ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Από το Σουέζ στη Ρόδο!

Νατάσα Παμπρή 3 λεπτά ανάγνωση
ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΙ
✦ Σύνοψη ⌄
  • την ποιό­τητα του νερού και προ­στα­τεύει τις ακτές από την διά­βρωση.
  • Η κλι­μα­τική αλλαγή και η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας της θάλασ­σας ευνοούν την εγκα­τά­σταση τρο­πι­κών ειδών στη Μεσό­γειο, με σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στη θαλάσ­σια πανίδα.
  • Η παρου­σία νέων ειδών, όπως ο λαγο­κέ­φα­λος και το λεο­ντό­ψαρο, μπορεί να έχει αρνη­τι­κές συνέ­πειες για τα αυτό­χθονα είδη και την αλιεία.
  • Η κατά­σταση των λιβα­διών Ποσει­δω­νίας είναι ανη­συ­χη­τική, καθώς απο­τε­λούν κρίσιμο οικο­σύ­στημα για την θαλάσ­σια ζωή και την ποιό­τητα του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος.

Η κλι­μα­τική αλλαγή μετα­μορ­φώ­νει στα­διακά τη Μεσό­γειο, δημιουρ­γώ­ντας νέα δεδο­μένα για τα θαλάσ­σια οικο­συ­στή­ματα της Ρόδου και συνο­λικά της Δωδε­κα­νή­σου. Δεκάδες είδη ψαριών, μαλα­κίων και καρ­κι­νοει­δών που προ­έρ­χο­νται από την Ερυθρά Θάλασσα έχουν εγκα­τα­στα­θεί τα τελευ­ταία χρόνια στα ελλη­νικά νερά, ενώ την ίδια ώρα οι επι­στή­μο­νες κρούουν τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για την υπο­βάθ­μιση των πολύ­τι­μων λιβα­διών Ποσει­δω­νίας, ενός από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους φυσι­κούς «πνεύ­μο­νες» της Μεσο­γείου.

Πρώτοι ήρθαν

οι Γερ­μα­νοί!

Η παρου­σία των πρώτων τρο­πι­κών ειδών στη Ρόδο δεν είναι και­νούρ­γιο φαι­νό­μενο. Ήδη από τα χρόνια της γερ­μα­νι­κής κατοχής εμφα­νί­στηκε το ψάρι που οι Ροδίτες ονό­μα­σαν «Γερμανό», καθώς απο­τέ­λεσε πολύ­τιμη πηγή τροφής για τον πλη­θυ­σμό που δοκι­μα­ζό­ταν από την πείνα. Από τότε μέχρι σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά.

Όπως έχει επι­ση­μά­νει σε συνέ­ντευξή του στη «δ» ο ιχθυο­λό­γος Γερά­σι­μος Κον­δυ­λά­τος, η συνεχής αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας της θάλασ­σας ευνοεί την εγκα­τά­σταση ολοένα και περισ­σό­τε­ρων τρο­πι­κών οργα­νι­σμών στη Μεσό­γειο. Ανάμεσά τους βρί­σκο­νται ο λαγο­κέ­φα­λος, το λεο­ντό­ψαρο, διάφορα είδη κου­νου­πό­ψα­ρων, γαρίδων, καβου­ριών και μαλα­κίων, αρκετά από τα οποία πλέον έχουν απο­κτή­σει μόνι­μους πλη­θυ­σμούς στα Δωδε­κά­νησα.

Τα είδη αυτά είναι γνωστά ως «λεσ­σε­ψια­νοί μετα­νά­στες», από τον Γάλλο μηχα­νικό Φερ­ντι­νάν ντε Λεσέψ, κατα­σκευα­στή της Διώ­ρυ­γας του Σουέζ, μέσω της οποίας πέρασαν από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσό­γειο. Η άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας των υδάτων διευ­κο­λύ­νει την επι­βί­ωση και την εξά­πλωσή τους, με απο­τέ­λε­σμα να μετα­βάλ­λε­ται στα­διακά η σύνθεση της θαλάσ­σιας πανίδας.

Σύμφωνα με πανε­πι­στη­μια­κές έρευνες του Αρι­στο­τε­λείου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης, από το 1869 έως σήμερα έχουν κατα­γρα­φεί στην ανα­το­λική Μεσό­γειο και στο Αιγαίο 67 νέα είδη ψαριών, 115 είδη μαλα­κίων και 44 είδη δεκά­πο­δων οργα­νι­σμών. Οι επι­στή­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι κάθε δεκα­πε­ντα­ε­τία αυξά­νε­ται ο αριθμός των νέων ειδών που εγκα­θί­στα­νται στα ελλη­νικά νερά, ακο­λου­θώ­ντας την άνοδο της μέσης θερ­μο­κρα­σίας της Μεσο­γείου.

Η εμφά­νιση των νέων ειδών δεν συνε­πά­γε­ται πάντοτε αρνη­τι­κές συνέ­πειες. Ωστόσο, ορι­σμένα από αυτά, όπως ο λαγο­κέ­φα­λος και το λεο­ντό­ψαρο, χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ιδιαί­τερα επε­κτα­τικά, αντα­γω­νί­ζο­νται τα αυτό­χθονα είδη, προ­κα­λούν σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στην αλιεία και μετα­βάλ­λουν την ισορ­ρο­πία των θαλάσ­σιων οικο­συ­στη­μά­των.

Τα δάση της Ποσει­δω­νίας

Την ίδια ώρα, ιδιαί­τερη ανη­συ­χία προ­κα­λεί η κατά­σταση των λιβα­διών Ποσει­δω­νίας, τα οποία απο­τε­λούν προ­στα­τευό­μενο οικό­τοπο προ­τε­ραιό­τη­τας σε ολό­κληρη τη Μεσό­γειο. Στις δυτικές ακτές της Ρόδου, προς την περιοχή της Καμεί­ρου Σκάλας, δια­τη­ρού­νται από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες εκτά­σεις του Αιγαίου.

Η Ποσει­δω­νία δεν είναι φύκος αλλά ανώτερο θαλάσ­σιο φυτό, δημιουρ­γώ­ντας πραγ­μα­τικά υπο­θα­λάσ­σια δάση που προ­σφέ­ρουν κατα­φύ­γιο και χώρο ανα­πα­ρα­γω­γής σε περισ­σό­τερα από 1.000 είδη θαλάσ­σιων οργα­νι­σμών και περίπου 400 είδη φυτών. Παράλ­ληλα παράγει μεγάλες ποσό­τη­τες οξυ­γό­νου, δεσμεύει σημα­ντι­κές ποσό­τη­τες διο­ξει­δίου του άνθρακα, συγκρα­τεί τα ιζήματα του πυθμένα, δια­τη­ρεί τη διαύ­γεια των νερών και προ­στα­τεύει τις ακτές από τη διά­βρωση.

Παρά τη μεγάλη οικο­λο­γική της αξία, η Ποσει­δω­νία εξα­κο­λου­θεί να δέχεται έντονες πιέσεις από ανθρώ­πι­νες δρα­στη­ριό­τη­τες, όπως οι παρεμ­βά­σεις στις παρά­κτιες ζώνες, η ρύπανση, τα ανε­ξέ­λεγ­κτα αγκυ­ρο­βό­λια και, κυρίως, η χρήση συρό­με­νων αλιευ­τι­κών εργα­λείων που προ­κα­λούν σοβαρές κατα­στρο­φές στον θαλάσ­σιο πυθμένα.

Τα τελευ­ταία χρόνια, ωστόσο, έχουν ληφθεί σημα­ντικά μέτρα προ­στα­σίας. Η ευρω­παϊκή νομο­θε­σία απα­γό­ρευσε την χρήση των συρό­με­νων αλιευ­τι­κών εργα­λείων πάνω στα λιβάδια Ποσει­δω­νίας, ακριβώς επειδή προ­κα­λούν μη ανα­στρέ­ψι­μες ζημιές σε έναν οικό­τοπο που χρειά­ζε­ται δεκα­ε­τίες, ακόμη και αιώνες, για να ανα­κάμ­ψει.

Δράσεις προ­στα­σίας

και εται­ρική κοι­νω­νική ευθύνη

Καθο­ρι­στική συμβολή στην προ­στα­σία της Ποσει­δω­νίας έχει το Ινστι­τούτο Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας «Αρχι­πέ­λα­γος», το οποίο εφαρ­μό­ζει προ­γράμ­ματα δορυ­φο­ρι­κής χαρ­το­γρά­φη­σης και υπο­βρύ­χιας βιο­λο­γι­κής κατα­γρα­φής των λιβα­διών, σε συνερ­γα­σία με ελλη­νικά και ξένα πανε­πι­στή­μια και εξει­δι­κευ­μέ­νους επι­στη­μο­νι­κούς φορείς.

Παράλ­ληλα, τα τελευ­ταία χρόνια ολοένα και περισ­σό­τε­ρες μεγάλες επι­χει­ρή­σεις εντάσ­σουν την προ­στα­σία της Ποσει­δω­νίας στις δράσεις εται­ρι­κής κοι­νω­νι­κής ευθύνης που ανα­πτύσ­σουν στη Μεσό­γειο. Μέσα από χρη­μα­το­δό­τηση επι­στη­μο­νι­κών προ­γραμ­μά­των, καμπά­νιες ενη­μέ­ρω­σης, δράσεις απο­κα­τά­στα­σης θαλάσ­σιων οικο­τό­πων και πρω­το­βου­λίες ευαι­σθη­το­ποί­η­σης των πολιτών, επι­χει­ρεί­ται να ενι­σχυ­θεί η προ­στα­σία ενός οικο­συ­στή­μα­τος που θεω­ρεί­ται ζωτικής σημα­σίας τόσο για τη βιο­ποι­κι­λό­τητα όσο και για την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Οι επι­στή­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι η Μεσό­γειος αλλάζει με ταχύ­τε­ρους ρυθμούς από ποτέ. Η δια­τή­ρηση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, η προ­στα­σία της Ποσει­δω­νίας και η συνεχής παρα­κο­λού­θηση των νέων τρο­πι­κών ειδών απο­τε­λούν πλέον βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις ώστε η θάλασσα της Ρόδου και της Δωδε­κα­νή­σου να παρα­μεί­νει παρα­γω­γική και υγιής για τις επό­με­νες γενιές.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.