Λ. Tσιλίδης: «Το 2021 φέρνει μαζί του την ελπίδα επιστροφής του τουρισμού»

Το 2020 η πα­γκό­σμια του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία βίωσε μία πρω­το­φα­νή κρίση. Το 2021 φέρ­νει μαζί του την ελ­πί­δα επι­στρο­φής του του­ρι­σμού, όπως και κάθε άλλης δρα­στη­ριό­τη­τας στην… κα­νο­νι­κό­τη­τα. Πόσο εφι­κτός είναι όμως ο στό­χος αυτός; Ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δί­ας Ελ­λη­νι­κών Συν­δέ­σμων Γρα­φεί­ων Τα­ξι­δί­ων και Του­ρι­σμού, FedHATTA, Λύ­σαν­δρος Τσι­λί­δης, σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στη «δ», μι­λά­ει για την επό­με­νη μέρα και τις δια­φαι­νό­με­νες προ­ο­πτι­κές του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, ση­μειώ­νο­ντας ότι τα πράγ­μα­τα για τον του­ρι­σμό δεν θα είναι εύ­κο­λα.

• Κύριε Πρό­ε­δρε, η σεζόν του 2020 θα πε­ρά­σει προ­φα­νώς στην ιστο­ρία ως η δυ­σκο­λό­τε­ρη όλων των επο­χών. Πι­στεύ­ε­τε ότι τα πράγ­μα­τα θα είναι πιο… βατά το 2021;

Η αλή­θεια είναι πώς η επό­με­νη χρο­νιά θα είναι και αυτή δύ­σκο­λη. Στα τέλη Μαΐου θα δούμε ποιες θα είναι οι εν­δεί­ξεις για τη σεζόν, από την πλη­ρο­φό­ρη­ση που θα αντλή­σου­με από τα γρα­φεία μας σε όλο το κόσμο. Δεν υπάρ­χει αυτή τη στιγ­μή καμία έν­δει­ξη κρα­τή­σε­ων για το μέλ­λον. Όλοι τη­ρούν στάση ανα­μο­νής. Η πρό­ο­δος προ­κρα­τή­σε­ων απο­τε­λεί ανύ­παρ­κτο δε­δο­μέ­νο. Θα έλεγα λοι­πόν, ότι θα πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νου­με.

• Έχουν ήδη ξε­κι­νή­σει οι εμ­βο­λια­σμοί κατά του κο­ρω­νοϊ­ού, στην Ελ­λά­δα, στην Ευ­ρώ­πη και σε όλο τον κόσμο. Τα εμ­βό­λια δεν εγ­γυώ­νται την επι­στρο­φή του του­ρι­σμού στην… κα­νο­νι­κό­τη­τα;

Τα εμ­βό­λια ναι μεν έφθα­σαν και ναι μεν ξε­κί­νη­σαν οι πρώ­τοι εμ­βο­λια­σμοί… Αυτό όμως δεν ση­μαί­νει ότι ο του­ρι­σμός αυ­το­μά­τως θα με­τα­βεί σε μία κά­ποια κα­νο­νι­κό­τη­τα. Εμ­βο­λιά­ζο­νται όσοι πρέ­πει και μπο­ρούν, του­λά­χι­στον σε αυτή την πρώτη φάση… Βε­βαί­ως είναι εν­θαρ­ρυ­ντι­κό ότι υπάρ­χουν εμ­βό­λια. Όμως δεν λύ­νουν το πρό­βλη­μα από μόνα τους. Χρειά­ζο­νται και άλλα πράγ­μα­τα ταυ­τό­χρο­να.

Πρώ­τον θα πρέ­πει να εμ­βο­λια­στεί το σύ­νο­λο της πα­γκό­σμιας κοι­νό­τη­τας που τα­ξι­δεύ­ει, δεύ­τε­ρον θα πρέ­πει να επα­νέλ­θει η οι­κο­νο­μία σε μία δυ­να­μι­κή, ικανή να κι­νή­σει τον του­ρι­σμό. Πολύς κό­σμος αντι­με­τω­πί­ζει προ­βλή­μα­τα οι­κο­νο­μι­κά λόγω της παν­δη­μί­ας. Πέ­ρα­σε ενά­μι­σης χρό­νος με ανυ­παρ­ξία ει­σο­δή­μα­τος σε όλο τον κόσμο. Συ­νε­πώς, όσοι δεν έχουν την οι­κο­νο­μι­κή ευ­χέ­ρεια να τα­ξι­δεύ­ουν όπως πριν, θα πρέ­πει να την ανα­κτή­σουν. Το εμ­βό­λιο δεν μπο­ρεί ως δια μα­γεί­ας να λύσει όλα τα προ­βλή­μα­τα που προ­κλή­θη­καν από την παν­δη­μία μέσα στους επό­με­νους πέντε μήνες.

• Ποια είναι η κα­τά­στα­ση που βιώ­νουν τα του­ρι­στι­κά πρα­κτο­ρεία λόγω της παν­δη­μί­ας; Η FedHATTA με επι­στο­λή της προς τα συ­ναρ­μό­δια Υπουρ­γεία, ανα­φέ­ρε­ται στην ανά­γκη λήψης άμε­σων μέ­τρων στή­ρι­ξης για υγιή επα­νεκ­κί­νη­ση του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού… Ποια μέτρα στή­ρι­ξης χρειά­ζο­νται οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις;

Οι εκ­πρό­σω­ποι φο­ρέ­ων και πα­ρα­γω­γι­κών τά­ξε­ων προ­σπα­θούν να εξα­σφα­λί­σουν όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρα για τον δικό τους κλάδο. Εμείς θα μι­λή­σου­με για το δικό μας κλάδο, τα γρα­φεία τα­ξι­δί­ων. Η κα­τά­στα­ση στον κλάδο των του­ρι­στι­κών γρα­φεί­ων, τα οποία στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν λει­τούρ­γη­σαν κα­θό­λου αυτή τη χρο­νιά, είναι τρα­γι­κή και αυτό δεν προ­βλέ­πε­ται να αλ­λά­ξει του­λά­χι­στον μέχρι τον Μάιο του 2021. Επι­πλέ­ον, η κα­τά­στα­ση αυτή είναι πρω­τό­γνω­ρη, καθώς οι άλλοι κλά­δοι που έχουν πλη­γεί από την παν­δη­μία έχουν δρα­στη­ριο­ποι­η­θεί με κά­ποιον τρόπο, κάτι που όμως δεν είναι εφι­κτό για τα του­ρι­στι­κά γρα­φεία, λόγω της φύσης του έργου τους.

Ο πλέον πλητ­τό­με­νος κλά­δος στον κόσμο, είναι αυτός των γρα­φεί­ων τα­ξι­δί­ων, καθώς και οι διορ­γα­νω­τές εκ­δρο­μών και ακο­λού­θως το με­τα­φο­ρι­κό έργο και τα ξε­νο­δο­χεία. Μι­λά­με για μια με­γά­λη αλυ­σί­δα και κάθε κλά­δος απο­τε­λεί ξε­χω­ρι­στό κρίκο της αλυ­σί­δας αυτής…

Σε ό,τι αφορά τα ξε­νο­δο­χεία, δεν έχουν λάβει προ­κα­τα­βο­λές για τα συμ­βό­λαια του 2021, επει­δή πέ­ρυ­σι δεν λει­τούρ­γη­σαν το 2020. Συ­νε­πώς χωρίς τις προ­κα­τα­βο­λές, θα είναι δύ­σκο­λη σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις η κά­λυ­ψη των ανα­γκών τους. Πολ­λές μο­νά­δες άνοι­ξαν το 2020 και οι ιδιο­κτή­τες τους απέ­δει­ξαν ότι ήθε­λαν να το πα­λέ­ψουν, παρά τις δυ­σκο­λί­ες και τα όποια προ­βλή­μα­τα υπήρ­χαν. Άλλες μο­νά­δες όμως δεν κα­τά­φε­ραν να ανοί­ξουν, συ­νή­θως για πρα­κτι­κούς λό­γους.

Από τη στιγ­μή όμως που δεν μπο­ρεί να στη­ρι­χθεί η του­ρι­στι­κή οι­κο­νο­μία μέσω των προ­κα­τα­βο­λών, θα πρέ­πει να υπάρ­ξουν χρη­μα­το­δο­τή­σεις μέσω των τρα­πε­ζών. Για να γίνει όμως αυτό, θα πρέ­πει οι τρά­πε­ζες να ελέγ­ξουν ισο­λο­γι­σμούς. Ποιοι ισο­λο­γι­σμοί όμως ήταν θε­τι­κοί; Κα­νέ­νας προ­φα­νώς… Και εκεί ακρι­βώς έγκει­ται το πρό­βλη­μα.

Τα γρα­φεία τα­ξι­δί­ων είναι οι πα­γκό­σμιοι δια­κι­νη­τές του­ρι­σμού… Το 1/3 των χρη­μά­των που ει­σπράτ­τουν τα πρα­κτο­ρεία το δί­νουν με τη σειρά τους στην αε­ρο­πο­ρι­κή εται­ρεία και το δεύ­τε­ρο μέρος από τα ει­σπρατ­τό­με­να ποσά πη­γαί­νει στα ξε­νο­δο­χεία.Το τρίτο μέρος αφορά τις του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σί­ες, τις εκ­δρο­μές που διορ­γα­νώ­νουν τα πρα­κτο­ρεία. Συ­νε­πώς, το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο ερ­γα­λείο δου­λειάς είναι το του­ρι­στι­κό πρα­κτο­ρείο.

Δεν θα πρέ­πει η Ελ­λά­δα να χάσει αυτό το δυ­να­μι­κό κλάδο. Οι του­ρι­στι­κοί πρά­κτο­ρες τα­ξι­δεύ­ουν από τη μία χώρα στην άλλη προ­ω­θώ­ντας το προ­ο­ρι­σμό. Ένας ξε­νο­δό­χος προ­ω­θεί τη δική του μο­νά­δα, ενώ ο του­ρι­στι­κός πρά­κτο­ρας τα­ξι­δεύ­ει πα­ντού και με­τα­φέ­ρει δου­λειές σε όλους. Εμείς πα­ρά­γου­με, εμείς δια­φη­μί­ζου­με την Ελ­λά­δα και εί­μα­στε οι πλέον πλητ­τό­με­νοι.

• Έχετε δη­λώ­σει ότι η επό­με­νη μέρα χρειά­ζε­ται εξω­στρέ­φεια… Τι εν­νο­εί­τε όταν μι­λά­τε για εξω­στρέ­φεια…;

Είναι ήδη γνω­στό ότι σε μία δύ­σκο­λη χρο­νιά, τολ­μή­σα­με και συ­νε­χί­σα­με δρά­σεις και συ­νερ­γα­σί­ες, κάτι που πρέ­πει να κά­νουν οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις και οι του­ρι­στι­κοί ορ­γα­νι­σμοί όλων των χωρών. Δεν εγκα­τα­λεί­ψα­με τις αγο­ρές μας. Υλο­ποι­ή­σα­με ει­δι­κά προ­γράμ­μα­τα, virtual πα­ρου­σί­α­ση του προ­ο­ρι­σμού Ελ­λά­δα στις ΗΠΑ, μία με­γά­λη αγορά, με τη με­γα­λύ­τε­ρη κατά κε­φα­λήν δα­πά­νη όσον αφορά τους επι­σκέ­πτες μας εκτός ΕΕ. Συ­νε­χί­σα­με πα­ράλ­λη­λα, την προ­σέγ­γι­ση της αγο­ράς της Ιν­δί­ας, μία δυ­να­μι­κά ανερ­χό­με­νη αγορά.

Ήρ­θα­με σε επαφή με όλους τους συν­δέ­σμους των ευ­ρω­παϊ­κών χωρών με τους οποί­ους δια­πραγ­μα­τευό­μα­στε τους ίδιους στό­χους… Η Ελ­λά­δα προ­βαλ­λό­ταν ως προ­τει­νό­με­νος προ­ο­ρι­σμός της ECTAA (The European Travel Agents’ and Tour Operators’ Associations) για το 2ο εξά­μη­νο του 2020.

Κα­θη­με­ρι­νώς στέλ­να­με το μή­νυ­μα ότι εί­μα­στε εδώ, ότι το προ­ϊ­όν είναι εδώ. Έγι­ναν απί­θα­νες προ­σπά­θειας τη στιγ­μή που όλοι είχαν επα­να­παυ­θεί και πε­ρί­με­ναν τη στιγ­μή που θα άνοι­γε η αγορά. Εάν όμως αφή­σεις την αγορά, σε αφή­νει και αυτή. Εμείς δεν κά­να­με ποτέ έστω και ένα βήμα πίσω από την πρώτη γραμ­μή. Η προ­σο­χή μας είναι στραμ­μέ­νη και προς τον Κα­να­δά, την Αυ­στρα­λία και προς τη με­γά­λη αγορά της Ια­πω­νί­ας. Θα θυ­μά­στε παλιά τους γά­μους των Ια­πώ­νων στη Φι­λέ­ρη­μο της Ρόδου που θε­ω­ρού­σαν μία πε­ριο­χή γο­νι­μό­τη­τας Γιατί να μη φέ­ρου­με πίσω τους 160.000-180.000 Ιά­πω­νες επι­σκέ­πτες που εί­χα­με ως χώρα…

Απαι­τού­με­νη προ­ϋ­πό­θε­ση είναι να έχεις την ικα­νό­τη­τα να με­τα­φέ­ρεις το μή­νυ­μα εκεί που πρέ­πει για να πε­τύ­χεις το στόχο σου. Η FedHATTA είναι πάντα κοντά στην Πε­ρι­φέ­ρεια Ν. Αι­γαί­ου και έχου­με υλο­ποι­ή­σει μία σειρά από δρά­σεις. Είναι κα­τα­νοη­τό το έργο μας στην ΠΝΑΙ και οφεί­λω ένα δη­μό­σιο ευ­χα­ρι­στώ στην πε­ρι­φε­ρεια­κή αρχή, διότι όχι μόνο κα­τα­νο­ούν, αλλά και εφαρ­μό­ζουν ό,τι είναι καλό για την πε­ριο­χή. Και είμαι βέ­βαιος ότι θα έχου­με μία ακόμη πιο δυ­να­μι­κή και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρη συ­νερ­γα­σία τα επό­με­να χρό­νια.

• Η Ρόδος θα είναι ένας από τους πε­ρι­ζή­τη­τους προ­ο­ρι­σμούς του 2021, δε­δο­μέ­νης της επι­τυ­χί­ας που ση­μεί­ω­σε το 2020 όσον αφορά στις αφί­ξεις ξένων επι­σκε­πτών και στη δια­χεί­ρι­ση της παν­δη­μί­ας;

Η Ρόδος είναι δε­δο­μέ­νο ότι απο­τε­λεί το στο­λί­δι του Αι­γαί­ου. Είναι όμως ξε­χω­ρι­στά στο­λί­δια η Κως, η Κά­λυ­μνος, η Αστυ­πά­λαια, το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, η Κάρ­πα­θος, η Λέρος, οι Λει­ψοί και Αρ­κιοί… Αυτή η Πο­λυ­νη­σία του Ν. Αι­γαί­ου είναι μο­να­δι­κή και μη ξε­χνά­με τις Κυ­κλά­δες με τους πα­γκο­σμί­ως δη­μο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς τη Μύ­κο­νο και τη Σα­ντο­ρί­νη και τε­λευ­ταία τη Σύρο, την Πάρο, τη Νάξο αλλά και τα μι­κρό­τε­ρα νησιά. Κα­τα­γρά­φε­ται όλο και με­γα­λύ­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον για όλα αυτά τα νησιά και αυτό συμ­βαί­νει επει­δή τα ανα­δει­κνύ­ο­με και τα γνω­ρί­ζουν. Δεν θέ­λουν οι πε­λά­τες να έρ­χο­νται σε τρία-τέσ­σε­ρα γνω­στά νησιά. Δεν χω­ρά­ει άλ­λω­στε όλος αυτός ο κό­σμος στα νησιά αυτά. Κα­νι­βα­λί­ζε­ται η αγορά με αυτό τον τρόπο… Θα πρέ­πει να στο­χεύ­ου­με σε μία πιο ήπια δια­κί­νη­ση και ομαλή διά­χυ­ση των του­ρι­στι­κών ροών στα νησιά… ώστε να οδη­γη­θού­με έτσι και στην επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου. Το Νότιο Αι­γαίο μπο­ρεί να έχει χει­με­ρι­νό του­ρι­σμό, καθώς οι κλι­μα­το­λο­γι­κές συν­θή­κες κα­θι­στούν εφι­κτή μία τέ­τοια προ­ο­πτι­κή. Εκεί­νο όμως δεν έχει γίνει κα­τα­νοη­τό, είναι ότι πρέ­πει να πά­ρου­με στα χέρια μας… Το αγώι ξυ­πνά­ει τον αγω­γιά­τη… Δεν μπο­ρού­με να πε­ρι­μέ­νου­με ότι επι­μή­κυν­ση θα έλθει αυ­τό­μα­τα και όλοι θα είναι γε­μά­τοι από την πρώτη στιγ­μή. Σιγά σιγά θα πε­τύ­χου­με το στόχο. Αυτό συμ­βαί­νει ήδη στη Με­σό­γειο.