Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου: Ανησυχητικά στοιχεία – Aνάγκη για ανάληψη δράσης

Αυ­ξη­τι­κές τά­σεις πα­ρου­σιά­ζει ο καρ­κί­νος πα­γκο­σμί­ως και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι μέχρι το 2035 θα απο­τε­λεί την πρώτη αιτία θα­νά­του εκτο­πί­ζο­ντας τα καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα με μία αύ­ξη­ση των θα­νά­των από καρ­κί­νο κατά 24% και πλέον.

Το 2020 στην Ευ­ρώ­πη κα­τα­γρά­φη­καν 4.400.000 νέα κρού­σμα­τα καρ­κί­νου και 1.955.000 θά­να­τοι. Το 2012 κα­τα­γρά­φη­καν πα­γκο­σμί­ως 14,1 εκα­τομ­μύ­ρια νέα κρού­σμα­τα, το 2018 18 εκα­τομ­μύ­ρια ενώ εκτι­μά­ται ότι το 2025 θα φθά­σουν στα 19,3 εκα­τομ­μύ­ρια. Υπο­λο­γί­ζε­ται ακόμη ότι οι θά­να­τοι από καρ­κί­νο πα­γκο­σμί­ως πλη­σιά­ζουν τα 10 εκα­τομ­μύ­ρια ετη­σί­ως.

Στοι­χεία για την Ελ­λά­δα

Στη χώρα μας σχε­δόν το ένα τέ­ταρ­το των θα­νά­των οφεί­λε­ται στον καρ­κί­νο. Κάθε χρόνο δια­γι­γνώ­σκο­νται πε­ρί­που 67.000 νέα κρού­σμα­τα καρ­κί­νου και κα­τα­γρά­φο­νται 32.000 θά­να­τοι από τη νόσο. Ακόμα και σή­με­ρα, ο καρ­κί­νος απο­τε­λεί για την Ελ­λά­δα τη δεύ­τε­ρη αιτία θα­νά­του μετά τα καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα. Απο­τε­λεί, όμως, την πρώτη αιτία θα­νά­του για την ηλι­κια­κή ομάδα από 65 μέχρι 74 ετών, ανα­φέ­ρει ο Πρό­ε­δρος της Ελ­λη­νι­κής Εται­ρεί­ας Χει­ρουρ­γι­κής Ογκο­λο­γί­ας Ιω­άν­νης Κα­ραϊ­τια­νός, με αφορ­μή την 4η Φε­βρουα­ρί­ου Πα­γκό­σμια Ημέρα κατά του Καρ­κί­νου.

Χα­μη­λά πο­σο­στά προ­λη­πτι­κού ελέγ­χου

Σε μια πρό­σφα­τη ερευ­νη­τι­κή κα­τα­γρα­φή της Ελ­λη­νι­κής Ομο­σπον­δί­ας Καρ­κί­νου για την All.Can, ανε­δεί­χθη ότι στη χώρα μας μόνο το 11% των δια­γνώ­σε­ων καρ­κί­νου έγι­ναν κατά τη δια­δι­κα­σία προ­λη­πτι­κού ελέγ­χου (check up), «πο­σο­στό απα­ρά­δε­κτα χα­μη­λό για ευ­ρω­παϊ­κή χώρα», ανα­φέ­ρει ο κ. Κα­ραϊ­τια­νός. Αντί­θε­τα, το 50% των καρ­κί­νων δια­γνώ­στη­καν κατά τον έλεγ­χο για άλλο πρό­βλη­μα υγεί­ας του πά­σχο­ντος και πα­ρα­τη­ρή­θη­κε μια κα­θυ­στέ­ρη­ση στη διά­γνω­ση πάνω από 2 μήνες από την πρώτη επί­σκε­ψη του ατό­μου στον για­τρό.

Δυ­στυ­χώς μέχρι σή­με­ρα, η έλ­λει­ψη Εθνι­κού Μη­τρώ­ου Νε­ο­πλα­σιών δεν επέ­τρε­ψε την ακρι­βή κα­τα­γρα­φή στη χώρα μας των νέων κρου­σμά­των καρ­κί­νου, τους θα­νά­τους αλλά και την επι­βί­ω­ση των ασθε­νών και γε­νι­κό­τε­ρα τα απο­τε­λέ­σμα­τα της θε­ρα­πευ­τι­κής αντι­με­τώ­πι­σης του καρ­κί­νου, με απο­τέ­λε­σμα την αδυ­να­μία χά­ρα­ξης μίας εθνι­κής στρα­τη­γι­κής-σχε­δί­ου για την ολι­στι­κή αντι­με­τώ­πι­ση του καρ­κί­νου και την ορ­θο­λο­γι­κή κα­τα­νο­μή των δια­τι­θέ­με­νων πόρων γι’ αυτήν, το­νί­ζει ο κ. Κα­ραϊ­τια­νός.

Στα­τι­στι­κά νέων κρου­σμά­των καρ­κί­νου

Η πρώτη αιτία θα­νά­του από καρ­κί­νο πα­γκο­σμί­ως είναι ο καρ­κί­νος του πνεύ­μο­να και απο­τε­λεί το 14% του συ­νό­λου των δια­γνώ­σε­ων καρ­κί­νου.

Στη χώρα μας το 2020 κα­τα­γρά­φη­καν 8.960 νέα κρού­σμα­τα καρ­κί­νου του πνεύ­μο­να και ση­μειώ­θη­καν 7.662 θά­να­τοι.

Ο συ­χνό­τε­ρος καρ­κί­νος στη γυ­ναί­κα είναι ο καρ­κί­νος του μα­στού με 250.000 νέες δια­γνώ­σεις καρ­κί­νου και 90.000 θα­νά­τους ετη­σί­ως στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι πε­ρισ­σό­τε­ρο από 1 γυ­ναί­κα στις 9, θα ανα­πτύ­ξει καρ­κί­νο του μα­στού κατά τη διάρ­κεια της ζωής της.

Στη χώρα μας τα νέα πε­ρι­στα­τι­κά καρ­κί­νου του μα­στού είναι 7.770 ετη­σί­ως και οι θά­να­τοι 2.330.

Μετά τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να, ο συ­χνό­τε­ρος καρ­κί­νος στον άνδρα είναι ο καρ­κί­νος του προ­στά­τη που απο­τε­λεί και τη δεύ­τε­ρη αιτία θα­νά­του από καρ­κί­νο, μετά τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να. Στην Ελ­λά­δα δια­γνώ­στη­καν το 2020 (έκ­θε­ση Globocan) 6.217 νέα κρού­σμα­τα και 1.835 θά­να­τοι.

Ο καρ­κί­νος του πα­χέ­ος εντέ­ρου απο­τε­λεί την 3η αιτία θα­νά­του από καρ­κί­νο και για τα δύο φύλα, μετά τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να και του προ­στά­τη για τους άν­δρες, και τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να και του μα­στού για τις γυ­ναί­κες. Στην Ελ­λά­δα το 2020 δια­γνώ­στη­καν 6.529 νέα κρού­σμα­τα καρ­κί­νου πα­χέ­ος εντέ­ρου και 3.431 θά­να­τοι (Globocan).

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια πα­ρα­τη­ρεί­ται μία ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση της επί­πτω­σης του καρ­κί­νου της ου­ρο­δό­χου κύ­στε­ως στην Ελ­λά­δα με 5.645 νέα κρού­σμα­τα ετη­σί­ως και 1.543 θα­νά­τους το 2020 (Globocan).

Αυ­ξη­τι­κές τά­σεις κα­τα­γρά­φο­νται και στον καρ­κί­νο του πα­γκρέ­α­τος, των χο­λη­φό­ρων, της μή­τρας και των ωο­θη­κών, του νε­φρού και το με­λά­νω­μα.

«Την τε­λευ­ταία 4ετία, ση­μειώ­θη­κε μία με­γά­λη κα­θυ­στέ­ρη­ση στη διά­γνω­ση νέων κρου­σμά­των καρ­κί­νου πα­γκο­σμί­ως αλλά και στη χώρα μας λόγω της πα­ρα­μέ­λη­σης από τον γε­νι­κό πλη­θυ­σμό του τα­κτι­κού προ­συμ­πτω­μα­τι­κού ελέγ­χου, ως συ­νέ­πεια της παν­δη­μί­ας», ανα­φέ­ρει ο κ. Κα­ραϊ­τια­νός.

Καρ­κί­νος σε νε­ό­τε­ρες ηλι­κί­ες

Ο καρ­κί­νος είναι απο­δε­δειγ­μέ­να νόσος της τρί­της ηλι­κί­ας και κατά συ­νέ­πεια η επί­πτω­σή του θα αυ­ξη­θεί λόγω της δη­μο­γρα­φι­κής γή­ραν­σης του πλη­θυ­σμού.

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια, όμως, πα­ρα­τη­ρεί­ται μία συ­νε­χής στα­θε­ρή αύ­ξη­ση των κρου­σμά­των καρ­κί­νου σε νε­ό­τε­ρες ηλι­κί­ες. Με­λέ­τη ερευ­νη­τών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου του Εδιμ­βούρ­γου που εξέ­τα­σε την επί­πτω­ση του καρ­κί­νου στις ηλι­κί­ες με­τα­ξύ 14 ως 49 ετών σε πε­ρί­που 200 χώρες διε­πί­στω­σε ότι τα κρού­σμα­τα καρ­κί­νου σε νέους αυ­ξή­θη­κε από 1,82 εκα­τομ­μύ­ρια το 1990 σε 3,26 εκα­τομ­μύ­ρια το 2019. Ση­μειώ­νε­ται, ότι η αύ­ξη­ση αυτή ήταν με­γα­λύ­τε­ρη στις ΗΠΑ και Κα­να­δά, τη Δυ­τι­κή Ευ­ρώ­πη και την Αυ­στρα­λία. Σύμ­φω­να με με­λέ­τη του 2023 της Αμε­ρι­κα­νι­κής Εται­ρεί­ας Καρ­κί­νου ο αριθ­μός των ατό­μων κάτω των 50 ετών που δια­γι­γνώ­σκο­νται με καρ­κί­νο πα­γκο­σμί­ως έχει αυ­ξη­θεί κατά 79% μέσα στις τε­λευ­ταί­ες 3 δε­κα­ε­τί­ες.

Σύμ­φω­να με τον κ. Κα­ραϊ­τια­νό, η με­γα­λύ­τε­ρη επί­πτω­ση καρ­κί­νου σε νέα άτομα εντο­πί­ζε­ται στον καρ­κί­νο μα­στού, πνεύ­μο­νες και του πε­πτι­κού συ­στή­μα­τος, δη­λα­δή καρ­κί­νο πα­χέ­ος εντέ­ρου, πα­γκρέ­α­τος, στο­μά­χου και χο­λη­φό­ρων, αλλά και του ου­ρο­ποι­η­τι­κού καθώς και της μή­τρας και των ωο­θη­κών.

Τα αίτια αυτής της αύ­ξη­σης δεν είναι ακόμα σαφή αλλά πά­ντως, πα­ρά­γο­ντες όπως η πα­χυ­σαρ­κία, η έλ­λει­ψη σω­μα­τι­κής άσκη­σης, ο σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της, το κά­πνι­σμα, το αλ­κο­όλ και η κα­τα­νά­λω­ση επε­ξερ­γα­σμέ­νων τρο­φί­μων και κόκ­κι­νου κρέ­α­τος ενο­χο­ποιού­νται.

Το 50% των καρ­κί­νων μπο­ρεί να προ­λη­φθεί

Έχει υπο­λο­γι­στεί ότι το 45-50% των καρ­κί­νων μπο­ρεί να προ­λη­φθεί με μέτρα υγιει­νής δια­τρο­φής και δια­βί­ω­σης, όπως η απο­φυ­γή/δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος, του αλ­κο­όλ και της ζά­χα­ρης, η υιο­θέ­τη­ση με­σο­γεια­κού τύπου δια­τρο­φής σε συν­δυα­σμό με τη σω­μα­τι­κή άσκη­ση και αντι­με­τώ­πι­ση της πα­χυ­σαρ­κί­ας καθώς και ο εμ­βο­λια­σμός ένα­ντι ιών (ηπα­τί­τι­δας B, των αν­θρω­πί­νων θη­λω­μά­των HPV, κλπ.). Ήδη η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή δια­θέ­τει 4 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ για δρά­σεις για την πρό­λη­ψη, αντι­με­τώ­πι­ση και δια­χεί­ρι­ση του καρ­κί­νου.

Εξάλ­λου, ο συ­νο­λι­κός οι­κο­νο­μι­κός αντί­κτυ­πος του καρ­κί­νου στην Ευ­ρώ­πη εκτι­μά­ται ότι ξε­περ­νά τα 100 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ κάθε χρόνο. Έτσι κα­θί­στα­ται επι­τα­κτι­κή ανά­γκη η ανά­λη­ψη πολ­λα­πλών δρά­σε­ων για την ολι­στι­κή αντι­με­τώ­πι­ση του καρ­κί­νου από την πρό­λη­ψη και την έγκαι­ρη διά­γνω­ση μέχρι τη βέλ­τι­στη θε­ρα­πευ­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση αλλά και τη φρο­ντί­δα της ποιό­τη­τας ζωής των ασθε­νών και των επι­βιω­σά­ντων από καρ­κί­νο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ