ντική όχληση που δέχο­νται.

Χθες, στην Αστυ­πά­λαια έκλεισε, έπειτα από τριά­μισι χρόνια, ο πρώτος κύκλος καθα­ρι­σμού των ακτών με το «Typhoon» σε όλη τη νησιω­τική Ελλάδα. Το εμβλη­μα­τικό πλοίο θα πάει στην Κρήτη, σημείο εκκί­νη­σης της δράσης του το 2019.

Πηγή kathimerini.gr

Ιωάννα Φωτιάδη