Κύμα αγανάκτησης– Αυτοσχέδιοι καταυλισμοί στο κέντρο της Ρόδου – Τι δηλώνουν εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου, ο υπ. Μετανάστευσης και ο περιφερειάρχης

«Δεν αντέ­χε­ται αυτή η κατά­σταση, αλλά τι να κάνουν κι αυτοί; Το πρό­βλημα είναι ότι κανένας δεν ανα­λαμ­βά­νει την ευθύνη, για όλους την ευθύνη την έχει κάποιος άλλος».

Η εικόνα, όπως την περι­γρά­φει κάτοι­κος του νησιού, είναι πρω­το­φα­νής για το κέντρο της πόλης της Ρόδου και παρα­πέ­μπει σε κατα­στά­σεις του πρό­σφα­του παρελ­θό­ντος, όταν το μετα­να­στευ­τικό κύμα βρι­σκό­ταν σε έξαρση.

Αυτή τη στιγμή υπάρ­χουν εκα­το­ντά­δες παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες, που κοι­μού­νται κυριο­λε­κτικά όπου βρουν, καθώς δεν υπάρχει κάποιος χώρος –ούτε καν άτυπος– για να μετα­φερ­θούν προ­κει­μέ­νου να κατα­γρα­φούν και να ανα­χω­ρή­σουν. Ως εκ τούτου έχουν επι­λέ­ξει να δημιουρ­γή­σουν πρό­χει­ρους καταυ­λι­σμούς σε εμβλη­μα­τικά σημεία, όπως είναι η Ροδιακή έπαυλη, το Θέρμαι και το πάρκο πίσω από το Ταχυ­δρο­μείο στο Μαν­δράκι για να βρί­σκο­νται κοντά στο κεντρικό Αστυ­νο­μικό Τμήμα.

Η βασική τους επι­δί­ωξη –όπως οι ίδιοι υπο­στη­ρί­ζουν– είναι να κατα­γρα­φούν και να μετα­φερ­θούν σε έναν οργα­νω­μένο χώρο ώστε να προ­χω­ρή­σουν σε αίτημα ασύλου.

Δικη­γό­ρος του νησιού, που θέλησε να δια­τη­ρή­σει την ανω­νυ­μία του, τόνισε ότι «αυτοί οι άνθρω­ποι είναι αόρατοι γιατί δεν έχουν κατα­γρα­φεί. Την ίδια ώρα, όλοι δηλώ­νουν αναρ­μό­διοι κι ανα­ρω­τιέ­μαι αν τους ικα­νο­ποιεί αυτό το απο­τέ­λε­σμα».

Το νέο αυτό προ­σφυ­γικό κύμα άρχισε τον περα­σμένο Αύγου­στο. Αυτή τη στιγμή, ουδείς γνω­ρί­ζει τον ακριβή αριθμό των μετα­να­στών που βρί­σκο­νται διά­σπαρ­τοι στη Ρόδο. Για τη σίτισή τους υπήρξε ένα κύμα αλλη­λεγ­γύης με αυτο-οργάνωση των κατοί­κων, οι οποίοι εθε­λο­ντικά προ­σφέ­ρουν φαγητό. Τις τελευ­ταίες ημέρες υπάρχει και συσ­σί­τιο από τον Δήμο Ροδίων. Κάποιοι βεβαίως ψωνί­ζουν μόνοι τους από τοπικά κατα­στή­ματα και τρώνε στον δρόμο.

 

«Ηταν κάτι που το έβλεπαν να έρχεται. Από το καλο­καίρι είχαν αυξηθεί οι ροές», δήλωσε στην «Κ» ο βετε­ρά­νος δημο­σιο­γρά­φος, Γιώργος Ζαχα­ριά­δης, σημειώ­νο­ντας ότι «μικρά παιδιά κοι­μού­νται στον δρόμο πάνω σε χαρ­τό­νια. Οι αρχές είναι εξα­φα­νι­σμέ­νες. Ουδείς δηλώνει αρμό­διος».

Κάτοι­κος της περιο­χής, μιλώ­ντας στην «Κ», τόνισε ότι η κατά­σταση είναι απελ­πι­στική: «Ανθρω­ποι κοι­μού­νται στον δρόμο, σαν παρα­τη­μέ­νοι. Δεν θα πω καν για τη μυρωδιά, κάνουν την ανάγκη τους όπου βρουν».

Οι εικόνες είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κές: Οικο­γέ­νειες με μικρά παιδιά ή νέοι άνδρες μόνοι τους κοι­μού­νται σε χαρ­τό­κουτα μέσα σε πάρκα ή στα πεζο­δρό­μια. Πλη­ρο­φο­ρίες από τη Ρόδο ανα­φέ­ρουν ότι πρό­κει­ται κατ’ εξοχήν για ανθρώ­πους από τη Συρία και την Παλαι­στίνη.

«Ακρως προ­σβλη­τική η εικόνα»

Την ίδια ώρα, πλη­θαί­νουν οι φωνές από κατοί­κους και επαγ­γελ­μα­τίες της Ρόδου, που δυσφο­ρούν με την εξέλιξη.

Μιλώ­ντας στην «Κ», ο αντι­πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου, Αντώνης Γιαν­νού­λης, σημειώ­νει: «Τα προ­βλή­ματα που έχουν δημιουρ­γή­σει στην αγορά είναι τα εξής: Βρωμάει όλο το κέντρο της Ρόδου, γιατί δεν υπάρ­χουν τουα­λέ­τες και κάνουν τη βιο­λο­γική τους ανάγκη όπου βρουν. Επίσης απο­τρέ­πει οικο­γέ­νειες με παιδιά και γυναί­κες να κυκλο­φο­ρούν κυρίως όταν νυχτώ­νει. Τέλος, η εικόνα αυτή είναι του­λά­χι­στον κατα­θλι­πτική για τους επι­σκέ­πτες και κάνει τον γύρο του κόσμου».

«Η εικόνα αυτή με μικρά παιδιά και ανθρώ­πους εξα­θλιω­μέ­νους να κοι­μού­νται σε χαρ­τό­κουτα είναι άκρως προ­σβλη­τική για το νησί, που υπο­τί­θε­ται ότι είναι η ναυαρ­χίδα του του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας. Τι θα γίνει όταν ξεκι­νή­σει να βρέχει; Είναι ντροπή για όλους, ειδικά για τα αργά αντα­να­κλα­στικά του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού», προ­σθέ­τει ο κ. Γιαν­νού­λης.

 

Τα αγκάθια

Τρία είναι τα βασικά προ­βλή­ματα που εγεί­ρο­νται, και σε αυτή τη φάση μοιά­ζουν δυσε­πί­λυτα.

Η Ρόδος δεν έχει οργα­νω­μέ­νες δομές όπου οι παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες θα μπο­ρού­σαν να κατα­γρα­φούν και κατόπιν να υπο­βά­λουν αίτημα ασύλου. Δεν υπάρχει καν άτυπη δομή ώστε να φιλο­ξε­νη­θούν προ­σω­ρινά.

Οι πιο κοντι­νές δομές, στη Λέρο και την Κω, είναι ασφυ­κτικά γεμάτες (υπάρ­χουν πλη­ρο­φο­ρίες για πλη­ρό­τητα που αγγίζει το 250%), άρα αυτή η επιλογή βγαίνει από το τραπέζι.

Την ίδια ώρα η Αστυ­νο­μία στην περιοχή κάνει λόγο για έλλειψη σε προ­σω­πικό και δεν μπορεί να αντε­πε­ξέλ­θει στον όγκο εργα­σίας. Αξίζει δε να σημειω­θεί ότι το σχετικό πρω­τό­κολλο για τη μετα­φορά των μετα­να­στών/προ­σφύ­γων προ­βλέ­πει τρεις αστυ­νο­μι­κούς ανά συγκε­κρι­μένο αριθμό. Η ΕΛ.ΑΣ. δηλώνει αδυ­να­μία όχι μόνο να αντα­πο­κρι­θεί σε αυτά τα νούμερα, αλλά και να καλύψει ακόμα και την κατα­γραφή των παρά­τυ­πων μετα­να­στών.

Συγκέ­ντρωση έξω από το Α.Τ. Ρόδου

Το πρωί της Παρα­σκευής, περισ­σό­τερα από 200 άτομα συγκε­ντρώ­θη­καν έξω από το Αστυ­νο­μικό Τμήμα της Ρόδου, ζητώ­ντας να κατα­γρα­φούν άμεσα και να φύγουν από το νησί.

Οταν έληξε η συγκέ­ντρωση δια­μαρ­τυ­ρίας, οι παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες επέ­στρε­ψαν ξανά στα διάφορα σημεία όπου έχουν βρει προ­σω­ρινό κατα­φύ­γιο. Ο χώρος του Ταχυ­δρο­μείου, όπου έχουν βρει κατά­λυμα κάποιοι εξ αυτών, απέχει μόλις λίγα μέτρα από την είσοδο των κεντρι­κών γρα­φείων της ΕΛ.ΑΣ.

«Αν συμβεί κάτι κακό, θα βαραί­νει απο­κλει­στικά εσάς»

Ο πρό­ε­δρος των Αστυ­νο­μι­κών Υπαλ­λή­λων Νότιας Δωδε­κα­νή­σου Μανώλης Ανδρου­λά­κης, μιλώ­ντας στην τοπική εφη­με­ρίδα «Η Ροδιακή», είχε ανα­φέ­ρει: «Μας έχουν αφήσει στο έλεος του Θεού. Μας καλούν να αντα­πο­κρι­θούμε σε μια δύσκολη κατά­σταση, και να αντι­με­τω­πί­σουμε γυναί­κες, παιδιά, βρέφη και ηλι­κιω­μέ­νους χωρίς να έχουμε ούτε τα μέσα ούτε το προ­σω­πικό».

Το από­γευμα της Παρα­σκευής, η Ενωση Αστυ­νο­μι­κών Υπαλ­λή­λων Δωδε­κα­νή­σου έστειλε επι­στολή προς τον αρχηγό της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, αντι­στρά­τηγο Λάζαρο Μαυ­ρό­πουλο, ζητώ­ντας να ανα­λά­βει τις ευθύνες του για την κατά­σταση που επι­κρα­τεί εξαι­τίας των μετα­να­στευ­τι­κών ροών.

«Οι ροές βρί­σκο­νται σε καθο­δική πορεία»

«Το υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου από την πρώτη στιγμή έχει δια­θέ­σει όλες τις απα­ραί­τη­τες θέσεις, ΚΥΤ και δομές φιλο­ξε­νίας, στα όμορα νησιά και την υπό­λοιπη χώρα για να κατα­γρα­φούν και να φιλο­ξε­νη­θούν όλοι οι παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες, όπως προ­βλέ­πε­ται από τη νομο­θε­σία», τόνισε στην «Κ» ο Δημή­τρης Και­ρί­δης, για να συμπλη­ρώ­σει: «Από εκεί και πέρα, η σύλληψη και η μετα­γωγή τους στα κέντρα του ΥΜΑ ενα­πό­κει­ται στις αρχές ασφα­λείας της χώρας – την Αστυ­νο­μία και το Λιμε­νικό».

Κληθείς να σχο­λιά­σει την κατά­σταση στη Ρόδο, ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, είπε: «Αυτό που κατα­λα­βαίνω εγώ και μου λένε από τα αρμόδια υπουρ­γεία, είναι ότι πρό­κει­ται όχι για νεο­α­φι­χθέ­ντες, αλλά για παρά­τυ­πους μετα­νά­στες που ήταν στο νησί και τώρα -με το τέλος της του­ρι­στι­κής σεζόν- εμφα­νί­ζο­νται για να κατα­γρα­φούν».

Και προ­σθέ­τει: «Αυτό που ξέρουμε ως υπουρ­γείο είναι ότι οι ροές βρί­σκο­νται σε καθο­δική πορεία σε όλο το Αιγαίο και ότι αυτοί δεν είναι και­νούρ­γιοι. Στη Ρόδο έχουμε το ζήτημα, ότι δεν υπάρχει μία οργα­νω­μένη δομή, όπως σε άλλα νησιά, διότι δεν είχαμε ροές εκεί και δεν χρεια­ζό­ταν. Αυτό προ­κα­λεί ένα πρό­βλημα στη δια­χεί­ριση του φαι­νό­με­νου – είναι ένα πρό­βλημα παρο­δικό, θα το αντι­με­τω­πί­σουμε. Ήδη έχουμε κάνει μετα­φορά, άνω των 350, τις τελευ­ταίες ημέρες εκτός Ρόδου και θα συνε­χί­σουμε με τον ίδιο ρυθμό».

Ο ίδιος υπο­γράμ­μισε ότι «αυτή τη στιγμή έχουμε μία πάρα πολύ μεγάλη πτώση των ροών», για να σχο­λιά­σει ότι «υπάρ­χουν διά­φο­ροι καλο­θε­λη­τές που θέλουν να χτίσουν ένα αφήγημα γύρω από αυτές τις εικόνες. Είναι εικόνες που δεν πρέπει να υπάρ­χουν, ειδικά σε μία ναυαρ­χίδα του του­ρι­σμού, όπως είναι η Ρόδος. Υπάρ­χουν διά­φο­ροι από την αντι­πο­λί­τευση, σε ΜΜΕ, σε ακτι­βι­στές, σε ακρο­δε­ξιούς και ακρο­α­ρι­στε­ρούς, που θέλουν αυτή την εικόνα να την υπερ­βάλ­λουν και να την ανα­με­τα­δί­δουν, να χτίζουν γύρω από αυτή. Υπάρχει σπέ­κουλα, δεν αρέσει σε κάποιους το γεγονός ότι οι ροές πέφτουν, δεν τους αρέσουν τα νούμερα, θέλουν να τα βλέπουν ψηλά. Θέλουν να μιλάνε για πρό­βλημα για να χτυ­πή­σουν την κυβέρ­νηση».

Η εικόνα των μετα­να­στευ­τι­κών ροών -εντός 2023- όπως τις παρου­σιά­ζει η σχετική σελίδα της UNHCR – Η τελευ­ταία κατα­χώ­ρηση έγινε στις 29 Οκτω­βρίου.

«Δεν θα δεχθώ άλλη δομή σε κανένα νησί μας»

«Δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε σημείο να φοβάται κάποιος να κατέβει στο κέντρο, αλλά αυτή δεν είναι εικόνα μίας πόλης. Δεν είναι εικόνα ενός τόπου, όταν τα πάρκα είναι γεμάτα κι αυτό οδήγησε κι εμένα να βάλω τις φωνές», είπε στην «Κ» ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου.

Ο Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, αφού σημεί­ωσε ότι το ζήτημα είναι κρίσιμο και δεν υπάρ­χουν ιδα­νι­κές λύσεις, τόνισε ότι «έχουμε την εμπει­ρία πολλών βασάνων από το μετα­να­στευ­τικό» και συμπλή­ρωσε ότι έχουν μείνει -από το 2015- δύο hot spot, ένα στην Κω και ένα στη Λέρο.

«Δεν θα δεχθώ με τίποτα ότι τα νησιά είναι αιχ­μά­λωτα της γεω­γρα­φίας τους και θα πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζουν μόνα τους το πρό­βλημα. Δεν θα δεχθώ άλλη δομή σε κανένα νησί μας. Το ότι βρι­σκό­μα­στε στα σύνορα δεν είναι τιμωρία», υπο­γράμ­μισε, για να επι­ση­μά­νει: «Ως περι­φέ­ρεια, δεν θα δεχθώ δομή σε κανένα νησί, είναι ήδη μεγάλο το βάρος που δέχο­νται τα νησιά μας».

«Είπα δημόσια βαριές κου­βέ­ντες»

«Η χώρα πρέπει να δείξει ότι, όταν μια περιοχή της αντι­με­τω­πί­ζει ένα ζήτημα, το αντι­λαμ­βά­νε­ται ως εθνικό θέμα κι όχι τοπικό. Εάν κάποιος χαρα­κτη­ρί­σει ως τοπικό το πρό­βλημα, δεν θα είναι μόνον κοντό­φθαλ­μος, αλλά και επι­κίν­δυ­νος για το δημόσιο διάλογο. Το μετα­να­στευ­τικό είναι ένα υπερ­το­πικό θέμα κι όχι μόνο εθνικό, αλλά ευρω­παϊκό», είπε ο κ. Χατζη­μάρ­κος.

«Ούτε οι αριθμοί του τώρα που έχουν έρθει στη Ρόδο, που είναι αυξη­μέ­νοι, δεν δικαιο­λο­γούν δημιουρ­γία hot spot. Τι λείπει από την Αστυ­νο­μία και το Λιμε­νικό; Κι αυτό έχει οδη­γή­σει κι εμένα στην έκρηξη, να μιλήσω με βαριές κου­βέ­ντες δημόσια. Τους λείπουν κρα­τη­τή­ρια, αλλά δεν ζητάνε κρα­τη­τή­ρια κι ανα­ρω­τιέ­μαι γιατί;», τόνισε.

Ερω­τη­θείς για το τι πρέπει να γίνει τώρα, είπε ότι «δεν χρειά­ζε­ται να ανα­κα­λύ­ψουμε τον τροχό, είναι απλό, μονό­δρο­μος: Να κατα­γρα­φούν και να μετα­φερ­θούν στην ενδο­χώρα. Κι όταν λέμε να κατα­γρα­φούν, μη φαντα­στείτε κάποια σύνθετη δουλειά. Ενας αριθμός προ­σώ­πων και το όνομα που δίνουν εκείνοι. Δεν είναι κάτι βαρύ που απαιτεί τεχνο­γνω­σία και εξο­πλι­σμό. Μόνο αυτό πρέπει να γίνει και να γίνει χθες».

Κατέ­ληξε δε λέγο­ντας ότι «κανείς δεν θα μας αδι­κή­σει αν θα πούμε ότι ο τόπος μας τραβάει τον στόχο της επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής σεζόν», σημειώ­νο­ντας ότι «τα νησιά μας κρατάνε τη σημαία του του­ρι­σμού μας ψηλά, κάνουν περή­φανη τη χώρα, φέρνουν ΑΕΠ, εισό­δημα, θέσεις εργα­σίας. Εδώ πρέπει να μπει πλάτη στα νησιά κι όχι να τιμω­ρη­θούν για τη γεω­γρα­φία τους. Δεν είναι ένα τοπικής σημα­σίας θέμα να το λύσουμε τοπικά. Εχουμε ήδη 2 hot spot σαν περιοχή, πόσα πρέπει να έχουμε; Δέκα; Δεν μπορεί να υπάρχει συζή­τηση για hot spot για 4.000 μετα­νά­στες που πέρασαν. Δεν μπορείς να τιμω­ρή­σεις ένα νησί για 4.000».

Πηγή kathimerini.gr

Λουκάς Βελι­δά­κης