Γ. Μαυρωνάς: «Να μελετάτε την περίπτωσή σας προτού βγείτε στην σύνταξη»

Κύριε Μαυρωνά, να ξεκι­νή­σουμε από τα νέα μέτρα με τις νέες μειώ­σεις σε μισθούς και συντά­ξεις. Θα ήθελα ένα πρώτο σχόλιο.

Αυτό το οποίο ανα­μέ­νουμε άμεσα, είναι η ψήφιση του νομο­σχε­δίου που εισή­γαγε πρό­σφατα η κα Αχτσιό­γλου και θα φέρει πολλές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, ανα­γκαίες για να λει­τουρ­γή­σει ο ΕΦΚΑ. Τα πιο σημα­ντικά είναι κάποιες δια­τά­ξεις στο Δημόσιο, κατάρ­γηση της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς στον υπο­λο­γι­σμό των συντά­ξι­μων απο­δο­χών, η απο­σύν­δεση της ιδιό­τη­τας του επαγ­γελ­μα­τία (μηχα­νι­κού, δικη­γό­ρου, γιατρού) από την ασφά­λιση –που βεβαίως, αυτό δε σημαί­νει και ελά­φρυνση. Σημαί­νει ότι κάποιος για να μην υπο­χρε­ού­ται να πλη­ρώ­νει εισφο­ρές υπέρ ΕΦΚΑ θα πρέπει να έχει κλείσει τα βιβλία του, να στα­μα­τή­σει να ασκεί εντελώς το επάγ­γελμά του. Κι αυτό είναι μια μεγάλη απόφαση.

Όσο δύσκο­λους καιρούς κι αν ζούμε, έχουμε αλλαγές στον υπο­λο­γι­σμό των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων, τίθεται ένα ενιαίο ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης 0,45% επί των συντά­ξι­μων απο­δο­χών, όπως αυτές προ­κύ­πτουν που θα φέρει μια μικρή μείωση στα επι­κου­ρικά. Στο Δημόσιο, έχουμε την επι­βε­βαί­ωση ότι το πλαφόν στις μειω­μέ­νες συντά­ξεις ακόμη κι αν υπάρχει μεγα­λύ­τερη διαφορά στα χρόνια που απέχει η πρόωρη από την πλήρη συντα­ξιο­δό­τηση θα είναι στα 5 χρόνια και στο 30% -ενώ προ­κύ­πτει ένα άλλο πρό­βλημα: δηλαδή, μας λέει ότι δεν θα μπορείς να παίρ­νεις πρόωρη μειω­μένη σύνταξη εάν το όριο ηλικίας στο οποίο βγαί­νεις απέχει περισ­σό­τερο από 5 χρόνια από το κανο­νικό όριο, διότι υπήρχαν και περι­πτώ­σεις που μπορεί να απείχαν μέχρι και 8 χρόνια. Αυτό καταρ­γεί­ται πλέον με ειδική διάταξη αλλά δεν σημαί­νει ότι καταρ­γού­νται οι συντα­ξιο­δο­τή­σεις πριν τα 62. Αυτές υπάρ­χουν για πολλούς λόγους στο Δημόσιο. Μόνο στις μειω­μέ­νες αλλάζει αυτό.

Στα εργα­σιακά, έχουμε μπροστά μας πράγ­ματα τα οποία ξέρουμε ότι είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να συνο­μο­λο­γή­σουμε. Θα δούμε τι θα έρθει στο τραπέζι, αλλά δεν βλέπω να βελ­τιώ­νε­ται η κατά­σταση. Κατα­λα­βαίνω ότι η κυβέρ­νηση έχει σκοπό και πρόθεση να δώσει μια μάχη για καλυ­τέ­ρευση των εργα­σια­κών συν­θη­κών αλλά… εγώ δεν είμαι αισιό­δο­ξος….

Βλέ­πουμε πάντως πως όλα έχουν ανα­τρα­πεί μέχρι σήμερα στις συντά­ξεις και στα εργα­σιακά. Από ό,τι φαί­νε­ται έρχο­νται χερό­τε­ρες μέρες. Στην πράξη, πώς βλέπετε να εφαρ­μό­ζε­ται; Θα είναι ακόμη πιο δύσκολα τα πράγ­ματα;

Ναι, θα είναι ακόμη πιο δύσκολα. Όχι μόνον να το απο­δε­χτεί η κοι­νω­νία -διότι με την πάροδο των ετών της κρίσης που βιώ­νουμε, μάθαμε να απο­δε­χό­μα­στε τα πράγ­ματα ως τετε­λε­σμένα. Θα είναι δύσκολο σε πρα­κτικό επίπεδο να λει­τουρ­γή­σουν όλα αυτά τα οποία έχουν έρθει προς ψήφιση και ακόμη θα έρθουν. Κι αυτό γιατί δεν έχουμε μια ευθεία σύνδεση ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών και φορο­λο­γίας. Οι εισφο­ρές, είναι μια 2η φορο­λο­γία, και χρη­σι­μο­ποιού­νται στο σύστημα ανα­δια­νο­μής. Το πρό­βλημα που προ­κύ­πτει: ας μιλή­σουμε για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες που απο­τε­λούν τον δείκτη για το πώς κινεί­ται το χρήμα. Οικο­νο­μική ύφεση, άρα μικρό­τερα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματα, σημαί­νει ταυ­τό­χρονα μικρό­τερη βάση υπο­λο­γι­σμού για το ασφα­λι­στικό σύτημα, άρα πολύ λιγό­τερα έσοδα για τα Ταμεία, που δεν εξα­σφα­λί­ζουν την βιω­σι­μό­τητά τους. Όλα αυτά οδηγούν σε περισ­σό­τερη ύφεση και μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα και κρίση στο να συντη­ρού­νται οι συντά­ξεις, όπως είναι τώρα. Επειδή όμως θεω­ρεί­ται ότι είναι ωφέλιμο να εμφα­νί­ζει κάποιος λιγό­τερα εισο­δή­ματα (η γνωστή φορο­δια­φυγή) το μόνο που κατα­φέρ­νει είναι να επη­ρε­ά­σει στο τέλος την σύνταξη που θα πάρει. Δηλώ­νεις λίγα, θα πάρεις πολύ λίγα. Μιλάμε γι αυτούς που πρέπει να πάρουν τις απο­φά­σεις τους τώρα. Άρα, έχουμε έναν φαύλο κύκλο: μειω­μένη απα­σχό­ληση που σημαί­νει μειω­μέ­νες εισφο­ρές που σημαί­νει μειω­μέ­νες συντά­ξεις. Για την τωρινή γενιά που δεν θέλει να εμφα­νί­ζει εισο­δή­ματα θα πρέπει να περι­μέ­νει μια ελά­χι­στη σύνταξη. Αυτή είναι η σύνδεση της ασφά­λι­σης με την φορο­λο­γία. Προ­σω­πικό σχόλιο: με τις συντά­ξεις που περι­μέ­νουμε να βγούν με το νέο σύστημα, θα ενταθεί το αίσθημα της αδικίας σε όσους έχουν δου­λέ­ψει πάρα πολλά χρόνια, έχουν δώσει πάρα πολλές εισφο­ρές υπέρ των ασφα­λι­στι­κών ταμείων και θα δουν μια σύνταξη που δεν αντα­πο­κρί­νε­ται καθόλου σε όσα έδωσαν. Εδώ είναι που λέμε ότι παρα­βιά­στηκε εντελώς η αντα­πο­δο­τι­κό­τητα και δεν μπορεί να γίνει πολι­τική κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας σε βάρος κάποιων οι οποίοι έχουν πλη­ρώ­σει πολλά από την τσέπη τους.

Ο προ­βλη­μα­τι­σμός που υπάρχει είναι αυτός ακριβώς: εργα­ζό­μα­στε, πλη­ρώ­νουμε πολλά σε εισφο­ρές και θα πάρουμε πολύ μικρές συντά­ξεις ενώ υπάρχει και ο φόβος ότι τα ασφα­λι­στικά ταμεία θα καταρ­ρεύ­σουν από μέρα σε μέρα.

Και φυσικά, δεν πιστεύει κανείς σε αυτά πλέον! Για να μην συζη­τή­σουμε τις παροχές ιατρο­φαρ­μα­κευ­τι­κής περί­θαλ­ψης στην Ελλάδα. Συνεπώς, δια­ρυ­γνύ­ε­ται ο δεσμός εμπι­στο­σύ­νης και πολλοί διε­ρω­τού­νται. Για ποιον λόγο το κράτος δεν μου επι­τρέ­πει να απαλ­λαγώ από την υπο­χρέ­ωση μου να κατα­βάλλω εισφο­ρές και να μην κάνω ιδιω­τική ασφά­λιση; Γιατί να χρη­μα­το­δο­τούμε τα ασφα­λι­στικά ταμεία και τα ελλεί­ματά τους που δημιουρ­γή­θη­καν ερήμην των επό­με­νων γενιών; Όπως γνω­ρί­ζετε, οι εισφο­ρές στον ΕΦΚΑ βεβαιώ­νο­νται ως ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές.

Το πιο συχνό πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζετε εσείς ως εργα­το­λό­γος, ποιο είναι;

Είναι η ερώτηση του ενός…. εκα­τομ­μυ­ρίου δολα­ρίων! Πείτε μου, με συμ­φέ­ρει να βγω τώρα στην σύνταξη; Είναι ερώτηση πάρα πολύ ανθρώ­πινη και εμπε­ριέ­χει όλη την αγωνία ενός ανθρώ­που που ξέρει ότι αν συνε­χί­σει να εργά­ζε­ται, θα έχει κάποιες απο­δο­χές που τον συντη­ρούν και μετά θα μειω­θούν δρα­μα­τικά εάν βγει στην σύνταξη. Επειδή διατηρώ μια εντελώς δια­φο­ρε­τική γραμμή σε σχέση με άλλους εργα­το­λό­γους που λένε ‘φύγετε να γλιτώσετε’, σας λέω ότι αυτό δεν υπάρχει! Όσο περισ­σό­τερο μένεις ως εργα­ζό­με­νος, τόσο το καλύ­τερο γιατί θα έχεις απο­δο­χές. Κι αυτό γιατί με το που θα βγεις στην σύνταξη θα μειωθεί δρα­μα­τικά το εισό­δημά σου.

Βέβαια, δεν ισχύει αυτό για όλους στην αγορά εργα­σίας γιατί όσο μεγα­λύ­τε­ρος είναι κάποιος, δεν βρίσκει εύκολα δουλειά –ανα­λό­γως.

Βεβαίως, αυτό αφορά κυρίως τους εργα­ζό­με­νους, τους υπαλ­λή­λους που έχουν εξαρ­τη­μένη εργασία και δεν είναι τόσο ελκυ­στι­κοί για να προ­σλη­φθούν για διά­φο­ρους λόγους. Ας μιλή­σουμε όμως για κείνους που έχουν την δική τους δουλειά. Οι ηλι­κιω­μέ­νοι δικη­γό­ροι π.χ. λένε ότι ‘θα πεθάνω πάνω στο γραφείο μου’ (!) κι αυτό γιατί από όσα έχω δώσει, δεν πρό­κει­ται να πάρω τίποτα. Γι αυτό λέω ότι κάθε περί­πτωση είναι δια­φο­ρε­τική, θα πρέπει να ρωτούν πάντα τι μπορούν να κάνουν και να μην παρα­σύ­ρο­νται από όλα ακούνε και βλέπουν. Πριν βγει ο καθένας στη σύνταξη, πρέπει να ερευ­νή­σει κάθε ενδε­χό­μενο εάν το συμ­φέ­ρει ή όχι, ή εάν μπορεί να συνε­χί­σει να εργά­ζε­ται.

Απαι­τεί­ται προσοχή, γιατί μία λάθος ή βεβια­σμένη κίνηση…. δεν διορ­θώ­νε­ται.

Τέλος, θέλω να προ­σθέσω ότι για τους δημο­σί­ους υπαλ­λή­λους, ‘τρέχει’ ακόμη μια προ­θε­σμία για όσους θέλουν να κάνουν αιτή­σεις εξα­γο­ράς πλα­σμα­τι­κών χρόνων πιο φτηνά σε σχέση με το 20% (φέτος είναι στο 10%) και απο­τε­λεί μια από τις τελευ­ταίες τους ευκαι­ρίες μέχρι το τέλος του έτους να κατα­θέ­σουν αιτή­σεις.