Ανδρέας Αθανασίου: Απειλή επέκτασης της κρίσης στο Καστελόριζο και το Αιγαίο

Το σημε­ρινό άρθρο του Ανδρέα Αθα­να­σίου στην “Ελευ­θε­ρο­τυ­πία”:

Απο­φα­σι­σμένη να κλι­μα­κώ­σει την ένταση στην Κύπρο, αλλά και να προ­χω­ρή­σει σε νέες πει­ρα­τι­κές ενέρ­γειες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και το Αιγαίο δείχνει η Αγκυρα.

Η ανα­κοί­νωση του τουρ­κι­κού Εθνικού Συμ­βου­λίου Ασφά­λειας, αμέσως μετά την τελευ­ταία συνε­δρί­ασή του, χωρίς βέβαια να απο­κα­λύ­πτει τις απο­φά­σεις που ελή­φθη­σαν, σκια­γρα­φεί διπλή απειλή. Αφ’ ενός προς την Κύπρο, όπου επι­διώ­κε­ται άμεσο χει­ρο­πια­στό απο­τέ­λε­σμα σ’ ό,τι αφορά τα ενερ­γειακά κοι­τά­σματα. Και αφ’ ετέρου προς το Αιγαίο και την Αν. Μεσό­γειο, που ευθέως κατο­νο­μά­ζο­νται, ενόψει, προ­φα­νώς, της επι­κεί­με­νης συνά­ντη­σης κορυφής Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύ­πτου.

Ειδικά για τα όσα ήδη επι­χει­ρού­νται στην κυπριακή ΑΟΖ, το ανα­κοι­νω­θέν του τουρ­κι­κού Εθνικού Συμ­βου­λίου επα­να­λαμ­βά­νει τη θέση που έχει ήδη ανα­πτύ­ξει η Αγκυρα και τονίζει ότι θα συνε­χί­σει στην ίδια γραμμή. «Θα ληφθούν», επα­να­λαμ­βά­νει, «όλα τα απαι­τού­μενα μέτρα για τη δια­φύ­λαξη των δικαιω­μά­των και των συμ­φε­ρό­ντων στην περιοχή όπου η Τουρ­κική Δημο­κρα­τία της Βόρειας Κύπρου έχει εξου­σιο­δο­τή­σει την εγγυ­ή­τρια δύναμη, την Τουρκία, για έρευνες». Επι­μέ­νει, δηλαδή, να αντι­με­τω­πί­ζει την Κυπριακή Δημο­κρα­τία σαν «εκλι­πούσα», να θεωρεί τα κατε­χό­μενα κυπριακά εδάφη «χωριστό κράτος», να δια­τεί­νε­ται ότι ενεργεί για λογα­ρια­σμό του, αλλά και να ισχυ­ρί­ζε­ται πως το «χωριστό αυτό κράτος» έχει δικαιώ­ματα ακόμη και στις θάλασ­σες με τις οποίες δεν έχει καμιά επαφή.

Προ­βάλ­λο­ντας άκρως παρα­νοϊ­κούς ισχυ­ρι­σμούς, η Αγκυρα στέλνει το μήνυμα πως ματαιο­πο­νούν όσοι ανα­ζη­τούν λύσεις στη λογική και το δίκαιο, καθώς είναι απο­φα­σι­σμένη να εκβιά­σει τα απο­τε­λέ­σματα που θέλει, δια­τη­ρώ­ντας την παρου­σία της στην κυπριακή ΑΟΖ και προ­χω­ρώ­ντας σε βίαιη κατά­ληψη τμή­μα­τός της. Σε αυτό, άλλωστε, συγκλί­νει και το γεγονός ότι ανα­ζη­τεί πλατ­φόρμα γεω­τρή­σεων και είναι ήδη σε σχε­τι­κές δια­βου­λεύ­σεις με το Αζερ­μπαϊ­τζάν. Αλλά και το γεγονός ότι απέρ­ριψε την πρόταση του ειδικού συμ­βού­λου του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Εσπεν Αϊντε, να απο­συρ­θεί το «Μπαρ­μπα­ρός» από την κυπριακή ΑΟΖ για τρεις μήνες, προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λυν­θεί η επα­νέ­ναρξη των ενδο­κυ­πρια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. Οπως απέρ­ριψε και την πρότασή του να συγκρο­τη­θεί ειδική μεικτή επι­τροπή που θα εξε­τά­σει τα ενερ­γειακά ζητή­ματα.

Απει­λη­τικό μήνυμα προς την Αθήνα συνιστά και η αναφορά του τουρ­κι­κού Εθνικού Συμ­βου­λίου Ασφά­λειας στην απόφασή του για προ­στα­σία των δικαιω­μά­των της χώρας στην υφα­λο­κρη­πίδα της στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Αφήνει, έτσι, ανοικτό το ενδε­χό­μενο νέας από­πει­ρας τετε­λε­σμέ­νων σε άλλες περιο­χές και ιδίως στη ζώνη που παρεμ­βάλ­λε­ται ανάμεσα στην Κύπρο και το Καστε­λό­ριζο. Δεν απο­κλεί­ε­ται, μάλιστα, σχε­τι­κές κινή­σεις να εκδη­λω­θούν σαν απά­ντηση στην επί­σκεψη του Ελληνα πρω­θυ­πουρ­γού Αντώνη Σαμαρά στην Κύπρο και τη συνά­ντηση κορυφής που θα έχει στο Κάιρο με τους προ­έ­δρους της Κύπρου Νίκο Ανα­στα­σιάδη και της Αιγύ­πτου Αλ Σίσι.

Βέβαιο είναι πως η Αγκυρα θεωρεί απειλή για τα συμ­φέ­ρο­ντά της την τριμερή συνερ­γα­σία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύ­πτου και, με την ανα­κοί­νωση του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας, επα­νέρ­χε­ται ουσια­στικά στην προει­δο­ποί­ηση πως δεν πρό­κει­ται να ανεχτεί καμιά συμ­φω­νία των τριών χωρών που δεν θα ανα­γνω­ρί­ζει δική της ΑΟΖ ανάμεσα στις τρεις χώρες. Παγίως, άλλωστε, αρνεί­ται κάθε σχετικό δικαί­ωμα του Καστε­λό­ρι­ζου, υπο­στη­ρί­ζει ότι η ελλη­νική ΑΟΖ δεν εφά­πτε­ται ούτε με την κυπριακή ούτε με την αιγυ­πτιακή και επι­μέ­νει ότι ανάμεσα στις θαλάσ­σιες ζώνες Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύ­πτου παρεμ­βάλ­λε­ται μια εκτε­τα­μένη δική της ζώνη. Από καιρό μάλιστα έβαλε σε εφαρ­μογή σχέδιο τετε­λε­σμέ­νων με βάση τη διε­ξα­γωγή ερευνών σε περιο­χές ανάμεσα στην Κύπρο, το Καστε­λό­ριζο, τη Ρόδο, την Κάσο και την Κάρπαθο, που επι­κα­λύ­πτουν μεγάλα τμήματα της ελλη­νι­κής και κυπρια­κής υφα­λο­κρη­πί­δας. Προ­κή­ρυξε (το 2010) σχε­τι­κούς δια­γω­νι­σμούς, έστειλε για τον ίδιο σκοπό (το 2011) το «Πίρι Ρέις» και το νορ­βη­γικό «Bergen Surveyor» και χορή­γησε (το 2012) σειρά σχε­τι­κών αδειών. Το επόμενο βήμα μπορεί να μην αργήσει.