H Ευρώπη βούλιαξε στο Αιγαίο

Πάνω από 3.500 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες έχουν χαθεί μέχρι στιγμής στα νερά του αρχι­πε­λά­γους

Περισ­σό­τε­ροι από ένα εκα­τομ­μύ­ριο πρό­σφυ­γες έφθασαν το 2015 στην Ευρώπη, προ­ερ­χό­με­νοι κυρίως από τη Συρία, το Αφγα­νι­στάν, το Ιράκ και δευ­τε­ρευό­ντως την Ερυ­θραία και την Κεντρική Αφρική, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ.

Από αυτούς περισ­σό­τε­ροι από 850.000 «επέ­λε­ξαν» ως πύλη εισόδου τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, δημιουρ­γώ­ντας πρω­το­φα­νείς εικόνες για τους κατοί­κους, αφού οι δομές προ­σω­ρι­νής φιλο­ξε­νίας ήταν υπο­τυ­πώ­δεις έως ανύ­παρ­κτες.

Απο­τε­λεί κοινή παρα­δοχή ότι καμιά χώρα, όσο ανε­πτυγ­μένη και οργα­νω­μένη και να ήταν, δεν θα μπο­ρούσε να αντα­πο­κρι­θεί επαρκώς στη μεγα­λύ­τερη μετα­να­στευ­τική ροή μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο.

Περισ­σό­τε­ροι από 3.500 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες είναι μέχρι στιγμής ο τρα­γι­κός απο­λο­γι­σμός των ανθρώ­πων που χάθηκαν στα παγω­μένα νερά του Αιγαίου επι­χει­ρώ­ντας το επι­κίν­δυνο ταξίδι – πάνω σ’ ένα υπερ­φορ­τω­μένο σαπιο­κά­ραβο ή φου­σκωτό δου­λε­μπο­ρικό – από τα τουρ­κικά παράλια.

Η φωτο­γρα­φία της σορού του μικρού Αϊλάν να κεί­τε­ται σαν να κοι­μά­ται, σε μια απόμερη ακτή της Μικράς Ασίας τον περα­σμένο Αύγου­στο, έκανε τον γύρο του κόσμου συγκλο­νί­ζο­ντας την κοινή γνώμη, που μέχρι τότε έκανε πως δεν άκουγε και δεν έβλεπε μπροστά στη μεγα­λύ­τερη ανθρω­πι­στική κρίση του αιώνα.

Πολι­τικό κόστος

Η Γερ­μα­νία άνοιξε τα σύνορά της δεχό­μενη περισ­σό­τε­ρους από 800.000 πρό­σφυ­γες από τη Συρία και η Άνγκελα Μέρκελ έγινε η «Μητε­ρούλα» πλέον όχι μόνο των Γερ­μα­νών, αλλά εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων βασα­νι­σμέ­νων ανθρώ­πων.

Ο ανθρω­πι­σμός της Γερ­μα­νί­δας καγκε­λά­ριου όμως χάθηκε όταν βρέθηκε αντι­μέ­τωπη με το πολι­τικό κόστος των έντονων επι­κρί­σεων για τη στάση της στο προ­σφυ­γικό, από μέλη μέσα στο Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τικό Κόμμα, γεγονός που την υπο­χρέ­ωσε να αλλάξει στάση.

Δώδεκα Σύνοδοι Κορυφής έγιναν για το προ­σφυ­γικό φέτος. Όμως καμιά από τις απο­φά­σεις που λήφθη­καν σε κάθε μία εξ αυτών, δεν υλο­ποι­ή­θηκε.

Το πρό­γραμμα επα­νε­γκα­τά­στα­σης 160.000 προ­σφύ­γων σε βάθος δύο ετών από την Ελλάδα και την Ιταλία προς το παρόν εφαρ­μό­ζε­ται μόνο στα χαρτιά, ενώ οι κατα­σκευή των περι­βό­η­των hot spots προχωρά με ρυθμό «χελώνας».

Προς το παρόν, μόλις 190 πρό­σφυ­γες από την Ερυ­θραία και το Αφγα­νι­στάν έχουν επα­νε­γκα­τα­στα­θεί.

Πολλά από τα 28 κράτη-μέλη της Ε.Ε. δεί­χνουν απρο­θυ­μία να δεχθούν πρό­σφυ­γες στις χώρες τους. Το οξύμωρο είναι ότι τη μεγα­λύ­τερη και πιο έντονη αντί­δραση εμφα­νί­ζουν οι κυβερ­νή­σεις και κάτοι­κοι χωρών της Βαλ­τι­κής, που γνώ­ρι­σαν την αυταρ­χική πολι­τική της Σοβιε­τι­κής Ένωσης και των κλει­στών συνόρων, αλλά ταυ­τό­χρονα ευνο­ή­θη­καν τα μέγιστα κατόπιν της ένταξής τους στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

Η ακρο­δε­ξιά κυβέρ­νηση του Βίκτορ Όρμπαν, στην Ουγ­γα­ρία, ήταν η πρώτη που τον περα­σμένο Ιούλιο επέλεξε να κλείσει τα σύνορα εμπο­δί­ζο­νταν χιλιά­δες πρό­σφυ­γες να δια­σχί­σουν τα εδάφη της με τελικό προ­ο­ρι­σμό την Αυστρία και τη Γερ­μα­νία, ενώ την πολι­τική των κλει­στών συνόρων ακο­λού­θη­σαν στη συνέ­χεια και άλλα κράτη, ακυ­ρώ­νο­ντας ουσια­στικά την πολι­τική των ανοι­κτών συνόρων της Συν­θή­κης Σένγκεν.

Ασυ­νό­δευτα προ­σφυ­γό­πουλα

Την ίδια ώρα, οι ακραίες φωνές σε όλη την Ευρώπη κατά των προ­σφύ­γων και των μετα­να­στών αυξά­νο­νται, παράλ­ληλα με τα ποσοστά των ακρο­δε­ξιών και νεο­να­ζι­στι­κών κομ­μά­των στη Γαλλία (Μαρίν Λεπέν και Εθνικό Μέτωπο) και τη Σκαν­δι­να­βία (Σουηδοί Δημο­κρά­τες, Κίνημα Αντί­στα­σης στη Φιν­λαν­δία).

«Η δέσμευση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ήταν ότι το πρό­γραμμα μετε­γκα­τά­στα­σης θα ξεκι­νούσε άμεσα. Φαί­νε­ται όμως πως η μηχανή της Ε.Ε. δου­λεύει με ντίζελ και χρειά­ζε­ται λίγο χρόνο, για να ζεστα­θεί και να πάρει μπρος» ήταν η σκω­πτική αναφορά του Eugenio Ambrosi, γενικού διευ­θυ­ντή του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού για τους πρό­σφυ­γες.

Ο 8χρονος Αλί Ρεζά βρέθηκε να περπατά μόνος του στους δρόμους της Χίου. Η 12χρονη Χαμίντα επι­βί­ωσε από ναυάγιο, έχοντας χάσει στα κύματα τους γονείς και τα αδέλφια της. Ο 9χρονος Ομράν χωρί­στηκε βίαια από την οικο­γέ­νειά του κατά τη διάρ­κεια του περά­σμα­τος από την Τουρκία και κατέ­ληξε μόνος στη Λέσβο.

Ο 15 χρόνων τυφλός Φαρχάντ έφτασε μέχρι την Ελλάδα «κρα­τώ­ντας χέρια» με στόχο να φτάσει στον αδελφό του στη Γερ­μα­νία. Η 13χρονη Αϊσέ έφυγε από τη χώρα της για να ανα­ζη­τή­σει ασφαλή ζωή και να μπο­ρέ­σει να πάει σχολείο.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι χιλιά­δες παιδιά έρχο­νται μόνα τους στην Ελλάδα (σ.σ.: περισ­σό­τερα από 90.000 παιδιά έφτασαν μέσα στο 2015 στην Ελλάδα), έχοντας χάσει τους γονείς τους ή έχοντας χωρι­στεί απ’ αυτούς. Τα παιδιά αυτά έρχο­νται από χώρες όπου επι­κρα­τούν βία και συγκρού­σεις, όπως η Συρία και το Αφγα­νι­στάν, και κατά συνέ­πεια απο­τε­λούν μια από τις πλέον ευά­λω­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες (σ.σ.: με υψηλό κίνδυνο έκθεσης σε κυκλώ­ματα δια­κί­νη­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης), δήλωσε στο «Π» η κυρία Λώρα Παππά, πρό­ε­δρος της ΜΚΟ ΜΕΤΑδραση, που τα τέσσερα τελευ­ταία χρόνια έχει μερι­μνή­σει για την επι­τρο­πεία και μετε­γκα­τά­σταση σε κάποια χώρα της Κεντρι­κής και Βόρειας Ευρώπης για περισ­σό­τερα από 2.800 προ­σφυ­γό­πουλα.

«Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουμε, είναι στον εντο­πι­σμό των ασυ­νό­δευ­των παιδιών, αφού πολλοί επι­τή­δειοι τα πείθουν να δηλώ­νουν κατά τη δια­δι­κα­σία ταυ­το­ποί­η­σής τους ενή­λι­κοι, παρ’ ότι είναι οφθαλ­μο­φα­νές ότι είναι μικρό­τερα από 18 χρόνων. Επίσης, έχουν κατα­γρα­φεί πολλές περι­πτώ­σεις που από το πουθενά εμφα­νί­ζο­νται μετα­νά­στες που δηλώ­νουν συγ­γε­νείς (θείοι ή αδέλφια) αυτών των παιδιών, δίχως να υπάρχει κανένας τρόπος επα­λή­θευ­σης των όσων υπο­στηρί¬ζουν» προ­σθέ­τει η πρό­ε­δρος της ΜΕΤΑδρασης.

Με τις προ­σφυ­γι­κές ροές στα ελλη­νικά νησιά να συνε­χί­ζο­νται ανε­ξέ­λεγ­κτες – μόνο το τελευ­ταίο τρι­ή­μερο περισ­σό­τε­ροι από 2.500 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες έφθαναν καθη­με­ρινά κυρίως στη Λέσβο και δευ­τε­ρευό­ντως στη Σάμο και τη Χίο -, η ΜΕΤΑδραση ενι­σχύει τις υπη­ρε­σίες της στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου και προχωρά στη δημιουρ­γία μετα­βα­τι­κών δομών φιλο­ξε­νίας στη Λέσβο, τη Χίο και τη Σάμο, με στόχο την προ­στα­σία των παιδιών από την κράτηση και τα κυκλώ­ματα.

H πρώτη μετα­βα­τική δομή φιλο­ξε­νίας λει­τουρ­γεί ήδη στη Λέσβο φρο­ντί­ζο­ντας για τη στέγαση, σίτιση και ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη των αθώων θυμάτων της προ­σφυ­γι­κής κρίσης, ενώ σήμερα ολο­κλη­ρώ­νε­ται με μεγάλη επι­τυ­χία η υπη­ρε­σία «ΠΡΟΣΦΕΡΩ», με τη συν­δρομή και συμπα­ρά­σταση των τριών μεγάλων εται­ρειών κινητής τηλε­φω­νίας, οι οποίες καλούν τους συν­δρο­μη­τές τους να στεί­λουν ένα sms στον πεντα­ψή­φιο αριθμό 19059 γρά­φο­ντας τη λέξη «ΔΡΑΣΗ», συνει­σφέ­ρο­ντας με αυτόν τον τρόπο ένα ευρώ στην οργά­νωση.

topontiki.gr